G’oya tushunchasi va uning ijtimoiy mohiyati - Идея национальной независимости - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	390.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Идея национальной независимости

G’oya tushunchasi va uning ijtimoiy mohiyati

Купить

G’oya tushunchasi va uning ijtimoiy mohiyati WWW.ARXIV.UZ

 Ezgu, bunyodkor g`oya va mafkura barcha insonlarning hayoti mazmunini, orzu istaklarini ifodalaydi. Xar bir inson, jamiyat o`z oldiga muayyan bir maqsad qo`yadi va unga erishish uchun harakat qiladi. Inson maqsadlari jamiyat manfaatlariga mos kelishi, taraqqiyot yo`li va istiqbolini belgilab beradigan muayyan ezgu g`oya va mafkurasida aks etishi o`ta muhimdir. O`z mustaqil fikri va sobit imon-e`tiqodga ega emaslik esa ertangi kuniga ishonchsiz odamlarning paydo bo`lishiga olib keladi. O`z e`tiqodiga ega bo`lmagan, kelajagini yorqin tasavvur qilib, muayyan ezgu maqsad sari faol harakat qilmaydigan insonlar yashaydigan jamiyatda o`zaro ishonch, osoyishtalik va barqarorlikka turli tahdidlar bo`lishi tabiiy. Turli nosoglom kuchlar o`z manfaatlarini ko`zlab begona va yovuz g`oyalarni bu yerda

 Darhaqiqat, inson va jamiyat hayoti muayyan fikrlar, g`oyalar bilan uzviy boYeliq mafkura inson hamda jamiyat taraqqiyotida muhim rol o`ynaydi va uzluksiz takomillashib, rivojlanib, davrlar o`tishi bilan o`zgarib boradi. Shu sababli, inson, jamiyat taraqqiyotida g`oya va mafkuraning o`rni hamda ta`sirini o`rganish barcha davrlarda muhim ahamiyatga ega. Inson va jamiyat hayotida muhim o`zgarishlarni amalga oshirilishida muayyan g`oyalar alohida o`rin tutadi. Jamiyat taraqqiyotining ma`lum davrlarda tezlashuvi yoki sekinlashuvi, jamiyat hayotida ijobiy yoki salbiy holatlarning ro`y berishi jamiyatda qanday g`oyalar hukmronlik qshgashi, ular qanday kuchlarni harakatga keltirishi, kimlarning, ya`ni qaysi bir ijtimoiy qatlamning manfaatlariga xizmat qilishiga ko`p jihatdan bogliqdir. WWW.ARXI

 G`oya tushunchasining mohiyati nimadan iborat?  Inson o`zining ongi, aqlzakovati, iymone`tiqodi va ijodiy mehnati bilan boshqa barcha tirik jonzotlardan farq qiladi.  Inson tafakkuri voqyelikni idrok etish mobaynida turli fikrlar, qarashlar, g`oyalar va ta`limotlar yaratadi. Demak birinchidan. roya inson tafakkurining mahsulidir.  Ikkinchidan. g`oya oldin mavjud bo`lmagan, o`zida yangalikni tashuvchi fikrdir.  Uchinchidan, oldin g`oya paydo bo`ladi, undan keyin g`oya asosida mafkura, mafkura asosida esa tizim, siyosat paydo bo`ladi.  Ilmiy-falsafiy adabiyotlarda «g`oya», «mafkura», «ideya» va «ideologiya» tushunchalari ishlatilmoqda. Ideya va ideologiya ko`proq Garb davlatlarida hamda rus tilidagi manbalarda uchraydi. «Ideya» iborasi yunon tilidagi «idyea» so`zidan olingan, «ideolog

 — g`oyalarning mazmuni, shakllanishi, ahamiyati to`g`risidagi bilimlarni ifodalaydi va ilmiy soha hisoblanadi;  — muayyan g`oyani amalga oshirish, maqsadga yetish usullari, vositalari, omillari tizimini anglatadi.  SOGLOM va nosoglom, ezgu hamda yovuz, bunyodkor yoki buzgunchi g`oyalar bo`lishi mumkin. G`oyalarning oddiy fikrlardan farqi yana shundaki, bular garchi tafakkurda paydo bo`lsada, keng jamoatchilikning maqsadlarini ifoda etadi. Ularning ishonchi va e`tiqodiga aylanib, e`tirof etilganligini bildiradi, inson (va jamiyat) ruhiyatiga, hatto tub qatlamlariga ham singib boradi. G`oya shunday quvvatga egaki, u odamning ichki dunyosigacha kirib borib uni harakatga keltiruvchi, maqsad sari yetaklovchi ruhiyaqliy kuchga aylanadi. Ularni muayyan maqsadga yo`naltiradi, safarbar etadi. U

 g`oyaning eng muhim xususiyati — insonni va jamiyatni maqsad sari yetaklaydigan, ularni harakatga ketiradigan, safarbar etadigan kuch ekanidadir.  Inson tafakkurining mahsuli sifatida g`oya milliymadaniy merosni, umuminsoniy qadriyatlarni, ijtimoiyma`naviy hayotni, tevarak olamni o`rganish, bilish jarayonida vujudga keladi. Ijtimoiy ongning barcha shakllari ilmfan, falsafa, din, san`at va badiiy adabiyot, axloq, siyosat va huquq — muayyan bir g`oyalarni yaratadi, ularga tayanadi va ularni rivojlantiradi. Mazmuni va namoyon bo`lish shakliga qarab, g`oyalarni bir qancha turlarga ajratish mumkin:  — Ilmiy g`oyalar; falsafiy g`oyalar; diniy g`oyalar; badiiy g`oyalar; ijtimoiysiyosiy g`oyalar; milliy g`oyalar; umuminsoniy g`oyalar va h.k.  1. Ilmiy g`oyalar — fan taraqqiyotining samarasi,

 2. Falsafiy g`oyalar har bir falsafiy ta`limotning asosini tashkil etadigan, olam va odam to`grisidagi eng umumiy tushuncha va qarashlardir. Ular bizni o`rab turgan dunyoni bilish jarayonida kishilik jamiyatining taraqqiyoti mobaynida to`plagan bilimlarini umumlashtirish, inson hayotining ma`nomazmuni, uning baxtsaodati kabi masalalar ustida mulohaza yuritish asosida shakllanadi.  Insoniyat tarixida turli xalqlarning aqlzakovat sohiblari, dono faylasuf va ilohiyotchilari turfa xil g`oyalar yaratganlar.  3. Diniy g`oyalar deb, har bir diniy ta`limot va oqimning asosini, diniy iymone`tiqodning negizini tashkil etuvchi aqidalarga aytiladi. Ibtidoiy dinlar har bir narsaning jonli ekani, jonning abadiyligi, but va sanamlarning, tabiiy jism va hodisalarning ilohiy quvvatga egaligi to`grisida

 Yakkaxudolik g`oyasi milliy dinlarda (masalan, iudaizmda), ayniqsa, jahon dinlari xristianlik va islomda o`z ifodasini yaqqol topgan. Xususan, islom dinida Allohning yagonaligi royasi asosida uning barcha aqidalari, ruknlari, talab va majburiyatlari shakllangan.  4. Badiiy g`oyalar — adabiyot va san`at asarining asosiy ma`nomazmunini tashkil etadigan, undan ko`zlangan maqsadga xizmat qnladigan yetakchi fikrlardir. Ular hayotdan olinadi, badiiy talqinlar asosida bayon etiladi, o`quvchida muayyan taassurot uygotadi. «Qahramon»larni sevish, ularga ergashish hollari ham shu asosda ro`y beradi.  5. Ijtimoiysiyosiy g`oyalar har bir xalq va umuman bashariyatning orzuumidlarini, maqsadmuddaolarini ifodalaydi, erkin hayot va adolatli tuzumni tarannum etadi. WWW.ARXIV.UZ

Купить

Похожие документы
Tarbiya masalasiga an’anaviy va zamonaviy yondashuvlar
Yangi O‘zbekiston yuksalishining ma’naviy-axloqiy negizlari
Yoshlarning mafkuraviy immunitetini mustahkamlash shart-sharoitlari
Faxriy yorliq
Maktab maslahatchisi