Gazlarda elektr toki - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	10000UZS
Размер	7.9MB
Покупки	2
Дата загрузки	26 Сентябрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Gazlarda elektr toki

Купить

FIZIKA
MAVZU: GAZLARDA
ELEKTR TOKI FIZIKA

MUSTAHKAMLASH
Qizdirilganda metallardan
elektronlarning ajralib chiqishi nima deb
ataladi? Termoelektron
emissiya
Katod va anod kavsharlangan vakuumli
kolba (nay)ga aytiladi. Diod deb nimaga
aytiladi?
Vakuumda oqib o‘tgan anod tokini
qaysi formula yordamida hisoblaymiz??????? =
????????????
??????

GAZLARDA ELEKTR RAZRYAD
Yassi kondensatorni elektrometrga
ulab, elektrometrni zaryadlaylik. Bunda
ma’lum, qiymatni ko‘rsatib turgan
elektrometr qiymati o‘zgarmaydi. Bu
esa kondensator qoplamalari orasidagi
havo orqali zaryad o‘tmayotganligini
bildiradi. Demak , quruq havoni xona
temperaturasida dielektrik deb
hisoblash mumkin.

GAZLARDA ELEKTR RAZRYAD
Sham yoqib, kondensator
qoplamalari orasidagi havoni isitaylik.
Shu zahoti elektrometr ko‘rsatkichi
kamaya boshlaydi, ya’ni kondensator
zaryadsizlanadi. Demak, isitilgan
havodan tok o‘tadi.
Gaz orqali elektr toki o‘tishi jarayoni gaz razryadi
deb ataladi.

GAZLARNING IONLASHISHI
Havo tarkibida azot, kislorod,
vodoroddan tashqari bir foizga yaqin neon,
argon kabi inert gazlar ham mavjud. Xona
haroratida havodagi barcha atom va
molekulalar neytral holatda bo‘ladi. Havo
isitilganda neytral atomlar ionlarga aylana
boshlaydi, ya’ni ionlashadi. Bu jarayon
qanday kechishini neon va argon inert
gazlari misolida ko‘rib chiqaylik .

GAZLARNING IONLASHISHI
Neon yadrosi atrofida orbita bo‘ylab 10 ta, argon yadrosi
atrofida esa 18 ta elektron aylanib yuradi. Ularda tashqi elektron
qobig‘ida 8 tadan elektron bo‘lib, tugallangan hisoblanadi. Neon
yadrosining zaryadi ga, elektronlarining jami zaryadi ga teng.
Argonniki esa mos ravishda va ga teng.

GAZLARNING IONLASHISHI
Alohida olingan va atomlari elektr jihatidan neytraldir. Havo
isitilganda va atomlarining tashqi elektron qobig‘ida aylanib
yurgan elektronlardan biri atomni tark etadi. Bitta elektronini
yo‘qotgan atomi ioniga, atomi esa ioniga aylanadi.

GAZLARNING IONLASHISHI
Temperatura qancha yuqori bo‘lsa,
havoda shuncha ko‘p ion hosil bo‘ladi.
Elektr maydon ta’sirida va ionlari
kondensatorning manfiy zaryadlangan
qoplamasi tomon, atomlardan ajralib
chiqqan elektronlar esa musbat
zaryadlangan qoplamasi tomon
harakatlanadi. Natijada havodan tok
o‘tadi.

GAZLARNING IONLASHISHI
Gazlarda elektr o‘tkazuvchanlik elektr maydonda ionlar va
erkin elektronlarning tartibli harakatidan iborat. Gazlarning elektr o‘tkazuvchanligida, bir tomondan, ionlar ishtirok
etishi elektrolitlarning o‘tkazuvchanligiga, ikkinchi tomondan, unda
elektronlarning ishtirok etishi metallarning elektr o‘tkazuvchanligiga
o‘xshaydi.

REKOMBINATSIYA
Elektron va musbat zaryadli ionlarning qo‘shilishi natijasida
neytral atomlar hosil bo‘lish jarayoni gazlarda zaryadli
zarralarning rekombinatsiyasi deb ataladi. Tashqi elektr maydon uzilganda, ya’ni ionlashtiruvchi tashqi ta’sir
to‘xtatilganda, gazdagi elektron va ionlar bir-biri bilan qo‘shilishi
natijasida yana neytral atomlarni hosil qilishi ham mumkin.
Tashqi ta’sir to‘xtatilgan vaqtda zaryadli zarralar faqat
rekombinatsiya tufayli yo‘qoladi va gaz yana dielektrikka
aylanadi.

MUSTAQIL BAJARISH UCHUN TOPSHIRIQLAR:
I. Gazlarda elektr tokining o‘tishini qay tarzda
amalga oshirish mumkin?
II. Nima sababdan havo isitilganda undan elektr toki
o‘tadi?
III. Gazlarda elektr o‘tkazuvchanlikda qanday zarralar
ishtirok etadi?
IV. Rekombinatsiya deb qanday jarayonga aytiladi?

Gazlarda elektr toki

Купить