Go’sht va go’shtli maxsulotlardan taom tayyorlash texnologiyasi - Пищевая технология - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	190.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Пищевая технология

Go’sht va go’shtli maxsulotlardan taom tayyorlash texnologiyasi

Купить

Go’sht va go’shtli maxsulotlardan taom tayyorlash texnologiyasi Mundar i ja: Kirish…………………………………………………………………………3 -8 I-Bob. Go’sht va go’sht maxsulotlariga ishlov berish 1.1 Go’shtlarga mexanik pazandalik ishlov berish ...........................................9-12 1.2 . Mol go’shtini nimtalash va suyaklaridan ajratis…………………………12-16 1.3. Go’sht yarim tayyor maxsulotlarini tayyorlash ………………………17-20 1.4. Qo’y go’shtini nimtalash va suyaklardan ajratish………………………20-23 1.5.Go’sht qiymasini va undan yarim tayyor maxsulotlarini taqyorlash…….23-24 1.6. Go’sht kotlet massasini va undan tayyor maxsulotlarni tayyorlash…… ………………………………………………………………. 24-26 1.7. Suyaklarga ishlov berish……………………………………………….26-27 1.8. Qovurligan gо‘sht hamda kalla-pocha va ich mahsulotlari……………27-29 1.9.Y irik bо‘laklab qovu

3.1 . Mehnat muhofazasini tashkil qilish tamoillari…………………………..64-72 Xulosa ………………………………………………………………………….73 Adabiyotlar ……………………………………………………………………74-75 КИРИШ Inson qalbiga yo’l avvalo ta'lim-tarbiyadan boshlanadi. Dunyo imoratlar ichida eng ulug’i bo’lsa, kasblarning ichida eng sharaflisi o’qituvchilaik va murabbiylikdir. I.A.Karimov O’zbеkiston Rеspublikasi huquqiy dеmokratik jamiyat qurish yo’lidan borar ekan o’z fuqorolarining, ayniqsa, yangi jamiyat barpo etishga bеl bog’lagan, o’sib kеlayotgan avlod va bo’lajak mutahassislarning ma'naviy shakllanishiga alohida e'tibor qaratmoqda. Barkamol shaxs tarbiyasini tashkil etish davrlarida ham ijtimoiy jamiyatning muhim talabi va asosiy maqsadi bo’lib kеlgan. O’zbеkiston Rеspublikasining mustaqillikka erishishi ta'lim muassasal

Majlis IX sеssiyasidagi “Barkamol avlod O’zbеkiston taraqqiyotining poydеvori” nutqi barcha sohadagi tarbiyaviy faoliyatni tubdan o’zgartirish, o’quvchilar bilan o’tkaziladigan tarbiyaviy ishlar uslubiyoti, shakl va mazmuniga pеdagogik tеxnologiyalarni kiritish hamda o’quvchi-yoshlarga izchil tarbiya bеrishning samarali yo’llarini yaratishga qaratilgan Mamalakatimizda kadrlar tayyorlash milliy dasturining ishlab chiqilishi va uning amalga oshirilishi ta'lim-tarbiya jarayonida muhim ahamiyat kasb etadi. Chuniki, milliy kadrlar tayyorlash va ularnini har tomonlama rivojlantirish yuqori malakali o’qituvchi –pеdagoglarni tayyorlash bilan birga, yosh avlodga ta'lim- tarbiya bеrish ham yuqori saviyada olib borish uchun asosiy omil bo’lib xizmat qiladi. Bugungi kunda kasb-hunar kollеjlari

rejasidagi ‘‘Oziq-ovqat tovarshunosligi va ovqat tayorlash jarayoni’’fani) muhim ahamiyatga egaligini hisobga olib, bitiruv malakaviy ishimizning mavzuini “Go’sht va go’shtli mahsulotlardan taom tayyorlash texnologiyasi ” deb nomladik. Bitiruv malakaviy ishning obyekti : Kasb –hunar kollejlari va umumiy o’rta ta’lim maktablarida “Mehnat ta’limi” fanini o‘qitishda yangi pedagogik texnologiyalarni tadbiqiga asoslangan o‘qitish tamoyillari va metodlarning o‘zaro aloqadorligini ta’minlashga yo‘naltirilgan o‘quv jarayonidir. Bitiruv malakaviy ishning predmeti : “Mehnat ta’limi” fanini o‘qitishda yangi pedagogik texnologiyalarni tadbiq qilish yo‘llariga bag‘ishlangan o‘quv materiallari mazmuni, shakli va tanlash tamoyillari. Bitiruv malakaviy ishimizning dolzarbligi –kasb-hunar kollеjlari va mak

- Go’sht qiymasini va undan yarim tayyor maxsulotlarini tayyorlash ni aniqlash; - Go’sht kotlet massasini va undan tayyor maxsulotlarni tayyorlash haqida ma’lumotlar to’plash; - Suyaklarga ishlov berish haqida ma’lumotlar to’plash; - Qovurligan gо‘sht hamda kalla-pocha va ich mahsulotlari haqida ma’lumotlar to’plash; - Y irik bо‘laklab qovurilgan gо‘sht haqida ma’lumotlar to’plash; - Dimlama gо‘sht va kalla-pocha hamda ich mahsulotlari haqida ma’lumotlar to’plash; - Yirik bо‘laklab dimlangan gо‘sht haqida ma’lumotlar yig’ish; - Porsiya bо‘laklab va mayda bо‘laklab dimlangan gо‘sht hamda ich mahsulotlari ; - Qizartirib yopib pishirilgan gо‘sht haqida ma’lumotlar yig’ish; - Gо‘sht qiymasidan tayyorlangan ovqatlar haqida ma’lumotlar yigish; - Bumerahg metodi haqida ma’lumotlar yigish; - “ Go’

Prezident I.A.Karimovning ta’lim tizimini takomillashtirishga yo‘naltirilgan nutqlari, unda bayon etilgan yondashuvlari, tadqiqot muammosiga oid ilmiy va ilmiy-metodik adabiyotlarga tayanilgan. Bitiruv malakaviy ishimizning ilmiy yangiligi : Zamonaviy ta’limni tashkil etishga qo’yiladigan muhim talablardan biri – ortiqcha ruhiy va jismoniy kuch sarf etmasdan , qisqa vaqt ichida yuqori natijalarga erishishdir. Qisqa vaqt orasida muayyan nazariy bilimlarni o’quvchilarga yetkazib berish, ularda ma’lum faoliyat yuzasidan ko’nikma va malakalarni hosil qilish, ular tomonidan egallangan sistemali, bilim, ko’nikma hamda malakalar darajasini baholash o’qituvchidan yuksak pedagogik mahorat hamda ta’lim jarayoniga nisbatan yangicha yondashuvni talab etadi. BMIning ilmiy-amaliy ahamiyati shundan ibora

Ishning tuzilishi va hajmi : BMI kirish, 3 bob, xulosa, foydalailgan adabiyotlar ro‘yxati, 1 ta rasm ilovadan va 12754 so‘zdan iborat bo‘lib, uning umumiy hajmi 72– sahifadan iborat. 7

1.Bob. Go’sht va go’sht mahsulotlariga ishlov berish 1.1 Go’shtlarga mexanik pazandalik ishlov berish Gо‘sht oqsilga juda boy. Uning tarkibida 14,5—23% oqsil, 2—37% yog‘, 0,5— 1,3% mineral mahsulotlar (fos for, kalsiy, natriy va temir tuzlari), A, D, RR va V guruhidagi darmondorilar bor.[17] Gо‘sht tо‘qimalari muskul, birlashtiruvchi suyak va yog‘lardan iborat. Muskul alohida ipsimon usti yarim tiniq qobiq bilan qoplangan (sarkolemma) tо‘qimalardan tashkil topgan. Muskul tо‘qimasi miozin oqsillaridan tashkil topadi. Hayvonlar muskul tо‘qimasi oqsillari sifatli bо‘lib, tarkibidagi aminokislotalar о‘z xususiyatiga kо‘ra kishi organizmidagi muskul oqsillarinikiga о‘xshash bо‘ladi. Shu sababli ular tez hazm bо‘ladi.. Ichki, harakati kam, suyakka yopishgan, umurtqa suyagi atrofidagi ipsimon mus

ikkiga bо‘lingan holda keltiriladi. Kо‘p umumiy ovqatlanish korxonalari yirik bо‘lakli yoki porsiyalangan, mayda bо‘lakli, qiymalangan yarim tayyor mahsulotlarini oladi. Tо‘shtlarni qabul qilishda semizlik darajasi va veterinar-sanitariya kо‘rigidan о‘tganligi tekshiriladi, sо‘ng organoleptik yо‘l bilan gо‘shtning sifatliligi aniqlanadi. Semizlik darajasi bо‘yicha mol, qо‘y, echki I va II kategoriyali; buzoq —I kategoriyali bо‘ladi. Chо‘chqa gо‘shti — gо‘shtli, yog‘li, yog‘i о‘rta holda bо‘ladi. Gо‘sht yaxshi sifatli bо‘lsa u sovitilganda usti, ran gi oq pushti rangdan qizg‘ishgacha bо‘lgan quruq qobiq bilan qoplanadi. Elastik bо‘lgan bu tо‘qimada qо‘l bilan bosganda hosil bо‘lgan chuqurcha tez о‘z holiga keluvchan bо‘ladi. Muzlatilgan gо‘sht yuzi va kesilgan qismi pushti qizg‘ish, bir oz

Gо‘shtni muzdan tushirish natijasida uning keyingi ishlovdan о‘tkazilishi yengillashadi va osonlashadi. Gо‘shtlar muzlatilganda tо‘qimalari orasidagi suyuq- liklar muz kristallari kо‘rinishida bо‘ladi. Gо‘sht muz dan tushirilganda bu suyuqliklarni yana tо‘qimalar orasiga suriladi. Gо‘sht ma’lum bir sharoit va usulda muzdan tushirilmasa erigan suyuqlik gо‘sht tarkibidan-tashqariga oqib chiqib ketishi va gо‘shtning ozuqali qimmati kamayishi mumkin. Shu sababli gо‘sht maxsus kameralarda asta-sekin yoki tezkorlik bilan muzdan tushiriladi. Asta-sekin muzdan tushirish uchun kamerada haroratni 0 dan 6—8°S gacha, havo namligini 90—95% da saqlanadi. Gо‘shtni butun holda, ikki bо‘lakka bо‘lin gan, tо‘rt bо‘lakka ; bо‘lingan holda muzidan tushirila di. Gо‘sht bо‘laklarini devorga, polga va bir-biriga

issiq ishlovdan о‘tgan gо‘sht qattiqlashib, о‘ziga xos mazasini yо‘qotadi. Gо‘shtni suvda muzdan tushirish mumkin emas, chunki gо‘sht tarkibidagi ozuqa mahsulotlari eritilayotgan suvga о‘tib ketadi. Muzdan tushgandan sо‘ng gо‘shtga qо‘yilgan tamg‘a kesilib, juda ifloslangan va qoni qotib qolgan yerlari kesib tashlanadi. Gо‘shtni yuvish paytida uning ust qismidagi ifloslangan joylari mikroorganizmlar va ularning sporalari tozalanadi. Iirik umumiy ovqatlanish korxoxonalari gо‘sht maxsus yuvish xonalarida yuvyladi. Gо‘shtni ilgaklarga osib qо‘yib, maxsus dushli chо‘tkadan brandspoyt yoki shlangdagi suvdan foydalaniladi. Urtacha korxonalarda gо‘sht vannada yuvyladi. Buning uchun gо‘shtni vanna ichidagi reshyotkaga qо‘yilib oqava suv bilan kapron yoki о‘tli chо‘tkadan foydalangan holda yuviladi

pazandalikda u yoki bu taom uchun ishlatishga mо‘ljallangan gо‘shtni olishdan iborat. Gо‘shtlar isib ketmasligi uchun harorati 10 S dan yuqori bо‘lmagan xonalarda nimtalanadi va suyakdan ajratiladi. Agar korxonaga mol gо‘shti о‘zunasiga ik kiga bо‘lingan nimta holida kelsa, old va son bо‘lak larga ajratiladi. Ajratish chizig‘i molning oxirgi qovurg‘a suyagi bilan 13 va 14 umurtqa suyagi oralig‘iga tо‘g‘ri keladi. Bunda old qismiga hamma qovurg‘a suyaklari о‘tib, son qismida peshnob gо‘shti, bel. umurtqa suyaklari gо‘shti bilan ajraladi (2-rasm).[17] Old qismini bо‘laklash natijasida qо‘l, bо‘yin, yelka umurtqa bо‘laklar kesib ajratiladi. Qо‘l bо‘lagini ajratish uchun gо‘shtni ich qismi bilan stol ustiga qо‘- yiladi, chap qо‘l bilan gо‘shtni boldir suyagidan bir oz kо‘tarib о‘z chegarasi bо

Qо‘lni suyaklardan ajratish uchun stol ustiga tashqi tomoni bilan qо‘yilib, kurak suyagi ustidagi gо‘shti tozalanib, yelka suyagi va kurak suyagini birlashtiruv chi payi kesilib kurak suyagi ajratiladi. Sо‘ng‘ yelka suyagi ustidagi gо‘shti uzunasiga kesilib yeuyagidan to- 1 -ra s m. Mol g о‘shtini bо‘laklarga bо‘lish chizmasi a—suyak nomlari: 1—kurak; .2—yelka suyagi; 3— tirsak suyagi; 4— toz suyagi; 5— tо‘sh suyagi;, 6— umurtsa suyagi; 7— umurt q aning turtib chi qq an suyagi; 8— q ovurga suyaklari; 9— t o ’sh suyagi; 10— boldir suyagi; 11—yettita bо‘yin umurt qa suyagi; 12—о‘n uchta umurt qa suyagi; 13— q ovurg‘a; 14—oltita bel umurtqa suyagi; 15—dumg‘aza. b — bо‘laklar nomi: 1— «о‘l bо‘lagi (a — yelka, b — yelka oldi siyem-lari); II —bо‘yin q ismi; III — yelka sismi (salin talik.): IV —

sonning yon bо‘lagi; v — sonniig tash q i bо‘lagi; g — sonning yu q ori bо‘lagi); VIII —bel sismi (yup k a ta lik, sismi); IX —peshnob kurak osti bо‘lagi to- zalanadi, bilak suyagi bilan birlashgan yeridan paylari kesib, yelka suyagi ajratib olinadi. Ajratilgan gо‘sht ikkiga —yelka gо‘shti va yelka orti gо‘shtiga ajratiladi. Bо‘yinni suyakdan ajratish uchun bо‘yin umurtqa suyagi izi bо‘yicha ingichka pichoq yordamida kesib gо‘shtidan ajratiladi. Qalin talik, bо‘lagini suyaklardan ajra tish uchun umurtqa suyagi turtib chiqqan yeridan taqab umurtqa suyagi tomoniga qarab chuqur kesiladi, sо‘ng qovurg‘a suyagi usti bо‘ylab shu usulda suyaklari ajratilib qalin taliq gо‘shti ajratiladi. Qovurga bо‘lag gini suyaklardan ajratish uchun stol ustiga. tashqi qismi bilan qо‘yilib har bir qovurg‘a suyag

ladi. Son ilik suyagi bо‘yicha sonning tashqi qismi ajratiladi. Son suyagiga birlashgan sonning yuqori va yon qismlari qoladi. Ular ham suyakka taqab tozalab olingandan sо‘ng tizza tо‘piq suyagi ajratilib, boldir suyagi paylari kesilsa, boldir suyagi gо‘shti bilan qoladi. Bu suyak о‘z gо‘shtidan ajratiladi. Bо‘laklarga ajratilgan gо‘shtdagi mayda osilib qolgan va ingichkalashgan gо‘sht bо‘laklari, paylari, ortiqcha yog‘lari, bezlari kesib olinad. Mol gо‘shti orqa qismini bо‘laklab suyaklardan ajratish natijasida: pushtimag‘iz, yupqa taliq qismi, qovurg‘a, peshnob, sonning yuqori, yon, tashqi va ichki qismlari, boldir gо‘shtlari: bel-umurtqa, dum о‘simta, tos, son, ilik, tizza suyaklari hosil bо‘ladi. Gо‘shtga ishlov berish natijasida I kategoriyadagi molda umumiy vaznga nisbatan 26,5% gach

Bо‘yin mayda chiqitqi gо‘sht l a r i, peshnob qovurg‘a (II kategoriyadagi gо‘sht) tarkibida 80% ga yaqin birlashtiruvchi tо‘qimalari bо‘lgani sababli,' ulardan qiymali taom yoki qiymali yarim tayyor mahsulot tayyorlashda ishlatiladi. 1.3GO’SHT YARIM TAYYOR MAHSULOTLARINI TAYYORLASH Gо‘shtdan tayyorlanadigan yarim tayyor mahsulotlar tayyorlanish usuliga qarab sof, urvoqqa belangan va qiymalangan turlarga bо‘linadi. Yarim tayyor mahsulotlarni tayyorlash jarayonida kesish, tо‘qmoqchada urish, paychoqlarini bir oz kesish, urvoqqa belash, ichiga ziravorlar tiqib pishirishga tayyorlash, marinadlash kabi ishlov berish jarayonlaridan о‘tkaziladi.[17] Kesish — gо‘sht tо‘qimasi holatiga qarab tо‘g‘ri burchak yoki 40—45° burchak ostida kesiladi. Bunda porsiyalangan bо‘laklar yaxshi kо‘rinishga eg

Marinadlash . Gо‘shtlar porsiyalangan yoki mayda kesilgan holda marinadlanadi. Natijada gо‘shtning birlashtiruvchi tо‘qimalari yumshaydi, uning ta’mi va xushbо‘yligi oshadi. Yarim tayyor mahsulot tayyorlashga tozalangan gо‘sht bо‘lagi ishlatiladi. Yarim tayyor mahsulotlar yirik bо‘lak, porsiyaga bо‘lingan bо‘lak, mayda kesilgan bо‘ - laklarga ajratiladi. Yarim tayyor mahsulot tayyorlashda pushtimag‘iz uch qismga— yо‘g‘on (bosh), о‘rta va ingichka (dum) qismlariga bо‘linadi. Har bir pushtimag‘izning har bir qismidan о‘ziga xos yarim tayyor mahsulot tayyorlanadi. Yirik bо‘lakli yarim tayyor mahsulotlar. R o s t b i f —- paylardan tozalangan pushtimag‘izning lahm joyidan tayyorlanadi. Bu yarim tayyor mahsulot yо‘g‘on yoki ingichka taliqdan tayyorlanadigan bо‘lsa, bir necha yeridan paylari va

Tо‘qmoqlab tayyorlangan zrazi. Son ning yon va tashqi qismidan 1,0—1,5 sm qalinlikda kesilib tо‘qmoqchada uriladi, bir chetdan qiyma qо‘yib о‘ralib, mayda kolbasa shakli berilib, arqon yoki ip yordamida bog‘lanadi. Qiyma sifatida tо‘la pishirib, tozalanib mayda chopilgan tuxum yoki pishirib chopilgan qо‘ziqorin, qovurilgan piyoz, urvoq, kо‘kat, tuz, murch aralashmasi ishlatiladi. Duxovkada pishirishga mо‘ljallangan mol gо‘shti. Sonning yon va tashqi qismidan 1,5—2,0 sm qalinlikda kesilgan, tо‘qmoqchada bir oz urilib, 1—2 dona hisobida tayyorlanadi. Romshteks. Sonning ichki yoki yuqori qismidan, qalin yoki yupqa taliq qismidan 1,5—2 sm qalinlikda doyra shaklida kesilib tо‘qmoqchada bir oz uriladi, paylari kesiladi tuz va murch sepiladi, lyezonga botirilib,qizil urvoqqa belanadi va shakl ber

1 - j a d v a l Yarim tayyor mahsulot k о ‘rinishi Gо‘sht bо‘laklari yirik mаydа _ bо‘lаkli porsiyalаngаn Bо‘lаkli Pushtimag‘iz Qovurish Bifshteks, file, Befstrogа-, uchun lаnget nov, Mosk- Iо‘g‘on, in Qovurish Аntrekot, romsh- vаchа kа- gichka ta- uchun teks bob, Befs- liq qismi trogаnbv, qovurdoq Sonning ichki, Dimlаb pi- Romshteks, urib Befstrogа- yuqori qismi' shirish tаyyorlаngаn nov, qo- uchun zrаzi vurdoq. Sonning yon, Dimlаb pi- Duxovkаdа pishi- Аzu tashqi qismi shirish rishgа mо‘ljаl- uchun, lаngаn gо‘sht, shpiglаn- urib tаyyorlаn- gаn gо‘sht gаn zrаzi dan 20—30 grammli kubik shaklida kesiladi. 4—5 dona jaz porsiya hisobida ishlatiladi. 3- jadvalda umumiy ovqatlanish korxonalarida tayyorlanadigan yarim tayyor mahsulotlar turlari berilgan. 1.4. QO’Y GO‘SHTINI NIMTALASH VA SUYA

umurtqa suyagi oxirgi bo‘g‘indan chopib, bo‘yin bo‘lagi ajratiladi. Qolgan qismini ajratish uchun umurtqa suyagining tepa turtib chiqqan yeri ikki tomonlama suyagiga taqalib, go‘shti uzunasiga kesiladi va qovurg‘a suyagi bilan umurtqa suyagi birlashgan yeridan ikki yoqlama chopilib, umurtqa suyagi ajratib olinadi. To‘sh qismi uzunasiga chopib ikkiga bo‘linadi va yakkita bo‘lak hosil qilinadi. Bir bo‘lagi to‘nkaga tashqi tomoni bilan qo‘yilib qovurg‘a suyagini umurtqa suyagidan ajralgan qismidan 8 sm qoldirilib, har bir qovurg‘a suyagi chopiladi. Go‘shti kesilib, to‘sh bo‘ lagi va biqin bo‘lagi ajratiladi. Bo‘yin bo‘lagidan go‘shtini ajratish uchun uzunasiga kesilib ingichka pichoq yordamida bo‘yin umurtqa suyagi izi bo‘yicha go‘shti kesilib, butun holda ajratiladi. Qo‘l bo‘lagi xuddi mol g

Son go‘shti — butunligicha qovurish, porsiyalanib yoki mayda kesilib qovurish uchun ishlatiladi. Porsiyalanib, urvoqqa belanib qovurilgan holda ham ishlatiladi, Biqin — butunligicha qovurish uchun, porsiyalanib yoki porsiyalanib, urvoqqa belanib yoki mayda kesilib qovurish uchun ishlatiladi. Qo‘l — rulet shaklida o‘rab qovurish uchun, qaynatib pishirish uchun, porsiyalanib yoki mayda qesib dimlash uchun ishlatiladi. To‘sh— butun holda qiyma tiqib qovurish uchun qaynatib pishirish uchun, mayda kesib dimlash uchun ishlatiladi. Bo‘yin— qiyma tayyorlash va qiymali mahsulot tayyorlashga ishlatiladi. 1.5. GO’SHT QIYMASINI VA UNDAN YARIM TAYYOR MAHSULOTLARNI TAYYORLASH Go‘sht qiymasini tayyorlash uchun bo‘yin, peshnob, qovurg‘a go‘shtlari hamda go‘sht bo‘laklarini tozalash, yarim tayyor mahsulotl

Qiymali file . Mol go‘shti qiymasini porsiyaga bo‘linib silindr shakli beriladi. Porsiyasiga 1 donadan ishlatiladi. Qiymali langet. Mol go‘shti qiymasini porsiyalarga bo‘linib qalinligi 1—1,5 santimetrdan qi lib oval shakli beriladi. Porsiyasiga 2 donadan ishlatiladi. Sof qiyma kotleti . Qo‘y go‘shtidan qiyma-tayyorlanib, porsiyalarga bo‘linadi, oval shakl beri ladi, bir uchiga go‘shtidan tozalangan qo‘y qovurg‘a suyagi uchi tiqilib, lezonga botiriladi va urvoqqa belanadi. Sof qiyma shnitseli . Qiymani porsiyalarga bo‘linadi. 1 santimetr qalinlikda oval shakl beri lib, lezonga botiriladi va non urvog‘iga belanadi. Qiymali romshteks. Mol go‘shti qiymasini porsiyalarga bo‘linib, cho‘zinchoq shakl beriladi, lezonga botirilib, non urvog‘iga belanadi. Frikadelka. Go‘shtni bo‘laklarga bo‘lib go‘

yog‘i ho‘shib tayyorlanishi mumkin. Go‘sht paylaridan, dag‘al birlashtiruvchi to‘qimalaridan, qotib qolgan qonlaridan tozalanib, kqchik bo‘lakchalar ko‘rinishida kesilib, go‘sht qiymalovchi mashinadan o‘tkaziladi. Bir oz suvi qochgan birinchi navli bug‘doy bulka non» suv yoki sutda bo‘ktirilib, suyuqligi siqiladi va go‘sht qiymasi bilan aralashtirib, tuz, murch, qo‘shilgan holda yana go‘sht qiymalovchi mashinadan o‘tkaziladi. Quyuq suyuqligiga qarab sut yoki suv qo‘shib aralashtirib, urib pishitiladi. Bunda kotlet massasining mayinlik va g‘ovakli darajasi oshadi. Agar meyoridan ko‘proq urib pishitilsa tarkibidagi yog‘ miqdori kamayib o‘z sifatini pasaytirishi mumkin.[17] Bir kilogramm go‘sht uchun 250 gramm bug‘doy noni, 300 gramm suv yoki sut, 20 gramm tuz, 1 gramm murch ishlatiladi. Go‘s

ko‘kat, tuz, murch aralashtiriladi. Qiyma sifatida yana mayda kesilgan quymoq ishlatilishi ham. mumkin. Tefteli. Go‘sht kotlet massasi non miqdori kam roq qo‘shib tayyorlangandan so‘ng mayda chopilib, jazlangan piyoz bilan aralashtirilib, porsiyalanadi. So‘ng kattaroq yong‘oqcha shaklida yumaloqlanib unga belanadi. Rulet . Go‘sht kotlet massasiga non. kamroq qo‘shib tayyorlanadi. Ho‘llangan sochiq yoki doka ustiga qalin ligi 1,5—2 santimetr qilib to‘g‘ri to‘rtburchak shakli - da yoyiladi, kotlet massasi o‘rtasiga bir oz cho‘ziq hol da.qiyma qo‘yiladi va chetlari sochiq yoki doka yordamida birlashtirilib, baton shaklini beriladi. Yog‘lanib urvoq sepilgan temir tovaga chokini pastga qilib so chiq yoki dokadan bo‘shatiladi ustiga lezon surtilib ustidan urvoq sepiladi va ust tomonidan bir nech

1.8. Go’sht, kalla-poycha va ich maxsylotlardan tayyorlangan taomlar. Yuqorida aytilganidek, go‘shtning asosiy tarkibiy qismi o qsildan iborat. Oqsil organizmning tuzilishi va tiklanishi uchun zarur bo‘lgan azot manbaidir. Go‘sht tarkibiga kiruvchi yog‘ energiya manbai bo‘lib xizmat qiladi. Turli xil hayvonlar go‘shtidagi yoyening erish temperaturasi turlicha. Cho‘chqa yog‘i inson tanasi temperaturasiga yaqin temperaturada eriidi. Shuning uchun u boshqa yog‘larga qaraganda oson hazm bo‘ladi.[16] Yetilgan go‘shtda uglevodlar deyarli bo‘lmaydi. Ovqat hazm qilish bezlari sekretsiyasini kuchaytirish, go‘shtdan tayyorlangan taomlarni uglevodlar, mineral tuzlar, vitaminlar bilan boyi tish uchun ularga sabzavot sardaklar qo‘shib beriladi. Go‘shtdagi xromoproteid - mioglobin go‘shtni qizil qiladi

Qaynatilgan va dimlab pishirilgan go‘sht, kalla-pocha va ich maxsulotlari quyuq taom tayyorlaganda oziqa moddalari go‘shtda mumkin qadar ko‘proq qolib, qaynatmaga kamroq miqdorda o’tadigan qaynatish rejimini tanlash kerak. Shuning uchun go‘shtni qaynatganda unchalik ko‘p suv solinmaydi ( 1 kg go‘shtga 1- 1,5 l suv) va go‘sht issiq suvga solinadi Pi shirilgan vetchina (cho‘chqa son go‘shti). Cho‘chqaning butun son go‘shti bir tekis pishishi uchun bog‘lab osib quyib pishirila di. Cho‘chqa son go‘shti qozonga ko’ndalang qo’yilgan tayoqqa boldir suyagi suvdan bir necha santimetr chiqib turadigan qilib bog‘la nadi. Cho‘chqa son go‘shti pishgandan keyin terisi va suyagidan ajratib, porsiyalarga kesiladi (bir porsiyaga 2-3 bo‘lak). Cho‘chqa son go‘shti, kartoshka pyure, yashil no‘xat, qizil sarda

Bunda yarim tayyor masalliq yumshaydi va kollagenning glyutinga aylanishi osonlashadi. Qo‘y, cho‘chqa va mol go‘shtida kollagen mol go‘shtiga qaraganda uncha barqaror bo‘lmaydi, shuning uchun cho‘chqa, buzog’ va qo’y ta nasining (ayniqsa yoshining) hamma qismlarini qovurish uchun ishlatish mumkin. Go‘sht yirik porsiyali va ancha mayda bo‘laklarga ajratib qovuriladi. 1 . 9 .Y irik bo‘laklab qovurilgan go‘sht Mol go‘shti yirik bo‘laklab (pushti mag’iz, yelka qismy va umurtsa qismi) qovuriladi; qo’y, cho‘chqa, buzoq (son va suyaksiz tush), cho‘chqa bolasining go‘shti ham yirik bo‘laklab qovuriladi. Qovurishdan oldin hamma qismlar tozalanadi. [16] Yumshoq yelka go‘shtini rulet qilib o’rab, kanop bilan bog‘la nadi. Son go‘shti qatlami bo‘yicha ikki-uch bo‘lakka ajratiladi. Buzoqning tush go‘sht

qatlamidagi seli rangsiz, ichki qatlamida esa pushti rangda; sal-pal qovurilgan da selining rangi qo‘ng‘ir - to‘q pushti rangda bo‘ladi). Go‘shtning pishib yetilish vavti go‘sht bo‘laklarining katta-kichikligiga, go‘shtning turi va yetilish darajasiga bog‘liq bo‘ladi. Mol go‘shtining yetilib pishish vaqti sal-pal qovurilgan file uchun 30 - 45 minutni, to’la qovurilgan yelka qismi uchun 1 soatu 40 minut. ni tashkil etadi. Qovurilgan yirik go‘sht bo‘laklari protivenda 50-60° da saqlanadi. Qovurilgan go‘shtni iste’molchiga berishdan oldin tolasini ko’ndalangiga (mol go‘shti 2-3 bo‘lak, buzoq' cho‘chqa, qo’y to’shti 1-2 bo‘lakdan qilib) kesib yog‘ va go‘sht seli tuyib beriladi. Go‘sht seli olish uchun go‘shtni qovurishdan qolgan go’shg va selta suv yoki quruq sho‘rva solinadi va plitaga tu

yashil no‘hat, loviya yoki no’hat qazogi, sutli sardakka tayyorlangan sabzavotlar, yog‘ solingan makaron, dimlab qaynatilgan guruch va murakkab qaylalar qo‘shib beriladi. Qovurilgan cho‘chqa go‘shtiga dimlama karam, qovurma kartoshka, kartoshka pyure, qora bug‘doy yormasidan pishirilgan gargusqa bo‘tqa, pishirilgan loviya, no‘xat va murakkab qaylalar qo‘shib beriladi. Qovurilgan qo’y go‘shtiga qayla sifatida dimlab qaynatil gan guruch, qora bug‘doy yormasidan tayyorlangan bo‘tqa, qaynatil gan va qovurilgan kartoshka, qaynatib tomat sardagi qo‘shilgan loviya ishlatiladi. Qovurilgan qo’y go‘shtini go‘sht seli bilan gina emas, piyoz qo’shilgan sutli sardak bilan ham berish mumkin. Cho‘chqa bolasining go‘shtiga qayla sifatida qora bug‘doy yor masidan tayyorlangan gargusga bo‘tqa, guruch bo‘tqa

bodring, pi kulya, karam salati, yashil salat beriladi. Qovurilgan cho‘chqa 6olasi. Tozalab tayyorlangan cho‘chqa tana sining umurtqa pogonasini chopib, ikkiga nimtalanadi, usti va ichiga tuz sepiladi. rQirik tanali cho‘chqa bolasini ikki bo‘lakka (uzunasiga) nimtalash mumkin. Tayyorlangan cho‘chqa bolasining terisini goqoriga qilib protivenga quyib, smetana suriladi va qovurish shkafida vaqt-vaqti bilan yog‘ surib turib qovuri ladi. Cho‘chqa bolasi bukib ketmasligi uchun go‘sht seli sepil maydi (cho‘chqa bolasi go‘shtining yetilganligi orqa oyog‘iga in gichka pichok, urib aniqlanadi). Qovurilgan cho‘chqa bolasi porsiyalarga bo‘linadi, buning uchun avval boshi kesib olinadi, tanasi umurtqa pogonasi bo‘yicha ikkiga nimtalanadi, so‘ngra q4ndalangiga porsiya bo‘laklariga kesiladi. Qovurilgan

go‘sht seli qo‘yiladi yoki alohida beriladi. Bulab qovurilgan go‘sht iste’molga berishdan oldin yog‘ quyi ladi, yon tomoniga esa go‘sht seli yoki sardak quyiladi. Sardakni alohida berish ham mumkin. Bunday taomlarning ustiga guvtg seli yoki sardaklarni quymaslik kerak, chunki qizarib pishgan po‘sti ivib qoladi. Bifshteks, file, langet, antrekot, bef-strogan, natural kot let, eskalop naq go‘shtdan qovurilgan mahsulotlarga qarang. Bifshteks. Bifshteks turli xil qaylalar qo‘shilgan xolda idishda yoki tovada beriladi. Bifshtekslar bir necha usulda berilishi mumkin. B.i r i n ch i u s u l. Bifshteksga yog‘ quyiladi, qayla sifa tida aovurilgan kartoshka va kirilgan xren beriladi. Bif shteksga murakkab qayla - qovurilgan kartoshka, yashil no‘xat, dimlab pishirilgan sabzi k,ushib berish xam mutgki

sardagi quyilady. Qayla sifatida qovurilgan kar toshka beriladi. Bu taom «Sardakli file» deyiladi. , U ch i n ch i u s u l. File odatdagi sardakli file kabi tayyor lanadi, lekin ustiga chala pishirilgan shampinyon yoki pishirilgan oq qo‘ziqorin k,uyib, madera vinosi qo‘shilgan qizil sar dak quyiladi. Bu taom «Shampinyonli file» deyiladi. T o’ r t n chi u s u l. Qdatdagi sardakli file kabi tayyorlana di. Lekin ustiga pishirilgan bir bo‘lak ilik qo‘yib, ilik qo‘shil gan qizil sardak quyiladi. Bu taom «Ilik kushilgan file» deyiladi. Byesh i n chi us u l. File odatdagidek tayyorlanib, odatdagi; dek beriladi, lekin ustiga qovurilgan pomidor yarim bo‘laklar quyiladi. Bu taom «Pomidorli file» deyiladi. Langet. Langet bir porsiyaga ikki bo‘lakdan qilib ~uyib; aurli xil qayla bilan sardakli yoki sa

sardagi quyiladi, tomat pyure, Yujniy sardagi solib, ikki-uch minut qizdiriladi. Bef- stro gan shu tovaning uzida maydalangan petrushka sepib beriladi,. Qayla uchun avval qaynatib, keyin qovurilgan kartoshka alo hida beriladi. Natural kotletlar. Cho‘chqa, quy yoki buzoq go‘shtidan tayyor .langan kotlet qovuriladi. Iste’molga berishdan avval kotlet ga yog‘, ostiga esa go‘sht seli quyiladi, qui go‘shtidan taiyerlan gan kotletga bundan tashqari piyozli sut sardagi qo‘shib berigs ham muikin. Tozalangan suyakka papilyotka kiydirib quyila .di. Buzoq va cho‘chqa go‘shtidan tayyorlangan kotlet qaylasiga odatda 2-3 xil masalliq (murakkab qayla) yoki kartoshka pyu ;re, qovurilgan kartoshka, sutli sardakda pishirilgan sabza votlar ishlatiladi. Kuy go‘shtidan tayyorlangan kotlet qayla siga g‘arg‘usha

qizdirilgan idishga tushirib olinadi va yirik-yirik to‘g‘ralgan ko‘k piyoz yoki yaproq qilib to‘g‘ralgan boshpiyoz va bir parrak limon qo‘shib beriladi. Tuyilgan zirk va Vostok sardagi alohida beriladi. Karscha kabob (shashlik po-karski). Qo’yning son go‘shtidan bir porsiyaga bir bo‘lakdan qilib kesib olib sirkalanadi. Pi shirishdan oldin yarimta buyrakli qo’y go‘shti bo’lagini pardasi dan-tozalab, sixning bir tomoniga kirgiziladi. Sixning ikkinchi tomoniga esa uncha yirik bo‘lmagan pomidor bo‘laklari o‘tkazi ladi. Go‘sht k o’ mir alangasida pishirilgdi. Pishgan go‘sht ni sixdan tushirib olib, ko‘k piyoz yoki boshpiyoz, petrushka va bir bulok limon qo‘shib beriladi. Barbaris alohida beriladi. Bifshteks, qiymalangan file. Qiymalangan bifshteks naq go‘shtdan tayyorlangan bifshteks kabi beril

bilan birga qo‘shib beriladi. Qovurilgan kartoshkaga dimlan gan karam, pishirilgan gulkaram, dimlab qaynatilgan sabzavot, yashi l- no‘xat qo‘shib berish xam mumkin. Qovurilgan miya. Miya tuz solingan nordon suvda pishirilga n, quritiladi, «shashka» shaklida to‘g‘raladi, tuzlanadi, unga bulab tuxumga bosiladi va suxariga bulab yog‘da qovurilgdi. Miya ustiga yog‘ qo‘yib, bir bulok limon va petrushka ko‘ki bilan birga yoki limon sharvatini yog‘ va petrushka ko‘ki bilan qayna tib; ustiga sepib beriladi. Qayla uchun qovurilgan kartoshka, kartoshka pyure, yashil no‘xat ishlatiladi. Miyani ham yog‘da qovurish mumkin. Buning uchun miya faqat unga bulanadi. Qovur ilgan buyrak. Cho‘chqa, buzoq va qo‘yning yangi buyragi «shashka» shaklida to‘g‘rab qovurilgdi. Buyrakni taqsimlash ol didangina qovurish

qovurayotganda qo‘yib ketmasligiga axamiyat berish kerak. Jigar 1 - 1,5 minut ortiqcha qovurilsa ham sifati yomonlashadi. Jigarga q ovurilgan boshpiyoz qo‘shib yoki smetanali sardak qo‘yib berish mumkin. 1.10. Dimlama go‘sht va kalla-pocha hamda ich mahsulotlari Ancha qattiq va biriktiruvchi to‘qimalari dag‘al go’sht bo’la gini yumshatish kerak bo‘lgandagina go‘sht dimlanadi. Kislota kollagenning parchalanishi va uning glyutinga aylanishini tez lashtiradi. Shuning uchun dimlaganda nordon sardaklar tomat pyure, nordon vino, marinadlangan meva va sharvatli rezavorlar ishlatiladi. Go‘sht dimlaganda dorinorlar (lavr yaprog‘i, murch, ba’zan dolchin, qalampirmunchoq, koriandr, arpabodyon, mayoran, zira) va xushbo‘y sabzavotlar (boshpiyoz, sabzi, selderey, petrushka) ishlatiladi. Vino va dorivorl

Dimlama go‘sht. Yirik go‘sht bo‘laklari quruq sho‘rva, sabzi, boshpiyoz va petrushka bilan birga dimlanadi. Dimlangan go‘sht ni iste’molga berayotganda tolasini ko‘ndalangiga qilib, bir porsiyaga 1- 2 bo‘lakdan kesiladi va ustiga sardak sepib, yoniga. makaron, kartoshka, karto‘shka bo‘tqadan tayyorlangan qayla qo‘yiladi.[16] Qaylaga qo‘shimcha qilib dolchin va qalampirmunchoq bilan pi shirilgan brusnika berish mumkin. 1.12. Porsiya bo‘laklab va mayda bo‘laklab dimlangan go‘sht hamda ich mahsulotlari Duxovkada dimlab pishirilgan mol va qo‘y go‘shti. Bu taom ikki usulda tayyorlanadi: B i r i n ch i u s u l : go‘shtni (orqa oyog‘i va kuragining yutori qismi) bir porsiyaga ikki bo‘lakdan tilib kesib quruq sho‘rva, jazlangan tomat-pyure qo‘shiladi va bir soatga yatin dimlanadi: qovurilgan sabza

Karam qo‘shib dimlangan cho‘chqa go‘shti, dudlangan son tushti va kolbasa. Go‘sht mahsulotlari, sabzi va petrushkani somoncha yoki «kubik» qilib to‘g‘rab qovuriladi va dimlangan karamga (karam tomat bilan dimlanadi) qo‘shib dimlanadi. Dimlash oxiri da taomga quruq sho‘rvada suyultirilgan jazlama un va qand qo‘shiladi, agar karam yangi bo‘lsa, unga sirka solinadi. Ragu. 2-sort qo‘y go‘shtini 20-30 g li qilib to‘g‘raladi: Bu maqsadda butun tana yoki yelka umurtqa qismlari, kurak va son to’shti ishlatilsa, ilik suyaklari va umurtqa suyaklari olib tashlanadi. Go‘sht qovuriladi va ustiga issiq quruq sho‘rva, jazlan gan tomat-pyure qo‘shib, yarim soat dimlanadi. Quruq sho‘rvani qo‘yib olib, unga jazlama un solib qizil sardak tayyorlanadi va bu sardak yana go‘shtga solinadi. Go‘shtga butunligicha

sho‘rvaning kami so linadi. Palovni suzishdan oldin guruchi va go‘shti aralashtiri - ladi. Palovga ba’zan tomat qo’shiladi. Palovga quruq nordon mevalar ( q ora smorodina, karakot, zirk va h okazolar) solish h am mumkin. Nordon-chuchuk sardakda tayyorlangan mol go‘shti. Molning son va kurak qismi go‘shtidan bir bo‘lak kesib (bir porsiyaga 1 - 2 bo’lakdan), uri ` b yumshatiladi. Tuz sepib sal-pal unga bula nad i va yog ‘ da qovuriladi. Qovurilgan go‘shtga quruq sho‘rva solib, idishning qopqog’ini yopib, yetilguncha dimlanadi. Unga dorivor, mayda to‘g‘rab jazlangan sabzi, petrushka, boshpiyoz, tuyilgan qora bug‘doy suxarisi, tomat-pyure, pishirilgan va danagidan ajratilgan qora olxo’ri, sirka, shakar qo‘shib, yetilgun cha dimlanadi. Taom pishirilgan makaron, pishirilgan yoki q o vurilgan kar

1. 13 . Qizartirib yopib pishirilgan go‘sht Qizartirib pishirishdan oldin go‘sht chala pishiriladi yoki qovuriladi. Go‘sht taomlar qovurish shkafida yuqori temperatu rada (300 - 350°) sirtida qizil po‘st xosil bo‘lib, ichidagi temperaturasi 80 - 90° ga yetguncha qizartirib pishiriladi. Taom bevosita iste’molga berishdan oldin qizartirib pishi riladi, agar go‘sht porsiyali tovalarda va idishlarda qizarti ryb pishiriladigan bo‘lsa, o‘shaning o’zida beriladi.[17] Dulma, zapekanka, qiymalangan go‘sht, qovoqcha, baqlajon, murch va pomidor oddiy usulda tayyorlanadi (qizartirib pishi .rilgan sabzavotlarga qarang). Sholg‘om, kartoshka va pomidor dulmalari. O‘rtacha katta likdagi sholg‘omning po’stini archib, bosh tomoni kesib olina di, yuviladi, taxirini yuqotish uchun 3- 5 minut qaynoq suvga soli

go‘sht, kartoshka, piyoz va seld balig‘ini qiymalagichdan o‘tkazib, yaxshilab aralashtiriladi. Tuxumning sarig‘i, qay moq, tuz va tuyilgan murch solib yaxshilab aralashtiriladi va tuxum oqini solib, ehtiyotlik bilan yana yuqoridan pastga qarab aralashtiriladi. Massa yumshog’ chiqishi uchun uni qo’shimcha ravishda jovonchada tuyub, elakdan o‘tkazsa ham bo’la di. Ko‘pincha yoki soteyniklarga yog‘ suryb suxari sepiladi va forshmak uchun tayyorlangan massani solib, ustiga maydalangan pishlog’ sepib qizartirib pishiriladi. Forshmak aralashmasi ga vino (madera vinesi) va bir ozgina tuyulgan muskat yong‘ogi solish ham mumkin. Forshmakni nonning ichiga solib ham pishirish mumkin. Bu ning uchuv non mag’zini uyib olyb, chuqurchasiga qaymoq surti ladi va forshmak masasi solib, ustiga maydalangan pish

tomat sardak, piyoz sardak berish mumkin. Zrazalar bir porsiyaga ikki donadan qilib sara bug‘doy yormasidan tayyorlangan bo‘tqa yoki murakkab qayla bilan beriladi. Tefteli va frikadelka . Bu mahsulot unga bulanadi va qovurilgach, tomat yoki sizil sardakka solib; 7- 10 minut dim lanadi. Tefteli porsiyasiga 3-4 donadan, frikadelka esa 6-10 donadan solib beriladi. Qayla sifatida qovurilgan kartoshka yoki guruch beriladi. Sut sardagida qizartirib pishirilgan kotletlar. Yasalgan kotletlar bulanmaydi, yog‘ surtilgan tova yoki protivenga solib, kotletning bo‘yiga qarab chuqurcha yasaladi va shu chuqurchaga shira va oshpazlik sopchasidan quyuq sut sardagi solib to‘ldiriladi va ustiga maydalangan pishloq va moy sepib qizartirib pishiriladi. Taom turli xil qaylalar bilan beriladi. Qizil sardak taomn

II- bob. Go’sht va go’shtli maxsulotlardan taom tayyorlash texnologiyasi mavzusini o’qitishda « Bumerang » mеtodini qo’llash 2.1.Bumerang metodi haqida ma’lumot Otilgan buyumning otuvchiga qaytib kelishini ta’minlovchi o‘roqsimon otish quroliga bumerang deyiladi. Ta’limda bumerang metodining ma’nosi pedagog tomonidan tashlangan muammoli masala yoki mavzuning talaba-o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtirilgan holda o‘qituvchiga og‘zaki yoki yozma shaklda qaytishidan iborat. 1 .Darsda o‘rganiladigan mavzuning rejasida 4 ta mavzucha bo‘lsa, auditoriyadagi talabalar ham 4 guruhga ajratiladi : - o‘qituvchi barcha tinglovchilarni yana qaytadan avvalgi joylariga qaytishlarini so‘raydi, ya’ni talaba-o‘quvchilar yana mashg‘ulot boshlanishidagi guruhlariga qaytadilar. 8 – Bosqich. Rejadagi birinchi mavzuc

3. O‘qituvchi tomonidan belgilangan reglamentda mavzuni jamoa bo‘lib o‘rganish yakunlangach, talaba-o‘quvchilar dastlabki guruhlariga qaytishadi va savol-javoblar boshlanadi. O‘qituvchining tashkilotchiligi asosida savollar boshqa guruhlar tomonidan bitta jamoaga beriladi. Jamoa ichidan o‘zlari tanlagan bir talaba-o‘quvchi sheriklarining to‘plagan ballarini yozib, jamlab, natijalarini o‘qituvchiga topshiradi. Barcha guruhlar shu tarzda savol-javobdan o‘tkaziladi. Bunda qo‘yilgan savolga to‘g‘ri javob bergan talaba-o‘quvchiga 3 ball, to‘g‘ri qo‘shimcha qilganga 2 ball, to‘g‘ri replika qilganga 1 ball, umuman fikr bildirmaganga 0 ball qo‘yiladi. 4. Har bir guruh mavzu bo‘yicha o‘zlari bittadan savol tuzib, unga javob berishni boshqa jamoalarga taklif etadi. To‘g‘ri javob bergan jamoaning umu

topshiriqlarni bajarishi, navbat bilan o‘quvchi-talaba yoki o‘qituvchi rolida bo‘lishi, kerakli ballni to‘plashiga imkoniyat beradi, talaba-o‘quvchilarni dars jarayonida, darsdan tashqarida turli adabiyotlar, matnlar bilan ishlash, o‘rganilgan materialni yodida saqlab qolish, so‘zlab bera olish, fikrini erkin bayon eta olish hamda bir dars davomida barcha o‘quvchi–talabalarni baholay olishga qaratilgan. Bumerang texnologiyasini o’tkazish bosqichlari. 1 – Bosqich. - Trening tinglovchilari 4–5 kishidan iborat kichik guruhlarga bo‘linadi; - o‘qituvchi har bir guruh va uning har bir a’zosiga mustaqil o‘rganish, fikrlash va yodda saqlab qolish uchun alohida–alohida aniq yozma tarqatma material beradi. Ularning soni guruhlar va tinglovchilar soniga bog‘liq. Agar 4 ta kichik guruh bo‘lsa, u holda

tinglovchilar raqamlar yozilgan qog‘ozdan olishlari kerak . Nechta guruh bo‘lsa , shuncha guruh a’zolari soniga qarab raqamlar yozilgan qog‘ozlar tayyorlanadi . Trener raqamlar bo‘yicha tinglovchilardan yangi guruhlar tuzishlarini so‘raydi . Masalan , hammada 1-raqamini olganlar bitta yangi guruh , 2-raqamlilar ikkinchi , 3-raqamlilar uchinchi guruhni, 4- raqamlilar to‘rtinchi guruhni , 5- raqamlilar beshinchi guruhni tashkil etishlarini so‘raydi . Guruh a’zolari yangi guruhga o‘zlari bilan o‘rgangan matnlarini ham olib o‘tishadilar. 4 – Bosqich . - raqamlar bo‘yicha yangi guruhlar tuzilganda har bir yangi guruhda avvalgi guruhlardan bittadan vakillar o‘z–o‘zidan to‘planib qoladi, ya’ni 4 xil matn o‘rganilgan bo‘lsa, bu yangi guruhda har bittasidan bittadan vakil to‘planadi, umumiy mavzu b

tomonidan qanchalik o‘zlashtirib olganini tekshirib ko‘rish uchun har bir guruh a’zolarining bir–birlariga o‘z matnlaridan kelib chiqqan holda savollar berishlari mumkinligini tushuntiradi. Shunday qilib, guruh ichida ichki nazorat, ya’ni savol– javob orqali o‘tkaziladi. Bu esa guruhdagi tinglovchilarni bir–birlariga so‘zlab bergan materiallarini boshqalar tomonidan o‘zlashtirilganlik darajasini aniqlashga,o‘zining bilimini yanada mustahkamlashiga yordam beradi. 7 – Bosqich . - o‘qituvchi auditoriyadagi tinglovchilarning barchasi hammaga tarqatilgan yozma materiallar bilan tanish ekanliklari, ular haqida to‘liq ma’lumotga ega bo‘lganliklarini hisobga olgan holda, har bir talaba-o‘quvchidan o‘rganilgan materialni so‘rashi mumkinligini aytadi. 9 – Bosqich. - tinglovchilarga tarqatilgan o‘quv

Belgilangan savollarga javob berish tugagach, o‘qituvchi doskaga guruhlar tomonidan to‘plangan ballarni yozadi va mashg‘ulotning keyingi bosqichiga o‘tadi. 11 – Bosqich. -o‘qituvchi har bir guruhni o‘z yozma materiallarining mazmunidan kelib chiqqan holda bittadan savol tayyorlashlari kerakligini aytadi va guruhlarga savol tuzishlari uchun 5 – 7 daqiqa vaqt ajratadi. 12 – Bosqich. -guruhlar bir–birlariga savollar beradilar, guruhlardagi “hisobchilar” esa guruh a’zolarining javoblarini yuqorida belgilangan tartibda baholab boradilar. Javoblar to‘g‘ri bo‘lsa, savol bergan guruh javobni to‘ldirmaydi. 13 – Bosqich. -o‘qituvchi guruh a’zolari to‘plagan ballarni yana bir marta doskaga yozadi va to‘plangan ballar (baholar)ning umumiy qiymatini aniqlaydi. To‘plangan ballar (baholar)ning umumiy qiy

Ba’zida guruhning “hisobchilari” ballarni qo‘yishda noaniqlik yoki qo‘shib yozishlari mumkin, natijada, ba’zi guruhlarning umumiy to‘plangan ballari boshqa guruhlarnikidan juda kam farq qilishi mumkin.O‘quvchi-talabalarning haqqoniy baholanishlari ularning tanlangan “hisobchi”lariga bog‘liq ekanligini o‘qituvchi oldindan eslatib o‘tadi. Agar umumiy to‘plangan ballarni guruh a’zolariga taqsimlaganda shu mashg‘ulot uchun belgilangan maksimal balldan ortib ketgan bo‘lsa, u holda shu mashg‘ulot uchun kerakli ballni olib qolib,ortiqchasini keyingi mashg‘ulotlarga yoki yakuniy nazoratga o‘tkazish mumkin . 14- Bosqich . -har bir talaba-o‘quvchiga ballar qo‘yilgach o‘qituvchi mashg‘ulotga yakun yasaydi.O‘quvchi-talabalarning faoliyatiga baho beradi, berilgan javoblarga o‘z fikrini bildiradi va quy

4.Yirik bo‘laklab dimlangan go‘sht 5.Porsiya bo‘laklab va mayda bo‘laklab dimlangan go‘sht hamda ich mahsulotlari 6.Qizartirib yopib pishirilgan go‘sht 7.Go‘sht qiymasidan tayyorlangan ovqatlar 8.Taomlarning sifatiga qo’yilgan talab. DАRSNING TEXNOLOGIK XАRITАSI Mavzu G o ’ sht vа g o ’ shtli mаxsulotlаrdаn tаom tаyyorlаsh texnologiyasi Maqsad, vazifalar Mavzuning maqsadi ilm egallashning mashaqqatli yo‘llarini o‘rganishdan iborat bo‘lib, unda Go‘shtga go‘sht tayyorlash sexlarida ishlov berish, go‘sht saqlanadigan sovitgichlar — xolodilniklarga yaqin joylashgan bo‘lishi iborat. Asosiy vazifalari quyidagilarni yoritishdan iborat: 1. Qovurligan go‘sht h amda kalla-pocha va ich ma h sulotlari 2. Y irik bo‘laklab qovurilgan go‘sht 3.Dimlama go‘sht va kalla-pocha hamda i ch mahsulo t lari 4.Yir

O‘quv jаrаyonini аmаlgа oshirish texnologiyasi Metodi: bumerаng, blits. SHаkli: mа’ruzа. Vositаsi: kompyuter, slаydlаr, tаrqаtmа mаteriаllаr Usuli: chizmа, diаgrаmmа, og‘zаki topshiriqlаr. Nаzorаt: test, yozmа vа og‘zаki sаvol-jаvob, suhbаt Bаholаsh: reyting tizimidа. Kutilаdigаn nаtijаlаr O‘qituvchi Belgilаngаn vаqtdа judа ko‘p аxborotlаrni berishgа, ish jаrаyonidа chаrchаmаsdаn dаrsgа ijodiy yondoshishgа erishаdi. Tаlаbа Mаvzuni to‘liq o‘zlаshtirishgа, tegishli tаhliliy usullаrni o‘rgаnishgа muvаffаq bo‘lаdi vа mustаqil ishlаshgа tegishli topshiriqlаr olаdi. Kelgusi rejаlаr (tаhlil o‘zgаrishlаr) Interаktiv usullаrdа dаrs o‘tishgа ko‘nikmа hosil qilib borilаdi. Mustаqil ishlаsh jаrаyonidа tegishli topshiriqlаr bаjаrish ko‘nikmаsini egаllаb borаdi. «Dаrsdа yangi mаvzuni o‘rgаnish» bosqichl

8. Tushuntirish jаrаyonidа kitob yoki tаrqаtmа mаteriаl bilаn ishlаshgа hаm аhаmiyat berilаdi. Dаrslikning imkon qаdаr dаrsdа bo‘lgаni mа’qul. 9. Doskаdаn аlbаttа foydаlаnish kerаk. 10. Tushuntirilаyotgаn mаvzuni umumlаshtirish. Tushuntirish j а r а yonid а e’tibor qilinishi lozim bo‘lg а n jih а tl а r: 11. M а vzuni o‘tg а n m а vzu bil а n bog‘l а sh. 12. TSOni ishlаtish. 13. Predmetlаrаro аloqаni tа’minlаsh. 14. Tаlаbаlаrning yozishi vа o‘qishini tаshkil etishgа imkoniyat yarаtish. 15. O‘tilаyotgаn mаvzuning tа’siri vа o‘rgаnilish dаrаjаsini tekshirish. Bundа tаlаbаlаrgа sаvollаr berib borish. Qisqа muddаtli sаvol-jаvoblаr o‘tkаzib borish. Mаsаlаn, « Mol go‘shti tаnаsi qаndаy bo‘lаklаrgа bo‘linаdi? ». Sizlаr qаndаy o‘ylаysizlаr? vа h.k. 16. Dаrsni ziyrаklik bilаn kuzаtib borish vа undа

bir ishtirokchigа tаrqаtilаdi. Ulаrning hаr biri mа’lum vаqt dаvomidа o‘zlаrigа tushgаn bittа mаvzuni аlohidа o‘rgаnib chiqаdi. 2. 5 tа guruhlаrdаgi tаlаbаlаr tаrqаtilаdi vа yangidаn yanа 5 tа guruh tаshkil qilinаdi. Kimning kimlаr bilаn o‘tirishi, stolning tаrtib rаqаmi yozilgаn qog‘ozni hаr bir tаlаbаning o‘zi tаnlаshi bilаn аniqlаnаdi. 3. Nаtijаdа oldingi guruhlаrdа o‘rgаnilgаn mаvzuning hаmmаsi, ya’ni 4 tа sаvol bir joygа jаmlаnаdi. Endi hаr bir sаvol jаmoа bo‘lib o‘rgаnilаdi. Chunki yangidаn tuzilgаn guruhdа shu beshtа sаvolning hаmmаsi mаvjud bo‘lаdi. Hаr bir jаmoаning vаkili o‘zigа tushgаn sаvolini guruhning boshqа а’zolаrigа tushuntirib berаdi. 4. Mа’lum vаqtdаn keyin guruh а’zolаri yanа eski joyigа qаytib o‘tirаdi. Endi qog‘ozlаr, ya’ni tаrqаtmа mаteriаllаr hаmmаsidаn yig‘ishtirib

7. Endi ushbu mаvzu bo‘yichа hаr bir ishtirokchi yakkа holаtdа (individuаl tаrzdа) bаholаnishi lozim. Buning uchun ulаrning hаr birigа shu o‘zlаri o‘rgаnаyotgаn mаvzudаn yozmа sаvollаr berilаdi vа qog‘ozdа jаvobigа joy qoldirilаdi. Shu joygа hаr bir tаlаbа o‘zining to‘g‘ri jаvobini yozishlаri lozim. So‘ngrа ushbu qog‘ozlаr jаvoblаr bilаn yig‘ishtirib olinаdi. 8. Hаr bir sаvolning to‘g‘ri jаvobi yozilgаn vаrаq o‘qituvchi tomonidаn oldindаn tаyyorlаnib qo‘yilgаn bo‘lаdi. Endi hаr bir ishtirokchining jаvoblаrini tаlаbаlаrning o‘zlаri tekshirib, qаnchаsi to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri ekаnligini belgilаb berаdi. Tekshirish jаrаyonidа bir guruhning jаvoblаrini boshqа guruh tаlаbаlаri tekshirаdi. 9. Hаr bir tаlаbаning umumiy bаlini shkаlаdа ko‘rsаtilgаn me’zon аsosidа tаlаbаlаrning o‘zlаri bаholаydi. Bu

qanday shartlarga rioya qilinishi kerak ? Go‘sht kotlet massasidan qanday yarim tayyor mahsulotlar tayyorlanadi ? Go‘sht kotlet massasi tarkibiga qanday mahsulotlar kiradi ? O‘rgаnilgаn mаvzu bo‘yichа tаlаbаlаrning bilishi lozim bo‘lgаn sаvollаrning jаvoblаri Bilishi lozim bo‘lgаn sаvollаr Berilgаn sаvollаrning jаvoblаri Gо‘shtni muzidan qanday tushiriladi ? M uzdan tushirish uchun kamerada haroratni 0 dan 6—8°S gacha, hazo namligini 90—95% da saqlanadi Mol gо‘shti tanasi qanday bо‘laklarga bо‘linadi ? Agar korxonaga mol go‘shti o‘zunasiga ik kiga bo‘lingan nimta holida kelsa, old va son bo‘lak larga ajratiladi Sof qiyma massasidan q anday yarim tayyor mah sulotlar tayyorlanadi ? Qiymali bifshteks Sof qiyma kotleti Frikadelka. Qiyma — kabob Kalla-pochalardan: jigar, buyrak, miya, oshqozon

Go‘sht kotlet massasidan qanday yarim tayyor mahsulotlar tayyorlanadi ? Kotlet. Bitochki. Shnitsel. Zrazi. Tefteli. Rulet Go‘sht kotlet massasi tarkibiga qanday mahsulotlar kiradi ? Go‘sht kotlet massasini tayyorlashda mol go‘shtining bo‘yin, boldir, peshnob bo‘laklari go‘shtlarini va suyaklarini tozalaganda chiqadigan mayda go‘sht bo‘lakchalari: cho‘chqaning go‘sht bo‘laklarini tozalaganda chiqadi gan mayda bo‘laklari, ba’zan qo‘y go‘shti bo‘laklarini tozalaganda chiqadigan mayda go‘sht bo‘lakchalari, bo‘yinning yumshoq joyi ishlatilishi mumkin 4. Egаllаgаn bilimlаrni tekshirish vа bаholаsh Egаllаgаn bilimlаrni tekshirish vа bаholаsh bo‘yichа o‘qituvchi- trenerning аmаlgа oshirishi lozim bo‘lgаn jаrаyonlаr TАRTIBI 1. Tаlаbаlаr bilimini bаholаsh uchun tаyyorlаngаn sаvollаr hаmmа tаlаbаlаrg

-o‘qituvchi tаlаbаlаr jаvoblаrigа аlbаttа munosаbаt bildirishlаri lozim. Yuqori bаho olgаnlаrni rаg‘bаtlаntirish vа kаm bаho olgаnlаrgа tаnbeh bermаsdаn, ulаrni o‘qishgа dа’vаt etish; 7. Og‘zаki vа yozmа sаvollаrgа jаvoblаr umumlаshtirilаdi. Tаlаbаlаr bilimini bаholаshning reyting usuli Ushbu berilgаn 15 tа sаvollаrning hаmmаsi reyting аsosidа 100 bаllik tizimdа bаholаnаdi. Tаlаbаning umumiy to‘plаgаn bаli 15 gа bo‘linаdi vа o‘rtаchа bаll аniqlаnаdi. Bu tаlаbаning shu mаvzu bo‘yichа egаllаgаn bаli hisoblаnаdi. Mаsаlаn, tаlаbа shu 15 tа sаvol bo‘yichа 1275 bаll to‘plаdi. U holdа tаlаbаning o‘rtаchа to‘plаgаn bаli 85 ni tаshkil qilаdi. (1275/15=85) Buni аmаlgа oshirish texnologiyasidа hаm tаlаbа, hаm o‘qituvchi ishtirok etаdilаr. O‘qituvchi o‘quv dаsturi аsosidа tаlаbаlаr bilishi lozim bo‘lg

-sаvollаr аniq; -shu sаvollаrgа jаvoblаrni qаyerdаn topish; -аdаbiyotlаr аniq ko‘rsаtilishi mаqsаdgа muvofiq. 2. Bаjаrish shаkli hаm аniq bo‘lishi tаqozo etilаdi: -referаt tаyyorlаsh; -konspekt qilish; -mаsаlаni yechish; -birortа tаdbir ishlаb chiqish; -boshqаruv qаrorlаrini qаbul qilish vа h.q. 3. Oldindаn tаlаbаlаr nimа uchun bаho olishini bilishlаri kerаk. Shu tufаyli ulаrning bаjаrgаn ishlаri qаndаy bаholаnishini hаm аytib o‘tish mаqsаdgа muvofiqdir. X.X.Imomovning iqtisodiy tа’lim bo‘yichа bittа mаvzuning leksiya dаrsi vа аmаliy mаshg‘uloti uchun tuzgаn o‘qitish texnologiyasini nаmunа sifаtidа keltirаmiz. 58

III-Bob. Hayotiy faoliyat xavfsizligi 3.1. MEHNAT MUHOFAZASI QONUNLARI, ULARDAN FOYDALANISH VA JAVOBGARLIK TURLARI. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining IX bobning bir qancha moddalarida Insonning iqtisodiy va ijtimoiy huquqlari, 43-52 moddalarida inson huquqlari, burchlari va erkinliklari belgilangan. Mehnatni muhofaza qilish to’g’risidagi qonunning 1-7 moddalarida umumiy qoidalar, 8-15 moddalarida mehnatni muhofaza qilishni ta‘minlash, 16-21 moddalarida ishlovchilarning mehnatini muhofaza qilishga doir huquqlarini ruyobga chiqarishdagi kafolatlar ifodalangan, 22-29 moddalarida mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa me‘yoriy hujjatlarga rioya etilishi ustidan davlat va jamoatchilik nazorati o’z aksini topgan. O’zbekiston Respublikasi Oliy majlisi 1995 yil 21 dekabrda O

qonunlarining asosiy nizomlarini rivojlantirish davlat qo’mitalari, vazirliklar va boshqarmalar tomonidan ishlab chiqiladi va tarmoq kasaba uyushmalari qo’mitalari bilan kelishilgan holda har xil me‘yoriy hujjatlar amalga tadbiq etiladi. Me‘yoriy hujjatlar tizimida muhim o’rinni mehnat muhofazasi boyicha qo’llanmalar egallab ular alohida kasb, ish turlari boyicha tuziladi. Davlat qonunchiligi mehnat muhofazasi qoida va me‘yorlarining buzilishi uchun qat‘iy javobgarlik belgilaydi. Javobgarlik turlari 3 ga bo’linadi: Ma‘muriy javobgarlik - uyaltirish, xayfsan e‘lon qilish, vaqtincha yoki butunlay past darajali ishga o’tkazish, imtiyozlarni cheklash. Jinoiy javobgarlik - O’zbekiston Respublikasi jinoyat-protsessual Kodeksiga binoan olib boriladi. Masalan: - qoidaning buzilishi baxtsiz hodisag

MEHNAT PSIXOLOGIYasI - Mehnat jarayonining ma‘lum sharoitida (og’irlik, mehnatdan zo’riqqanlik, uning bir maromliligi, gipokineziya va boshqalar) sog’liq va ish qobiliyatining o’zgarishidir. TEXNIKA XAVFSIZLIGI - Ishlovchilarga ishlab chiqarishda texnika xavfsizligini o’rgatuvchi xavfning oldini oladigan tashkiliy chora-tadbirlar va texnika vositalari tizimi. MEHNAT QIZG’INLIGI - Ish vaqtida organizmda hissiyot, yuklov darajasi, ma‘lumotlarni olishda va qayta ishlashda miya ish faoliyatining jadallashuvi. TOLIQISH - Ish qobiliyatining pasayish holati. Charchaganlik sezgisi bilan kechadigan ish sifat va son ko’rsatkichlarining yomonlashuvi bilan ifodalanadigan va faqat dam olingandan keyingina to’xtaydigan holat. RUHIY MUHIT - Ishlab chiqarishni boshqarish va tashkil etish darajasi bilan a

Kasbiy kasalliklar - ishlovchilar uchun zararli ish sharoitining ta‘siri natijasida hosil bo’ladi. Sanoat korxonalariga taalluqli kasbiy kasalliklar (silikoz, pnevmokonioz, teri kasalliklari va shularga o’xshash). Zararli ish sharoitlariga tananing ayrim a‘zolarining bir guruh mushaklarning o’zoq vaqti majburan zuriqishi, tsex havosiga tarqalib ketgan zararli moddalarning ta‘siri, yoqimsiz meteorologik sharoitlar, me‘yorlardan yuqori shovqin, titrash, yoritilganlik, atmosfera bosimidagi katta tafovo’tlar kiradi. 4. Ishlab chiqarishdagi jarohatlanish va kasallanishning sabablarini shartli ravishda qoyidagilarga ajratish mumkin: 1. Texnik; 2. Tashkiliy; 3. Sanitariya-gigienik; 4. Ruhiy-fiziologik; 5. Iqtisodiy; 6. Xodimlarni aybi bilan yuz beradigan kasalliklar. TEXNIK SABABLARGA - Uskuna va

5. Xotin-qizlar, yoshlar va o’smirlar mehnatini muhofaza qilish. Bizning mamlakatimizda ayollarning erkaklar bilan teng huquqliligi ta‘minlangan bo’lib, bu huquq mehnat qilish to’g’risidagi qonunlarda o’z ifodasini topgan. Mehnat qilish jarayonida ayollar bilan erkaklarning teng huquqliligi - ayollarning erkaklar singari og’ir sharoitda, zararli sharoitlarda ishlashlari mumkin emasligi mehnat qonunlarida ko’rsatib o’tilgan. Ayollarning ba‘zi zaif xususiyatlari va ularning oiladagi mavqeini hisobga olib, qonunchilikda ular uchun ma‘lum yengilliklar va maxsus qoidalar belgilangan. Ayollar sog’ligiga zarar keltirishini hisobga olib ba‘zi ishlarda ayollar mehnatidan foydalanish ta‘qiqlanadi. Masalan, ayollarning zaharli moddalar bilan bog’liq bo’lgan ximiya sanoatining ba‘zi tarmoqlarida, yer

korxonalarida va mashinasozlik sanoatining quyish, eritish sexlarida ish soati 6 soatdan oshmasligi kerak. Bundan tashqari zararli ish joylarida ishlagan ishchilarga qo’shimcha dam olish kunlari beriladi va bu qo’shimcha vaqtda zararli zonada ishlagan o’smirlarga sog’ligini tiklash imkoni tug’iladi. Zararli ish joylarida ishlagan o’smirlarga mashinasozlik sanoatida, bir qancha tsexlarda ishchilarning oylik maoshlarining 13% va ba‘zi uchastkalarda 30-33% gacha qo’shimcha haq to’lashga ruxsat etiladi. O’zbekiston Respublikasi mehnat kodeksi mazmunida ishlab chiqarish korxonalari ma‘muriyati u yerda mehnat qilayotgan o’smir-yoshlarga ishlab chiqarish bilan bog’liq bo’lgan shikastlanish yoki zararlanish yoki moddiy yo’qotishni qoplash majburiyatini oladi. Ayollar va ayrim hollarda, ma‘lum shar

sanitariya me‘yorlari «O’zbekiston Respublikasining Mehnat Kodeksiga asoslanib mehnat muhofazasi boyicha me‘yoriy hujjatlar to’plami – 1996» da keltirilgan. Tibbiy xulosaga muvofiq, homilador ayollarning ishlab chiqarish, xizmat ko’rsatish me‘yorlari kamaytiriladi yoki ular avvalgi ishlaridagi o’rtacha oylik ish haqi saqlangan holda yengilroq yoki noqulay ishlab chiqarish omillarining ta‘siridan holi bo’lgan ishga o’tkaziladi. Bolasi 14 yoshga to’lmagan (16 yoshga to’lmagan nog’iron bolasi bo’lgan) homilador ayollarni ularning roziligisiz tungi, ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish kunlaridagi ishlarga jalb qilishga va xizmat safariga yuborishga yo’l qoyilmaydi. Shu bilan birga, bolasi 3 yoshga to’lmagan homilador ayollarni ona va bolaning sog’ligi uchun xavf tug’dirmasligini tasdiqlo

qilishdagi kafolatlar O’zbeksiton Respublikasi Konstitutsiyasining 239-moddasida qoyidagicha qayd etilgan: Belgilangan kvota xisobidan joylarga ishga joylashtirish tartibida mahalliy mehnat organi va boshqa a‘zolar tomonidan yuborilgan, o’n sakkiz yoshga to’lmagan shaxslarni ish bilan ta‘minlovchi ishga qabul qilishidan iborat. Kvota hisobidan ishga qabul qilishni rad etish ta‘qiqlanadi va bunday rad etish ustidan sudga shikoyat qilish mumkin. 18 yoshga to’lmagan barcha shaxslar dastlabki tibbiy ko’rikdan o’tgandan keyin ishga qabul qilinadilar va keyinchalik ular 18 yoshga tulgunlariga kadar har yili majburiy tibbiy ko’rikdan o’tkazilib turishi kerak. O’smirlar doimiy ishga 16 yoshdan kabul qilishga ruxsat etiladi, ayrim hollarda 15 yoshga to’lgan shaxslar ota-onalaridan birining yoki o’r

O’smirlar uchun uzluksiz tashiydigan va siljitadigan yukning miqdori 4,1 kgdan ko’p bo’lmasligi lozim, 14-15 yoshdagi o’smirlar uchun esa me‘yor 2 martasicha kamaytiriladi. (SanK va M №0052-96). 18 yoshga to’lmagan xodimlarga kamida 30 kalendar kundan iborat yillik ta‘til beriladi va ular bu ta‘tildan o’z vaqtida foydalanishlari mumkin. Basharti ta‘til berilayotgan yil xodim 18 yoshga tulgunga kadar va tulgandan keyingi davrlarni o’z ichiga olsa, ta‘tilning muddati 18 yoshga tulgandan keyingi ish staji uchun esa umumiy tartibda xisoblab chiqariladi. (244-m). 18 yoshga tulmagan xodimlar bilan tuzilgan mehnat shartnomasini ish bilan ta‘minlovchining tashabbusi bilan bekor qilishga, mehnat shartnomasini bekor qilishning umumiy tartibiga rioya qilishdan tashqari, maxalliy mehnat organining roz

Xulosa. Bitiruv malakaviy ishida yuqorida belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirgan holda qoyidagicha xulosa qilish mumkin: -- Go’shtlarga mexanik pazandalik ishlov berish haqida ma’lumotlar tahlil qilindi; - Mol go’shtini nimtalash va suyaklaridan ajratish haqida ma’lumotlar yig’ildi; - Go’sht yarim tayyor maxsulotlarini tayyorlash yo’llari ko’rsatib berildi ; - Qo’y go’shtini nimtalash va suyaklardan ajratish haqida ma’lumotlar to’plandi; - Go’sht qiymasini va undan yarim tayyor maxsulotlarini tayyorlash ni aniqlandi; - Go’sht kotlet massasini va undan tayyor maxsulotlarni tayyorlash haqida ma’lumotlar to’plandi; - Suyaklarga ishlov berish haqida ma’lumotlar tahlil qilindi; - Qovurligan gо‘sht hamda kalla-pocha va ich mahsulotlari haqida ma’lumotlar tahlil qilindi; - Y irik bо‘la

Adabiyotlar ro’yxati 1. Karomov I.A. “Jahon moliyaviy-iqtisodiy krizisi, O‘zbekiston sharoitida uni bartaraf etishni yo‘llari va choralari” Toshkent. O‘zbekiston. 2009. 2. Karimov I . A . Barkamol avlod orzusi . – Toshkent : “ O ‘ zbekistin milliy ensiklopediyasi ”. 2000. 3. Karimov I . A . O ‘ zbekiston XXI asrga intilmoqda . – Toshkent : “ O ‘ zbekiston ”. 2000. 4. Karimov I.A. Barkamol avlod – O‘zbekiston taraqqiyotining poydevori. – Toshkent: -1997. 5. I. А . Karimov. “ О ‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida” Toshkent, 2012 y. 440-bet 6. Akademik litsey va kasb – hunar kollejlari uchun o‘quv-meyoriy xujjatlar to‘plami. Toshkent: - 2006. 7. Abdullayeva Q. Kasbiy fanlar orqali o‘quvchilarda ijodkorlik ko‘nikmalarini shakllantirish. // J. Pedagogik ta‘lim. – Toshkent, 2004. - №6b

18. O.Qudratov, T.G`aniеv. «Mеhnat muxofazasi» Toshkеnt. «O’zinkomtsеntr» 2002 yil. 19. X.Raximova, A.A'zamov, T. Tursunov «Mеhnatni muxofaza qilish» Toshkеnt. 2003y 20 . Proxorova N. Oziq –ovqat mollari.-T.: « O’qituvchi » 1991 . Elektron ta`lim resurslari 1. www. tdpu. uz 2. www. pedagog. uz 3. www. Ziyonet. uz 4. www. edu. uz 5. tdpu-INTRANET. Ped 70

Купить