Ikki pog’onali kopressor mexanizmlarini o’rganish va ularni loyihalash - Физика - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	387.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Октябрь 2022
Расширение	doc
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Физика

Ikki pog’onali kopressor mexanizmlarini o’rganish va ularni loyihalash

Купить

I kki pog’onali kopressor mexanizmlarini o’rganish va ularni loyihalash Ikki pog’anali kompressor qisilgan havo(gaz)ni hosil qilish uchun xizmat qiladi. Bu qurilmaning asosini OAV krivoship-polzunli mexanizm tashkil etadi. Kompressor bir pog’onali reduktor orqali elektromotor yordamtda harakatga keltiriladi. Qisilgan havoni yig’ish pog’ona-pog’ona amalga oshiriladi - porshen chapga harakatlanganda atmosferadan havo so’rib silindrda yig’iladi, o’nga harakatlanganda esa so’rish trubasi yopilib, havo yig’ish kamerasi klapani ochiladi, havo kameraga uzatiladi. Bu vaqtning ichida havo yig’ish kamerasidagi havo II kameraga o’tadi, polzun chap tomonga harakatlanganda esa havo istimolchiga uzatiladi. Kompressorning porsheni pog’onali D 1 – birinchi pog’onaning diametri, D 2 – ikkinchi pog’onaning

4 – shakl. Ikki pog’onali kompressor mexanizmlari a – porshenli kompressor richakli mexanizmining sxemasi, b – kompressordagi qisilgan havoning indikator diagrammasi, v – mashina agregatining sxemasi, g – planetar mexanizm sxemasi, d – koromislo tezlanishining parabola ko’rinishidagi harakat konuni,ye – kulochokli mexanizm sxemasi. Kompressorning indikator diagrammasini qurish uchun dastlabki ma’lumotlar Qiymatlar nisbati Birinchi bosqich Ikkinchi bosqich Qisish Haydash Qisish H aydash s/s max 0 0,3 0,6 1 0,9 0,8 1 0,6 0,45 0 0,1 0,16 p/p max 0 0,1 0,3 0,3 0,1 0 0,3 0,68 1 1 0,47 0,3

Berilgan ma’lumotlar 4 - jadval № Ma’lumotlarifodalanishi o’lchov birligi V a r i a n t l a r 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1. Krivoshipning aylanishlar soni -n 1 ayl/ min 500 540 560 600 620 640 660 700 720 740 2. Polzunning o’rtacha tezligi -v ur m/c 3,3 4,8 5,3 3,9 4,4 5,2 3,2 4,2 5,5 5,0 3. Shatun uzunligining rivoship uzunligiga nisbati λ - 3,9 4 4,1 4,4 3,8 4,3 3,9 4,4 4,1 4 4. Tezlanishlar rejasini qurish uchun mexanizm holatlari - - 0,1, 11 0,2, 10 0,3, 9 0,4,8 0,5, 7 6,1,7 6,2, 8 6,3, 9 6,4, 10 6,5,1 1 5. Birinchi bosqich porshenining diametri D 1 m 0,20 0,19 0,18 0,7 0,1 6 0,15 0,1 4 0,13 0,12 0,11 6. Ikkinchi bosqich porshenining diametri D 2 m 0,17 0,16 0,15 0,14 0,1 3 0,12 0,1 1 0,1 0.10 0,09 7. Krivoship mssasi m 1 kg 2 2,5 1,8 1,6 2 2,5 1,6 1,5 2 1,6 8. Shatunning massasi m 2 kg 4,0 4

I. KIRISH «Mashina va mexanizmlar nazariyasi» fani butun sohalar kabi qishloq xo’jaligi uchun injenerlar tayyorlashda muxim o’rin tutadi. Mashina va mexanizmlar nazariyasi - turli mashina va mexanizmlar mexanikasini tuzilishi, kinematik va dinamik jihatdan tahlil (analiz) qilish hamda loyihalash (sintez) usullarini o’rganuvchi fan. Bu fan bo’lg’usi injener mutaxassisligiga muqaddimadir, shu sababli u injenerlik yo’nalishiga ega, unda zamonaviy matematik apparat keng qo’llaniladi va yukoridagi masalalarni hal qilishda grafik, grafoanalitik va EHM yordamada analitik usulda yechishning amaliy yo’llari o’rganiladi. Har bir fan asoslarini chuqur o'rganish, kelajak taraqqiyotini ilmiy ko'z bilan ko'rishni talabalarga o'rgatish jamiyatning tez sur'atlar bilan rivojlanishiga yo

bosa olishi ham mumkin bo'ladi. Masalan; Manipulyatorlar, protezlar, sun'iy organlar va boshqalar. Loyihalangan mashina va mexnizmlarga qo'yiladigan talablar. 5Mashina va mexanizmlar 10 17 18

II. TEKIS RICHAGLI MEXANIZMLAR TAHLILI Mexanizmlarning tuzilishi bo’yicha tahlili . Mexanizm - qattiq jismlar bo’g’inlar majmuasi bo’lib, ular bir yoki bir necha jism harakatini boshqa jismlarning aniq qonuniyatga amal qiluvchi harakatiga aylantirib berish uchun xizmat qiladi. Shu sababli mexanizmlar eng sodda ko’rinishdan tortib ancha murakkab va har xil tuzilishga ega bo’ladi. Mexanizmni hosil qilish, ya’ni uning alohida qismlarini yagona tizimga birlashtirish uchun turli bog’lanishlar qo’llaniladi. Mexanizm tuzishda bu bog’lanishlarning to’g’ri taqsimlanishi uning ishonchli ishlashiga katta ta’sir qiladi. Shu sababli, loyihalashda ko’pgina turli xil mexanizmlardan eng mosini tanlash va uning asosiy tarkibiy qismlarini to’g’ri tanlash zarur bo’ladi. Buning uchun esa, avvalo, zamonaviy me

2 1 3 2 , W n p p     bu yerda; n – qo’zg’aluvchan bo’g’inlar soni, p 2 - qo’yi kinematik juftlar soni, p 1 – oliy kinematik juftlar soni. Yuqorida ko’rilgani kabi mexanizmning tuzilishini tekshirish uchun uning sxemasini chizish kifoya. Mexanizmni kinematik va kinetostatik tekshirish uchun esa uning kinematik sxemasi bo’lishi shart. Mexanizmning tuzilish sxemasi deb, undagi bo’g’inlar va kinematik juftlarning masshtabga rioya qilinmagan xolda, shartli belgilanishlar yordamida grafik tasvirlanishiga aytiladi. Masshtabga rioya qilingan xolda ko’rilgan kinematik sxema mexanizm rejasi deyiladi. 1. Krivoship - polzunli mexanizmni loyihalash . Berilgan : polzunning o’rtacha tezligi – v o’r ( m/s ); krivoshipning aylanishlar soni – n 1 ( ayl/min ); shatun uzunligining krivoship uzunligiga n

3 A BA BOV V V     bo’lmay, faqat mexanizmning tuzilishidan, bo’g’inlarining o’lchamlaridan kelib chiqadigan va umumiy holda umumlashgan koordinatalarga bog’lik bo’lgan parametrlar ham kiradi. Bular holat funksiyalari, tezlik analoglari yoki uzatish funksiyalari, mexanizm no’qtalari va bo’g’inlarining tezlanish analoglaridir. Kinematik xususiyatlarni bilish dinamik hisoblashlar uchun ham muhimdir. Mexanizmlarni kinematik tahlilini mexanizm rejasini qurish bilan boshlanadi. Mexanizm rejasini qurish uchun masshtab koeffisiyenti bo’g’inlar xaqiqiy o’lchamlarining metrdagi kiymatini rejadagi tanlangan o’lchamning millimetrdagi kiymatiga nisbati olinadi, ya’ni 0, 05 / 40 0, 00125 ( ) l OA mm OA mm            2 2 0, 035 / 0, 00125 28 l AS AS mm       0,14 / 0, 00125 112 l

Bu tenglamladagi barcha tezliklarning yo’nalishlari ma’lum: Tezliklarning qiymatlarini tezliklar rejasini qurib bilib olamiz. Bu rejani qurish uchun qo’tb ( r no’qta) tanlab olinadi. Tezliklar rejasi uchun masshtab koeffisiyentini tanlaymiz:   / 2, 6 / 50 0, 052 A V V m s pa mm     Tanlangan qo’tbdan OA ga perpendikulyar bo’lgan to’g’ri chiziq o’tkazamiz va bu chiziqda AV ning yo’nalishi bo’yicha ( pa ) kesma ajratamiz. Kesmadagi a no’qtadan AB ga perpendikulyar chiziq o’tkazamiz, qo’tb p dan esa 3 - bo’g’in o’qiga perpendikulyar bo’lgan ikkinchi chiziq o’tkazamiz. Bu ikki chiziqning kesishgan no’qtasi biz axtarayotgan b no’qtani beradi. S no’qtaning tezligini o’xshashlik qoidasidan foydalanib topamiz. Buning uchun va tomonda ∆BAS ga o’xshash ∆bas uchburchak qo’ramiz. Topilgan S no’q

3 3 n n A BA BA BO BOa a a a a           , Bu tenglamadagi barcha vektorlarning yo’nalishlari ma’lum: 3 3 1 3 3 / / ; / / ; ; / / ; n n A BA BA BO BOa O A a BA a BA a BO a BO          , Agar tezliklar rejasi qurilgan bo’lsa, normal tezlanishlar qo’yidagicha topiladi: Bu ifodadagi tangensial tezlanishlarning qiymatlari esa tezlanishlar rejasi qurilgandan keyin aniqlanadi. Tezlanishlar rejasini qurish uchun masshtab koeffisiyentini hisoblaymiz. Buning uchun tezlanishlar rejasining qo’tb no’qtasi sifatida π no’qta tanlaymiz va bu no’qtadan a A tezlanish yo’nalishida (// O 1 A ) to’g’ri chiziq o’tkazamiz. Bu chiziqda ( πa ) kesmani o’lchab qo’yib a no’qtaning topamiz. U holda masshtab koeffisiyenti   137 / 50 2, 74 A a a a      Nisbiy tezlanishning normal tashkil etu

2 va 3 bo’g’inlar og’irlik markazlarining tezlanishlari: Mexanizm kinematikasini diagrammalar usuli bilan tekshirish . Mexanizm tarkibiga kiruvchi alohida bo’g’in kinematikasini tekshirishda diagrammalar qurish usulidan foydalanish mumkin. Bunda tekshiriladigan bo’g’inning kinematik parametrlari vaqtning yoki yetaklovchi bo’g’in burilish burchagining funksiyasi deb qaraladi, ya’ni ( , ); ( , ); ( , ) s s t v v t а а t       Qurilgan kinematik diagrammalar yuqorida kursatilgan funksiyalarning grafik tasviri bo’ladi. Bo’g’in kinematik diagrammasining biror ko’rinishi qurilgan bo’lsa, qolgan diagrammalar grafik differensiallash yoki grafik integrallash usullaridan foydalanib keltirib chiqarilishi mumkin. Agar yo’l diagrammasidan tezlik diagrammasi, tezlik diagrammasidan tezlanish diagra

1 0, 001 / 40 0, 026 0, 0009S dS d mm H mm               bu yerda; N 1 – qutb masofasi. Haqiqiy tezlik masshtabi 1 / 0, 0009 52, 3 / 1000 0, 00004 dS d V m s H mm                ω 1 - krivoshipning o’rtacha burchak tezligi. Tezlanish analogi masshtabi   2 2 2 2 2 / 0, 0001 52, 3 / 1000 0, 0002 dS d d S d m s H mm                N 2 - tezlanishning qutb masofasi. III. OLIY KINEMATIK JUFTLI MEXANIZMLARNI LOYIHALASH . Uzluksiz aylanma harakatni bir valdan boshqasiga berilgan uzatish nisbati bilan uzatish ko’pincha tishli mexanizmlar yordamida amalga oshiriladi. Tishli mexanizmlar yuqori darajada ishonchli ishlashi va berilgan qonunni aniq bajarish tufayli mashinasozlik va asbobsozlikda juda keng qo’llaniladi. Agar vallarning aylanish o’qlari par

Uzatmaning asosiy ko’rsatkichlari bu koeffisiyentlarni to’g’ri tanlashga bog’liqdir. Bu koeffisiyentlarni tanlash usullari adabiyotlarda batafsil yoritilganligi sababli qo’llanmada bayon etilmagan. Tishli g’ildiraklarning geometrik o’lchamlari va umumiy ilashmasi tishli g’ildiraklardagi tishlar soni z 1 va z 2 hamda ilashma moduliga m qarab topiladi. Berilgan ma’lumotlar bo’yicha tishli ilashmali uzatma hisoblaymiz va ilashma tasviri chizamiz. Uzatishlar nisbatini hisoblaymiz: 2 1, 2 1 30 / 24 1, 25z u z   Topilgan uzatishlar nisbatining qiymati bo’yicha 1- ilovadan berilgan tishlar soniga asosan siljish koeffisiyentlarini aniqlaymiz - x 1 = 0, x 2 = 0, Ilashish burchagining involyutasini hisoblaymiz:      inv inv in z z tg x x inv w        0 ) (2 2 1 2 1 bu yerda: α = 20

Tishlar botig’i aylanasi radiuslari   1 * * 1 1 60 5(1 0, 25) 53, 7 f ar r m h c x mm           2 * * 2 1 75 5(1 0, 25) 68, 75 f ar r m h c x mm         bu yerda c * - radial tirqish koeffisiyenti, standartga ko’ra c * =0,25 Bo’luvchi aylana bo’yicha tish qadami t = π · m= 3,14·5=15,7 mm Bo’luvchi aylana bo’yicha tishlarning qalinligi 1 2 1 0, 5 2 0, 5 15, 7 7, 85 s s t x m tg mm          Tish bo’yining egrilik radiusi   * / 1 sin 0, 25 5 / (1 0, 34) 1, 89 f c m mm         bu yerda; sin20 0 =0,3402 T ish balandligi h = r a - r f = 65-53,7=11,3 mm Bu hisoblashlar bo’yicha ilashma tasviri quriladi. Buning uchun chizma sathini hisobga olib, masshtab koeffisiyenti topiladi.   11, 3 / 11, 3 1 l h mm h     Tanlangan masshtab koeffisiyenti bo’yicha o’q

teng bo’laklarga ( 20 mm gacha) bo’lamiz va ikkala g’ildiraklar uchun ham evolventalarni quramiz. Buning uchun masalan, birinchi g’ildirak uchun N 1 nuqtadan asosiy aylanada N 1 - 3, 3 - 2, 2 - 1, 1 - P kesmalarga teng bo’lgan 1 3 , 3 2 ,1 0 N        vatarlarni o’lchab qo’yamiz. Topilgan 1 , 2  va h.k.z. nuqtalarni aylanish markazi O 1 nuqta bilan tutashtiramiz va , 2 ,1 1 1  O O va h.k.z. chiziqlarga qo’tb tomonga yo’nalgan perpendikulyar chiziqlar o’tkazamiz. Bu chiziqlarda esa mos ravishda N 1 - 3, 3 - 2, 2 - 1, P - 1 kesmalarni o’lchab qo’yamiz. Topilgan nuqtalarni lekalo yordamida ravon tutashtiramiz, natijada birinchi g’ildirak uchun evolventa chiziladi. Ikkinchi g’ildirak uchun evolventa xuddi shunga o’xshash ravishda quriladi. Ikkala evolventa qurilgandan keyin ikkala g’

g’ildirak tayanch g’ildirak deyiladi. Odatda planetar mexanizmlar o’qdosh qilib tayyorlanadi, ularning foydali ish koeffisiyentlari juda yuqori (0,96…0.98 ). Planetar mexanizmni loyihalash oldindan berilgan uzatish nisbatini qanoatlantiruvchi g’ildiraklarning tishlar sonini belgilab olishdan boshlanadi. Tanlangan tishlar soni qo’yida kursatilgan shartlarni qanoatlantirishi lozim bo’ladi. Tishlar soni yaxlit son va barcha g’ildiraklar modullari bir xil bo’lishi shart. Planetar mexanizmlarning uzatish nisbati kirish va chiqish vallarning burchak tezliklari nisbati sifatida aniqlanadi, ya’ni 3- shakl uchun(3) 3 1 1, 1,3 1 1 1 н н н z u u z        3 - shakl Barcha tishli g ’ ildiraklar nolinchi bo ’ lishligi , ya ’ ni tashqi ilashmada z 1 ≥ z min =17 ichki ilashmada z 3 ≥ z min = 85 va

( 3) 3 1 1, ( 1) 20(5, 4 1) 88 н z z u     Shart bajarilmaganligi uchun z 1 qabul qilamiz va qaytadan z 3 ni topamiz z 1 =23, z 3 =101 O’qlarning ustma-ust tushish shartidan 3 1 2 39 2z z z    Qo’shnichilik shartidan 2 1 2 180 4, 2 arcsin o k z z z     k=4 Yig’ish shartiga ko’ra 1 3 31 z z c k    Ko’rinib turibdiki c butun son chiqdi. Demak, z 1 =23, z 2 =39, z 3 =101, k=4 V. MUSHTAKLI (KULOCHOKLI) MEXANIZMLARNI SINTEZ QILISH. Ko’pgina mashinalarning ish jarayoni ular tarkibida chiqish bo’g’inlari boshqa mexanizmlar bilan muvofiqlashgan tarzda, belgilangan aniq qonuniyat bo’yicha harakatlanuvchi mexanizmlar bo’lishini taqozo qiladi. Bunday masalani hal qilish uchun yeng oddiy, ishonchli va ixcham kulochokli mushtli mexanizmlar qo’llaniladi. Ular chiqish bo’g’ini – turtgichni

bilan e, f va d nuqtalarni esa 8* nuqta bilan tutashtiriladi a - 0, v - 0, … d - 8* to’g’ri chiziqlarni 1, 2, 3, … 7 nuqtalardan o’tkazilgan ordinatalar bilan kesish nuqtalarini belgilaymiz. Bu nuqtalar yo’l diagrammasini beradi. Yaqinlashish fazasi ham shu asosda quriladi. Masshtab koeffisiyenti225 / 225 1 (0 17) ish        Tezliklar diagrammasi . ( ) ds f d    koordinata o’qlari o’tkaziladi. ( ) ds f d    koordinata o’qlari o’tkazilib ( 4 4   ) va ( 31 13   ) ordinatalar belgilanadi. Chizg’ich yordamida topilgpn nuqtalar tutashtirilib, diagramma chizib olinadi . 2 (4 4 ) 2 50 / 1, 57 63, 7 u h mm        2 (13 13 ) 2 50 / 2, 09 48 ya h mm        Masshtab koeffisiyenti 1 ds s d mm      Tezlanishlar diagrammasi: 2 2 ( ) d s f ds   koordinata o’qlari o’t

chiziqlar kesishidan hosil bo’lgan (shtrixlangan) soha ichida kulochok aylanish markazini tanlash mumkin bo’ladi. Kulochokl profilini loyihalash Ixtiyoriy O 1 nuqtadan O 1 O 3 radiusda aylanma o’tkazamiz. Bu aylananing ixtiyoriy yuqori qismida (O 3 ) o nuqta tanlanadi va uni O 1 nuqta bilan birlashtiramiz. Bu chiziqdan boshlab kulochokning aylanishiga teskari tomonga qarab φ u, φ u.t. va φ ya faza burchaklarini ajratamiz va ularni teng bo’laklarga (misolimizda 8 tadan) bo’lamiz. Aylana markazidan r min bo’yicha kichik aylana chizib olinadi. Katta aylanada hosil qilingan 1, 2, 3, …, 17 nuqtalardan kichik aylanada O 3 A radius bo’yicha yoylar o’tkazamiz va bu yoylarda s=f( φ ) diagrammadan mos ordinatalar keltirib qo’yiladi, ya’ni (1 o - 1*) yoy (1 - 1* ) ordinataga, (2 o - 2*) yoy (2 - 2*)

FOYDALANILADIGAN ASOSIY D ARSLIKLAR VA O’QUV QO’LLANMALAR RO’YXATI 1. Yuldoshbekov S.A. Mexanizm va mashinalar nazariyasi. – T.:2006. 2. Djurayev A. va boshq. Mexanizm va mashinalar nazariyasi.-T.: O’qituvchi, 2004. 3. Zokirov G.Sh. Mashina va mexanizmlar nazariyasi – T.: O’zbekiston, 2003. 4. Qodirov R.X. Mashina va mexanizmlar nazariyasidan kursaviy loyihalash.- T.:O’qituvchi, 1994. 5. Kursovoye proyektirovaniye po teorii mexanizmov i mashin. // Pod red.G.N.Devoyno. – Minsk: Visshaya shkola, 1986. 6. Artobolevskiy S.I. Sbornik zad a ch po teorii mexanizmov i mashin.- M.: V i ssh.shk., 973. 7. 10. I zzatov Z.X. Mexanizm va mashinalar nazariyasidan kursaviy loyihalash.- T.: O’qituvchi, 1979. 8. 11. Kursovoye proyektirovaniye po teorii mexanizmov i mashin /A.S.Korenyako i dr. – Kiyev: 1970.

Купить