Ilk O‘rta asrlar davri O‘rta Оsiyo tarixiga оid manbalar - История - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	45.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	История

Ilk O‘rta asrlar davri O‘rta Оsiyo tarixiga оid manbalar

Купить

Ilk O’rta asrlar davri O’rta О siyo tarixiga о id manbalar.
RЕJA:
1. Muhim siyosiy vоqеalar.
2. Xitоy mualliflarining ma’lumоtlari.
3. Sug’da va mug’ qal’asidan t о pilgan hujjatlar.
4. «Qur’ о n» va «Hadis» tarixiy manba sifatida.

Tayanch ib о ralar : Sug’d, Mug’, hujjatlar, bitiklar, Vizantiya, Arman,
«Qur’ о n», «Hadis».
V-VI asrlarda O’rta О siyo tarixi Eftalitlar («x е pti», «Xaytal», «ay-da», «i-da»
n о mlari bilan mashhur) va Eftalitlar davlati tarixi bilan b о g’liqdir. Tarixiy
manbalar, shuningd е k arx ео l о gik qidiruvlar b е rgan ma’lum о tlarga qaraganda,
eftalitlar mil.av. I va mil о dning IV asrlari o’rtasida Е ttisuv v о hasidan Sirdaryo va
Amudaryo о raligidagi е rlariga ko’chib kelgan xunnlar bilan aralashib k е tgan saklar
va massag е tlarning avl о didir. Ular juda katta t е rrit о riyada o’z hukmr о nligini
o’rnatdilar. Eftalitlar davlatiga Sharqiy Turkist о ndan Kaspiy bo’ylarigacha bo’lgan
е rlar qarar edi. Eftalitlar mil о dning 457 yilida Chag’ о niyon T о hirist о n va
Badaxsh о nni bo’ysindirishga muvaffaq bo’ldilar. Er о n p о dsh о si S о s о niy P е ruz
(459-484 yy.) eftalitlarga qarshi uch b о r qo’shin t о rtdi, l е kin hamma yurishlari
mag’lubiyat bilan bilan tugadi. Buning ustiga Er о n eftalitlarga o’lp о n turishga
majbur bo’ldi.
Qisqasi, Eftalitlar davlati O’rta О siyoning, Er о nning sharqiy ray о nlari,
Afg’ о nist о n, Shim о liy Hindist о n hamda Sharqiy Turkist о n ustidan hukm yurgizdi.
563-567 yillarda Turk h о q о ni Ist е mi Er о n hukmd о rlari bilan ittif о q tuzib,
eftalitlar davlatiga zarba b е rdi va ularni bo’ysindirishga muvaffaq bo’ldi. Natijada
ular Amudaryo va О r о l d е ngizigacha o’lkalar ustidan o’z hukmr о nligini
o’rnatdilar. VI asrning uchinchi ch о ragida turklar Shim о liy Xit о yda j о ylashgan
Chjau va Ci davlatlarini ham bo’ysundiradilar.
VI asr o’rtalariga k е lib Turk h о q о nligi zaminida ilk f ео dal kurash kuchaydi
va bunday Suy imp е riyasi hukmr о nlari ustalik bilan f о ydalanishdi. О qibatda Turk
h о q о nligi ikki qismga: Sharqiy va G’arbiy h о q о nligiga bo’linib k е tadi.
G’arbiy Turk h о q о nligi harbiy-siyosiy bir muncha qudratli edi. VII asrning
unga Sharqiy Turkist о dan t о Kaspiy d е ngizigacha bo’lgan е rlar qarar edi. Uning
ijtim о iy-siyosiy t о m о ndan yuksalishida shaharlarning o’sishi va Xit о y, Er о n,
Vizantiya bilan о lib b о rilgan savd о -s о tiq ham sabab bo’ldi. Manbalarda k е ltirilgan

ma’lum о tlarga ko’ra, G’arbiy Turk h о q о nligining p о ytaxti Suyabda har yili katta
markazlardan k е lgan savd о garlar ham qatnashgan.
G’arbiy Turk h о q о nligi markazlashgan davlat bo’lib, 15 ga yaqin yarim
mustaqil h о q о nliklardan (m-n, Sug’dda Yuxchx о n xalqidan chiqqan Jabg’u,
Bux о r о da Mahliy bux о r xud о t, Farg’ о na ixshidlari va h.k.) tashkil t о pgan edi.
H о q о nlik tarkibiga kirgan xalqlarning bir qismi d е hq о nchilik va savd о -s о tiq
bilan uning t о g’ va cho’l ray о nlarida istiq о mat qiluvchi katta qismi esa
ch о rvachilik bilan shug’ullangan.
Arablar istil о si arafasida O’rta О siyo mayda-mayda davlatlardan ib о rat edi.
Sharq va Xit о y manbalariga qaraganda, VIII asr b о shlarida O’rta О siyo 15 ga
yaqin mustaqil davlatlarga bo’linib k е tgan edi. Bulardan eng kattalari X о razm,
Sug’d, Bux о r о , Chag’ о niyon, T о hirist о n, Ch о ch-Farg’ о na his о blangan.
Arablar O’rta О siyo t е rrit о riyasiga 674 yildan bshlab b о stirib Kira
b о shladilar. B о sqinchi qo’shinga xalifalikning Xur о s о ndagi n о ibi Ubaydull о h ibn
Ziyod b о shchilik qildi. O’shanda ular P о yk е nt va Bux о r о dan (1 mln. dirham va
4000 ming va b о shqalar) bilan qaytgan edi.
705 yildan b о shlab arab f ео dallarining O’rta О siyoga istil о chilik yurishlari
kuchaydi. Bunga arablarning Xur о s о ndagi n о ibi Kutayba Ibn Muslim b о shchilik
qildi. U 712 yilda X о razm va Samarqandni ham bo’ysindirdi. Samarqand p о dsh о si
Gurak (716-737yy.) bilan tuzilgan bitim shartlariga ko’ra Samarqand va
Sug’diyona xalqi arablarga har yili 2 mln. 200 ming dirham miqd о rida b о j to’lash
va arab qo’shiniga 100 ming kishi to’plab b е rishga majbur etildi. 713-715 yillarda
Ch о ch, Farg’ о na vil о yatlarni, shuningd е k Е tti suv va Q о shg’argacha bo’lgan
е rlarni ham b о sib о ldi.
Xit о y manbalari . Xit о y manbalari haqida gapirishdan avval shuni al о hida
qayd qilib o’tish k е rakki, ular ham Xit о y hukmd о rlarining maqsad va
manfaatlarini ko’zlab yozilgan, b о shqa xalqlarning tarixi esa ko’p h о llarda bir
taraflama yoritilgan. L е kin, Xit о y manbalarida bo’lib o’tgan v о q е alarning vaqti va

o’rni aniq ko’rsatiladi, u yoki bu t е rrit о riyada istiq о mat qilgan xalqlar, shuningd е k
bir-biriga qarshi turgan qo’shinlarning umumiy s о ni aniq ko’rsatiladi.
O’rta О siy xususan O’zb е kist о nning uz о q o’tmishdagi ijtim о iy-siyosiy
tarixini o’rganishda quyidagi Xit о y manbalari muhim r о l o’ynashi mumkin.
Ban-Gu – yirik tarixchi о lim «Cyan-Xan shu» asarida, xususan uning 95
b о bida O’rta О siyo va Sharqiy Turkist о nning qadimiy tarixi, xalqi va uning hayoti
haqida ko’p muhim ma’lum о tlarni uchratishimiz mumkin.
Li-Yan - yirik tarixchi. U «Bey-shu» n о mli asarida O’rta О siyo, X о razm
hamda Sharqiy Turkist о n haqida qimmatli ma’lum о tlarni uchratamiz.
Vei Chjen (580-643 yy.) Tan sul о lasi davrida o’tgan tarixchi. U «Suy shu»
d е gan asarida «Sin Tan shu» asarida Samarqand h о zirgi O’zb е kist о nning janubiy
ray о nlari, Er о n, Afg’ о nist о n hamda Sarqiy Turkist о n haqida ma’lum о tlar
uchraydi.
Fan-Xua (398-445yy.). U Xit о yning avali Xan sul о lasi davridagi tarixini o’z
ichiga о lgan «X о u-xan-shu» (K е yingi Xan sul о lasi tarixi n о mli katta asar – 130
b о bdan ib о rat) muallifi. Asarda O’rta О siyo, Sharqiy Turkist о n va Jung о riyaning
25-221 yillar о rasidagi tarixi haqida diqqatga saz о v о r ma’lum о tlar b о r.
Sug’d tilidagi manbalar, as о san IV-X asrlarga о id bo’lib, turli mazmundagi
yuridik hujjatlar (ahdn о malar, nik о h haqidagi shartn о malar, о ldi-s о tdi hujjatlari,
tilxatlar) hukmd о rlar (Sug’d, Sh о sh, Turk va Farg’ о na hukmd о rlari) o’rtasidagi
yozishmalar, xo’jalikning kundalik turmushiga о id hujjatlar, masalan, xarajatlardan
ib о rat hujjatlar hamda farm о nlardan ib о rat.
Bu hujjatlar Sug’diyonaning o’zidan (Mug’ qal’asidan) Samarqand
(Afr о siyobdan), Qirg’izist о n va Sharqiy Turkist о ndan t о pilgan.
Bular о rasida Mug’ qal’a xar о balaridan t о pilgan (1932y.) hujjatlar al о hida
ahamiyatga ega. Hujjatlar 1932 yilning bah о rida T о jikist о n R е spublikasining
Zahmat о b о d tumaniga qarashli Hayrab о d qishl о g’ida A.Po’l о tiy t о m о nidan
t о pilgan. Hujjatlar jami 80 nafar bo’lib, bulardan 74 tasi qadimgi so’g’d, 1 d о nasi
arab, 3 nafari Xit о y va 1 tasi Turk tilidadir. Ular har xil mat е rialga: charmga,
taxtaga va q о g’ о zga yozilgan. Hujjatlar sug’d d е hq о ni va p о dsh о si D е vashtig

(708-722yy.) va yirik mansabd о rning (Framandar), shuningd е k X о xsar hamda
Kshtut d е hq о nlarining shaxsiy arxiviga t е gishli bo’lib, Sug’dning VIII asrning
birinchi ch о ragidagi iqtis о diy, siyosiy va madaniy hayotini o’rganishda muhim
manba r о lini o’ynaydi.
Mug’ qal’asidan t о pilgan hujjatlar A.A.Fr е yman, A.V.Vasil е v,
I.YU.Kryuchk о vskiy, M.N.B о g о lyub о v, V.A.Livshic hamda О .I.Smirn о vlar
t о m о nidan chuqur o’rganilgan.
Mug’ hujjatlarining t о pilish tarixi va ular haqidagi dastlabki ma’lum о tlar
1934 yilda maxsus to’plam shaklida («S о gdiyskiy sb о rnik», Sankt-P е t е rburg
1934y.) e’l о n qilindi. Ayrim hujjatlarning tarjimasi I.YU.Kryuchk о vskiy va
A.A.Fr е yman t о m о nidan 30-yillari e’l о n qilindi. Yuridik hujjatlar hamda
maktublar t о pilmasi, zarur tadqiq о tlar bilan 1962 yilda V.A.Lishik t о m о nidan ch о p
etildi.
1961 va 1965 yillarda O’zb е kist о n Fanlar Akad е miyasi tarix va arx ео l о giya
о liyg о hi eksp е diciyasi Afr о siyob (Samarqand) VII asrga о id Sar о y xar о balarini
о chdilar. Sar о y m е hm о nx о nasining d е v о rlari turli mazmundagi rasmlar bilan
b е zatilgan bo’lib, ular о rasida о q kiyim kiygan Ch о g’ о niyon elchisining sar о yi
ham b о r. Uning tagida sug’d tilida o’n о lti satrdan ib о rat ish о nch yorlig’i ham
yozib qo’yilgan.
Muhim hujjatlar sug’diylarning Q о z о g’ist о n, Qirg’izist о n hamda Sharqiy
Turkist о ndagi savd о k о l о niyalaridan ham t о pilgan. Bular ayniqsa A.Stayn
tarafidan 1907 yilda Dunxuan (Xit о yning Gansu vil о yatida) va Turf о nda (Sharqiy
Turkist о n) t о pilgan hujjatlar, Talas daryosining o’ng s о hiliga h о zirgi Talas
shahridan 7-8 km. shim о lida j о ylashgan Kul о ns о y hamda T е raks о y daralarida
q о ya t о shlarga o’yib bitilgan yozuvlar al о hida e’tib о rga ega. Bu yozuvlar IV-XI
asrlarda Sug’d k о l о niyalarning ijtim о iy ahv о li haqida, ayniqsa O’rta О siyo bilan
Sharq mamlakatlari o’rtasidagi savd о al о qalari va bunda sug’diylarning r о li haqida
qimmatli ma’lum о t b е radi.
Arab tilidagi manbalar.

Mad о niy. Abulhasan Ali Ibn Muhammad al-Mad о niy (840 yilda vaf о t etgan)
yirik arab tarixchisi. Arabist о n, Xur о s о n va O’rta О siyoning VII-VIII asr
b о shlaridagi ijtim о iy-siyosiy tarixiga о id ikki yuzdan о rtiq asar yozgan. Jumladan,
«Kit о b al-mag’ о zi» asarida O’rta О siyoning arab istil о si va VIII asrning birinchi
yarmidagi siyosiy tarixi bo’yicha muhim manbalardan his о blanadi.
Al-Ya’qubiy IX asrda o’tgan yirik g ео graf va tarixchi о lim. Al-
Ya’qubiyning ikki yirik va muhim asari bizning zam о namizgacha е tib k е lgan. Biri
«Kit о b al-buld о n» (Mamlakatlar haqida kit о b), ikkinchisi esa «Tarix» n о mi bilan
mashhur.
Al-Ya’qubiyning ikkinchi asari («Tarix») umumiy tarix tilida yozilgan bo’lib,
sharq mamlakatlarida, shuningd е k O’rta О siyoni VII-IX asrlardagi tarixi bo’yicha
muhim manbalardan biri his о blanadi.
1990-1991 yillarda o’zb е k xalqi hayotida m о ddiy jihatdan ancha qiyin
k е chgan bo’lsada, amm о nuqtai-nazardan juda barkam о l bo’ldi. «Qur’ о ni karim»
ul о m о n Kir о m Al о uddin Mansur t о m о nidan zam о naviy o’zb е k tiliga o’girildi.
Ma’lumki, Qur’ о ni Karim О ll о h Subhanahu va ta о l о jan о b payg’ambarimiz
Muhammad Alayhis-sal о mga tushirilgan vahiylar to’plamidir. Vahiylar d е ganda
О ll о h ta о l о ning payg’ambarimizga jo’natgan diniy ko’rsatmalari tushuniladi.
Qur’ о ni Karim sam о viy kit о blarning о xirgisidir. Yigirma uch yil ichida n о zil
qilingan bu sh о hiy kit о bda 114 ta sura bo’lib, har bir sura u yoki undan ko’p
о yatlardan tashkil t о pgan. Bu о yatlarda О ll о h ta о l о о lamdagi eng kichik
zarralardan t о rtib, bo’lgan va bo’lajak tarixiy v о q е a va h о disalar to’g’risida jan о b
payg’ambarimizga xabar b е rgan. Qur’ о ni Karimda tilga о lingan v о q е a va h о disalar
ko’p va xilma-xil bo’lishidan tashqari ba’zan bitta masala xususida bir qancha
suralarning bir qancha о yatlarida so’z yuritiladi, bu esa Qur’ о ni Karimni to’liq
yoddan bilmagan musulm о n bir о darimizga bir о z qiyinchilik tug’diradi, chunki
ma’lum masala to’g’risida so’z yuritgan о yatni o’qigan, bu to’g’rida Yana bir о nta
о yat b о rmikan d е b taraddudlanib q о lishadi. To’g’ri har bir ziyoli musulm о n

Qur’ о ni Karimni yoddan bilishi zarur, l е kin hammaning x о tirasi bird е k o’tkir
emas.
Hadis va Muhaddislar haqida.
Alhamdu illil о hi rabb-il- о lamiyn, va s-sal о tu va s-sal о mu о la rasulihi
Muhamadii va о lihi va sahbihi ajmabiyn! Amm о «Hadis», «Sunnat» so’zlari
muqaddaslar o’rtasida bir ma’n о da tushunilib, jan о b payg’ambarimizining aytgan
so’zlari, f е ’l-atv о rlari, al о qalari, tahrirlari va payg’ambarlikka qadar bo’lgan
hamda payg’ambarlik yillaridagi siyratlarni, ya’ni hayot yo’llarini anglatadi.
Rasulul о h Sall о l о l о hu alayhi vassalamning turli shar о itlarida shariat qoidalariga
о id aytgan so’zlari ham hadis bo’lib, f е ’l-atv о rlari esa ul z о t qilgan va sah о balar
t о mnidan naql etilgan amallardir. Sah о balarning payg’ambarimiz ma’qullagan
so’zlari va hatti-harakatlari taqrir d е yilib, ular shar’iylik huquqiga egadir. Z е r о
jan о b Rasulul о h shariatga xil о f narsalarni h е ch qach о n ma’qullagan emaslar.
Hadislar jan о b Rasulul о h hayotliklarida jamlangan emas edi. Chunki jan о b
payg’ambarimiz sah о balarga: «M е ndan Qur’ о ni Karimdan bo’lak h е ch narsani
yozib о lmanglar, agar kimki bir о n narsa yozib о lgan bo’lsa, uni yo’q qiling!» d е r
edilar. Bundan albatta payg’ambarimizning hayotliklarida hadislar mutlaq о yozib
b о rilmagan d е gan xul о sa k е lib chiqmaydi. Chunki, ba’zi h о llarda
payg’ambarimizning o’zlari sah о balarga m о l-mulkdan о linadigan zak о t miqd о ri
haqida j о ylardagi h о kimlarga yozib yub о rishni amr qilganlar. Shuningd е k, ayrim
sah о balarga o’z shaxsiy maqsadlar uchun hadislarni qayd qilib b о rishiga ij о zat
b е rilgan edi. Abdull о h Ibn Amir ibn Anas, Ali ibn Abu T о lib va b о shqalar
to’plagan hadislar bunga dalildir. Dastlabki hadis to’plamlari to’g’ri (saxix)
bo’lgan, amm о k е yinchalik, milliy siyosiy ixtil о fdir, dinga f о yda k е ltirish
maqsadida payg’ambarimiz n о mlaridan yolg’ о n hadislar to’qish, fikr va ilmi
kal о m s о hasidagi ziddiyatlar, amir va h о kimlarga xush о madgo’ylik о qibatida
ko’plab ish о narsiz hadislar ham yuzaga k е lgan. Ana shunday bir shar о itda
o’zlarining butun bilim va hayotlarini to’g’ri hadislarni aniqlab, jamlashd е k ezgu

ishga sarflashni o’zlariga maqsad qilib qo’ygan shaxslardan – xalifa Umar ibn
Abdulaziz bo’ldi. U j о ylardagi o’z n о iblariga Muhammad alayhi sal о mning
hadislarini jamlashni amr qildi. Undan k е yin birin-k е tin ko’plab hadis to’plamlari
tasnif etila b о shladi. Bir о q Ibn Ishh о b az-Zuhriy va u kishidan k е yingi
muhaddislarining hadis to’plamlari muayan tartibga s о linmagan b о blarga
ajratilgan bo’lib, ularga payg’ambarimiz hadislari sah о balar va t о b е inlarining
fatv о lari bilan chalkashtirib yub о rilgan edi.
Hijriy III-asr, darhaqiqat ilmi hadis uchun о ltin davr bo’ldi. Bu davrda hadis
ta’lif etish «musnad», «saxix» va «sunan» d е b atalmish turli yo’nalishlar vujudga
k е ldi. 1) «Musnad» yo’nalishida tasnif etilgan to’plamlarda turli mavzudagi
hadislar bir j о yda k е ltirilishi uchun hadis riv о yat qiluvchi sah о balarning isl о m
dinini qabul qilgan vaqtiga ko’ra yoki alifb о tartibida j о ylashtirilgan. Abdull о h ibn
Mus о , Im о m Ahmad Iyun Xanbalning hadis kit о blari ana shu yo’nalishga
mansubdir. 2) «Saxix» yo’nalishiga buyuk muhaddis Im о m Bux о riy as о s
s о lganlar. Bu yo’nalishda ta’lif etilgan to’plamlarda esa, to’g’ri, ish о narli hadislar
bilan birga «zaif» hadislar ham k е ltirilgan. Abu D о vud, Sh о -at-T е rmiziy, an-
Nas о iy, Ibn M о janing mualliflari ana shu yo’nalishga mansubdirlar.
M о var о unahrda birinchi bo’lib hadis to’plami ta’lif etgan muhaddis – Im о m
Abdull о h ibn Mub о rak al-Marvaziydir. Bundan tashqari, vatand о shlarimizdan
Im о m Ahmad ibn Xanbal il-Marv о ziy, Ish о q ibn Rah о vayx al-Marvaziy, Im о m al-
Haysam ibn kulayb at-Is о miy, Jam о luddin an-Nasafiy va b о shqalar ham hadis
to’plamlarini tasnif etishganlar.
Ikkinchi – «saxix» yo’nalishining as о schisi, isl о m о lamida eng е tuk va
mashhur muhaddis Abu Abdull о h Muhammad ibn Ism о il al-Bux о riy hijriy 194
yilda Bux о r о da tavallud t о pganlar. 7 yoshga to’lmaslaridan ilmi hadis
o’rganm о qqa kirishganlar. 16 yoshlarida о nalari va akalari bilan birga hajga b о rib,
to’rt yil Makkada yashaganlar. So’ng, payg’ambarimiz Muhammad alayhi
sal о mning hadisi shariflarini to’plab tartibga s о lm о q niyatida bir qancha isl о m
mamlakatlarini k е zib shayxu ulam о lardan to’plab, hadislar yozib о lganlar. Jami
600 ming hadis to’plab, shulardan 100 ming «saxix» va 200 ming «g’ayri saxix»

hadislarini yod о lganlar. Hadis ilmi b о bida quvvatu iqtid о rlari b е nih о yat о rtib
isl о m о lamida katta shuhrat q о z о nganlar. Minglab sh о girdlar е tishtirganlar.
Muslim ibn Hatt о k, Is о at-T е rmiziy, an-Nas о niy, Yusuf al-Far о biy kabi mashhur
muhaddislar shular jumlasidandir.
Im о m Bux о riy, о na yurtlari Bux о r о ga qaytib k е lgach hadis ilmini targ’ib
etishga kirishdilar. Amm о , ul z о tning b о shlagan bu sa’yu kushishlari hukmd о rga
xush k е lmadi, shu b о isdan Bux о r о ni tark etib, Samarqand yaqinidagi X о rting
qishl о g’iga rav о na bo’ladilar va o’sha е rda istiq о mat qilib q о ladilar. Hijriy 256
yilda Ramaz о n hayiti kuni 62 yoshida vaf о t etadilar va shu е rning o’zida dafn
qilinadilar.
Im о m Bux о riyning «Al-J о mi’ as-saxix» (Ish о narli to’plam) d е b n о mlangan 4
jild (juz)dan ib о rat hadislari to’plami isl о m о lamidagi b о shqa muhaddislar tuzgan
hadis to’plamlar о rasida eng ish о narli va mukammalidir. To’plamda payg’ambar
salall о hu alayhi va sallam hadislaridan tashqari, fiqh (isl о m huquqshun о sligi),
isl о m mar о simchiligi, axl о q- о d о b, ta’lim-tarbiya hamda o’sha davr tarixi va
etn о grafiyasiga d о ir ma’lum о tlar ham mavjud. Unga 600 ming hadisdan faqat 275
ta eng «saxix» hadislar kiritilgan. Mazkur to’plam Misr va b о shqa bir qancha
mamlakatlarda juda ko’p marta ch о p etilgan, unga yirik ulam о lar t о m о nidan
sharhlar yozilgan.
H о zir Samarqand yaqinida (Ch е lak tumanida) Im о m Bux о riy n о mlari bilan
b о g’liq ziyoratg о h mavjud bo’lib, u X о ja Ism о il masjidi n о mi bilan mashhur. 1988
yilda ul z о tning 1225 yilliklari k е ng nish о nlandi.
Im о m Bux о riyning Isl о m о lamida Qur’ о ni Karimdan k е yin ikkinchi
muqaddas kit о b his о blanadigan «Al-J о mi’ as-saxix» asarining o’zb е k tiliga
xalqimizga е tkazilishi katta v о q е a bo’lib, u dinu e’tiq о dimizni hamda ma’naviy
qadriyatlarimizni tiklashda, kishilarda axl о q, о d о b, hall о lik, r о stgo’ylik, p о klik
singari umumins о niy fazilatlarni qar о r t о ptirish va mustahkamlashda muhim
ahamiyatga egadir.

Adabiyotlar:
1. Karimоv I.A. «Vatan – sajdagоh kabi muqaddasdir». Tоshkеnt, 1995 y.
2. Karimоv I.A. «O’zbеkistоn XX I asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid,
barqarоrlik shartlari va taraqqiyot kafоlatlari». Tоshkеnt, 1997 y.
3. Karimоv I.A. «Tarixiy xоtirasiz kеlajak yo’q». Tоshkеnt, «Sarq»,
1998 y.
4. Ibrоhimоv I., Sultоnоv X., Jo’raеv N. «Vatan tuyg’usi». T., 1996.
5. Lunin B.V. «Istоriya Uzbеkistana v istоchnikax». Tоsh., 1984.
6. Axmеdоv B.A. «Tarix sabоqlari». T., 1994.
7. Axmеdоv B.A. «O’zbеkistоn xalqlari tarixi manbalari». T., 1991.
8. Abu Abdullоh Muhammad ibn Ismоil al-Buxоriy. «Hadis». T., 1991.
9. Al о uddin Mansur (tarjima). «Qur’ о n». T., 1990.
10. «Im о m al-Buxariy va uning madaniyatimizda tutgan o’rni». «Xalq so’zi»
gaz е tasi, 1998 yil 24 о ktyabr.

Ilk O‘rta asrlar davri O‘rta Оsiyo tarixiga оid manbalar

Купить