Ilk qadimgi podsholiklar davrida Misr - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Ilk qadimgi podsholiklar davrida Misr

Купить

Mavzu: Ilk qadimgi podsholiklar davrida Misr(m.av.
XXXIII-XXIX asrlar va m.av. XXVIII-XXIII asrlar)

Reja
1. Qadimgi Misr davlatining yaratilish tarixi .
2. Qadimgi Misr tarixnavisligi va manbashunosligi asoslari .
3. Qadimgi Misr madaniyatining tarixiy asoslari .

•
Qadimgi Misr , Misr — Afrikaning shimoliy-sharqida, Nil
daryosining quyi
oqimida joylashgan qadimgi davlat deb aytiladi.
Misrda
odamlar paleolit davridan boshlab yashaganlar. Miloddan
avvalgi
10—6ming yillikda Nil atrofidagi savannalarda tarqoq
yashagan
qabilalar terimchilik, ovchilik, keyinroq esa baliq
ovlash
bilan shug ullanishgan. Ular orasida kad, som xalqlariga ʻ
mansub
qabilalar, barbarlar va kushitlar bo lib, ularning ʻ
aralashuvidan
miloddan avvalgi 4 ming yillikda Misr xalqi
vujudga
kelgan. Aholi nufuzining ortishi chorvachilik va
dehqonchilikka
o tishni tezlashtirgan, bu esa hududiy ʻ
jamoalarning
paydo bo lishiga olib kelgan. ʻ

•
Ilk podsholik davri sug orish tarmoqlarining rivojlanishi, tosh va mis ʻ
qurollarining
mukammallashuvi, kulolchilik charxining paydo bo lishi, ʻ
ayirboshlash
savdosining taraqqiy etishi bilan harakterlidir. Bu davrda davlat
apparati
va unga xizmat qiluvchi amaldorlar — kotiblar tabaqasi shakllangan,
ma muriy
okruglar — nomlar tashkil topib, ularni noma rxl ar boshqargan, ʼ
muntazam
ravishda bosqinchilik yurishlari uyushtirilib turilgan, jumladan,
jan.ga
— Kush (Nubiya)ga, shim.-g arbga — liviyaliklarga va Sinay yarim ʻ
oroldagi
badaviylarga qarshi (bu yerda mis konlari bor edi) yurishlar qilingan.
•
Qad.
podsholik davrida qishloq xo jaligi, hunarmandchilik, savdo va qurilish ʻ
rivojlanishda
davom etgan. Xususiy yer egaligi paydo bo lgan. Oliy ʻ
mansabdor
— tchati (vazir) bosh bo lgan davlat apparati mustahkamlangan. ʻ

•
Fir avnlar, shuningdek, bosh kohin ham bo lib, barcha yer va fuqarolarning egasi ʼ ʻ
hisoblangan.
Jamoa a zolari va qisman kelgindilar (asosan, Kush aholisi)dan tuzilgan ʼ
muntazam
qo shin barpo qilingan. Ilohiylashtirilgan fir avnlarning mutlaq hokimiyati ʻ ʼ
g oyasi
mahobatli maqbaralar — ehromlar qurilishida mujassamlantirilgan. Bu ayniqsa III ʻ
—IV
sulolalar davrida (Snofru, Xeops, Xefren, Mikerin ehromlari) avj olgan. Ularni
bunyod
etishda qul va dehqonlar mehnatidan keng foydalanilgan.
•
Miloddan
avvalgi 23—22-asrlarda M. o zaro nizoda bo lgan bir qancha nomlar va mayda ʻ ʻ
davlatlarga
bo linib ketgan. taxminan 2050-yil Mentuxotep I davrida mamlakat Fiva shahri ʻ
gegemonligi
ostida qayta birlashgan. Bu shahar M.ning poytaxtiga aylangan.
•
O rta
podsholik davrida, asosan, XII sulola vakillari hukmronlik qilishgan. Fayyum ʻ
vohasida
yirik irrigatsiya ishlari olib borilgan. Jez (bronza) buyumlari paydo bo lgan. ʻ
Suriya,
Krit, janubida — Punt bilan aloqalar kuchaygan. Senusert III davrida Kush
(Nubiya)ning
bir qismi M.ga qo shib olingan. XII sulolaga mansub dastlabki fir avnlar ʻ ʼ
davrida
o zaro ichki nizolar davom etmoqda edi. Faqat Amenemxet III davrida (19-asrning ʻ
2-yarmi)
isyonkor nomarxlar bo ysundirilib, markaziy hokimiyat mustahkamlangan. ʻ

•
Ittaun shahri M. poytaxtiga aylangan. Biroq mulkiy tabaqalanishning
kuchayishi
kambag allarning qo zg oloniga sabab bo lgan, natijada taxminan ʻ ʻ ʻ ʻ
1750-yil
mamlakat yana parchalanib ketgan. taxminan 1700-yil M.ga shim.-
sharqdan
giksoslar bostirib kirib, mamlakatning katta qismini deyarli 110 yil
egallab
turganlar. Avarisda qo nim topgan ularning podshoxlari XV va XVI ʻ
sulolani
tashkil etishgan. Fivada mahalliy hukmdorlar saqlanib qolgan (XVI1
sulola).
Ushbu sulolaga mansub fir avnlardan Sekenenra va Kamos ozodlik ʼ
urushini
boshlab yuborishgan, bu kurash ularning vorisi XVIII sulola
asoschisi
Yaxmos I (Amasis) tomonidan muvaffaqiyatli yakunlangan. U
taxminan
1580-yil giksoslarni M.dan quvib chiqargan. Shundan so ng ʻ
tiklangan
M. davlati Yangi podsholik deb atalgan. Bu davrda jezdan keng
qo llanila
boshlangan, temirdan ishlangan dastlabki buyumlar paydo bo lgan, ʻ ʻ
metallsozlik,
to qimachilik dastgohi va omoch takomillashgan, g ildirakli ʻ ʻ
ara-valar
keng tarqalgan, shishasozlik rivojlangan.

. Misr manbashunosligi d е b, atalgan dastlabki
savolda
asosan Misr tarixini o`rganishda
tarixchi
G е rodotning ma`lumotlari uning Misr
bo`ylab
k е zgan davridagi to`plagan
ma`lumotlari,
jumladan Fir`avnlar to`g`risida.
Shuningd е k,
gr е k tarixchisi Plutarx ham
ma`lumotlar
b е rgan. Ammo ikkala tarixchi
ham
Misr yozuvini o`qiy olmaganlar. Iskandar
yurishi
davrida koxin Marafon gr е k tilida Misr
tarixini
yozganligi to`g`risida talaba tushuncha
ega
bo`lishi lozim.
Yangi
zamon tarixchilari fikrlarini aytishdan
oldin
Misr tarixini yoritishda muxim manbalar
xisoblangan
piramidalar, maqbaralar,
ibodatxonalar,
xaykalarga bitilgan yozuvlari
tarixini
o`rganishdan boshlash k е rak.

•
Dastlabki Misr yozuvini o`qib chiqqan frantso`z olimi Shampan`onni
aloxida
ta`kidlab o`tish lozim. K е yingi manba 1799 yilda Banapartning
Misrga
yurishi vaqtida arx е olog Roz е tning ishlarini, jumladan u qadimgi
yozuvlarni
o`qib chiqib, "muxim yangiliklar"ni, ya`ni Mak е doniyalik
Ptol е m е y
podsholik qilgan davrini aniqlaydi. Hamda u chiqargan qonunlarni
ikki
tilda yoznlganligini bu manbalar toshga o`yib yozilganligini birinchi
bo`lib
topgan.
•
Misr
tarixini o`rganishda muxim manbalardan biri arx е ologik yodgorliklar
hisoblanadi.

•
Arx е ologik yodgorliklar quyidagilardir:
•
1. Fiva ibodatxonasi.
•
2. Tutanhamon maqbarasi.
•
3. J.Kort е rning izlanishlari,
•
4. Asvon tugonidagi yodgorliklar.
•
5. Koya toshlardagi rasm yozuvlari.
•
6. Ayniqsa 19 yoshli kasalmand Tutanhamon maqbarasining toyilishi uning
jasadi bugungi kunda saqlanmoqda, uning tarixi 3300 yilga t е ng.

Ilk qadimgi podsholiklar davrida Misr

Купить