Инглиз тили лексикасини ўргатишда янги педагогик технологиялари аҳамияти - Английский язык - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	47.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	26 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Английский язык

Инглиз тили лексикасини ўргатишда янги педагогик технологиялари аҳамияти

Купить

M U N D A R I J A : I. Kirish ……………………………………………………………… I BOB. Ingliz tili leksikasini o‘rganishda leksikaning roli .................. 1.1. Ingliz tili leksikasini maqsad va vazifalari……………………….. 1.2. Leksik ko‘nikmalarni shakllantirish va leksik mashqlar …………. II BOB. Ingliz tili leksikasini o‘rgatishda yangi pedagogik texnologiyalarning ahamiyati …………………………………………. 2.1. Ingliz tili leksikasini o‘rganishda yangi pedagogik texnologiyalarning dolzarbligi……………………………………………………………… 2.2. Yangi pedagogik texnologiyalarning maqsad va vazifalari ………. 2.3. Ingliz tili leksikasini o‘rganishda yangi pedagogik texnologiyalarda interfaol usullarning qo‘llanishi ………………………………………… Xulosa ………………………………………………………………….. Foydalanilgan adabiyatlar … …………………………………………

K I R I SH Bitiruv malakaviy ishning dolzarbligi : Ingliz tili fani nutqiy so‘zlashuv ijtimoiy – madaniy kommunikativ muloqot malakalarini takomillashtirish bilan bir qatorda ingliz tilining funksional shakllari va uslublarini egallash o‘rganilayotgan til to‘g‘risida nazariy bilim olish hamda olingan bilimlarni kasbiy yo‘nalish bo‘yicha va ish faoliyatida ilmiy izlanishlar olib borish uchun amalda qo‘llay olishni o‘rgatishni nazarda tutadi. O‘rta umumiy ta’lim maktablarida chet tili o‘qitish metodikasi fani erishgan yutuqlarini egallash talabalar uchun quyidagi imkoniyatlarni yaratadi. Kelajak kasbiy faoliyatlariga puxta nazariy zamin tayyorlaydi. Ta’limning zamonaviy metodlari, tashkilik formalar va vositalari bilan atroflicha tanishtiradi. Talabalarning olgan metodik bilimlarini amaliyot

dasturi asosida ma’ruzalar majmuini tinglaydi, amaliy metodik saboqlar oladi va malakani o‘quv-tarbiya praktikasidan o‘tadi. Hozirgi paytda chet tillar o‘qitish metodikasiga chet tillar o‘qitishning maqsadlari va mazmuni, qonuniyat, metod vositalari, yo‘llari, usullari, ta’lim tizimini o‘rganish va o‘rgatish bilan shug‘ullanuvchi, shuningdek chet tili yordamida o‘quvchilarni tarbiyalashni amalga oshiruvchi fan sifatida qaralmoqda. O‘rta maktabda chet tillarni o‘qitish metodikasi o‘z premetiga ega. Chet tillar o‘qitish metodikasining predmetini chet tili o‘qitish jarayoni va bilim olayotgan yosh avlodni chet tili orqali tarbiyalashni tashkil qiladi. Chet tillar o‘qitishning maqsadlarini va shart-sharoitlari til materiali hajmi va harakterini o‘rganish.

I. BOB. INGLIZ TILI LEKSIKANI O‘RGATISHDA LEKSIKANING ROLI. Ingliz tili leksikani o‘rgatishda talabalarni maktabda ingliz tili fanidan olgan bilimlarini chuqurlashtirish hamda ularning nutq faoliyatini o‘stirish, so‘zlashish, yozish, o‘qib tushuna bilish qobilyatini kuchaytirish, o‘z faniga oid adabiyotlarni o‘qib tarjima qilish va ulardan foydalanish. Ingliz tili o‘quv kursning o‘rganish obyekti tilning asosiy birligi bo‘lgan so‘z, ingliz tilining lug‘at tarkibi va uning fraziologik fondi hisoblanadi. Tilning lug‘at boyligi jamiyat hayoti bilan chambarchas bog‘liqdir. O‘qitilayotgan bu fan hayotning barcha jabhalarida ro‘y beradigan va tilning lug‘at tarkibida aks etayotgan o‘zgarishlarni o‘z ichiga oladi. Fan oldiga qo‘yilgan maqsadlardan yana biri o‘tilgan grammatik – leksik materiallar

Talabalarning yozma nutqi shakllarini yanada chuqurroq bilishga asoslangan bo‘lib, bunga ular o‘z fikrini ingliz tilida chiroyli qilib ifodalab berishlari kerak. Fanning o‘quv rejadagi boshqa fanlar bilan o‘zaro bog‘liqligi va uslubiy jihatdan o‘zaro ketma-ketligi; Ingliz tili fani bevosita tilshunoslik va matnshunoslik fanlari bilan yaqindan aloqada u adabiyot-shunoslik masalalariga matn til-shunosligi, tilning ichki qurilishi lingvistik tahlil qiladi. Matn analizida matnning mavzusi va uslubi bilan ish ko‘radi va shu asosida mantga ta’luqli bo‘lgan fanlarning ilmiy xulosalariga tayanadi. Ingliz tili fani maktab va kollejlarda egallangan bilimlarini yuqori darajada o‘zlashtirishda katta ahamiyatga ega. Ingliz tilidagi kitob va lug‘at bilan mustaqil ishlash, matnni tushunish va gapirishni

Informasion – uslubiy ta’minoti. Plakatlar. Texnika vositalari: Talabalarning ishlaridan namunalar: Tarqatmalar: O‘qitishning texnik vositalari: Magnitafon: O‘quv kompyuterlari: Vidoiklip. Ingliz tili fani bo‘yicha talabalar bilimini baholash mezonlari. Joriy baholash: birinchi, ikkinchi kursda har bir semestr uchun ajratilgan 30 soat dars jarayonida talaba 85 % gacha ball olishi mumkin, har 5 soat amaliy mashg‘ulotdan so‘ng JB o‘tkaziladi. JB soni 3 ta har bir JB uchun talaba 28, 29 ball gacha baholandi leksika tilshunoslik asosiy kursning uzviy qismi bo‘lib, tilshunoslik sohasidagi yo‘nalishlarda muhim o‘rin tutadi. Tilning leksikasini o‘rganish juda keng soha bo‘lib, u so‘zlarni hosil qilish, lug‘at sostachining bayishi va nutqda ishlatilishi, ma’nolarning o‘zgarishi va kengayishi turli

mamlakatlar bilan tashqi siyosiy rivojlanishini aks ettiruvchi atamalar va muloqot mahoratini egallashiga alohida ahamiyat beriladi. Pedagogik va kasb tanlashga oid nutq aloqa vositalarini O‘zbekiston Respublikasining bozor iqtisodiyotiga o‘tishi, xalqaro ish aloqalarining kegayishi, xalq xo‘jaligida yangi yo‘nalishlarning rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan, eng muhim sohalar deb hisoblanadi. Tilshunoslik va mamlakatshunoslikka oid ko‘nikma o‘rganilayotgan til mamlakatning ijtimoiy – madaniy rivojlanishi xususiyatlarini, shu mamlakat tarixi va sat’atini bilish va ular asosida nutq o‘stirishni o‘z ichiga oladi. Nutq amaliyoti kursida ingliz tilini o‘qitish kommunikativ – uslubiy ko‘nikmani shakllantirishdagi kasbiy pedagogik maqsadni ham ko‘zlaydi. Kursning asosiy vazifasi ingliz tilini ega

O‘zga til – madaniyatining rivojlantiruvchi jihati nutqiy va kommunikativ qobilyatlar, jumladan fonetik eshitish, tahmin qilish, farqlash, o‘xshatish mantiqiy bayon etish tilni sezish, nutq faoliyatining turli shakllari va usullaridan foydalanish, nutq faoliyati bilan bog‘liq ruhiy funksiyalar xotirlash, e’tibor qilish, tasavvur qilish, intellekt – aql idrok, sintez qilish, mehnatsevarlik, irodalik, sobitqadamlik, faollik va boshqalar: Fani tugatish bo‘icha bo‘lajak filolog – pedagoglar quyidagi bilimlarni egallashlari lozim: Singvistil bilimlar: Ingliz tili tizimini hamda uni o‘zga til bilan kommunikatsiya jarayonidagi muloqotlarning ijtimoiy – maishiy, ijtimoiy- madaniy, ijtimoiy – siyosiy hamda kasbiy sohalarda stalistik bilimlar, leksik bilimlar va so‘z yasash moddellari: Kasbiy yo‘nal

O‘tilgan mavzular asosida tinglangan materiallar, bayon etilgan axborotlar va materiallar andivideo matnlarning asosiy mazmuni tushunishlari, tinglangan muammolar mavzusini aniqlay olishlari kerak. Audio matnda yangi so‘zlar 5 % gacha bo‘lishi mumkin, ularni konteksdan tushunib olish talaba uchun murakkab emas. Tinglash vaqti 4-5 min. Hozirgi zamonda kelib nutq tezligi daqiqada 120-140 ta bo‘g‘indan iborat bo‘lishi kerak. Gapirish: Turli xil monologlarni ishlata olishi; jumladan, ko‘rganini, o‘qiganini, tushuntirib berish, qisqa xabar qilish, ta’riflash, o‘z fikrini bildira olishi kerak. Hozirgi zamon yangi pedagogik texnologiyada nutq ishtirokchisi bo‘lgan har bir so‘zlashuvchi uchun 12-15 nutq birligi to‘g‘ri keladi. Talabalar matnni aniq ifodali va tovushlarni, to‘g‘ri talaffuzdagi ohan

tilidagi dialoglarning tuzilishi, ularning hajmini, ularning tarkibidagi netral so‘zlarni o‘zlashtirish bilan amalga oshiriladi. Ikkinchi bosqichda o‘qishning uch turdagi ko‘nikmalari jadal rivojlantiriladi. O‘qish jarayonida talabalar til birliklarini lingvistik tahlil qila olishlari kerak. Lingvistik tahlil o‘z ichida so‘zning leksik tuzilishi va ma’no xususiyatlarini oladi. Uy o‘qishi uchun Angliya va Amerika yozuchilari ijodidan asl namunalar tanlab olinadi. Talabalar o‘qilgan matnni erkin so‘zlab berish hamda uni tahlil qilishni o‘rganadilar. Uy o‘qishi ikkinchi bosqichda haftasiga 2 soat o‘tiladi va talabalar hafta davomida kamida uni tahlil qila olishlari maqsad qilib qo‘yilgan. Tinglab – tushunishi; o‘tilgan mavzular asosidagi matnlarni to‘liq tushunishlari to‘g‘ridan – to‘g‘ri mul

Uchinchi bosqichda og‘zaki va yozma nutqni egallash bo‘yicha ishlar yakunlanadi, hamda o‘qitish jarayonining filologik yo‘naltirilganligiga e’tibor qaratiladi, bunda til hodisalarining tahlili shuningdek, ularning og‘zaki va yozma nutqda muqobil qo‘llanishi ustida ishlar olib boriladi. Talabalarning leksik zaxirasini kengaytirish yoshlarning siyosiy, madaniy, ijtimoiy va maishiy hayot sohalariga leksikaning faol odat tusiga kirish hisobiga, shuningdek, joriy davriy nashrlarni o‘qish hisobiga amalga oshiriladi. Leksika bilan tanishish davomida ingliz so‘zlarning ma’no jihatdan torayishi va kengayishi tarkibiy – ma’noviy xususiyatlari ustida ishlash chuqurlashtiriladi. Mashg‘ulotlarda o‘zaro hamkorlikning guruh shakllariga katta e’tibor qaratiladi. Shuning uchun talabalar dialog, polilog mun

tarjimasiga alohida e’tibor berilgan. Talaba uchun uchinchi bosqichning ohiriga kelib o‘tilgan mavzular yoki matbuotda o‘qigan maqolalari xabarlar, yangiliklar, ma’ruzalar bo‘yicha qisqacha ma’lumot bera olishi va munozaraga kirisha bilishi shart. Bakalavriat bosqichining asosiy o‘quv materiali bu antentik, badiiy, ommaviy – siyosiy va mamlakatshunoslikka oid matnlardir. Bu bosqichda talabalarning so‘z zahirasi, sheva, og‘zaki tili va terminologik tizimlarni tushunishlari kengayib boradi. O‘quv jarayonida 800 dan ortiq aktiv so‘z birliklari talabalarning lug‘at boyligini oshiradi. So‘z birliklari ustida ishlashda asosiy e’tibor polisemiya, sinonimlar, antonimlar, so‘zning ko‘chma ma’nolari, hamda so‘zlarning stilistik usullari, uslubiy vositalar va ekspressiv ma’nolari asosida matnni tahli

javob topa berish va o‘z ichiga 15% notanish so‘zlarni oluvchi matnni lug‘atsiz o‘qish: O‘qish tezligi minutiga 800 belgi: kerakli axborotni olish maqsadida lug‘at bilan boyitiladi 1 . 1 Rogova “Xorijiy tillarni o’qitish” Toshkent 1993.

1.1. Ingliz tilida leksikani o‘rgatishdan asosiy maqsad: O‘quvchilarga chet til nutq ko‘nikma va malakalarini singdirishdir. Leksik materialni egallash uch bosqichdan o‘tadi. Birinchi bosqich yangi so‘z bilan tanishishdan boshlanadi: Ikkinchi bosqich tanishilgan leksikani nutq jarayonida qo‘llay boshlashga qaratiladi, ya’ni bu materialni dastlabki mustahkamlash davridir va uchinchi bosqichda esa o‘rganilayotgan so‘z nutq faoliyati turlarida ko‘nikma hamda malaka tarkibida o‘zlashtiriladi. Leksik birlik yuzasidan bajariladigan ushbu ish bosqichlarini metodlarga taqqoslash mumkin: tanishish; mashq qilish va qo‘llash: Leksikani o‘rgatish prinsiplari: leksik materialni o‘rgatishga qo‘yiladigan dasturiy talablar maxsus metodik prinsiplar ishlab chiqishni taqozo etadi. Mazkur masala yuzasidan o‘

5. Naqd lug‘at boyligini yangi so‘z ma’nosini asoslangan tarzda fahmlashni ta’minlash va xufiya lug‘atni shakllantirishda o‘zaro boyliqlik prinspi: har uchala vazifa faol, bir-biriga bog‘liq va izchil bajariladi: 6. ma’noviy umumlashtirishga suyanib ish ko‘rish prinsipi; leksik birlik mazmun planni tahlil etishyo‘li bilan birlikning semantik variantlari orasidagi o‘xshashlik hamda tafovat belgilarini aniqlashga erishiladi: 7. Nutq malakalarini o‘stirish va shu jarayonda leksikani egallashni birga olib borish prinsipi: So‘z tilning eng asosiy birligidir. Tildagi barcha so‘zlarning yig‘indisi uning lug‘at tarkibi yoki leksikasi deb atalib, ularni leksikologiya o‘rganadi. Mustaqil o‘rganishda yana bir foydali pedagogik usul – lug‘at va ma’lumotnomalardan yangi leksik birlik ma’nosini topishdi

6. So‘zni yozish. Topshiriq “So‘zni doskadan kitobdan ko‘chiring va eslab qoling” Muallim tushuntirib beradi va yozishdan yagona leksik ko‘nikmalarni shakllantirishga oid ma’lumotlar keltirilgan.

1.2. Leksika ko‘nikmalarni shakllantirish: Leksika ko‘nikma atamasini metodist olimlar ilmiy izohlab berishgan. S.F.Shatilov “Leksik ko‘nikma” ikki qismdan iborat metodik tushunchaligini, ya’ni nutqda so‘zni qo‘llash va nutq jarayonida so‘z yasash deb ta’riflaydi. Olim fikricha bu nutqiy leksik ko‘nikma bo‘lib, undan tashqari lisoniy leksik ko‘nikma ham shakllanadi. So‘zni tahlil etish jarayonida so‘z yasash, so‘z birikmasini tuzish kabilar leksik materialni ong ishtirokida qo‘llashdek lisoniy leksik ko‘nikma nazariy isbotlangan. Demak, leksikaning nutqiy va lisoniy ko‘nikmalari ma’lum. Ingliz tilida leksik mashqlar. Aslida leksikani o‘rganishning har uchala bosqichi (tanishtirish yoki taqdim etish mashq bajarish va qo‘llanilishi) tegishli mashqlarda ro‘y beradi. Leksik birlik ko‘nikmaga k

ona tiliga munosabati nuqtai nazardan leksikani o‘rganishda leksik material deganda biz o‘rganilayotgan tilning so‘zlari va so‘z birikmalariga aytamiz. Leksik materialni o‘rganmasdan turib, u yoki bu tilda nutq faoliyatining turlarini shakllantirish ham, uni rivojlantirish ham amalga oshmaydi. Shunday qilib u yoki bu tilning nutq faoliyati turlarini o‘rgatishimizda leksikaning roli muhimdir. Bir tomondan o‘rta maktabdan chet tili bo‘yicha o‘rgatilishi lozim bo‘lgan leksik minimum soni kamaytirilgan bo‘lsa, gimnaziya akademik litsiy va kollejlardan o‘rgatilishi lozim bo‘lgan leksik birlikning soni oshib boradi. Shu bilan birga o‘quv dasturida aktiv va passiv ravishda o‘zlashtirilishi lozim bo‘lgan leksik minimumning soni, miqdori ham aniq belgilab beriladi. Har xil tipdagi o‘quv yurtlarida

2. ma’no So‘zning shakli ham o‘z navbatida ikki xil ifodalanadi. 1. tovushlar orqali 2. harflar orqali, ya’ni grafik shakli. Birinchisidan nutq organlarining harakati orqali bajarilsa ikkinchisida esa qo‘lning harakat qilishi orqali sodir bo‘ladi. Ularni qabul qilishda esa birinchi shaklni eshitish orqali qabul qilinsa, ikkinchisini esa ko‘rish sezgisi orqali qabul qilinadi. Til bilan tafakkurni bog‘liqligini hisobga olgan holda olsak tushunchalardan so‘zlarning ma’nosi kelib chiqadi. Masalan: Ruscha 1. tushunchasi 2. tildagi shakli 1. Fikrni yozma bayon qilishda ishlatiladigan oqni qora qilinadigan narsa. 2. Ruscha (rus tilida) A ren (ingliz tilida) YA’ni bir xil tushuncha har xil ifodalanadi, shakl boshqa – boshqa. Ingliz tili leksikasining tilshunoslik xususiyatlari yuqorida aytilgan so

To spring – spring va boshqalar. Ikkinchi guruhga, ya’ni ingliz tili leksikasini ona tili leksikasi bilan qiyoslaganda quyidagi xususyaitlar kiradi. 1. O‘zbek tilidagi so‘zda ingliz tilidagi ikkita so‘zning to‘g‘ri kelishi; qo‘l – arm, hand. 2. Baynalminal so‘zlarning mavjudligi: Start, volley – ball. Leksikani metodik tipologiya qilishda asosiy e’tibor ularni talaffuz va grafik shakllari, ma’nosi, hamda gapdagi funksiyalariga beriladi. O‘zlashtirilishi qiyin bo‘lgan so‘zlarni o‘rgatishda o‘qituvchining o‘zi qo‘shimcha mashqlar ishlab chiqadi va ularni dars jarayonida qo‘llashi lozim. Leksik material ustida ishlash 3 bosqichda olib boriladi. I- bosqichda qilinadigan ishlar quyidagilardan iborat. 1. Leksik birlikni tovush va grafikshaklini ochish. 2. Leksik materialni ma’nosini ochish. 3. U

tasvirlab berishga asoslangan, mukammalroq leksik – grammatik material bilan berilishi kerak. Agar birinchi yil bilan qiyoslansa, bu yilgi materiallar alohidaligi bilan farqlanadi. Buni uchun murojaat shartlarini aniqlash kerak. I- kursdagidek o‘qish ikki xil ko‘rinishga ega 3 . O‘rgatuvchi va tanishuvchi: tekstni leksik tahliliga ko‘ra so‘zlarning ma’nolikni, lug‘aviy qatorini, sinonemlarini, antonimlarini ko‘p ma’nolikni, omonimlarni nazariy tarafdan emas, balki o‘rganib chiqish kerak II – kurs uchun ham mos keladigan kitoblari tavsiya qiladi. Tanishuv odatda ro‘znoma maqolalari, umumiy va badiiy adabiyotlardan iborat bo‘ladi. Talaba 1chi 2chi kurslarning leksik materialdagi diktantlar, erkin ijodiy diktantlarni chiroyli va behoto yozishni bilishi kerak. Talaba o‘z fikrinini yozma ravish

II – kurs oxirida student audo tekstni eshitib tushunish kerak. Nutq san’at ingliz tilida bir daqiqada 120-180 ta bog‘inni tashkil qilish lozim 4 . Audiotekst tarkibida 3% notanish so‘zlar bo‘lishi kerak. Eshitish vaqti 1 martada 4-5 daqiqa: 4 O.N.Nosbimov, I.Ya. Yoqulov “Ingliz tili o’qitish metodikasi” Toshkent 1993.

II- BOB INGLIZ TILI LEKSIKASINI O‘RGATISHDA YANGI PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNING AHAMIYATI: Ta’lim jarayonida o‘qitishning interfaol usullaridan foydalanish, bunda o‘quvchilarning yosh-psixologik xususiyatlarini hisobga olish shu kunning asosiy talabidir. Biz quyida maktabda boshlang‘ich davrda ingliz tili o‘qitishning ba’zi jihatlari to‘g‘risida to‘xtalmoqchimiz. Zero, ta’lim jarayonida qo‘llanilayotgan usullar, yondashuvlar maktablarda endigina ish boshlagan yosh mutaxassislar uchun amaliy yordam vazifasini o‘tishiga ishonamiz. Amaliyot ko‘rsatdiki, til o‘rganish jarayoni sinf o‘quvchilarni guruhlarga ajratib tashkil etilganda samaliroq bo‘ladi. chunki bu o‘quvchiga dars jarayonida guruhlarga zaruratdan kelib chiqqan holda turli yondashish, takrorlashga ko‘proq e’tibor berish tez o‘zlashti

guruhlar baholab boradi. Agar guruh ishtirokchilari rasmda tasvirlab yozgan so‘zlarida bir xillik holatlari uchrab qolsa, bunday holatda so‘zlar hisobga olinmaydi va baholanmaydi. Ikkinchi bosqichda guruh a’zolari o‘zlari yozgan so‘zlari orqali matn tuzishadi. Masalan, this is our classroom our classroom is large and light there are a lot of maps, flags in our classroom. There are 8 desks and chairs in it we like our room. There are a lot of books on the shelves. Ikkinchi bosqich jarayoniga 3 daqiqa vaqt beriladi. O‘qituvchi har bir guruhning yozgan matnini tinglaydi. Uchinchi bosqichda matn tuzishda yo‘l qo‘yilgan xatolar ustida ishlanadi. Bunda guruhlar yozgan matnlarini bir-birlari bilan almashinishadi va guruhlar bir- birlarining yo‘l qo‘ygan xatolarini topishadi. Albatta, o‘qituvchi h

Bu mashqlarni bajarish jarayonida so‘zlarni ona tilida aytib, ingliz tiliga tarjima qilish talab qilinadi 5 . “Menga ayt-chi?” mashqni bu usul o‘quvchilarning so‘z boyligi fikrlash, tarjima qila olish malakalarini muntazam ravishda rivojlantirishga qaratilgan. Ushbu mashqda o‘quvchilar doira shaklida yig‘ilishadi, o‘qituvchi qo‘liga koptokni oladida, har bir o‘quvchiga o‘tilgan mavzu asosida so‘zlardan aytadi. Masalan, “maktab” so‘zi aytilib o‘qituvchi o‘quvchiga koptokni otadi. O‘quvchi koptokni ilib olib, chaqqonlik bilan “school” deb javob qaytarishi lozim. Shu tariqa o‘qituvchi o‘quvchilarga koptokni navbatma-navbat otadi. Bu mashq hozir javoblikka o‘rgatish bilan birga jismoniy tetiklashtirishga, shaxsiy qo‘rquv va vaziyatni yumshatishga yordam beradi. Bundan mashqlardan faqat darsnin

belgilari yozilgan kartochkalar yopishtiriladi 6 . So‘ng o‘quvchilar gaplashmasdan, imo-ishora orqali grammatik jihatdan to‘g‘ri gap tuza olishlari kerak. Buning uchun o‘quvchi bemalol harakat qila oladigan katta sinfxona kerak bo‘ladi. bu mashqni bajarish uchun 5 daqiqa vaqt beriladi. Har bir guruhda 5-6 nafar ishtirokchi bo‘lishi mumkin: Masalan; - 1 2 3 4 5 - of he fond sports is - To‘g‘ri natija: he is fond of sports (2, 5, 3,1, 4,6) shaklida bo‘ladi: - Uchinchi bosqichda har bir guruh tuzgan gaplarini tahlil qilib, tarjima qilishadi: Ushbu mashqning barcha ko‘rinishlarida guruh ishtirokchilari o‘z joylariga joylashmaguncha, vazifa bajarilmagan bo‘aldi. Agar guruh gap tuzishda qiynalsa, bu o‘qituvchi yordami orqali amalga oshiriladi. - Navbatdagi oxirgi bosqichda o‘quvchilarga “maslaxa

Xulosa qilib aytishimiz mumkinki, o‘qituvchining vazifasi nafaqat bolalarga bilim yetkazish, balki o‘zlashtirishlariga, o‘rganishlariga yordam berishdir. Bu borada, hurmatli ustozlar har bir darsni qiziqarli samarali o‘tishga egamiz 7 . Foydalanib tinglovchilarni lingvistik analizini turli uslublari bilan tanishtirish, hozirgi zamon ingliz tili lug‘at tuzilishining synxronik va dyaxronik ta’rifini tushuntirish, lug‘atlar ustida ishlash malakasini oshirish hamda notanish tekstlarni o‘qib turli xil lug‘atlar yordamida analiz qilishga o‘rgatishdan iborat. Og‘zaki va yozma nutqning semantik va ekspressiv, stilistik, leksik va sintaktik farqlari; og‘zaki va yozma nutqning aralash shakllari sifatida monologik va dialog nutq. Ijtimoiy aloqa muammosida dialog eng ko‘p ishlatiladigan shakl ekanligi

O‘quv jarayonida tinglovchilarga mavzularning mazmunini kengroq yoritib berish ish uslublarini to‘g‘ri bajarish maqsadida texnik vositalar qo‘llaniladi 8 . Tinglovchilarning o‘zlashtirish mezoni ham pyuter orqali, test va reyting usulida aniqlandi. Leksikologiya fan bo‘yicha o‘tiladigan ma’ruza va amaliy mashg‘ulotlar tinglovchilarda ilmiy-ijodiy yondashuv, tanqidiy tahlil, muammoli munozara, sintez, o‘zi va o‘zgalar qarashlarini to‘g‘ri baholash, olingan axborotni to‘g‘ri yetkaza bilish, axborotni ixchamlashtirish va kengaytirish malakalarini egallashga qaratilgan noananaviy usullarda; Nutqiy modullarni chuqur o‘rganish va mashq qilish hamda vaziyatli va rolli o‘yinlar baxs munozara, debatlar, loyihalash usuli; taqdimot, kichik himoya. Ta’lim jarayonida quyidagi yangi pedagogik texnologiy

2.1. Ingliz tili leksikani o‘rgatishda yangi pedagogik texnologiyalarning dolzarbligi: Oliy ta’lim o‘qituvchisining faoliyati shaxsni tarbiyalash jarayonida ta’lim- tarbiya olish sharoitlarini yaratish, uning extiyojlarini qondirish va qobiliyatlarini ochish hamda rivojlantirishga yo‘naltirilgan bo‘lishi lozim. Pedagogikaning muhim muammolaridan biri o‘qituvchining mutaxassisligi va faoliyatining asosini tashkil etish shart bo‘lgan pedagogik jarayon nazariyasini ishlab chiqishdir. Ana shularni e’tiborga olgan holda, yosh pedagoglarning malakasini oshirishda asosiy masalalar quyidagicha belgilanadi: - o‘qitish jarayoning samaradorligini oshirishda pedagogik malakalarini shakllantirish; - ijtimoiy – iqtisodiy, siyosiy, gumanitar bilimlarni anglashga yo‘naltirilgan yangi kasbiy tafakkurni sha

“Aqliy hujum” uslubi. To‘g‘ridan – to‘g‘ri jamoaviy aql bilan ishg‘ol qilish usulubi. Ijodiy masalalarni hal qilish texnologiyasi: “Qora quti” uslubi: “Kundaliklar” uslubi: 6x6x6 uslubi; sinetik texnologiya, muammoning qo‘yilishi; Ma’ruza – suhbat. “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”, “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonun. O‘zbekiston Respublikasida ta’lim mazmuni. Ta’lim turlari: an’anaviy, noan’anaviy, rivojlantiruvchi, masofali, muammoli, dasturlashtirilgan, turli darajali, modul tizimli, loyihalashtirish, yevristik interfaol ta’lim, kattalar ta’limi, informal ta’lim; rasmiy ta’lim norasmiy ta’lim. Tarqatma materiallar va slaydlar bilan ishlash. “Zinama-zina” texnologiyasi; Dars o‘quv jarayonini tashkil etishning asosiy shakli. Dars tuzilishi va turlari; An’anaviy, noan’anaviy, rivojlantiruvchi,

Hozirgi kunda ta’lim jarayonida interfaol uslublardan foydalanib, ta’limning samaradorligini ko‘tarishga bo‘lgan qiziqish, e’tibor kundan – kunga kuchayib bormoqda. Zamonaviy texnologiyalar qo‘llanilgan mashg‘ulotlar talabalar egallayotgan bilimlarni o‘zlari qidirib topishlariga, mustaqil o‘rganib tahlil qilishlariga, hatto xulosalarni ham o‘zlari qidirib topishlariga, mustaqil o‘rganib, tahlil qilishlariga, qaratilgan. Bunday fikrning tug‘ilishi pedagogika fanida yangi pedagogik texnologiya yo‘nalishini yuzaga keltirdi. Bugungi kunga ta’lim muassasalarining o‘quv-tarbiyaviy jarayonida pedagogik texnologiyalardan foydalanishga alohida e’tibor berilayotganining asosiy sababi quyidagilar; Birinchidan, pedagogik texnologiyalarda shaxsni rivojlantiruvchi ta’limni amalga oshirish imkoniyatining

- talaba (yoki o‘quvchi) tshtp dars davomida befarq bo‘lmaslikka, mustaqil fikrlash, ijod qilish va izlanishga majbur etilishi; - talabalarning fanga bo‘lgan qiziqishlari doimiyligini ta’minlanishi; - talabalarning fanga bo‘lgan qiziqishlarini mustaqil ravishda har bir masalaga ijodiy yondashgan holda kuchaytirilishi; - pedagog va talaba (yoki o‘quvchi) larning hamkorlikdagi faoliyatini doimiy ravishda tashkil etilishlari kiradi. Pedagogik texnologiya masalalarini va muammolarni qo‘llanishi: pedagogik texnologiyaning eng asosiy negizi o‘qituvchi va talabaning belgilangan maqsaddan kafolatlangan natijaga hamkorlikda erishishlari uchun tanlangan texnologiyasiga bog‘liq. O‘qitish jarayonida, maqsad qo‘llaniladigan har bir ta’lim texnologiyasi o‘qituvchi va talaba o‘rtasida hamkorlik faoliyati

O‘quv maqsadlari sohalari O‘qitish jarayonini samarali va natijali bo‘lishini ta’minlashga yo‘naltirilgan quyida keltirilgani interfaol uslublar va o‘qitish texnologiyalarining barchasi ushbu uslubiy qo‘llanma mualliflaridan biri R.Ishmuxamedov tomonidan ko‘p yillar mabaynida yaratilgan bo‘lib, hozirgi kunda ular respublika maxsus, umumiy o‘rta ta’lim kasb-hunar hamda oliy ta’lim muassasalari o‘quvchilar malakasini oshirish va qayta tayyorlash institutlari va fakultetlarida kamda ijobiy natijalarsh bermoqda 11 . “Tushunchalar tahlili” uslubi: Uslubning maqsadi: Talabalarni mashg‘ulotda o‘tilgan mavzuni egallaganlik va mavzu bo‘yicha tayanch tushunchalarni o‘zlashtirib olinganlik darajalarini aniqlash, o‘z bilimlarini mustaqil ravishda erkin bayon eta olishi, o‘zlarning bilim darajalarini b

oldin talabalarning bilimlarini tekshirib olish uchun mo‘ljallangan mashg‘ulotda foydalaniladigan vositalar; tarqatma materiallar tayanch tushunchalar ruyxati, qalam, slayd. Izoh; reja bo‘yicha belgilangan mavzu asosida hamda o‘qituvchining qo‘ygan maqsadiga mos tayyorlangan tarqatma materiallar. Mashg‘ulotni o‘tkazish tartibi; • talaba (yoki o‘quvchi) larni guruhlarga ajratiladi. • talabalar mashg‘ulotni o‘tkazishga qo‘yilgan talab va qoidalar bilan tanishtiriladi; • tarqatma materiallar guruh a’zolariga tarqatiladi. • talabalar yakka tartibda o‘tilgan mavzu yoki yangi mavzu bo‘yicha tarqatma materialda berilgan tushunchalar; • talabalar tarqatma materialda mavzu bo‘yicha berilgan tushunchalar bilimlari asosida izoh yozadilar; • har bir talaba to‘g‘ri javob bilan belgilangan javoblarning

• talaba (yoki o‘quvchi) lar mashg‘ulotning maqsadi va uning o‘tkazilish tartibi bilan tanishtiriladi. Har bir guruhga qog‘ozning chap qismida kichik mavzu yozuvchi bo‘lgan varaqlar tarqatiladi: • o‘qituvchi guruh a’zolarini tarqatma materialda yozilgan kichik mavzular bilan tanishishlarini va shu mavzu asosida bilganlarini flomaster yordamida qog‘ozdagi bo‘sh joyiga jamoa bilan birgalikda fikrlashib yozib chiqish vazifasini beradi va vaqt belgilaydi. • guruh a’zolari birgalikda tarqatma materialda berilgan kichik mavzuni yozma ko‘rinishida ifoda etadilar; Tarqarlangan materiallar to‘ldirgan, guruh a’zolaridan bir kishi taqdimot qiladi: Taqdimot aloxida guruxlar tomonidan tayyorlangan material albatta audotoriya daskasida mantiqan tagma-tag ilinadi; O‘qituvchi guruhlar tomonidan tayyorlang

Izoh: reja bo‘yicha belgilangan mavzu asosida hamda o‘qituvchining qo‘ygan maqsad tekshirish, mustahkamlashga oid tayyorlangan tarqatma materiallar guruh o‘quvchilari soniga qarab tarqatma materiallar tayyorlanadi. Mashg‘ulotni o‘tkazish tartibi: • talaba (yoki o‘quvchi) larni guruhlarga ajratish; • talaba mashg‘ulotni o‘tkazishga qo‘yilgan talabalar va qoidalar bilan tanishtirish; • tarqatma materiallarni guruh a’zolariga tarqatish; • guruh a’zolari tomonidan yakka tartibda mustaqil ravishda tarqatma materiallardagi vazifalar bajariladi. • har bir guruh a’zosi o‘zi ishlagan tarqatma materialining o‘ng burchagiga guruh raqamini yozadi, chap burchagiga esa o‘zining biron bir belgisini chizib qo‘yadi: • vazifa bajarilgan tarqatma materiallar boshqa guruhlarga “Charxpalak aylanmasi” yo‘nalish

javoblarning 19-20 tasi to‘g‘ri belgilangan bo‘lsa, talaba ushbu vazifani bajargan va o‘quv materialni o‘zlashtira olgan, agar undan ham bo‘lsa o‘zlashtira olmagan hisoblanadi; “Bumerang” texnologiyasi; ushbu texnologiya talabalarni dars jarayonida, dasrdan tashqarida turli adabiyotlar, matnlar bilan ishlash; Texnologiyaning maqsadi; o‘quv jarayoni mobaynida tarqatilgan materiallarni talaba tomonidan yakka va guruh holatida o‘zlashtirib olishlari hamda suhbat-munozara va turli savollar orqali tarqatma materiallardagi matnlar qay darajada o‘zlashtirilganligini nazorat qilish va baholash; Texnologiyaning qo‘llanishi: Amaliy mashg‘ulotlar, seminar yoki laboratoriya mashg‘ulotlari hamda suhbat-munozara shakldagi darslari yakka tartibda, kichik guruh va jamoa shaklida foydalanishi mumkin. 13 Ma

• talabalar tomonidan barcha matnlar qay darajada o‘zlashtirganligini aniqlash maqsadida o‘qituvchi talabalarga savollar bilan murojaat etadilar; • savollarga berilgan javoblar asosida guruhlarini to‘plagan umumiy ballari aniqlanadi; • har bir guruh a’zosi tomonidan guruhdagi matnning mazmunini hayotga bog‘lagan holda bittadan savol tuziladi; • guruhlar tomonidan tayyorlangan savollar orqali savol-javob tashkil etish; • guruh a’zolari tomonidan to‘plangan umumiy ballar yig‘indisi aniqlanadi; Izoh: O‘qituvchi darsni shu tartibda tugatishi yoki o‘quv materialini talabalar tomonidan yana bir bor o‘z-o‘ziga baho berish tartibida nazorat qilish uchun “charxpalak” texnologiyasidan foydalangan holda o‘qilgan va o‘zlashtirgan matnlar asosida tayyorlangan tarqatma materiallarni talabalarga tarqati

• o‘qituvchi kichik guruh a’zolarini tarqatma materialda yozilgan asosiy fikrni faqat uchta fikr, ya’ni uchta so‘z yoki so‘zlar birikmasi, yoki uchta gap bilan davom ettirishlari; mumkinligini uqtiradi va buni amalga oshirish uchun aniq vaqt belgilaydi; Izoh: guruhlar taqdimotidan so‘ng ular bergan ta’rif yoki qoidalar asosida kichik guruhlarning har bir a’zosi yakka tartibda o‘zining mualliflik ta’rifi va qoidasini keltirib chiqarib taqdimot qilishi ham mumkin. “Rezyume” texnologiyasi; Bu texnologiya murakkab, ko‘p tarmoqli, mumkin qadar muammoli mavzularni o‘rganishga qaratilgan. Texnologiyaning maqsadi; talabalarni erkin, mustaqil, tanqidiy fikrlashga jamoa bo‘lib ishlashga, izlanishga, fikrlarni jamlab taqqoslash uslubi yordamida mavzudan kelib chiqqan holda o‘quv muammosini yechimi to

muammoni bayon qilish; har bir guruh a’zolari tomonidan ushbu lavhadan birgalikda aniqlangan muammoni vatman yoki 1-3 formatdagi qog‘ozga flamaster bilan yozib chiqadi; O‘qituvchi tomonidan tarqatilgan fuyidagi chizmaga har bir guruh a’zosi tanlab olgan muammosini yozish va tahlil qilish 14 ; Muammolar va ularning yechimi bo‘yicha jamoaviy fikr almashadi: Bunday texnologiya bilan o‘tkazilgan mashg‘ulot talabalarni darsga qiziqishiga sabab bo‘ldi: “Skrabey” texnologiyasi: Skrabey interfaol texnologiya bo‘lib, u talabalarda kuchliy bog‘liqlik, mantiqiy fikrlash, xotiralarning rivojlanishiga imkoniyat yaratadi. Mazkur texnologiya o‘quvchilarga mustaqil ravishda o‘z bilimlarning sifati va savyasini xolisona baholashga, o‘rganilayotgan mavzu haqidagi tushuncha va tasavvurlarni aniqlashga zamin

- boshida – o‘z bilimlarini erkin faollashtirish - mavzuni o‘rgatish jarayonida uning asoslarini chuqur fahmlash va anglab yetish; “Bahslashuv” texnologiyasi: Talabalarning o‘quv guruhlarida ularning o‘zaro munosabatlari yanada yaxshilash, bir-birlariga tezlik bilan ko‘nikish yoki o‘zaro bahslar tashkil etib turish maqsadga muvofiqdir. Bu mavzular ularni bahsga chorlovchi; muammoli qiziqarli bo‘lishi kerak 15 . O‘qitishning interfaol uslublari: 1. Kognitiv (cognito – lotincha) so‘z bo‘lib “bilim” “bilish” ma’nosini anglatadi: Eng avvalo, talabalarning tafakkurni shakllantirishga yo‘naltirgan, u yoki bu shaklda jamoa muhokamasini tashkil etish bilan bog‘liq bo‘lgan uslubdir. 2. rolli o‘yinlar, modelashtirish – hayotiy vaziftlarni modellashtirish hamda ma’lum rollarni ijro etish orqali ularn

Fikrlarni tarmoqlash quyidagicha tashkil etiladi: 1. Hayolga kelgan har qanday fikr bir so‘z bilan ifoda etilib ketma-ket yoziladi. 2. Fikrlar tugatuncha, yozishda davom etiladi va fikrlar tugasa, u holda yangi fikr kelgunga qadar biron rasm chizib turiladi. 3. Darsda imkon boricha fikrlarning va o‘zaro bog‘liqlik ketma-ketligini ko‘paytirishga harakat qilinishi lozim: S W O T - tahlil S – strength – kuch W – weariness – ojizlik O – opportunity – imkoniyat T – threat – tahdid Kuchli tomonlari – hal etayotgan vazifaning afzalliklari; Kuchsiz tomonlari – maqsadga erishishda ichki muhit omillarining ta’siri: Imkoniyat – belgilangan vazifalarni hal etishdagi eng ma’qul holat: Tahdid – faoliyatni amalga oshirish: Bahs – munozara (discussion method) – usulida guruh a’zolari biror muammoni yechis

Yumoqlangan qor; Bu uslub har qanday tushunchaga mumkin qadar aniqroq ta’rif topishga imkon beradi; Talaba (yoki o‘quvchi) larga guruhlarda ishlashni, boshqalar fikriga quloq solishni va umumiy nuqtai nazarni ishlab chiqishni o‘rgatadi; Bu uslub bosqichma-bosqich hamda har bir bosqichga aniq vaqt belgilanishi bilan o‘tkaziladi: 1-bosqich. Har bir qatnashchi 2-daqiqa mustaqil ishlaydi. 2-bosqich. Juftliklarda ishlash – uchliklarda ishlash 5-daqiqa. 3-bosqich. To‘rtliklarda ishlash – oltiliklarda ishlash – 5 daqiqa. 4-bosqich. Sakkizlarda ishlash 5-daqiqa. 5-bosqich. Muhokama – 5 daqiqa. Guruhlardagi ish tugashiga ko‘ra har bir guruh vakillari navbati bilan o‘z plakatlarini xona tahtasiga ilib qo‘yadilar va uni o‘qiydilar. Agar savollar bo‘lsa, guruh javob beradi; 6x6x6 uslubi: 6x6x6 uslubid

muammolari bo‘yicha fikr almashmoqchi bo‘lsalar, fikrlarini bargga yozib, uni o‘sha guruh muammosi yozilgan gulga joylashtirib qo‘yadilar va har bir guruhning “Muammoli guli” vaqt o‘tishi bilan o‘sib boraveradi. Bu uslubdan o‘tilgan mavzuni tushuntirish, uni mustahkamlash va takrorlash hamda talabalar egallangan bilimlarni aniqlashda foydalanish mumkin. Uslub, talaba (yoki o‘quvchi) larga muammolarni yechish, umumlashtirish mustaqil fikrlash va fikrlarini erkin bayon qilish; “Keys - stadi” uslubi: “Keys - stadi” uslubi inglizcha so‘z bo‘lib, (case – aniq vaziyat, hodisa, stadi - o‘qitish) bu uslub aniq vaziyat hodisaga asoslangan o‘qitish uslubi hisoblanadi; 1. Yakka tartibda ishlash; • vaziyat bilan tanishish • muammolarni aniqlash • axborotni umumlashtirish. Hisobot hamda natijalar taqdi

Bugungi kunda ta’lim muassasalarining o‘quv tarbiyaviy jarayonida yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanishga alohida e’tibor qaratilayotgannining asosiy sababi quyidagilar; Birinchidan pedagogik texnologiyalarda shaxsni rivojlantiruvchi ta’limni amalga oshirish imkoniyatining kengligida “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun va “Kadrlar tayyorlash milliy dastur”da rivojlantiruvchi ta’limni amalga oshirish masalasiga alohida e’tibor qaratilgan. Ikkinchidan, pedagogik texnologiyalar o‘quv – tarbiyaviy jarayoniga tizimli foydalanish keng joriy etish imkoniyatini beradi; Uchinchidan, pedagogik texnologiya o‘qituvchini ta’lim – tarbiya jarayoning maqsadlaridan boshlab, tashxis tizimini tuzish va bu jarayon kechishini nazorat qilishgacha bo‘lgan texnologik zanjirni oldindan loyixalashtirib olishga un

“Tarmoqlar ( Klaster )” uslubini ko‘rib chiqamiz. Bu uslubda fikrlarning tarmoqlanishi ya’ni pedagogik strategiya bo‘lib, u talaba (yoki o‘quvchi) larning biron-bir mavzuni chuqur o‘rganishlariga yordam berib, ularni mavzuga taaluqli tushuncha yoki aniq fikrlarni erkin va ochiq uzrliy bog‘langan ketma-ketlikda tarmoqlanishini o‘rgatadi: Yoki “Muzyorar” o‘yini. (Qiziqtiruvchi, faoliyatga jalb qiluvchi mashq) bunda talaba (yoki o‘quvchi) larning o‘zaro tanishishi va ishchi muhit yaratish maqsadida qo‘llaniladigan mashq. Mashqning vazifasi: - talabalarni muloqotga chorlov (muzni yorish). Bu o‘yin – o‘quv xonasidagi ruhiy taranglikni yengish guruhning shakllanish jarayonini tezlatish, muloqot va axborot almashinuvini yo‘lga qo‘yish, shuningdek samimiylik va hamkorlik muhitini yaratishga yordam

II – bosqich: guruh a’zolari o‘zlari yozgan so‘zlari orqali matn tuzishadi; Masalan; this is our classroom. our classroom is large and light There are a lot of maps, flags in our classroom. There are 8 desks and chairs in it. Bu II – bosqichga 3 daqiqa vaqt beriladi. O‘quvchi har bir guruhning yozgan matnini tinglaydi. Shuningdek bu mashq o‘tilgan mavzularni mustaxkamlashga, chaqqonlik, hozirjavoblik, diqqat-e’tibor ko‘nikmalarini shakllantiradi: va o‘tilgan mavzu, yangi so‘z hamda iboralarni qanday darajada o‘zlashtirganliklarini aniqlash va baholash mumkin. Xulosa qilib aytishimiz mumkinki, o‘qituvchining vazifasi nafaqat bolalarga, talabalarga bilimlarni yetkazish, balki o‘zlashtirishlariga yordam berishdir. Amaliyot ko‘rsatdiki, til o‘rganish jarayoni sinf o‘quvchilarni guruhlarga ajra

Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Karimov I.A. “Barkamol avlod – O‘zbekiston taraqqiyotining poydevori” Toshkent 1998 yil 64-bet. 2. Karimov I.A. “Jahon moliyaviy – iqtisodiy inqirozi, O‘zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo‘llari va choralari” Toshkent. 3. Karimov I.A. “Milliy istiqlol g‘oyasi asosiy tushuncha va tamoyillar” (o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’lim muassasalari uchun qo‘llanma) Toshkent, Yangi asr avlod. 2001 yil 176-bet. 4. Karimov I.A. “Yuksak ma’naviyat yengilmas kuch” – Toshkent, ma’naviyat 2008 yil 176-bet. 5. Bo‘ronov J. “Chet tili o‘qitish metodikasi” Toshkent 1996 yil 132-b. 6. Yo‘ldoshev J. “Yangi pedagogik texnologiyayo‘nalishlari, muammolari, yechimlari xalq ta’limi” 1999 yil № 4. 7. Jalolov J.J. “Chet tili o‘qitish metodikasi” Toshkent 1996. 8. “O‘rta umumiy ta’l

17. “Innovatsion darslarda o‘quvchilarning inglizcha fikrlash qobilyatini rivojlantirish” Ziyokor gazetasi 2008 yil. 18 Ishmuhammedov R. “Bolalarni tarbiyalash va sog‘lomlashtirish ishlarida pedagogik texnologiya” – Toshkent, UDAP 2004. 19. Ochilov M. “Yangi pedagogik texnologiyalar” Qarshi, Nasaf 2000 yil. 20. “Yangi tipdagi o‘quv muassasalari uchun namunaviy nizom va o‘quv rejalari” Toshkent 1993 yil. 21. Rogova G. “Xorijiy tillarni o‘qitish” – Toshkent 1993 yil. 22. Yo‘ldoshev J. Usmonov S “Pedagogik texnologiya asoslari” – Toshkent 2001 yil. 23. Ishmuhammedov R. “Innovatsion texnologiyalar yordamida ta’lim samaradorligini oshirish yo‘llari” – Toshkent 2005. 24. Toshev S, Boynazarov F. “Yangi pedagogik texnologiya asoslari” – Toshkent 1992. 25. Tolipov V, Usmonboyev M “Pedagogik texnolo

Купить