Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 81.0KB
Покупки 0
Дата загрузки 02 Май 2025
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет История

Продавец

Bohodir Jalolov

IX-XI асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси

Купить
IX-XI асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси Режа: Марказий Осиеда илм-фанга асос солиниши Бухоро ва Хоразм маданият маркази IX-XII асрлардаги Марказий Осие илм- фанининг дуне мамлакатларига таъсири. Маъмун академияси Мавзуга оид таянч тушунча ва иборалар: комусий олимлар, Абу Райхон Беруний, Мухаммад Мусо Хоразмий,Ибн Сино, Фаробий, ал Бухорий, ренессанс. Жамият ва унинг ижтимоий тараккиети тарих фани асосини ташкил этиб, шу фаннинг объектидир. Тарих фанининг предмети эса утмишда руй берган вокеа ходисалар булиб, улар узининг бетакрорлиги билан алохида хусусиятга эга. Тарихий вокеа-ходисаларни илмий, холис урганишнинг аник йулини Узбекистон Республикаси Президенти И.Каримов 1998 йил 26 июнда мамлакатимиз тарихчи олимлари, шоир ва журналистларбилан булган учрашувда курсатиб берди. Узбекистон Республикаси вазирлар Махкамаси 1998 йил 27 июнда "УзР ФА Тарих институти фаолиятини такомиллаштириш тугрисида" карор кабул килди. Ушбу карорнинг кабул килиниши узбек тарихчилари олдига янги давр мустакиллик шароити такозосига жавоб берадиган тарих яратиш, бой утмишимизда юз берган барча вокеаларни одилона бахолаш, узбек халкининг жахон цивилиза Шарқ уйғониш даврида Европа уйғониш даврининг асосий белгилари мужассам : жўшқин ижодий фаолият ,улкан бунёдкорлик ишларининг амалга оширилгани , ақлни хайратга солувчи бемисл асарларнинг яратилгани шундан далолат беради .Шарқ уйғониш даври хам улуғ алломалар ,қомусий билим сохиблари , машхур мутафаккирларни етиштирди. Аниқ фанлар сохасида М.Хоразмий,Абу Бакр Розий, А.Беруний, А.Фарғоний жахоншумул кашфиётларни қилдилар . Наср Фаробий, Ибн Сино, Ибн Рушд , Мухаммад Ғазолийларнинг фалсафий асарлари тафаккур хазинасини бойитди, олам, одам ва жамият яхлитликда тадқиқ этилиб , янги қонуниятлар очилди , ақлий билим уфқлари кенгайди, фозил жамият ва комил инсон назарияси чуқур ишлаб чиқилди. 704 йилда Хуросонга ноиб Кутайба ибн Муслим тайинланиб, унга топширилган вазифа Мовароуннахрни мутлок бос Марказий Осиеда маданий марказ факат Бухорода эмас, Хоразмда хам булган. Беруний Хоразмни араблар ута золимлик билан босиб олгач, китобларни куйдирдилар, натижада хоразмликлар саводсиз булиб колдилар ва керак нарсаларни хотирада сакладилар, деб таъкидлайди. Хоразмда илм-фаннинг жадаллик билан ривожланиши натижасида худудда бир канча дунега донги кетган олимлар етишиб чикди. Шулардан бири Мухаммад Мусо Хоразмийдир. Олим кадимий Хоразмда анъанавий тусга кирган математика, астрономия ва жугрофия билан мукаммал шугулланди, ушбу фанларни урта асрга олиб кирди ва янги давр илми пойдеворини яратди. У жуда куплаб асарлар яратди. Алгоритм сузининг келиб чикиши хам ал-Хоразмий номи билан боглик. Олимнинг арифметика ва алгебрага оид асарлари математика тарихининг янги сахифасини очди.Хоразмий астроно Мусо Хоразмийнинг "Зижи ал-Хоразмий", "Ал китоб ал- мухтасар фи хисоб ал-жабр ва-л мукобила" ва "Ал-жам ва тафрик би-хисоб ал-хинд" асарлари ХП асрдаек чет эл олимлари томонидан урганилиб, лотин тилига таржима килинган. Улар 3 асрдан сунг Оврупода астрономия, математика, жугрофия, медицина фанларини таркалишига олиб келди. Олим асарлари Европада кенг таркалган булиб, дарслик сифатида фойдаланган. Рим папаси Сильвестр 11 буйруги билан Хоразмий ракамлари Оврупада жорий килинди, аммо унинг кенг таркалиши XIII асрга тааллуклидир. Оврупаликлар илк бор танишган олимлардан яна бири ал-Фаргонийдир. Уни дунёга танитган асари "Астрономия негизлари" асаридир. Фаргоний илми нужумга оид билимларни тартибга солди, узининг Маъмун обсерваториясида олиб борган кузатишларини Жаҳон фани ва маданиятининг яратилишида барча халқларнинг ҳиссалари бор. Ўрта Осиё ҳам башарият цивилизацияси ривожига улкан улуш қўшган. Ўрта асрларда ушбу худуддан кўплаб алломаларнинг етишиб чиққанлиги ҳамда бир неча илмий мактаб, марказ ва академияларнинг фаолият юритгани мамлакатимизнинг башарият фани ривожидаги фаол иштирокидан далолат беради. XI асрда асос солинган Хоразм Маъмун академияси мана шундай марказлардан бири эди. 2006 йил 2 ноябрда Хоразм Маъмун Академиясиннг 1000 йиллигига бағишланган тантанали маросим бўлиб ўтди. Унда Президентимиз И.Каримов нутқ сўзлаб, унда жумладан шундай деди: «Бундан минг йил аввал Хоразм заминида «Дорул-ҳикма» деб аталган Хоразм Маъмун академиясининг пайдо бўлиши бу кўҳна воҳада неча-неча асрлар мобайнида кечган буюк тарихий, иқтисодий ва маданий 992 йили Гурганчда ҳокимиятга янги амир – Абу Али Маъмун келади. У ва унинг ўғли Абу-л-Ҳасан Али б. Маъмун (999-1009)ларнинг саройида кўплаб олимлар фаолият олиб боради. Али б. Маъмуннинг вафотидан сўнг Хоразм тахтига ўтирган Абу-л-Аббос Маъмун б. Маъмун хоразмшоҳлар саройидаги илмий анъаналарни давом эттириб, замонасининг олимларига эътибор билан қарайдива илмий тадқиқотларга кенг имкониятлар яратиб беради. Сарой вазири Абу-л- Ҳусайн Аҳмад б.Муҳаммад ас-Саҳлийнинг илмли, адабиёт, шеърият ва умуман, илму фанни қадрловчи шоиртабиат инсон эканлиги хоразмшоҳлар саройидаги илмий тўгаракнинг янада кенгайиши ва самарали фаолиятига сабаб бўлди. Натижада хоразмшоҳлар саройида XX аср олимлари Маъмун академияси деб атаган илмий муассаса вужудга келди. Манбаларда Маъмун саройида олимларнинг катта гур Асосий хулосалар Маъмун академияси қисқа бир муддат, яъни 1017 йилгача фаолият кўрсатган бўлса-да, бу ерда дунёвий илмлар, хусусан математика, кимё, геодезия, минерология, тиббиёт, доришунослик, тарих, сиёсат, тил ва адабиёт, фалсафа, мантиқ, худуд каби фанлар юксак босқичга кўтарилди.
Купить
  • Похожие документы

  • Xiva shahri tarixi manbalarda aks etishi
  • Xitoy Xalq Respublikasining 1980–2020-yillardagi iqtisodiy rivojlanishi. «Xitoy sotsializmi»
  • Rossiya imperiyasining o`lkamizdagi mustamlakachilik siyosati va o`lkani o`rganish masalasi
  • Qadimgi Ossuriya davlati
  • Misrda Muhammad Ali islohotlari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha