IX-XII asrlarda islom dini vatassavuf tariqatlari. Me’morchilik va sa’nat - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	5.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	26 Декабрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

IX-XII asrlarda islom dini vatassavuf tariqatlari. Me’morchilik va sa’nat

Купить

IX-XII ASRLARDA ISLOM DINI VATASSAVUF TARIQATLARI. ME’MORCHILIK VA SA’NAT REJA: • IX-XII ASRLARDA ISLOM DINI TASAVUF TARIQATLARI • ME’MORCHILIK • SAN’AT VA UNING RIVOJLANISHI

ltṣwfTasavvuf yoki tasavvuf - islomda zohidlik va ma'naviyatni yuksaltirishni targ'ib qiluvchi tasavvufiy oqim, klassik musulmon falsafasining asosiy yo'nalishlaridan biri. Tasavvuf izdoshlari so‘fiylar deb ataladi.

Musulmon tadqiqotchilari va tarixchilari so‘fiylik tarixini shartli ravishda uch davrga ajratadilar: 1. zohidlik davri ( zuhd ); 2. tasavvuf davri ( tasavvuf ); 3. so'fiy qardoshlik davri ( tariqat ).

12—13-asrlarda musulmon jamiyatining turli qatlamlari oʻrtasida soʻfiylik gʻoyalari keng tarqalishi tufayli soʻfiylik taʼlimotining spekulyativ va ezoterik tomoni rivojlandi, bu esa, birinchi navbatda, maʼlumotli musulmonlarni qiziqtirdi. Hozirgi vaqtda so'fiylik islom davlatlari hayotida muhim siyosiy va diniy rol o'ynashda davom etmoqda. So'fiyning ma'naviy kamolotga yo'l faqat ustoz ( murshid )ga to'liq bo'ysunish va uning barcha ko'rsatmalariga amal qilishdan iboratdir.

Tasavvuf tarixi Zuhd • VII-VIII asrlar - islomda asket-tasavvuf yo`nalishlarining paydo bo`lishi va rivojlanishi. • 8-asr oʻrtalari — 9-asr boshlari soʻfiylik shakllanishining haqiqiy boshlanishi hisoblanadi. Tasavvuf davri • 9-asr – bir qator soʻfiylik oqimlarining vujudga kelishi va soʻfiylik nazariyasi va amaliyotining faol rivojlanishi. • 9-asr oxiri - shia va ismoiliylar bilan yaqinlashish ezoterizm . • X-XI asrlar - so'fiylik turmush tarzi va dunyoqarashining tobora ommalashib borishi . Tariqat davri • XII-XIII asrlar - so'fiylikning musulmon jamiyati diniy hayotining muhim elementi sifatida vujudga kelishi. • 12-asr oʻrtalari — 13-asr boshlari — soʻfiylar maskanlari ( zoviya , xonaka , ribot ) atrofida soʻfiylar birodarliklari ( tariqat ) shakllana boshlaydi . • XII-XIII a

Chiqish Qur'on va Sunnatda tasavvuf ("tasavvuf") so'zi tilga olinmagan. Biroq so'fiylik asoslari Muhammad payg'ambar tomonidan shakllantirilgan va hadislarda o'z aksini topgan. Tasavvufga asos solgan zohidlik hayot tarzi va ma’naviy fazilatlarni yuksaltirish amaliyoti Muhammad payg‘ambar davrida vujudga kelgan. So'fiylar uchun Muhammad payg'ambar Allohning elchisi bo'lib, u o'z namunasi bilan shaxs va jamiyatni ma'naviy tarbiyalash yo'llarini ko'rsatgan. Muhammad zohid hayot tarzini olib bordi, faqat eng kichik narsalar bilan qanoatlanardi va faqat dunyoviy manfaatlarni ko'zlamadi. U boylik va kuch-qudratga qiziqmagan va ko'p vaqtini namoz va ro'za bilan o'tkazgan va eng yaxshi axloqning namunasi edi. Muhammad payg&#39

9-asrda bir qancha soʻfiylik oqimlari paydo boʻlib, soʻfiylik nazariyasi va amaliyoti faol rivojlandi. O'sha davrda eng nufuzli maktablar Basriy , Bag'dod va Xuroson edi . Bu maktablar vakillari uning tasavvufiy ( hal ) va “bekat” ( maqom ) “holatlari” haqida batafsil tavsif beradilar. Boshqa tasavvuf ta’limotlarida bo‘lgani kabi, u ham “yo‘l” ( tariqat ) sifatida qaralgan , bu yo‘l orqali so‘fiy “dunyo nopokligi”dan tozalanadi va Xudoga yaqinlashadi.

O'qitish Tasavvufning asosiy tarkibiy qismlari zohidlik, tasavvuf, nafis ma’naviyat, zohidlik hisoblanadi. Tasavvufning maqsadi – dunyoviy bema’nilikdan xoli bo‘lgan, tabiatidagi salbiy sifatlardan yuqori ko‘tarila olgan “komil inson”ni tarbiyalashdir. Tasavvuf o‘z izdoshlarini ilhomlantirgan, ulardagi ruhning eng chuqur fazilatlarini ochib bergan, estetika, axloq, adabiyot va san’at rivojida katta rol o‘ynagan. So'fiylarning fikricha, har bir insonning ma'naviy dunyosini yuksaltirish yo'li Muhammad payg'ambar hayoti misolida ko'rsatilgan .

Tasavvuf ilmi Tasavvuf maxsus, irratsional islom ilmi bo‘lib, uni empirik tajribalar yoki mantiqiy isbotlar bilan anglab bo‘lmaydi. Tasavvuf aqidalarini insonning qalbi va qalbi anglab, iymon bilan qabul qilishi kerak. Shu boisdan ham so‘fiyning ma’naviy kamolot yo‘li ustozga to‘la bo‘ysunish va uning barcha ko‘rsatmalariga amal qilishdan iboratdir. Tasavvuf, boshqa barcha islom fanlari singari, Qur'oni Karim va Muhammad payg'ambar va uning birinchi sahobalarining sunnatlarida manbalarga ega .

Samo ( Sema ) so'fiylik marosimi bo'lib, zikrning bir turidir. U qoʻshiq aytish, cholgʻu asboblari chalish, raqsga tushish, sheʼr va duolar oʻqish, ramziy maʼnoga ega liboslar kiyish va hokazolarni oʻz ichiga oladi. Ayniqsa, Hindiston yarimorolidagi Chishti soʻfiy tariqatida ibodat turi sifatida mashhur. 2005-yilda YUNESKO “Mavleviy marosimi sama”ni og‘zaki va nomoddiy madaniy merosning durdona asari deb e’lon qildi .

Islom (arabcha: ạlạ̉slạm, al-Islom , “[Xudoning irodasiga] bo'ysunish”) Muhammad alayhissalomni payg'ambar, Allohning butun insoniyat uchun elchisi deb tan olgan yakkaxudolik dinidir. Islom tarafdorlari musulmonlar deb ataladi (arabcha mslmwn, Muslimuna , “bo'ysunuvchi” so'zidan ).

MUQADDAS KITOBLAR Islomning muqaddas kitobi Qur'ondir, lekin Musoning Tavroti, Zabur Dovud va Isoning Injillari ham ilohiy ilhom bilan yozilgan deb tan olingan. Shuning uchun yahudiy va nasroniylar butparastlar emas, balki kitob ahli hisoblanadilar.

ISLOM USTUNLARI Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam aytdilar: “(Islomning mohiyati) Allohdan o‘zga ibodatga loyiq narsa yo‘qligiga va Muhammad Allohning rasuli ekanligiga guvohlik berishingiz, namoz o‘qishingiz, zakot berishingiz, Ramazonda ro‘za tutishingiz va haj qilishingizdir. Agar qo‘lingdan kelsa, uyga”. Muhammad payg'ambar

Shahodat (guvohlik): Allohdan (Olamning yagona yaratuvchisi) ( La ilaha illalloh ) va Uning rasuli Muhammaddan ( va Muhammadan rosul ul-Lloh ) boshqa ibodatga loyiq narsa yo'q; Namoz ( namoz , namoz); Saum - Ramazon oyida ro'za tutish; Zakot kambag'allar uchun sadaqadir; Haj ziyorat qilish jismoniy va moliyaviy imkoniyatlardan kelib chiqqan holda Makkaga borishdir. Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam aytdilar: “(Iymonning mohiyati) Allohga, Uning farishtalariga, kitoblariga, payg‘ambarlariga va oxiratga iymon keltirishingizdir. Kun va (shuningdek) sizlar yaxshilik va yomonlik taqdiriga ishonasizlar” (Imom Muslim rivoyati).

Iymon yoki iymon quyidagilarni o'z ichiga oladi: Yagona Xudoga ishonish ( tavhid yoki monoteizm); farishtalarga ishonish; Kitoblarga ishonish (Muqaddas Yozuvlar); Payg'ambarlar va Payg'ambarlarga iymon; Qiyomat kuniga ishonish; Men taqdirga (qadarga) ishonaman.

ISLOM HUQUQI Islom axloqiy-huquqiy tizimining ayrim elementlari shariat deb ataladi. Islomda va Rim huquqi va yunon falsafasidan kelib chiqqan an'analarda qanday qonun va axloq normalari tartibga solinishi chegaralari bir-biriga to'g'ri kelmaydi. Shariat me'yorlari Islomning turli mazhablari va sunniy mazhablarida farqlanadi. Shariat Qur'on, Sunnat (islomning ma'lum bir oqimida umumiy qabul qilingan hadislar to'plami ) va musulmon ilohiyotshunoslarining umumiy kelishuviga ( ijmo ) asoslanadi . Islomning turli mazhab va oqimlarida qiyos (qiyos bo'yicha xulosa), shuningdek, ijtihod (ma'lumotli musulmonning o'z fikri) yordamchi sifatida qaralishi mumkin . Insonning amallarini besh turga bo‘lish mumkin: harom (taqiq), karahot (nomaqbul), muboh (joiz), ma

Islomdagi turli oqimlar Islom dini ma'lum darajada odamlarni umumiy din asosida birlashtirgan bo'lsa-da, musulmon mamlakatlaridagi etnik- konfessiyaviy qarama-qarshiliklar hech qanday tarzda yo'qolmadi. Bu musulmon dinidagi turli oqimlarda o'z aksini topdi. S.G‘ofurov, xususan, islomdagi oqimlar (sunniylik va shialikning turli yo‘nalishlari) o‘rtasidagi barcha tafovutlar aslida aqidaga emas, huquqni qo‘llash masalalariga to‘g‘ri keladi, chunki musulmon bo‘lish uchun zarur va yetarli ekanligini ta’kidladi. faqat ikkita qoidadan iborat bo'lgan iymon timsolini omma oldida qabul qiling: Xudo bitta (tavhid) va Muhammad uning payg'ambarlaridan biridir. Shialikning barcha oqimlari, shuningdek, sunniylik mazhablari ikkala pozitsiyani ham tan oladilar. U alohida harakatning

ALAVIYLAR Alaviylar shialik (g'ulat) va maxsus din o'rtasidagi chegarada turgan bir qator islom diniy oqimlari, bo'limlari yoki sektalarining nomidir. Ayrim musulmon ilohiyotshunoslari (masalan, mashhur Ibn Taymiyya fatvosi tarafdorlari) alaviylar shialikdan ajralib, o‘z qarashlari va diniy odatlarida hukmron islom yo‘nalishlaridan uzoqlashib, ular asosan din bo‘lish huquqidan mahrum bo‘lgan deb hisoblashadi. umuman islomning bir qismi hisoblanib, islom aralashmasidan maxsus dinga aylangan. Suriya prezidenti Bashar al-Assad

Ismoillik Ismoillik (arab. ạlạ̉smạʿylywn - al-Ismā'īliyyun , fors. ạsmạʿy̰lyạn — Esmâ'īliyân ) — islomning shia tarmogʻidagi diniy oqim. U 8-asr oxirida paydo bo'lgan. Uning o‘ziga xos imomlar ierarxiyasi mavjud. Imom unvoni - ismoiliylar jamoasining boshlig'i - Og'axon - meros. Hozirgi ismoiliy imomi Og‘axon IV hisoblanadi. Bizning davrimizda 15 millionga yaqin ismoiliy bor.Ismoiliylar Shahzoda Kerim Og'axon

VAHHOBIYLIK Vahhobiylik (arabchadan: ạlwhạbyẗ ) 18-asrda shakllangan islomdagi pravoslav oqimning nomlaridan biri. "Vahhobiylik" nomini faqat ushbu oqimning muxoliflari qo'llashadi (qoida tariqasida, uning tarafdorlari o'zlarini salafiylar deb atashadi). Vahhobiylik shayx Muhammad ibn Abd al-Vahhob at-Tamimiy nomi bilan atalgan. Muhammad ibn abd al- Vahhobning salafi Ibn Taymiya (1263-1328), uning izdoshi Muhammad ibn Abd al-Vahhob edi . Vahobiylar

DRUZLAR Druzlar ismoiliylikning yoʻnalishlaridan biri boʻlgan arab tilida soʻzlashuvchi etno-konfessiyaviy guruhdir. Ular Livan, Suriya, Iordaniya va Isroilda yashaydilar. AQSh, Kanada, Fransiya, Buyuk Britaniya, G'arbiy Afrika, Karib havzasi va boshqa mamlakatlarda emigrantlarning avlodlaridan tashkil topgan ko'plab druz guruhlari mavjud. Majali Vahhobiy - Isroildagi druzlar jamoasining vakili Druzlar jamoasining bayrog'i

SUNNIYLAR Sunniylar (arabchadan: ạ̉hl ạlsnẗ Ahl as-Sunna - sunnat ahli) islomdagi eng ko'p oqim tarafdorlaridir. Shialardan farqli o'laroq, sunniylar Ali ibn Abu Tolibning o'ziga xos tabiati va uning avlodlarining imomatlik huquqini tan olmaydilar. Shuningdek, qonuniy qarorlar tamoyillari, bayramlarning tabiati, dinsizlarga bo'lgan munosabat, ibodatlarning tafsilotlari va boshqalarda sezilarli farqlar mavjud. Makkadagi sunniylar

TASAVVUF Tasavvuf (yana tasavvuf: arabcha: tṵwf ) - arabcha "suf" - jun so'zidan olingan), islomda 8-9-asrlarda sunniylik doirasida vujudga kelgan va nihoyat 10-asrlarda shakllangan tasavvufiy-asketizm oqimi. 12-asr mustaqil diniy-falsafiy taʼlimotga aylandi. U alohida birodarlik (tariqat) shaklida mavjud bo'lganligi uchun bir butunlikni ifodalamaydi. So'fiylar dunyoni <qutb> ( kutub ) boshchiligidagi ierarxik avliyolar guruhi himoya qiladi, deb hisoblashadi . So'fiylar

MINIATYURA. XORIJIYLAR Xorijiylar (arabcha xavorij — soʻzga chiqqanlar, ketganlar) islom tarixida musulmonlarning asosiy qismidan ajralib chiqqan birinchi diniy va siyosiy guruhdir. 657-yildagi Siffin jangidan soʻng, xalifalar Ali ibn Tolib va Muroviya oʻrtasidagi hokimiyat uchun kurashda vujudga kelgan.

, Ali ibn Tolib

SHIALAR Tolibu.Shialar Muhammad payg'ambarning elchilik missiyasiga ishonishadi. Shialarning o'ziga xos xususiyati shundaki, musulmonlar jamoasiga rahbarlik imomlarga tegishli bo'lishi kerak - Alloh tomonidan tayinlangan, payg'ambar avlodlari orasidan tanlangan shaxslar, ularga Ali ibn Abu Tolib va uning qizidan bo'lgan avlodlari kiradi. Muhammad Fotima emas, balki saylanganlar - xalifalar. Shialar birinchi uch xalifalar Abu Bakr, Umar va Usmonning xalifaligini tanqid qiladilar. Abu Bakr oz sonli sahobalar tomonidan saylanganligi sababli, Umar Abu Bakr tomonidan, Usmon esa Umar tomonidan shunday shartlar bilan tayinlangan yetti nafar nomzoddan iborat sho‘rodan (kengash) saylangan ediki, Usmondan boshqasini saylash mumkin bo‘lmaydi. mumkin emas. Shialarga ko'ra, musu

ISLOM RASMIY DIN SIFATIDA TAN OLINGAN DAVLATLAR. Islom dinining dunyoga tarqalishi. Qizil rangda Shialar belgilangan, sunniylar yashil rang bilan belgilangan

Купить