Jihozlarni o’rnatish va tamirlash ishlarining moddiy-texnika bazasi - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	367.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Февраль 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Jihozlarni o’rnatish va tamirlash ishlarining moddiy-texnika bazasi

Купить

MAVZU: JIHOZLARNI O`RNATISH VA TAMIRLASH ISHLARINING MODDIY-TEXNIKA BAZASI 1. Asosiy ko`tarish-transportlash mashina va mexanizmlari O `rnatish , jihozlardan foydalanish va ta`mirlash ishlarining samaradorligi va sifati shu ishni bajarishda ishlatiladigan mashina va mexanizmlar, moslamalar, asboblar va materiallarga bog`liq bo`ladi. Ko`tarish-transportlash mashina va mexanizmlari . Jihozlarni tashish va ko`tarish uchun quyidagi mashina va mexanizmlar ishlatiladi : o`zi yurar strelali kranlar (avtomobil, zanjirli, pnevmog`altakli), to’rt oyoqli (козловой), ko`prikli (мостовой) va minorali (башенный) kranlar, yuklagichlar (погрузчик), traktor va tyagachlar, elektrotelfer, tal, lebyodka, ko`targich (домкрат), kran-telejka va boshqalar.

AK, СMK, MKA va KС rusumidagi avtomobil kranlari 6,3-16 t yuk ko`tarish qobiliyatiga ega bo`lib, strelasining chiqib turishi (strelaning gorizontal proektsiyasi) o`zgartirilganda yuk ko`tarish qobiliyati va ko`tarish balandligi ham o`zgaradi. hamma avtomobil kranlari almashtiriladigan strelalar bilan ta`minlangan. Yuklagichlar (avto yoki elektryuklagichlar) qurilayotgan yoki ishlayotgan tsex ichida ishlatilishi mumkin. Bunda birinchi holatda avtoyuklagich, ikkinchi holatda elektryuklagichlar ishlatiladi. Ularning yuk ko`tarish qobiliyati 0,5 - 5 tonnani tashkil qiladi. СКГ, MГK va Э rusumidagi zanjirli kranlar asosan juda og`ir jihozlarni ko`tarishda yoki bir maydonchada juda ko`p hajm ko`tarish ishlarida ishlatiladi. Maksimal yuk ko`tarish qobiliyati 160 t , ko`tarish balandligi (kryuk bo

50 t gacha yuk ko`taruvchi, ko`tarish balandligi (kryuk bo`yicha) 24 metrgacha bo`lgan tirgakli kranlar ham minorali kranlar ishini bajaradi. Bu kran tayanchlari relslarda o`rnatilgan etaklanuvchi telejkalarga tayanadi. Ko’prikli kranlar sex ichida jihoz va konstruktsiyalarni ko’tarish va ko’chrish uchun xizmat qiladi. Ular bir balkali (eni 4,5 – 16,5 m ; yuk ko’tarishi 3,2-8 t ) va ikki balkali (eni 7,5 – 16,5 m ; yuk ko’tarishi 12,5 va 20 t ) bo’ladi. Traktorlar og`ir vaznga ega bo`lgan jihozlarni qurilish maydonchasida va ishlab chiqarish binolarining 1 qavatida chang`i va boshqalar yordamida tortib tashish uchun xizmat qiladi. Traktorlarning ko`p tarqalgan rusumlari: С-80, С-100, T-300 va K-700 . Ularning maksimal tortish kuchlari ( kN da) 88, 90, 90, 60. Elektrotelferlar (1-rasm) yukl

1 - rasm. a - telfer; b - dastaki tal; 1 - ilgak; 2 - tross; 3 - baraban; 4 - podshipnik tsapfasi joyi; 5 - trolley; 6-rolik; 7- yuritma joyi; 8-egiluvchan kabel; 9-boshqaruv pulti; 10-monorels.

2-rasm. Kran-telejka . 1-rom; 2-lebyodka; 3- strela; 4- ko’tarish ilgagi. 3- rasm. Devorga suyanovchi ko’targich. 1- tayanch; 2, 6 - bloklar; 3-konsol; 4- rom; 5-lebyodka; 7- kanat (arqon).

Devorga suyanuvchi ko`targichlar (3-rasm) yordamida sovituvchi batareya va devor bo`ylab joylashgan quvurlar o`rnatiladi. Mashinali yoki dastaki tayanchli montaj lebyodkalari (4-rasm) yuklarni vertikal ko`tarish, gorizontal va qiya tekislik bo`yicha tashishda ishlatiladi. Mashina yuritmali (elektrik) reversiv lebyodkalar yuk ko`tarishi 0,5 dan 5 t gacha, kanat sig`imi 80 metrdan dan 150 metrgacha bo`ladi (4- rasm, a ). Tayanchli lebyodka (4-rasm, b ) korpus 14 ichiga o`rnatilgan tortuvchi mexanizmdan, oldinga harakatlantiruvchi richag 13 , orqaga harakatlantiruvchi dasta va oxirida ilgak 16 bog`langan ishchi kanatdan 17 iborat. Richagni qo`l bilan harakatlantirib tortuvchi mexanizm ishlatiladi va qisqichlar yordamida kanat uzatiladi. Bularning yuk ko`tarish qobiliyati 0,75; 1,5 va 3 tonnag

4 - rasm. Montaj leb yo dkalari . a - elektrik; b - dastaki richagli; 1- podshipnik korpusi; 2-baraban; 3-shesternya; 4-g`ilof; 5- rubilnik; 6- elektrodvigatel; 7-val; 8- tormoz; 9- reduktor; 10- r a m a ; 11- tayanch; 12- lebyodkani tayanchga osib qo`yadigan ilgak; 13 va 15- richaglar; 14- korpus; 16- yuk ko`taruvchi ilgak; 17- arqon (kanat).

5 - rasm. Ko`targichlar (domkratlar). a - vintli; b - reykali; c - gidravlik. 1- korpus; 2- tutqich; 3- treshotka; 4- gayka; 5,8 - kallaklar; 6- vint; 7- reyka; 9- panja; 10- plunjer; 11- dastak; 12- monometr; 13 - bak; 14- shlang; 15- nasos; 16- silindr.

2. Jihozlarni o`rnatish va ta’mirlash uchun moslamalar, materiallar va asboblar Takelaj (montaj) moslamalariga montaj machtalari, bloklar, polispastlar, stroplar, traverslar, qamrash moslamalari ( захват ) va kanatlar kiradi. Montaj machtalari joy tangligi uchun kran ishlatish imkoniyati bo`lmaganda yuk ko`tarishda ishlatiladi. Montaj machtalari Ø 159 x 6 - 426 x 12 mm o`lchamli trubalardan iborat konstruktsiya bo`lib, balandligi 8 - 25 m , yuk ko`tarishi 3-20 t bo`ladi. Montaj bloklari (6-rasm, a) yukni vertikal ko`tarish va kanatlar harakat yo`nalishini o`zgartirish uchun xizmat qiladi. Bloklar bir va ko`p rolikli bo`ladi. Bir rolikli bloklar uncha og`ir bo`lmagan yuklarni ko`tarish va kanat harakatini o`zgartirish uchun ishlatiladi. Ko`p rolikli bloklar og`ir yuklarni ko`tarishga mo`lja

6- rasm. Blok va polispast yordamida yuk ko`tarish sxemasi a - blok yordamida; b - ikki karrali polispast yordamida; (Q - ko`tarayotgan yuk og`irligi)

Stroplar (7-rasm) yukni ushlovchi moslama bo`lib, ular yuk ko`taruvchi mashina va mexanizmlaring ilgaklariga yukni osish uchun xizmat qiladi. Juda ko`p jihozlar korpusida ko`tarish mashinasining ilgagini ulash uchun maxsus joylar (skoba, proushina, ilgak) bor. Ulash joyi bo`lmagan jihozlarni ko`tarishda jihozlarga stroplar bog`lab ko`tariladi. 7- rasm. Kanatli yuk ko`taruvchi stroplar a- universal to`qimali 1 - bajarish turi; ( L - stropning umumiy uzunligi; l - xalqa uzunligi; l 1 - sim o`ralgan qism uzunligi; d k - kanat diametri) b - shuning o`zi 2 - bajarish turi; c - ikki tarmoqli o`zakli xalqali; d - ikki tarmoqli ko`taruvchi skobali; e - to`rt tarmoqli ko`taruvchi skobali.

Strop po`lat kanat yoki zanjirdan iborat bo`lib, xalqa yoki tugun shaklida bo`ladi. Stroplarning quyidagi turlari bor (7-rasm): УКС1, УКС2 1 va 2 bajarish universal turi; 1СК, 2СК, 3СK, 4СK - bir, ikki, uch va to`rt tarmoqli strop. Chizmalarda strop quyidagicha belgilanadi: УКС-0,32-1/5000 ГОСТ 19144-93 , ya`ni 0,32 t ko`tarish quvvatiga ega bo`lgan, uzunligi 500 mm va 1 universal bajarish turidagi strop. Agar qiya chiziqcha oldidan 2 raqami bo`lsa, bu strop bajarish turi 2 ekanligini anglatadi. Montaj kranlari ko`tarish quvvati 10 dan 16 t gacha bo`lgan uchiga ilgak ulangan, bir-biriga skoba yordamiga biriktirilgan 4 tarmoqli stroplar bilan ta`minlangan (7- rasm, d ). H ar bir tarmoqning yuk ko`tarish qobiliyati kranning maksimal yuk ko`tarishi bilan barobar bo`lish i kerak. Stroplarni ya

Traverslar (8-rasm) katta gabaritga ega bo`lgan va uzun o`lchamli jihozlarni ko`tarishda jihozning ko`p joylaridan ko`tarish kerak bo`lganda ishlatiladi. Jihozlarni qamrash moslamalari 9 -rasmda ko`rsatilgan. Po`lat kanatlar takelaj ishlari bajarishda ishlatiladi. Kanat bir-biriga o`ralgan po`lat simlardan iborat. Po`lat kanatlarning uzilishga qarshiligi 1568 MPa (160 kg·k/mm 2 ) dan ortiq bo`ladi. O`rnatilgan lebyodkalarda, polispastlarda, stroplarda, ko`tarish kranlari yuk ko`targichlarida asosan uzilishga qarshiligi 1764 MPa (180 kg·k/mm 2 ) ikki marta o`ramga ega bo`lgan, simlarning o`ram bo`yichà bir-biriga chiziq bo`ylab yondashgan kanatlar ishlatiladi.

8 - rasm. Yirik o`lchamli jihoz va konstruktsiyalarni ko`tarish traverslari a -yuk ko`taruvchanligi 10-150 t ; b - yuk ko`taruvchanligi 10 t ; c - yuk ko`taruvchanligi 10-40 t ; d - yuk ko`taruvchanligi 100 t .

9-r asm. Jihozlar, metall konstruktsiyalar va metall prokatlarni qamrash moslamalari a - avtomatik strop qulfli; b - yarim avtomatik strop qulfli; c , e - universal ushlagichlar; d - shveller ko`tarishda ishlatiladigan o`zi yopiladigan ushlagich. 1-skoba; 2-prujina uyasi; 3-shnur; 4-shtift; 5- ilgak; 6- o`q

O`rnatish va ta`mirlash ishlarida qo`llaniladigan materiallar . Texnologik jihozlarni o`rnatishda, metallkonstruktsiyalar yasashda, yeyilgan detallar o`rniga yangi detal yasashda po`lat, rangli metallar va qorishmalar ishlatiladi. Po`lat kimyoviy tarkibi bo`yicha uglerodli va legirlangan po`latga bo`linadi. Ishlatilishiga qarab po`lat ГОСT 380-91* bo`yicha quyidagi guruhlarga bo`linadi: A - mexanik xususiyatlariga qarab tanlanadigan; Б - kimyoviy tarkibiga qarab tanlanadigan; В - mexanik xususiyatlariga va kimyoviy tarkibiga qarab tanlanadigan. Uglerodli po`lat oddiy sifatli va sifatli bo`ladi. Oddiy sifatli po`lat quyidagi rusumda tayyorlanadi: A guruhi - Ст0, Ст1, Ст2, Ст4, Ст5, Ст6; Б guruhi - БСт0, БСт1, БСт2, БСт4, БСт5, БСт6; В guruhi - ВСт0, ВСт1, ВСт2, ВСт4, ВСт5 . Po`lat konstrukt

Asosiy po`lat prokat turlari 10 - rasmda keltirilgan. Bu po`lat prokatlar quyidagilarga bo`linadi: • katta o`lchamli po`lat - diametri 30 mm dan iborat aylana po`lat; tomoni 30 mm dan katta bo`lgan kvadrat po`lat; kengligi 56 mm dan katta yassi po`lat; profili № 3 dan № 25 gacha bo`lgan barcha qalinlikdagi teng tomonli burchak po`lat; profili 7,5/5 dan 26/16 gacha bo`lgan barcha qalinlikdagi har xil tomonli burchak po`lat; barcha shakldagi maxsus profilli po`lat (kichik va o`rta o`lchamdagilar bundan mustasno); • o`rta o`lchamli po`lat - diametri 20 mm dan 30 mm gacha bo`lgan aylana po`lat; tomoni 20 mm dan 30 mm gacha bo`lgan kvadrat po`lat; kengligi 50-56 mm bo`lgan yassi po`lat; profili 3,6; 4 va 4,5 bo`lgan barcha qalinlikdagi teng tomonli burchak po`lat; profili 4,5/2; 6,3/4; 4,5/2,8;

10- rasm. Prokat profillari 1- kvadrat; 2- dumaloq; 3- polosa; 4- burchakli; 5- qo`shtavrli; 6- shveller; 7- temir yo`l relsi.09ГС, 09Г 2С va 14Г2 markali prokat qalinligi 4-60 mm bo`lgan legirlangan po`lat (ГОСТ 19281-73*) metall konstruktsiyalar va nostandart jihozlar yasashda ishlatiladi

Oziq-ovqat sanoatlarida qo`llaniladigan texnologik quvurlarni yig`ishda zanglamaydigan po`latdan (korroziyaga chidamli po`lat ГОСТ 9940-81 va ГОСТ 9941- 81 ), rangli metallardan va qorishmalardan tayyorlangan (alyuminiy va uning qorishmalari ГОСT 18475-82 , mis ГОСT 617-72 ) trubalardan, shisha ( ГОСT 8894-77 ) va polimer ( ГОСT 18599-83 ) trubalardan foydalaniladi. Quvur detallariga qaytargich, taqsimlagich, egarcha, o`tkazgich, yopqich va flanetslar kiradi. Quvur armaturalariga jo`mrak (ventil), zadvijka, klapan, bosim rostlagich va kondensat haydovchilar kiradi. Ular uglerodli, legirlangan, zanglamaydigan po`latdan, cho`yan, latun, bronza va plastmassalardan yasaladi.

TAKRORLASH VA MUNOZARA UCHUN SAVOLLAR 1. O’rnatish mashina va mexanizmlariga nimalar kiradi? 2. Montaj ishlarini bajarishda qaysi vosita bilan jihoz gorizontallik holati tekshiriladi? 3. Qaysi vosita bilan jihozning vertikallik holati tekshiriladi? 4. Montaj ishlarini bajarishda qaysi vosita bilan bir-biridan uzoqda joylashgan jihozlar gorizontallik holati tekshiriladi? 5. Montaj ko`targichlariga misollar keltiring . 6. Lebyodka va tal ishlash printsipini tushuntiring. 7. Qaysi mexanizm yukni ham gorizontal, ham vertikal harakatlantirishda ishlatiladi? 8. O’rnatish, foydalanish va ta’mirlashda ishlatiladigan materiallar va ularninig xususiyatlari? 9. O’rnatish, foydalanish va ta’mirlashda ishlatiladigan asboblar. 10. O’rnatish, foydalanish va ta’mirlashda ishlatiladigan o’lchash asboblari

Купить