Jizzaq kóterilisi. Túrkistanda 1916 jılǵı waqıyalardıń aqıbetleri hám áhmiyeti - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	19 Март 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Jizzaq kóterilisi. Túrkistanda 1916 jılǵı waqıyalardıń aqıbetleri hám áhmiyeti

Купить

Jizzaq kóterilisi. Túrkistanda 1916 jılǵı waqıyalardıń aqıbetleri hám áhmiyeti

 1.Jizzaq kóterilisiniń baslanıwı  2.Kóterilistiń bastırılıwı  3.Turkstandaǵı kóterilistiń jeńiliw sebepleri  4. Kóterilistiń áhmiyetiRejesi

Nikolay II 1916 jıl 25 iyunda Madikarlıqqa alıw haqqıńda Pármanın jaryaladı. (1894-1917 )

Kóterilistiń baslanıwına sebep bolǵan waqıyalar Xalıqtıń jaǵdayınıń tómenlewi Jerlerdiń kóship kelgenlerge beriliwi adalatsızlıqlarzulımlıqlarJizzaq xalqı tiykarınan dán jetkerip bergen Salıqlardıń ósip barıwı

 Xalıqtıń 19 jastan 43 jasqa shekemgi er adamlardıń front artındaǵı jumıslarǵa jiberiliwi haqqındaǵı párman xalıq arasında narazılıqtıń baslanıwına sebep boldı. Samarqand walayatınıń Jizzaq uyezdinen 11 mıń adam beldilengen. 5- iyulda dáslepki kóterilis baslandı. 1916 jıl 3-iyuldaǵı pármanı

 13-iyul kúni Damin gulal basshılıǵında ónermentler mádikarlıqqa alıw boyınsha dizimdi talap etip awıl aqsaqalı Mırzayar Xudayarov aldına baradı. Ondaǵı dizim tiykarınan kambaǵal shańaraq wákillerinen dúzilgen bolıp shıqtı. Narazı bolǵan xalıq dizimdi qayta kórip shıǵıwdı talap etti. Mirzayar Xudayarov dizimdi bermey, toplanǵan adamlardı mensinbedi. Kóterilistiń baslanıwına sebep:

 Nazirxoja iyshan  Abduraxman jevashılarKóterilis jetekshileri

 Jizzaq kóterilisi qatnasıwshıları koloniyalıq hákimiyatqa tiyisli bolǵan áskeriy orınlarǵa, hákimiyat hám basqa jerlerge hújim etti. Olar 13 iyul kúni temirjol stansiyaların, baylanıs sımların úzip tasladı. Temir jol hám kópirlerdi buzıp tasladı. 14 iyul kúni Abduraxman jevashı uyinde hár jerden kelgen wákiller qatnasıwında jıynalıs boldı. Jizzaqtan 12 shaqırım uzaqta jaylasqan Kuyebası degen jerde birgelikte háreket etiwge kelisip alındı. Kóterilistiń baslanıwı

 Bul waqıyadan xabar tapqan patsha húkimeti Ivanov basshılıǵında áskeriy kúsh jiberedi. 18 iyul kúni Turkstanda áskeriy halat dep járiyalanadı. Ivanovtıń qol astında 13 rota soldat,2 artilleriya bólimi, kazak otryadı, jámi eki yarım mıń adamlıq áskeriy kúshler bar edi.Kóterilistiń bastırılıwı Jizzaq Zamin Sangzar

 20-21 iyulda Abduraxman jevashı basshılıǵında aman qalǵan 600 adam polkovnik Afanasev basshılıǵındaǵı áskeriy kushlerge qarsı gúres alıp bardı. Kóterilisshiler jeńildi. Abduraxman jevashı, Názirxoja iyshan, aǵa- ini Tórequl hım Iyshanqul Tórebekovlar, Qasım hajı iyshanlar qolǵa alınıp ólim jazasına húkim etildi.Kóterilistiń bastırılıwı

 Jazalaw ármiyası kóterilis baslanǵan awıllarǵa ot qoydı, uylerdi jandırdı. Kóterilis qatnasıwshılarınıń shańaraq aǵzaların jazaǵa tarttı. Bul jazadan kempir-ǵarrılar, hayallar hátte balalarda shette qalmadı. 26-27 iyulda qosımsha jaza otryadı jetip kelip 3 mıń adamdı qamaqqa aldı, olardıń baslıqların ólim jazasına, al qalǵanların qamaq hám surgin jazasina húkim etti. Jazalaw otryadı

 Turkiston general-gubernatoriga Jizzax otryadi boshlig’i shu yil 15 avgustdagi 405-raqamli xabarnomasida mahalliy aholining quyidagi qishloq va ovullari vayron qilinganligi va yondirilganini xabar beradi .  1. Jizzax tumani Jizzaxning eski shahar markazi atrofidagi Qili, Qora qili va Sassiq qishloqlari yondirilgan.  2. Zomin tumani Yondirilgan: Zomin (qariyb hammasi), Qayirma (yarmidan ko’pi), Qora serkali (yarmidan ozrog’i), Qo’riq (yarmi), Qurg’azak (22 hovlidan 8 tasi), Cho’nqayma (yarmidan ozrog’i), Bo’yinturuq (uchdan bir qismi), Lomakin stantsiyasi (20 ta do’kon va karvonsaroy), Oqbo’yra (hammasi), Qorabosh (15 dan yarmining ozrog’i), Teshik quloq (20 dan yarmining ozrog’i), Chol qishloq (50 dan uchdan biri), Qarayshi (90 dan uch hovli), Qobil Mozor (40 dan yarmidan ozrog’i), Che

Jeńiliw sebepleri Apiwayi miynet qurallari menen qurallaniwi Taktikalıq hám straregiyalıq uqıpsızlıq Awızbirshiliktiń joqlıǵı Áskeriy tarawdan xabarı joqlıǵı

 1—Awıllardıń jandırılıwı sebepli kópshilik adamlar úy jaysız qaldı.  2—Jaz máwsimi bolǵanlıqtan egislik jerler, awıl xojalıq ónimleri nabıt boldı.  3—Kóplegen puxaralardiń qurban bolıwı. Joǵaltıwlar:

 Turkstan xalqınan 673 mıń adam qurban boldı, 300 mıń adam shet ellerde shıǵıp ketti. 100 mıńlap adamlar mal mulkinen ayırıldı. Rossiyanıń birinshi jáhán urısına qatnasıwı , xalıq turmısına unamsız tásir etti. Xalıqtıń mádikarlıqqa jiberiliwi jergilikli xalıqtıń ulken bóleginiń qáwendersiz qaldırdı. 1916 jılǵı kóterilisler patsha húkimeti tárepinen ayawsız túrde bastırıldı.Kóterilis aqıbetleri:

 Madikarlıqqa qarsı qaratılǵan kóterilis milliy azatlıq xarakterindegi háreketke aylanıp ketti. Bul kóteriliske xalıqtıń barlıq qatlam wákilleri qatnastı. Kóterilis koloniyalıq húkimetti albiratti. Patsha húkimeti ayırım sharalar kóriwge, jeńillikler beriwge, xalıq penen azda bolsada esaplasıwına alıp keldi.  1916 jılǵı kóterilis pútkil koloniyalıq dúzim dáwirindegi Turkstandaǵı eń qudiretli hám uyımlasqan kóterilislerden biri edi. Bul waqıyalar haqqında Fazıl Yoldash “Jizzaq kóterilisi” atlı dástan dóretti.Kóterilistiń áhmiyeti:

 Jevashı—qural - jaraq bólimi baslıǵı  Pulemyot (russha)- oqtı tez atatúǵın avtomat quralTayanısh sózler:

Qáte maǵlıwmattı tabıń: 1 Kóterilis basshıları- Islam xoja, Abdimalik jevashı 2 “ Jizzaq kóterilisi” atlı dástannıń avtorı -Fazıl Yoldashov 3 Jevashı sóziniń mánisi-áskeriy taraw iyesi 4 Samarqand walayatınıń Jizzaq uyezdinen 11 mıń adam mardikarliqqa aliniwi beldilengen

Qáte maǵlıwmattı tabıń: ? Kóterilis basshıları-Islam xoja, Abdimalik jevashı “ Jizzaq kóterilisi” atlı dástannıń avtorı -Fazıl Yoldashov ? Jevashı sóziniń mánisi - áskeriy taraw iyesi Samarqand walayatınıń Jizzaq uyezdinen 11 mıń adam mardikarliqqa aliniwi beldilengen

 1. Jizzaqta qashan narazılıq baslandı?  a)3- iyul b) 14-iyul c) 16 iyul  2.Jizzaqqa kimniń basshılıǵında áskerler jiberiledi  a) Afanasev b) Ivanov c) Kerenskiy  3. Kóterilishilerden neshe adam qamaqqa alındı  a)3 mıń b) 5 mıń c) 2 mıń  4. Abduraxman jevashı aman qalǵan neshe adam menen Afanasev qarsı urıs alıp baradı  a)500 b )600 c) 700 Test tapsirmaları :

 1.Jizzaqta qashan narazılıq baslandı?  A) 3- iyul B) 14-iyul S) 16 iyul  2.Jizzaqqa kimniń basshılıǵında áskerler jiberiledi  A) Afanaseev B) Ivanov s) Kerenskiy  3. Kóterilishilerden neshe adam qamaqqa alındı  A) 3 mıń B) 5 mıń S) 2 mıń  4.Abduraxman jevashı aman qalǵan neshe adam menen Afanasev qarsı urıs alıp baradı  A)500 B )600 S) 700Test:

 31-32 temalardı oqıw  Tayanısh sózlerdi yadlaw  Tema sonındaǵı sorawlarǵa juwap jazıwÚyge tapsırma

Купить