Korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	25 Сентябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Korroziya, uning turlari va korroziyadan himoya qilish metodlari

Купить

MUSTAQIL ISHI KORROZIYA, UNING TURLARI VA KORROZIYADAN HIMOYA QILISH METODLARI

Neft va gaz quvurlari korroziyasining nazariy asoslari 1 Korroziya atamasi lotincha “corrodere” so zidan kelib chiqqan bo lib, ʻ ʻ korroziya, yo q qilish degan ma noni ʻ ʻ anglatadi. Korroziya - bu atrof-muhitning kimyoviy ta siri ostida materiallar va ʻ ulardan tayyorlangan mahsulotlarni o z- ʻ o zidan yo q qilish jarayoni. ʻ ʻ Metalllarning korroziyasi-tashqi muhitning fizik-kimyoviy ta siri tufayli ʻ metallarning yo q qilinishi, bunda metall ʻ oksidlangan (ion) holatga o tadi va o ziga ʻ ʻ xos xususiyatlarini yo qotadi. ʻ

Korroziya — bu metallarning yoki boshqa materiallarning tashqi muhit bilan kimyoviy yoki elektroximik ta'sirida yemirilish jarayoni. Ushbu jarayon materiallarning sifatini, mustahkamligini va funksional xususiyatlarini pasayishiga olib keladi. Korroziya odatda atrof-muhitning agressiv sharoitlarida, masalan, namlik, yuqori harorat, kislotali yoki ishqorli muhitda yuzaga keladi.

1-Rasm . Mahalliy korroziya ko`rinishlari: a–dog`simon; b – j arohatsimon; v – pittingli (nuqtasimon); g - sirt osti; d – bo`ylama; е – ipsimon.

Har qanday korroziya jarayoni ko ʻ p bosqichli jarayondir . Korroziv muhitni yoki uning alohida tarkibiy qismlarini metall yuzasiga etkazib berish . 1. Muhitning metall bilan o zaro ta siri.ʻ ʻ 2. Mahsulotlarni metall yuzasidan to liq yoki qisman olib tashlash (agar vosita suyuq ʻ bo lsa, suyuqlik hajmiga). ʻ Ko pgina metallar (oltin, kumush, platina, misdan tashqari) tabiatda ion holatida uchraydi: ʻ oksidlar, sulfidlar, karbonatlar va boshqalar odatda rudalar deb ataladi. Ion holati foydaliroq, u kamroq ichki energiya bilan tavsiflanadi. Bu metallarni rudalardan olish va ularning korroziyasida seziladi. Metall birikmalardan qaytarilganda so rilgan energiya erkin metallning ʻ metall birikmasiga qaraganda yuqori energiyaga ega ekanligini ko rsatadi. Bu korroziv muhit ʻ bilan aloqada bo lga

Metalllarning korroziyasi ko pincha ularning oksidlanishiga va oksidlarga ʻ aylanishiga kamayadi. Xususan, temirning korroziyasini soddalashtirilgan tenglama bilan tavsiflash mumkin: 4Fe + 3O 2 + 2H 2 О = 2Fe 2 O 3 ·H 2 О . Gidratlangan temir oksidi F е 2 O 3 ·H 2 О odamlar zang deb atashadi. Bu ochiq jigarrang rangdagi bo shashgan kukun. Ko pgina metallar korroziya paytida zich, ʻ ʻ metall bilan yaxshi bog langan oksidli plyonka bilan qoplangan, bu havo kislorodi ʻ va suvning chuqur qatlamlarga kirishiga to sqinlik qiladi va shuning uchun metallni ʻ keyingi oksidlanishdan himoya qiladi. Masalan, alyuminiy juda faol metall bo lib, nazariy jihatdan tenglamaga ʻ muvofiq suv bilan o zaro ta sir qilishi kerak edi: ʻ ʻ 2Al + 3H 2 О = Al 2 O 3 + 3H 2

• Korroziyaning turlari Kimyoviy korroziya : Bu turda metall oksidlanish jarayonida kimyoviy moddalarga ta'sir qiladi. Masalan, kislorod bilan reaksiyaga kirishishi natijasida oksid hosil bo'ladi. Elektroximik korroziya : Bu tur elektr o'tkazuvchi muhitda, masalan, dengiz suvida, metallar orasidagi potentsial farq natijasida sodir bo'ladi. Atmosfera korroziyasi : Namlik va havodagi kislorod ta'sirida sodir bo'ladi. Eroziya- korroziya : Suv oqimi yoki boshqa mexanik harakatlar natijasida yuzaga keladi. • Korroziyaning turlari Kimyoviy korroziya : Bu turda metall oksidlanish jarayonida kimyoviy moddalarga ta'sir qiladi. Masalan, kislorod bilan reaksiyaga kirishishi natijasida oksid hosil bo'ladi. Elektroximik korroziya : Bu tur elektr o'tkazuvchi muhitda,

• Korroziyadan himoyalanish usullari • Faol usullar: Elektrokimyoviy usullar: Katod himoyasi Anod himoyasi Ingibitorlardan foydalanish: Anod ingibitorlari Katod ingibitorlari Aralash ingibitorlar Muhit xususiyatlarini o'zgartirish: Gazsizlantirish pH ni boshqarish Agressiv ionlar konsentratsiyasini kamaytirish Passiv usullar: To‘siqli himoya: Bo‘yoq-qoplama Polimer qoplamalar Metall qoplamalar Tuzilmaviy chora-tadbirlar: Korroziyaga chidamli materiallardan foydalanish Tuzilmani optimallashtirish Passivatsiya: Kimyoviy passivatsiya Elektrokimyoviy passivatsiya • Korroziyadan himoyalanish usullari • Faol usullar: Elektrokimyoviy usullar: Katod himoyasi Anod himoyasi Ingibitorlardan foydalanish: Anod ingibitorlari Katod ingibitorlari Aralash ingibitorlar Muhit xususiyatlarini o'zgarti

Korroziya jarayonlarini quyidagi alomatlar bo yicha sinflanadiʻQuvurlarning tashqi muhit bilan ta sirlashish ʻ mexanizmi bo yicha; ʻ Korrozion muhit turlari va jarayonning kechish sharotlari bo yicha; ʻ Korrozion yemirilish xarakteriga ko ra ʻ Korrozion muhit bilan birgalikda metallga ta sir ʻ etuvchi boshqa qo shimchata sir turlari ʻ ʻ bo yicha; ʻKorroziya jarayonining borish mexanizmi bo yicha tabiatda ʻ 3-rasm. Alomatlar bo’yicha korroziya tasnifi

Quvurlardagi Korroziya turlariElektrokimyo viy korroziya Atmosfera korroziyasi Gaz korroziyasi Gaz korroziyasi Kimyoviy korroziya Yer osti korroziyasi Biokorroziya ( atrof-muhit korroziyasi) Kontaktli korroziyasi 4-rasm. Quvurlardagi Korroziya turlari

Neft va gaz quvurlarida korroziya bilan kurashish usullari 2 Neft va gaz quvurlarda korroziyadan himoya qilish muammosi ulardan foydalanishning deyarli boshida paydo bo lgan. Odamlar metallarni atmosfera ʻ ta siridan yog , yog lar va keyinchalik ʻ ʻ ʻ boshqa metallar va eng avvalo past eriydigan qalay bilan qoplash orqali himoya qilishga harakat qilishdi. Qadimgi yunon tarixchisi Gerodotning (miloddan avvalgi V asr) asarlarida temirni korroziyadan himoya qilish uchun qalaydan foydalanish haqida allaqachon eslatib o tilgan ʻ

Faol (aktiv) usullar korroziya jarayonlarini bevosita boshqarish yoki to'xtatishga qaratilgan. Ushbu usullar korroziya mexanizmini o'zgartirish orqali muhitning ta'sirini kamaytiradi yoki metallning xossalarini pasaytiradi. Masalan, elektrokimyoviy himoya usullari (katod va anod himoyasi) metallarni elektr potensiali orqali himoyalaydi, bu esa korroziya jarayonini aniq nazorat qilish imkonini beradi. Shuningdek, ingibitorlar yordamida korroziya reaksiyalarining tezligi sekinlashtiriladi. Muhit xususiyatlarini o‘zgartirish, masalan, agressiv ionlar konsentratsiyasini kamaytirish yoki pH ni boshqarish orqali korroziyani kamaytirish ham faol usulga kiradi. Ushbu yondashuv metallning atrof-muhit bilan o'zaro ta'sirini tubdan o'zgartirishga asoslanadi. Passiv usullar met

Legirlash Metalllarning korroziyasini kamaytirishning bir usuli bor, uni himoya qilish bilan qat iyan bog lash mumkin emas. Ushbu usul qotishma deb ataladigan qotishmalarni ʻ ʻ ishlab chiqarishdir. Hozirgi vaqtda nikel, xrom, kobalt va boshqa temirlarga qo shimchalar orqali ko plab ʻ ʻ zanglamaydigan po latlar ʻ yaratilgan bunday po latlar, ʻ albatta, zang bilan qoplanmaydi, ammo ularning sirt korroziyasi past tezlikda bo lsa ham sodir ʻ bo ladi. Ma lum bo lishicha, ʻ ʻ ʻ qotishma qo shimchalardan ʻ foydalanganda korroziyaga chidamlilik keskin o zgaradi. ʻ

Himoya plyonkalari Metallarni korroziyadan himoya qilishning eng keng tarqalgan usullaridan biri bu ularning yuzasiga himoya plyonkalarini qo llashdir: lak, bo yoq, emal va boshqa ʻ ʻ metallar. Bo yoq ishlari keng doiradagi odamlar uchun eng qulaydir. ʻ Laklar va bo yoqlar past gaz va bug ʻ ʻ o tkazuvchanligi, suv o tkazmaydigan ʻ ʻ xususiyatlarga ega, shuning uchun ular suv, kislorod va atmosferadagi agressiv tarkibiy qismlarning metall yuzasiga kirishiga to sqinlik qiladi. Metall sirtini ʻ bo yoq va lak qatlami bilan qoplash ʻ korroziyani istisno qilmaydi, balki unga faqat to siq bo lib xizmat qiladi, ya ni u ʻ ʻ ʻ faqat korroziya jarayonini kamaytiradi.

Gruntovka va fosfatlash Ko pincha bo yoq va lak ostida astarlar qo llaniladi. Uning tarkibidagi ʻ ʻ ʻ pigmentlar ham Ingibitor xususiyatlarga ega bo lishi kerak. Astar qatlamidan o tib, ʻ ʻ suv ma lum miqdordagi pigmentni eritadi va kamroq korroziv bo ladi. Tuproq ʻ ʻ uchun tavsiya etilgan pigmentlar orasida Pb 3 O 4 qo rg oshin eng samarali ʻ ʻ hisoblanadi. Gruntovka o rniga, ba zida metall yuzasi ʻ ʻ fosfatlanadi. Buning uchun H 3 PO 4 ortofosfor kislotasini o z ichiga olgan temir (III), ʻ marganes (II) yoki rux (II) ortofosfatlar eritmalari cho tka yoki buzadigan amallar ʻ bilan toza yuzaga qo llaniladi. Zavod ʻ sharoitida fosfatlash 99-970 o C da 30-90 daqiqa davomida amalga oshiriladi. Fosfat aralashmasida eriydigan metall va uning yuzasida qolgan oksidlar fosfat qoplamining shakllani

Elektrokimyoviy himoya Ishlab chiqarish sharoitida elektrokimyoviy usul ham qo llaniladi-mahsulotlarni ʻ 4 A/dm 2 oqim zichligi va 20 V kuchlanish va 60-700 o C haroratda sink fosfat eritmasida o zgaruvchan tok bilan ishlov berish fosfat qoplamalari fosfatlar yuzasi ʻ bilan zich bog langan metallar tarmog idir ʻ ʻ .

Silikat qoplamalari Metalllarni korroziyadan himoya qilish uchun shisha va chinni emallar ishlatiladi, ularning issiqlik kengayish koeffisienti qoplangan metallarga yaqin bo lishi kerak. Mahsulotlarning yuzasiga suv suspenziyasini yoki quruq changni ʻ qo llash orqali amalga oshiriladi. ʻ Ularning tarkibiy qismlari SiO 2 (asosiy), B 2 O 3 , Na 2 O, PbO. Bundan tashqari, yordamchi materiallar kiritiladi: organik aralashmalarning oksidlovchilari, emalning emal yuzasiga yopishishiga yordam beradigan oksidlar, susturucular, bo yoqlar. ʻ

Katodli himoyasi Katodli himoya - bu metall buyumlarni zang va korroziyadan elektrokimyoviy himoya qilishning maxsus usuli. Asosiy printsip - himoyalangan metall ob ektga salbiy elektr potentsiali qo llanilishi. Bu ʻ ʻ metallning tashqi ionlar va elektr zaryadli moddalar bilan aloqasini kamaytiradi. 5-rasm. Katodli himoya oqimining sxemasi

6-rasm. Katodli himoya qilish texnologiyasi

E’tiboringiz uchun Rahmat!

Купить