Lotin Amerikasi va Afrika mamlakatlarida milliy ozodlik kurashlari

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	История

Lotin Amerikasi va Afrika mamlakatlarida milliy ozodlik kurashlari

Купить

Lotin Amerikasi xalqlarining milliy-ozodlik kurashi Mustaqillik uchun kurashning boshlanishi . Lotin Amerikasida Ispaniyadan mustaqil bo ` lish yo ` lidagi ozodlik harakati borgan sari kuchayib bordi . Ispaniyadan yuborilgan amaldorlar , generallar va boshqa zobitlar mustamlakalarda katta boylik jamg ` ardilar . Ular kreollarga mensimay qaraganlar . Kreollar orasida pomeshchiklar , savdogarlar , monaxlar va ruhoniylar taba qa lari mavjud edi . Ispaniya amaldorlari kreollarni mustamla ka lardagi oliy ma ' muriy lavozimlarga yo ` latmas , ular bilan takab burona muomala qilar edilar . Kreollar Ispaniya xazinasiga to ` la na digan og ` ir soliqlardan , mustamlakachi amaldorlarning be bosh ligidan va Ispaniya ma ' murlarining mustamlakalarning bosh qa davlatlar bilan savdosini taqiqlab

• Mustamlakachilik zulmi qishloq xo ` jaligi va savdo - sotiqni yanada rivojlantirish uchun asosiy to ` siq bo ` lib qoldi . Shu sababli , mustamlakalarda mustaqil davlatlar tuzishga intilish kuchaydi , Ispaniyaning mustamlakachilik zulmiga qarshi ozodlik harakati vujudga keldi . Kreollardan chiqqan ma ' lumotli pomeshchiklar , va ayniqsa , zobitlar orasida ozodlik g ` oyalari keng tarqaldi . Mustamlakalarda burjuaziya hali zaif edi . Shu sababli kreol dvoryanlardan chiqqan inqilobchilar ozodlik harakatiga boshchilik qildilar . Ozodlik harakatining arboblari xalq ommasining - hindular , metislar va mulatlardan chiqqan dehqonlar bilan hunarmandlarning , hatto Ispaniya hukmronligidan xalos bo ` lish o ` z qismatining yengillashuviga olib kelishiga umid bog ` lagan negr qullarning ham mad

Meksikada mustaqillik urushi . 1810- yilda mustamlakalarda ommaviy qo ` zg ` olon boshlandi . Amerika xalqlari o ` zining ozodlik kurashida ko ` pgina ajoyib vatanparvarlarni yetishtirib berdi . Meksika xalqi ozodlik kurashining shonli qahramonlari , eng kambag ` al dehqonlar qo ` zg ` olonlarining yo ` lboshchilari Migel Idalgo va Xose Morelosning nomlarini hozir ham hurmat bilan eslaydi . Qishloq ruhoniysi Idalgoni mahalliy aholi , ayniqsa , hindular sevar edi . U hindularning tillarini bilardi . 1810- yilda Idalgo dehqonlarning eng kambag ` al tabaqalariga mansub bo ` lgan hindular bilan mulatlarni mustaqillik uchun kurashga va o ` zlaridan tortib olingan yerlarni qaytarib olishga chaqirdi . Qo ` zg ` olon ko ` targan hindular va mulatlardan butun bir qo ` shin tuzildi . Idalgo quldorla

Qullik bekor etilganini e'lon qildi va shu tariqa qora tanli qullarning bir qismini o`z qo`shiniga jalb etdi. Hindu dehqonlarga esa urush tamom bo`lishi bilanoq ular o`z yerlariga ega boiishiga va'da qildi. Bolivar Yevropaning ilg`or jamoatchiligiga murojaat etib yordam so`raganida, uning da'vatiga ko`plab ko`ngillilar javob berib, asoratga soluvchi mustamlakachilarga qarshi kurashayotgan Lotin Amerikasi xalqlariga yordam berishga qaror qildilar. Irlandiyaliklar, inglizlar, nemislar, italyanlar, polyaklar, ruslar Venesuelaga keldilar. 1819- yil boshlarida Venesuela mustaqil deb e'lon qilindi. O`sha yilning o`zida Bolivar Venesueladan And tog`ining qorli cho`qqilari orqali o`tib, Yangi Granadaning ispanlardan ozod bo`lishiga yordam berishga qaror qildi. Mashaqqatli And tog`i

Ammo bu tadbir pomeshchiklarning qarshiligiga duch kelib, amalga oshmay qoldi. Bolivar Ispaniyadan ozod qilingan barcha Amerika respublikalari konfederatsiyasini tuzishni orzu qilar edi. Inqilobning eng qiyin, hal qiluvchi davrida Bolivar xalq bilan birga bo`ldi va unga fidokorona xizmat qildi. Shuning uchun ham u yirik pomeshchiklarga yoqmadi. Ular Bolivarni jismonan yo`q qilishga qaror qildilar. Oxir- oqibatda u 1830- yilda iste'foga chiqishga majbur bo`ldi. U afsus bilan bunday deb yozgan edi: «Inqilobga xizmat qilish - bu dengizni shudgor qilish bilan barobardir». Lotin Amerikasi xalqlari shu paytga qadar atoqli qahramon - Amerikadagi mustamlakalarning xaloskori Bolivarni hurmat bilan eslaydilar.www.arxiv.uz

Mustaqillik yoiidagi urushlarning tugashi. Argentinada mustaqillik uchun qurolli kurash 1810- yilda boshlandi. Kurash boshlangan 25- may kuni Argentina xalqining milliy bayram kuni bo`lib qoldi. Argentinani Xose San-Martin qo`mondonligidagi inqilobiy qo`shin ozod qildi. So`ngra uning qo`shini Chili bilan Peruning ozod bo`lishiga yordam berdi. Mustaqillik yoiidagi urushlarning tugashi. Argentinada mustaqillik uchun qurolli kurash 1810- yilda boshlandi. Kurash boshlangan 25- may kuni Argentina xalqining milliy bayram kuni bo`lib qoldi. Argentinani Xose San-Martin qo`mondonligidagi inqilobiy qo`shin ozod qildi. So`ngra uning qo`shini Chili bilan Peruning ozod bo`lishiga yordam berdi. www.arxiv.uz

• 1824- yil dekabrida Peruni mustaqillikdan mahrum qilmoqchi bo`lgan ispan qo`shinlarini Bolivar qo`shini tor-mor etdi. Peru Ispaniya zulmidan uzil-kesil ozod bo`ldi. Kelgusi yil yangi respublika-Boliviya barpo etildi, bu mamlakat mustamlakachilikka qarshi kurashda o`ziga yordam bergan Bolivar nomi bilan shunday atala boshlandi. • 1826- yilda Argentina, 1830- yilda Urugvay, 1869- yilda Kuba mustaqil Respublika deb e'lon qilindi. • Lotin Amerikasidagi mustaqillik uchun urushlar yakunida Ispaniya zulmi ag`darib tashlandi va bir qancha yangi mustaqil milliy davlatlar barpo etildi. Braziliyadan tashqari ularning hammasida respublika tuzumi o`rnatildi. Lotin Amerikasidagi mustaqillik uchun urushlar mustamlakachilikka qarshi milliy ozodlik urushi hamda burjua inqiloblari ham edi. • Bu inqilo

AFRIKADA MUSTAMLAKACHILIKKA QARSHI OZODLIK KURASHI SHIMOLIY AFRIKADA Mustamlakachilikning o ' rnatilishl Afrika qit ' asi kattalik jihatidan Yevroosiyodan so ' ng ikkinchi o ' rinni egallaydi . Uning umumiy maydoni , yondosh orollarni ham qo ' shib hisoblaganda , 30 mln . kv . km . ni tashkil qiladi . Butun yil davomida kuydiruvchi oftob , yog ' ingarchilik miqdorining ozligi , yirik suv havzalarining mavjud emasligi qit ' ada inson yashashi va taraqqiyotning yuksalishini qiyin qilib qo ' ygan . Afrika hududining 80% ini cho ' llar ( dunyoda eng yirik hisoblangan Sahroi Kabir ) va o ' simliklar siyrak o ' suvchi savanna egallagan . Liviya sahrosi va Kalaxari sahrosi bu o ' lik va unumsiz hududlarni to ' ldiradi . www.arxiv.uz

Shu bilan birga qit ' aning sohilga yaqin yerlarida savannaga borib ulanuvchi siyrak tropik o ' rmonlar mavjud , shimol va janubdagi ayrim ko ' kalamzor hududlarda esa daraxtning qimmatbaho turlari o ' sadi . Bu hududlarga boshqa qit ' alardan aholi kelib joylashib , yirik davlat tuzilmalarini tashkil qilgan . Afrika shimoliga VII asrdayoq arab xalqlari kelib o ' rnasha boshlaganlar , ular Pireney yarim oroligacha o ' tib borganlar va butun Shimoliy Afrikani bo ' ysundirgan Kardov xalifaligini tashkil qilganlar . Keyinchalik bu yerda mustaqil davlatlar — Marokash , Jazoir , Tunis , Liviya , Misr va Sudan tashkil topdi . www.arxiv.uz

$A holining asosiy qism i (90% i)ni arablar tashkil qilib, islom hukm ron dinga aylandi. B u yerda m usulm oncha turm ush tarzi qaror topdi. Shim oliy A frikada islom m arkazlaridan biri joylashgan. M usulm on davlatlari A frika hududining . 20% ini egallagan. A holining 25% i m usulm onlardir. K alaxari sahrosidan janubga, A frikaning eng janubiy «qism iga X V II asrda G ollandiyaning O st- Indiya kom paniyasi kelib o'rnashdi. U bu yerda K ap koloniyasini ! tashkil qildi. U nga burlar — G ollandiyadan chiqqan \\ afrikans tilida so'zlashuvchilar (afrikanerlar) joylashdilar. www.arxiv.uz$

Afrikans golland , nemis va ingliz tillarining chatishmasi I bo ' lib , unga mahalliy tillarning ayrim unsurlari ham qo ' shilgan . Mahalliy aholi — bushmenlar , gottentotlar va bantular Kalaxari cho ' liga siqib chiqarildi . Ular suvsiz va hosildor yerlarsiz qolib , tanazzulga yuz tutdilar , sekin - astalik bilan halok bo ' lishga mahkum qilindilar . XIX asr oxirlarida , Angliya Janubiy Afrikadagi boy oltin , olmos konlari va boshqa ko ' plab ma ' danlarning mavjudligidan xabar topganidan so ' ng , ingliz hukmron doiralari bu yerga qo ' shin yuborib , bularning yerlarini bosib oldi . 1910- yilda burlarning sobiq yerlari va yangi bosib olingan hududlarda Janubiy Afrika Ittifoqi deb nomlangan Angliya dominioni ( Angliya hukumatiga bo ' ysungan o ' z -

U A ngliya im periyasining eng boy bo'lagi hisoblanib, yiliga 700 tonnagacha oltin qazib chiqarar, bu borada dunyoda birinchi o'rinda turardi. H ozirga qadar ham u olm os qazib chiqarishda dunyoda birinchi o'rinni egallab keladi (yiliga 7,3 m ln. karat). B u yerda 6 m ln. tonnagacha m arganets, tem ir rudasi, m is va fosfatlar qazib olinadi. Y evropalik bir yarim m illion ko'chm anchi m ahalliy aholini oddiy insoniy huquqlaridan ayirib, konlarda ayovsiz ekspluatatsiya qildi. Irqiy ayirm achilik va segregatsiya (oq va qora irq vakillarining alohida hayot kechirishi)ga qarshi, oddiy insoniy huquqlar, m oddiy ahvolning yaxshilanishi uchun kurash bosh m uam m oga aylandi.www.arxiv.uz

Tropik Afrika mamfakatlari Shimoliy va Janubiy Afrika o ' rtasida ulkan Tropik Afrika joylashgan bo ' lib , u ekvatorning u va bu tomoniga 2 ming km . ga cho ' zilgan , sharqdan Hind , g ' arbdan Atlantika okeanlariga borib tutashadi . XVII va XIX asrlarda u Yevropa davlatlari tomonidan mustamlaka hududlarga bo ' lib olindi . Eng yirik koloniyalar Fransiya ( Dagomeya , Kamerun , Senegal , Mali , Ruanda , Somali , Togo , Markaziy Afrika Respublikasi , Gvineya , Chad , Niger ), Angliya ( Janubiy Afrika Ittifoqi , Gana , Nyasalend , Janubiy va Shimoliy Rodeziya , Uganda , Sudan ), Portugaliya ( Angola , Mozambik ), Germaniya ( Keniya , Kamerun , Tanganika , Namibiya ), Italiya ( Liviya va Somali ) ga tegishli edi . Belgiya Afrikada bitta , biroq eng boy koloniya — Kongo (

Misr Misr xalqi Afrika qit ' asida birinchi bo ' lib mustamlakachilikka qaqshatqich zarba berdi va u Afrikani qullik zanjiridan xalos etdi . Misr Afrikadagi eng yirik davlat emas ( hududi 1 mln . kv . km ., aholisi 52 mln . kishi ), biroq uning qit ' a hayotidagi iqtisodiy , siyosiy va ma ' naviy mavqei beqiyos . Misr arab millatining bir bo ' lagi hisoblanib , uning siyosatida arab milliy - ozodlik harakati xususiyatlari Afrika xalqlarining ozodlik uchun kurash umumiy xususiyatlari bilan uyg ' unlashib ketgan . www.arxiv.uz

Misr hududi bo ' ylab Yevropani Osiyo bilan tutashtiruvchi Suvaysh kanali o ' tadi va bu G ' arb mamlakatlarining strategik va iqtisodiy hayotida Misr muhim o ' rin tutishini anglatadi . Shu sababli Misr vatanparvarlarining mamlakat mustaqilligi uchun kurashi o ' ta keskin kechib , nafaqat yalpi arab millati , balki butun Afrika qit ' asi uchun ham ulkan ahamiyat kasb etdi . Suvaysh kanali — O ' rta Yer dengizi va Qizil dengiz o ' rtasidagi Suvaysh bo ' yni orqali o ' tgan . 1869 yilda ochilgan . Uzunligi — 161 km , chuqurligi — 16,2 m , kengligi — 120- 180 m . XX asrda ozodlik harakati Misrda Birinchi jahon urushi tugashi bilanoq boshlandi . 1918- yil noyabrda Qohirada Misr mustaqilligi uchun kurashni boshqarish jamoat qo ' mitasi tashkil qilini

Barcha ijtimoiy tabaqalar va ijtimoiy - siyosiy tashkilotlarni o ' z ichiga olgan Misr xalqi inglizlar va ularning ittifoqchisi — qirol hokimiyatiga qarshi oyoqqa turdi . Inglizlarning talabi bilan qirol « Vafd Misri » rahbarlarini qamoqqa oldi . 1919- yilda mamlakatda ommaviy namoyishlar boshlandi . Namoyishlar Qohiradan Yuqori va Quyi Misrga tomon ko ' chdi . Tinch namoyishchilarni to ' p va pulemyotlardan o ' qqa tutdilar . Qurbonlar soni sanoqsiz bo ' ldi . Bunga javoban ish tashlashlar va dehqonlaming qo ' llab - quwatlashiga tayangan qo ' zg ' olonlar boshlandi . Ko ' plab qishloq va shaharlarda inqilobiy hokimiyat idoralari tashkil qilindi . Qo ' zg ' olon ayovsiz bostirildi , uch hafta davom etgan to ' qnashuvlarda mingdan ortiq kishi

Jahon iqtisodiy inqirozi yillari (1929—1932) da bozor munosabatlari Misrda yanada rivojlandi , chet davlatlar bu yerga o ' z mamlakatlarida to ' xtab yotgan qator to ' qimachilik va shakar ishlab chiqarish korxonalarini ko ' chirib keltirdilar . Sanoat korxonalari bilan birga Misrda ishchilar sinfi ham o ' sib , yirik , mayda va o ' rta tadbirkorlar sinflari faollashib bordi . Bu sinflarning vakillari milliy - vatanparvarlik harakati saflarini to ' ldirdilar . 1930—1935- yillarda ommaviy ish tashlash , namoyish va norozilik mitinglari yana barrikada janglariga o ' sib o ' tdi . 1935- yil 21- noyabrda Misrning barcha shaharlarida umumiy ish tashlashlar bo ' lib o ' tdi . Qohirada kuni bo ' yi qo ' zg ' olonchilar va politsiya o ' r

Adabiyotlar ro ` yxati : 1 . Karimov I. A. Yangicha fikrlash va ishlash davr talabi. T.5. -T.: "O`zbekiston", 1997. 2. Karimov I. A. Xavfsizlik va tinchlik uchun kurashmoq kerak. T.10. - T.: "O`zbekiston", 2002. 3 . O`zbekiston milliy ensiklopediyasi. T.1-7. - T.: O`zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2001-2004. 4 . Ahmedov B. Lotin Amerikasi. T.O’z dav nashr. 1963. 5 . Jahon mamlakatlari. Spravochnik. T.O’zbekiston. 1990 y. 82 ta avtor. 6 . www.ziyonet.uz www.arxiv.uz

Купить

Похожие документы
Xiva shahri tarixi manbalarda aks etishi
Xitoy Xalq Respublikasining 1980–2020-yillardagi iqtisodiy rivojlanishi. «Xitoy sotsializmi»
Rossiya imperiyasining o`lkamizdagi mustamlakachilik siyosati va o`lkani o`rganish masalasi
Qadimgi Ossuriya davlati
Misrda Muhammad Ali islohotlari

Информация о документе

Продавец

Lotin Amerikasi va Afrika mamlakatlarida milliy ozodlik kurashlari

Похожие документы