Kirish Roʻyxatdan oʻtish

Docx

  • Referatlar
  • Diplom ishlar
  • Boshqa
    • Slaydlar
    • Referatlar
    • Kurs ishlari
    • Diplom ishlar
    • Dissertatsiyalar
    • Dars ishlanmalar
    • Infografika
    • Kitoblar
    • Testlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi 4000UZS
Hajmi 983.1KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 06 Sentyabr 2022
Kengaytma ppt
Bo'lim Slaydlar
Fan Fizika

Sotuvchi

Bohodir Jalolov

Magnit maydon. Doimiy magnit va uning qutblari 8 - sinf

Sotib olish
8-sinf fizika darsligi asosida 49-mavzu: Magnit maydon Mazkur bobda Siz doimiy magnitning va tokli o&#39;tkazgich atrofidagi magnit maydonning hosil bo&#39;lishi hamda magnit maydonm tavsiflovchi kattalildar bilan tanishasiz. Shuningdek, magnit maydonning tokli o&#39;tkazgichga va harakatlanayotgan zaryadli zarralarga ta&#39;siri, tokli g&#39;altakning magnit maydoni, elektromagnitlar va ularning amaliyotda qo‘llanilishi to&#39;g&#39;risida bilib olasiz. Magnit maydon. Doimiy magnit va uning qutblari Siz 1-bobda jismlarni bir-biriga ishqalaganda zaryadlanishi va ularning atrofida elektr maydon hosil bo&#39;lishi bilan tanishgansiz. Lekin shunday jismlar borki, ular bir-biriga ishqalanmasa-da, o&#39;z atrofida gravitatsion maydondan farqli bo&#39;lgan boshqa bir maydonni hosil qiladi. Xo&#39;sh, bu qanday maydon? Doimiy magnit va uning qutblari Tabiatda shunday tabiiy metall birikmalar mavjudki, ular ba&#39;zi bir jismlarni o&#39;ziga tortish xususiyatiga ega. Jismlarning bunday xossasi ular atrofida may don mavjudligini bildiradi. Bunday maydonni magnit maydon deb atash qabul qilingan, « Magnit » atamasining kelib chiqish tarixi Kichik Osiyodagi qadimiy Magnesiya shahri nomi bilan bog&#39;liq. U yerda topilgan bir-biriga tortiluvchi tog&#39; jinslari (tosh)ni «magnesiya toshi» deb atashgan. Buyuk yurtdoshimiz Abu Rayhon Beruniy (973-1047) o&#39;z asarlarida magnitni « ohanrabo » — «temirni tortuvchi» deb atagan, Beruniy qum aralash oltim zarralari orasidan tcmir zarralarini ajratib olishda magnitdan foydalanilishi haqida yozib qoldirgan. U magnitning bir xil nomli qutblari o&#39;zaro itarilishi, turli qutblari esa tortilishi, magnitga ishqalangan po&#39;lat ham magnitlanib qolishini tajriba orqali asoslab bergan. O&#39;zining magnitlangan holatini uzoq vaqt yo&#39;qotmaydigan jism doimiy magnit deb ataladi. 130-rasmda yassi va taqasimon shakldagi mag-nitlar tasvirlangan. Magnitni mayda temir jismlarga yaqinlashtiraylik. Bunda ular magnitning har ikki uchiga yopishganligini ko&#39;ramiz ( 131-a,b rasm). Magnitning ta&#39;siri eng kuchli bo&#39;lgan joyi magnit qutbi deyiladi. Har qanday magnitda ikkita - janubiy va shimoliy qutblari mavjud bo&#39;ladi. Magnitlarning janubiy qutbi S harfi (inglizcha « south » « janub » so&#39;zining bosh harfi) bilan, shimoliy qutbi N harfi (inglizcha « north » - « shimol » so&#39;zining bosh harfi) bilan belgilanadi. Odatda, janubiy (S) qizil, shimoliy (N) qutbi esa ko’k rangga bo’yaladi. Magnitning o &#39; rtasi neytral bo &#39; lib , u qismida tortishish kuchi mavjud emas . Dinamometrga osilgan mixga magnitning o &#39; rtasini yaqinlashtirib , bunga ishonch hosil qilish mumkin (131- d , rasm ). Magnitlarning ta&#39;sir kuchlari Magnitlarning o&#39;zaro ta&#39;sir kuchlarini tajri- bada kuzatish mumkin. Magnitlardan birini shtativga osib, ikkinchisini shu magnitga yaqin- lashtirganimizda ularning bir-biridan qochgan- ligi (132-a, rasm) va bir-biriga tortilganligini ko&#39;ramiz (132-b, rasm). Bir xil ishorali elektr zaryadlarning bir- biridan qochishi va har xil ishorali zaryadlarning bir-biriga tortilgani kabi, bir xil qutbli magnitlar ham bir-biridan qochadi, har xil qutbli magnitlar esa bir-biriga tortiladi. Magnitning yana bir xususiyati ularga metall (qaychi, mix kabi) jismlarni tekkizganda ularni ham magnitlab qo&#39;yadi. Masalan, temir qaychini magnitga tekkizsak, u magnitlanib, temir jismlarni o&#39;ziga tortganligini ko&#39;ramiz (133-rasm). Tabiiy magnit uzoq vaqt ta&#39;sir ettirilganda magnitlangan po&#39;lat bo&#39;laklari sun&#39;iy magnitlar deb ataladi. Magnitlar ham elektr zaryadlari kabi ta’sirlashadi, lekin ular orasida keskin farq ham mavjud. Elektrda musbat va manfiy ishorali zaryadlarni ajratish mumkin. Jismlarni ishqalash elektrlash va elektroskop yaproqchalarida turli ishoradagi zaryadlar hosil bo’lishini eslang. Magnit qutblarini esa, ajratib bo’lmaydi. Magnitni bo’lsak, ularning har bir bo’lagi shimoliy va janubiy qutbli magnitlarni hosil qiladi (134-rasm). Ingliz shifokori Uilyam Gilbert (1544-1603) doimiy magnitlarning xossalarini o’rganish bo’yicha tadqiqotlar olib brogan. Gilbertning 1600-yilda nashr etilgan < Magnit, magnit jismlar va ulkan magnit – Yer haqida > nomli kitobida magnitlarning quyidagi xossalarini bayon qilgan:
Sotib olish
  • O'xshash dokumentlar

  • Atom energetikasidan foydalanishda yadro yoqilg‘ilari. tabiiy uran va toriy izotoplari. uran izotoplarini sanoat usulida olish va boyitish. plutoniy izotoplari yadro yoqilg‘isi sifatida
  • Atom yadrosining bo‘linishi. bo‘linishning asosiy qonunlari. yadrolar bo‘linishini yadroning tomchi modeli asosida tushuntirish. bo‘linish reaksiyasi mahsulotlari va ularning xossalari
  • Astrofizik relyativistik obyektlar
  • Bosh soxasining anatomo-topografik tuzilishi. burun, shox va miyada o‘tkaziladigan operasiyalar
  • Biofizika fani haqida

Xaridni tasdiqlang

Ha Yo'q

© Copyright 2019-2026.

  • Balansdan chiqarish bo'yicha ko'rsatmalar
  • Biz bilan aloqa
  • Saytdan foydalanish yuriqnomasi
  • Fayl yuklash yuriqnomasi
  • Русский