Mayyalar kalendaridagi davriylik - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Mayyalar kalendaridagi davriylik

Купить

z MAYYALAR
KALENDARIDAGI
DAVRIYLIK

z
REJA:
1. MAYYA TAQVIMI
2. MAYYA TAQVIMIDAGI DAVOMIYLIK
3. MAYYA TAQVIMI HISOBLASH

z1MAYYA TAQVIMI
May a t aqv imi — Kolumbgacha boʻlgan Mesoamerikada
va Gvatemala togʻliklarida [1]
, Verakrus , Oaxaka va Chiapas ,
Meksikadagi koʻplab zamonaviy jamoalarda
qoʻllaniladigan kalendarlar tizimi hisoblanadi [2]
.
Maya taqvimining asosiy qoidalari butun mintaqada keng
tarqalgan boʻlib, kamida miloddan avvalgi V asrga oid
tizimga asoslanadi. U Zapotek va Olmek kabi boshqa
oldingi Mesoamerikan tsivilizatsiyalari tomonidan
qoʻllaniladigan taqvimlar va Mixtek va Atstek taqvimlari
kabi zamonaviy yoki keyingi taqvimlar bilan koʻp jihatlarga
ega [3]
.
Mayya mifologik anʼanalariga koʻra, Yukatek mustamlakasi
hisoblarida hujjatlashtirilgan va soʻnggi klassik va
postklassik yozuvlardan tiklanganidek, Itzamna xudosi
koʻpincha taqvim tizimi haqidagi bilimlarni ota-bobolari
Mayaga yetkazish bilan bir qatorda umumiy yozish va
boshqa asosiy jihatlarni ham eʼtirof etgan [4]
.

z2MAYYA TAQVIMI
DAVOMIYLIGI
Arifmetik jihatdan, kalendar raundining
davomiyligi 260 va 365 ning eng kichik
umumiy karrali, 18 980 — 73 × 260
Tzolkʼin kun va 52 × 365 Haabʼ kunli
hisobda hisoblashgan [11]
.

zTzolkʼin (zamonaviy maya orfografiyasida , shuningdek, tzolkin
yoziladi) mayalik tadqiqotchilar tomonidan Maya muqaddas davrasi yoki 260 kunlik
kalendar uchun keng qoʻllaniladigan nomdir. Tzolkʼin soʻzi neologizm boʻlib, Yucatec
Mayya tilida „kunlar soni“ degan maʼnoni anglatadi(Coe 1992-yilda). Kolumbgacha
boʻlgan Maya xalqi tomonidan qoʻllanilgan ushbu kalendarning turli nomlari hali
ham olimlar tomonidan muhokama qilinmoqda. Aztek taqvimi ekvivalenti Naguatl
tilida Tōnalpōhualli deb nomlangan. Haabʼ oylarining nomlari bugungi kunda
mustamlaka davridagi Yukatek Mayadagi mos nomlari bilan maʼlum boʻlib, XVI asr
manbalari (xususan, Diego de Landa va Chumayelning Chilam Balami kabi
kitoblarida) tomonidan koʻchirilib berilgan ekan. Kolumbgacha boʻlgan maya
yozuvlaridagi Haabʼ glif nomlarining fonemik tahlillari shuni koʻrsatdiki, bu yigirma
kunlik davrlar nomlari mintaqadan mintaqaga va davrdan davrga sezilarli darajada
oʻzgarib turardi, bu esa asosiy til(lar) va Klassik va Klassik tillardagi foydalanishdagi
farqlarni aks ettiradi. Postklassik davrlar ispan manbalari tomonidan yozilishidan
oldin [10]
.

z3MAYYA KALENDARIDA
HISOBLASH
Taqvim davri sanalari har 18 980 kunda, taxminan
52 quyosh yilida takrorlanganligi sababli, sikl har
bir umr davomida taxminan bir marta
takrorlanadi, shuning uchun tarixni toʻgʻri qayd
etish uchun tanishishning yanada nozik usuli kerak
edi. 52 yildan ortiq vaqtni belgilash uchun
Mesoamerikaliklar Long Count taqvimidan
foydalana ekan.
Mesoamerican Long Count taqvimini notoʻgʻri
talqin qilish
2012-yil 21-dekabrda kataklizm sodir boʻladi degan
mashhur eʼtiqodga asos boʻldi. 2012-yil 21-dekabr,
oddiygina kalendar keyingi bʼakʼtunga oʻtgan kun
edi, yaʼni Long Count 13.0.0.0.0. Keyingi
b’ak’tunning (Uzoq hisob 14.0.0.0.0) boshlanish
sanasi 2407-yil 26-mart deb belgilangan boʻlsa,
Long Count 1.0.0.0.0.0 da keyingi piktun (20
bʼakʼtunning toʻliq seriyasi) boshlangan sana
esa4772-yil 13-oktyabr belgilangan ekan.

z FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Tedlock, Barbara, Time and the Highland Maya Revised edition
(1992 Page 1) „Scores of indigenous Guatemalan communities,
principally those speaking the Mayan languages known as Ixil,
Mam, Pokomchí and Quiché, keep the 260-day cycle and (in
many cases) the ancient solar cycle as well (chapter 4).“
↑ Miles, Susanna W, „An Analysis of the Modern Middle
American Calendars: A Study in Conservation.“ In Acculturation
in the Americas. Edited by Sol Tax, p. 273. Chicago: University of
Chicago Press, 1952.

Mayyalar kalendaridagi davriylik

Купить

Похожие документы
Lyudovik XI asr diplomatiyasi
Marufatchilik adabiyoti xviii-xix asr garb va sharq marufatchiligi
Maleniziya xalxlari tarixiy antropologiyasi
Manbashunoslik va tarixshunoslik
Markaziy Osiyo Sovet davri Migratsion jarayonlarida