Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 8.5MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Метрология

Продавец

Bohodir Jalolov

Метрология, стандартлаштириш ва сертификатлаштириш

Купить
Режа:  Метрология ва унинг б у лимлари  Катталиклар.Катталикнинг улчамлилиги, қиймати, бирлиги ва уларнинг тизимлари  Катталикларни улчаш  улчаш принциплари, усуллари ва усулиятлари  Катталикларни улчаш натижалари ва хатоликлари Метрология, стандартлаштириш ва сертификатлаштириш www.arxiv.uz  Давлат метрологик назорати турлари, органлари ва объектлари  Узбекистон Республикасининг «Метрология туғрисида»ги қонуни  У збекистон Республикасининг давлат стандартлари  Халқаро метрология ташкилотлари  Урта Осиё қадимий катталиклар бирликлари  www.arxiv.uz  Метрология- улчашлар, уларнинг бирлилигини таъминлаш усуллари ва воситалари ҳамда керакли аниқ ликка эришиш йуллари ҳақидаги фан.  Метрология уч булимлардан иборат- назарий метрология, қонунлаштирувчи метрология ва амалий метрология.  Назарий (фундаментал) метрология- метрологиянинг фундаментал асосларини ишлаб чиқиш пред-мети булган соҳасидаги метрология булими.  Қонунлаштирувчи метрология- метрология буйича миллий идора фаолиятига қарашли ва бирликлар, улчаш усуллари, улчаш воситалари ва улчаш лабораторияларига давлат та-лабларини уз ичига олган метрология қисми. www.arxiv.uz  Амалий метрология- назарий метрология ишланмаларини ва қонунлаштирувчи метрология қоидаларини амалий қулланиш масалалари билан шуғулланувчи метрология були-ми. www.arxiv.uz  2 Катталиклар.  Катталикнинг улчамлилиги, қиймати, бирлиги ва уларнинг тизимлари   Катталик -сифат жиҳатидан ажратилиши ва миқдор жиҳатидан аниқла- ниши мумкин булган ҳодисалар, моддий тизим, модданинг хоссасидир.  Физик объектнинг (физик тизим, ҳодиса ёки жараённинг) физик хоссаси булган катталик ҳақида гапирилган ҳолларда "физикавий катталик" атамаси қулланилади. www.arxiv.uz  Катталикнинг қиймати - катталик учун қабул қилинган бирликларнинг маълум бир сони билан катталикнинг улчамини ифодалаш.  Катталикнинг сонли қиймати - катталикнинг қийматига ки-рувчи номсиз сон.  Чин қиймат -маълум катталикни сифат ва миқдор жиҳатдан идеал тавсифлай оладиган катталик қиймати.  Катталикнинг чин қиймати абсолют чин тушунчасига мос келтирилиши мумкин. Чин қиймат улчаш усуллари ва воситаларини тухтовсиз такомиллаштириб, чексиз улчашлар жараёни натижасида олиниши мумкин. www.arxiv.uz  Катталиклар тизими - катталикларнинг бирлари мустақил, бошқалари эса мус-тақил катталикларнинг функцияси деб қабул қилинадиган принципларга мувофиқ ташкил этилган катталиклар туплами.  Катталиклар тизими номида асосий деб қабул қилинган катта ликларнинг символлари қулланилади, масалан, механикавий катталиклар тизими, бунда асосий катталиклар сифатида йул L , масса М ва вақт Т қабул қилинган булиб, LMT тизими деб аталиши лозим. www.arxiv.uz  Асосий катталик -тизимга кирадиган ва тизимнинг бошқа катталикларидан мустақил деб шартли равишда қабул қилинган катталик  Ҳосилавий катталик -тизимга кирадиган ва бу тизимнинг асосий катталиклари орқали аниқланадиган катталик.  Мисоллар  1 LMT тизимида механикавий катталикларнинг ҳосилалари: v илгариланма ҳаракат тезлиги (модули буйича) v = dl / dt  тенгламаси билан аниқланади, бунда l - йул, t - вақт;  2 F моддий нуқтага қуйилган куч (модули буйича) F = ma тенгламаси билан аниқланади, бунда m - нуқта массаси, a -кучнинг таъсирида пайдо бул-ган тезланиш. www.arxiv.uz  Катталикнинг улчамлилик курсаткичи - ҳосилавий катталикнинг улчамлилигига кирадиган асосий катталик улчамлилигининг оши-рилган даража курсаткичи.  Юқорида келтирилган формуладаги l , m , t даража курсаткичлари х катталик ҳосиласи улчамлилигининг курсаткичлари деб аталади. Асосий катталик улчамлилигининг курсаткичи узига нисбатан олинганда бирга тенг. www.arxiv.uz  улчамли катталик -улчамлилигидаги асосий кат- таликларнинг камида бири нол-га тенг булмаган даражага оширилган катталик.  Тил қоидалари нуқтаи назаридан бу атамани "улчамлилик катталиги" деб аташ туғри булади. Мисол-LMTI  NJ тизимида Ғ куч улчамлилик катталиги булади: dim F=LMT -2 .  улчамсиз катталик -улчамлилигига кирган асосий катталикларнинг даражаси нол-га тенг булган катталик.  Тил қоидаларига мувофиқ бу атамани "улчамлиликсиз катталик" деб аташ туғрироқ булади. Бирорта каттликлар тизимида улчамсиз булган катталик бошқа ти-зимда улчамли булиши мумкин. Масалан, электр доимийси  о электроста-тик тизимда улчамсиз катталик булиб СИ катталиклар тизимида dim  o =L -3 M 1 T 4 I 2 улчамлиликка эга. www.arxiv.uz  Катталик тури - катталикнинг сифат жиҳатдан аниқлилиги.  Мисоллар:  1 Деталнинг диаметри ва узунлиги бир турли катталиклар.  2 Деталнинг узунлиги ва массаси бир турли булмаган катталиклар.  Аддитив катталик - турли қийматларини жамлаш, сонли коэффициентга купайти-риш, бир-бирига булиш мумкин булган катталик.  Мисол - узунлик, масса, куч босим, вақт ва б. аддитив кат таликларга киради  Ноаддитив катталик - қийматларини жамлаш, сонли коэффициентга купайтириш ёки бир- бирига булиш маъносиз булган катталик.  Мисол - Термодинамик температура. www.arxiv.uz  Катталик бирлиги - шартли равишда 1 га тенг қиймат берилган ва узи билан бир турли катталикларни миқ-дор жиҳатдан ифодалаш учун қулланиладиган, белгиланган улчамли катталик.  "Қонун ҳужжатлари" буйича мамлакатда қулланиш учун тайинлан-ган, бирликлар тизимини ва (ёки) алоҳида бирликларни ифодаловчи "қонунлаштирилган бирликлар" ту-шунчаси амалда кенг куламда қулла- нилади. www.arxiv.uz  Катталиклар бирликлари тизимининг асосий бирлиги (асосий бирлик)- асосий катталикнинг берил-ган бирликлар тизимидаги бирлиги.  Мисол - Халқаро бирликлар тизимининг асосий бирликлари метр (м), килограмм (кг), секунд (с), ампер (А), кельвин (К), моль (моль) ва кандела (кд).  Катталиклар бирликлари тизимининг ҳосилавий бирлиги (ҳосилавий бирлик)- асосий барликлар ёки асосий ва аниқланган ҳосилавий бирликлар билан боғловчи тенгла-мага мувофиқ ташкил топган, катталиклар тизимининг ҳоси- лавий катталик бирлиги.  Мисоллар: 1 м/с - СИ нинг асосий бирликлари метр ва секунддан ташкил топган тезлик бирлиги; 1 Н - СИ нинг асосий бир-ликлари - килограмм, метр ва секунддан ташкил топган куч бирлиги. www.arxiv.uz  Катталикнинг тизимдаги бирлиги - қабул қилинган бирликлар тизимига кирадиган катталик бирлиги.  СИ нинг асосий, ҳосила-вий, каррали, ва улушли бирликлари тизимдаги бирликлардир, масалан: 1 м; 1 м/с; 1 км; 1 нм.  Катталикнинг тизимдан ташқари бирлиги - қабул қилинган бирликлар тизимига кирмайдиган катталик бирлиги.  Тизимдан ташқари бирлик-лар (СИ бирлиуларига нисбатан) турт гуруҳга булитнади: www.arxiv.uz  1 СИ бирликлари билан баробар рухсат этилган бирликлар. Мисол: тонна, масса атом бирлиги, минут, соат, сутка, градус, минут, секунд, литр, ёруғлик йили, диоптрий, гектар, электрон- вольт, киловатт-соат, вольт-ампер, вар, ампер- соат, процент, промилле, пропромилле, бел, децибел, фон, октава, декада, непер.  2 Махсус соҳаларда қулланиш рухсат этилган бирликлар. Мисол: масса атом бирлиги, ёруғлик йили, диоптрий, электрон-вольт, киловатт-соат. www.arxiv.uz  3 Вақтинча (муваққат) рухсат этилган бирликлар. Масалан: денгиз мили, карат, текс, узел (0,514 m / s ), бар (10 5 Ра), гал (0,01 m / s 2 ), айланиш секундига (минутига).  4 Эскирган (рухсат этилмайдиган) бирликлар. Мисол: ангстрем, центнер, килограм (грамм, тонна)- куч, миллиметр симоб (сув) устуни, эрг (10 -7 J ), от кучи, пуаз, стокс, калория, рентген ( 2,58.10 -4 C / kg ), кюри, микрон, ампер-айланма, ар (100 m 2 ), гектар (10000 m 2 )www.arxiv.uz  Катталикни улчаш - катталик бирлигини сақлайдиган техникавий воситани қул-ланишга оид, улчанадиган катталик билан унинг бирлиги уртасидаги нисбатни (ошкор ёки ноошкор куринишда) топиш ва бу катталик қийматини аниқлаш имк Аниқлиги тенг булмаган улчашлар- бирорта каттликни аниқлиги бу йича фарқланувчи улчаш воситалари билан ва (ёки) турли шароитларда бажарилган қатор улчашлар.  Аниқлиги тенг булмаган улчашлар қаторига, бу қаторга кирган алоҳида улчашларнинг вазнини ҳисобга олган ҳолда ишлов берилади.  онини берувчи операциялар мажмуи www.arxiv.uz  Бир каррали улчаш - бир марта бажарилган улчаш.  Купчилик ҳолларда амалда айнан бир марта улчаш қулланилади. Масалан, вақтни соат билан улчаш, савдода маҳсулот массаси ва ҳажми ва ҳ.к., одатда бир марта бажари-лади.  Куп марта улчаш - натижаси бирин-кетин бажарилган улчашлардан олинган бир хил улчамли катталикни улчаш, яъни бир карра улчашлар қаторидан иборат булган улчаш.  Статик улчаш- муаяйн улчаш вазифасига кура, улчаш вақти давомида узгармайди деб қабул қилинган катталикни улчаш. www.arxiv.uz  Мажмуий улчашлар- бир неча номдош катталикларни бир вақтда утказилади-ган улчашлар, бунда катталик-ларнинг изланаётган қийматла-ри бу катталикларининг турли бирикмаларини улчашда олинадиган тенгламалар тизимини ечиш йули билан аниқланади.  Изоҳ - Изланаётган катталик қийматини аниқлаш учун тенгламалар сони катталиклар сонидан кам булмаслиги лозим.  Мисол - Ҳар хил тарози тош-ларининг массасини улчаб (солиштириб), бир тошнинг маълум массаси буйича тупламдаги алоҳида тошларнинг массаси аниқланади. www.arxiv.uz  Давлат метрология текшируви ва назорати турлари . Давлат метрология текшируви қуйидаги тарзда амалга оширилади:  улчаш воситаларининг турларини синаш ва тасдиқлаш;  улчов воситаларини Ҳамда улчовларнинг бажарилиш услубиётларини метрологик аттестация қилиш;  улчаш воситаларини, шу жумладан эталонларни текширувдан утказиш, калибрлаш; www.arxiv.uz  улчаш воситаларини Ҳамда улчашларнинг бажарилиш услубиётларини синаш, текширувдан утказиш, метрологик аттестация қилиш, улчашвоситаларини ва метрология фаолиятнинг бошқа муайян турларини калибрлаш ҳуқуқига эга булиши учун метрология хизматлари, марказлари, лабораторияларини аккредитация қилиш; www.arxiv.uz  Давлат метрология назорати:  улчов воситаларини тайёрлаш, таъмирлаш, уларнинг ижараси билан шуҒулланиш, уларни реализация қилиш, уларнинг ҳолати ва қулланилиши (физик улчамлар бирликлари эталонларини, моддалар ва материаллар таркиби, ҳамда хоссаларининг стандарт намуналарини, улчаш тизимларини қушган ҳолда);  улчовларнинг бажарилиш услубиётларининг қулланилиши;  белгаланган метрология нормалари ва қоидаларига риоя этилиши Ҳамда аккредитация қилинган метрология хизматлари, марказлари, лабораториялари фаолияти устидан амалга оширилади. www.arxiv.uz  Зарур Ҳолларда "Узстандарт" қарорига биноан метрология текшируви ва назоратнинг бошқа турлари ва шакллари хам белгиланиши мумкин. (УзР 25.04.2003 й. 482-II-сон Қонуни тахриридаги қисм),  Давлат метрология текшируви ва назорати давлат метрология хизмати органлари томонидан метрология нормалари ва қоидаларига риоя этилишини текшириш мақсадида амалга оширилади. www.arxiv.uz  Давлат метрология текшируви ва назорати метрология соҳасидаги қонун хужжатлари талабларига мувофиқ амалга оширилади.  Давлат метрология текшируви ва назорати объектлари. Қуйидагилар давлат метрология текшируви ва назоратининг объектлари ҳисобланади:  эталонлар;  улчаш воситалари;  моддалар ва материаллар таркиби, ҳамда хоссаларининг стандарт намуналари;  ахборот-улчаштизимлари;  улчашларни бажариш услубиётлари;  метрология нормалари ва қоидаларида назарда тутилган узга объектлар.  Давлат метрология текшируви ва назорати татбиқ этиладиган доиралар. www.arxiv.uz  Давлат метрология текшируви ва назорати:  соғлиқни сақлаш, ветеринария, атроф- муҳитни муҳофаза қилиш;  моддий бойликларни ва энергетика ресурсларини ҳисобга олиш;  савдо-тижорат, божхона, почта ва солиқ операцияларини утказиш, телекоммуникация хизматларини курсатиш; www.arxiv.uz  TAMOM www.arxiv.uz
Купить
  • Похожие документы

  • Metrologiya bo’yicha xalqaro tashkilotlar
  • Маҳсулот сифатини статистик қабул назорати. Статистик назорат қилишнинг умумий қоидалари. Статистик текшириш режаси ва уни танлаш тамойиллари
  • Xalqaro ISO 9000 seriyasidagi standartlar va axborot texnologiyalari
  • Sifatni boshqarishda standartlarning o’rni va ahamiyati
  • Konstruksiyalashning umumiy qoidalari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha