Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 778.8KB
Покупки 0
Дата загрузки 02 Декабрь 2023
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Физика

Продавец

Bohodir Jalolov

Механикa

Купить
МЕХАНИКА ФИЗИКА КАФЕДРАСИ01 0203 01 09 08 режа * Моддий нуқта динамикаси. *Куч. Масса. Импульс. Табиатда кучлар. * Ньютоннинг биринчи қонуни ва инерциал саноқ тизимлар. *Ньютоннинг иккинчи қонуни - ҳаракат тенгламаси. *Ньютоннинг учинчи қонуни. *Инерция маркази, масса маркази. *Масса маркази ҳаракати теоремаси. *Қаттик жисм айланма ҳаракати динамикаси. *Куч моменти, айланиш ўқига нисбатан импульс моменти. *Айланма харакат динамикасининг асосий қонуни. *Импульс моментининг сақланиш қонуни. 0E Моддий нуқта (жисм) динамикаси жисм ўзининг тинч ҳолатини ёки тўғри чизиқли текис ҳаракатини ташқаридан бошка жисмлар таъсир этмагунича сақлаб қолади.02 10 2B 1C Моддий нуқта (жисм) динамикаси Жисмларнинг ўзини тинч ҳолати ёки тўғри чизиқли текис ҳаракатини сақлаб қолиш хусусияти, жисмларнинг инерция хусусияти деб аталади. Масса – жисм инертлигининг ўлчов бирлигидир m (кг). Жисмнинг берилган M нуқтасидаги ρ зичлиги деб, кичик элементнинг dm массасини dV ҳажмига нисбатига айтилади. 01 0212 01 01 0E 18 01 0A 1D 01 0A 1F06 0A 20 16 0C 0A 0A 01 0D 0A 0E 0C 1D 0F 0A 04 0F 0A 06 Жисм ўзининг тинч ҳолатини ёки тўғри чизиқли текис ҳаракатини ташқаридан бошқа жисмлар таъсир этмагунича сақлаб қоладиган саноқ тизими инерциал саноқ тизими деб аталади. Ташқи куч таъсирида жисм ўзининг ҳаракат тезлигини ўзгартиради, тезланишга эга бўлади ёки ўзининг шакли ва ўлчамларини ўзгартириши мумкин – деформацияланади. Куч вектор катталикдир. Вақтнинг ҳар бир белгиланган моментида, куч ўзининг қиймати, фазодаги йўналиши ва қайси нуқтага қўйилгани билан характерланади. Импульс – моддий нуқтанинг m массасини унинг v тезлигига кўпайтмасига тенг бўлган, тезлик йўналишига эга бўлган вектор катталикдир. p m                  010101 38141C1A01 19 191136 14160F 13 23 30 30 270F 30 24 01 07 01 39 0102 1A 03 01 19 3726 Куч – вектор катталикдир08 Ньютон иккинчи қонунининг умумий ифодаси: Моддий нуқта ҳаракат миқдорининг вақт бўйича ҳосиласи жисмга таъсир этувчи кучга тенгдир. Моддий нуқтанинг олган тезланиши, таъсир этувчи куч йўналишига мос келиб, шу кучни моддий нуқта массасининг нисбатига тенгдир: Ньютоннинг иккинчи қонуниF a m                    d m d d p F ma m p dt dt dt d p F dt    02 06 1617 19 02 0212 15 1A 01 01 062225 Интеграл кўринишдаги Ньютоннинг иккинчи қонуни Ньютоннинг иккинчи қонунига асосан моддий нуқта импульсининг ўзгариши моддий нуқтага таъсир этувчи кучнинг импульсига тенгдир. Исталган вақт моментида жисмнинг олган тезлиги:0 0 1 ( ) ( ) ( ) t t t t F t dt m       01 07 F a m    Ньютоннинг учинчи қонуни Моддий нуқта ёки жисмларнинг бир-бирига таъсири, ўзаро таъсир кучлар характерига эга, бу кучлар модули бўйича тенг бўлиб, бир-бирига қарама-қарши йўналгандир :21 12 F F   01 0622 0212 19 19 • Ўзаро таъсирлашувчи жисмларнинг марказларини туташтирувчи чизиқ бўйлаб йўналган кучлар марказий кучлар деб аталади. • Исталган марказий кучлар консерватив ҳисобланади ва марказий кучлар таъсирида бўлган заррачалар потенциал энергияга эга бўладилар. Марказий кучлар rF F + +2 Mm F r   1 2 2 0 1 4 q q F r   F  F  1 q 2 q01 01 3D 19 04 07 13 01 07 07 01 1A 37 02 40 40 Оғирлик кучи Жисмнинг оғирлигиF m g                 2 9,81 м/с g    P m g a                                  P m g a     41 38 Ишқаланиш кучи k — жисм сиртининг ҳолатига боғлиқ бўлган ишқалиш коэффициенти; N — жисм сиртига нормал бўйича йўналган босим кучи. Ишқаланиш кучи жисмнинг бошқа жисм сиртида сирпанишига қаршилик кўрсатадиган куч бўлиб, жисмнинг сиртига нормал бўйича берган босим кучига тенгдир.TP F kN 07 02 14 01 1B 15 01 07 1C 1C Эластиклик кучи r — жисмнинг мувозанат ҳолатидан силжишини белгиловчи радиус – вектордир, k — жисмнинг эластиклик хусусиятига боғлиқ бўлган пропорционаллик коэффициенти . k — пружинанинг бикирлиги, x – эластик деформация .F k r                 F kx  44 16 42 10 1C 01 1402 42 10 24 1B 1D 14 01 45 1D Жисмнинг масса маркази (инерция маркази ) Моддий нуқталар тизимининг массаси m с тизимдаги моддий нуқталар массаларининг алгебрик йиғиндисига тенг. Унинг радиус вектори қуйидагига тенг: Тизимнинг массаси: Тизимнинг импульси:1 n i i i c m r r m      1 n i i m m    c cd r p m m dt                   01 3814 33 01 01 0212 01 10 01 1617 46 18 23 23 Масса маркази ҳаракати қонуни (инерции маркази) Тизим инерция маркази, унда тизимдаги барча моддий нуқталар массалари мужассамлашгандек ва тизимдаги моддий нуқталарга қўйилган ташқи кучларнинг геометрик йиғиндисига тенг куч таъсир қилгандек ҳаракатланади.1 n c i i d m F dt      01 02 01 01 23 1A12 27 1B 181421 Қаттиқ жисм айланма ҳаракатининг механикаси Моддий нуқта импульсининг айланиш ўқига нисбатан инерция моменти унинг массасининг айланиш радиуси квадрати кўпайтмасига тенг бўлган физик катталикдир Айланиш ўқига нисбатан тизимнинг инерция моменти тизимнинг n моддий нуқталари массаларининг кўрилаётган ўққача бўлган масофалари квадратлари кўпайтмаларининг йиғиндисига тенг физик катталикдир. Инерциянинг бош моменти — масса марказидан ўтадиган, айланишнинг бош ўқига нисбатан инерция моментидир. 2 i i i J m r  2 1 n i i i J m r    2 0 m J r dm  2E 02 02 09 040E 1716 1B 05 19 19 01 3018 1514 02 1A0F 42 11 09 Штейнер теоремаси Агарда масса марказидан ўтадиган ўққа нисбатан жисмнинг инерция моменти аниқ бўлса, у ҳолда, исталган бошқа параллел ўқларга нисбатан инерция моменти Штейнер теоремаси орқали аниқланади: Исталган z ўққа нисбатан жисмнинг инеция моменти J жисмнинг C масса маркази орқали ўтадиган параллел ўқларга нисбатан инерция моменти ва m жисм массасининг ўқлар орасидаги масофанинг квадратига кўпайтмаси йиғиндисига тенгдир:2 z c J J md   01 47 02 05 14 20 20 1311 120E 07 21 30 2202 01 10 23 01 30 1A 1B 2 z c J J md   L 2 1 12 с J mL  m 2 L d  m Z Z  2 2 2 1 12 2 1 3 z L J mL m mL           Z О нуқтага нисбатан куч моментини аниқлаш учун , О нуқтадан куч қўйилган А нуқтагача r радиус- вектор ўтказамиз. Куч моментиО d r  F  А M 08 Куч моменти О нуқтага нисбатан куч моменти радиус-векторнинг кучга вектор кўпайтмасига тенг бўлган физик катталикка айтилади: Куч моментининг модули - Кучнинг елкаси -, M r F                                   sin M F Fd    sin d r   08 02 02 2402 16 1B 1B 01 02 08 1A 01 01 01 08 Қаттиқ жисм айланма ҳаракати динамикасининг асосий тенгламаси куч остида жисмнинг чексиз кичик бурчакка бурилишида, куч қўйилган нуқта йўл босади ва бажарилган иш қуйидагига тенг бўлади: У ҳолда sin z dA F rd M d      ds rd   d  F  2 2 z z J dA dK d J d                      z z z z d d M d J d M J dt dt  0 d L dJ d M L или M J dt dt dt             d J I M dt        2E 11 01 1B 24 24 01 46 02 Қаттиқ жисм айланма ҳаракати динамикасининг асосий тенгламаси Агарда айланиш ўқи масса маркази орқали ўтадиган бош инерция ўқига мос тушса, у ҳолда қуйидаги вектор тенглик ўринли бўлади: бу ерда J — жисм инерциясининг бош моментидир.z z M J    M J                   d L M L dt      2E 131416 05 14 30 02 24 22 01 Импульс моменти Қўзғалмас O нуқтага нисбатан А моддий нуқтанинг импульс моменти радиус-векторнинг моддий нуқта импульс моментига вектор кўпайтмасига тенг физик катталикка айтилади:О d r  p  А L   , , L r p r m                                                                    07 2E 02 01 26 1A 1A 1A 1A 1B 1B Импульс моменти Берилган ўққа нисбатан қаттиқ жисмнинг импульс моменти алоҳида заррачаларнинг импульс моментлари йиғиндисига тенгдир: 2 1 1 n n z i i i i i z i i L m r m r J               , , ( )x y z y z x z y x i j k L r p r m x y z p p p i p z p y j p z p x k p x p y                                                                      07 02 020202 0202 49 29 02 Импульс моментининг сақланиш қонуни Ёпиқ тизимнинг импульс моменти вақт ўтиши билан ўзгармасдир: Берилган ўққа нисбатан қаттиқ жисмнинг импульс моменти шу ўққа нисбатан жисм инерция моментининг бурчакли тезликка кўпайтмасига тенгдир. Это — фундаментальный закон природы. Он является следствием изотропности пространства: инвариантность физических законов относительно выбора направления осей координат системы отсчета.z J const   L const  01 07 4A 30 02 49 1A 1A 19 03 12 19 14 02 14 16 0716 05 09 13 05 Илгариланма ва айланма ҳаракатларнинг асосий катталиклари072126 1B ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР 1. Савельев И. В. Курс физики. М.: Наука 1989 т. 1 2. Савельев И. В. Курс физики. М.: Наука 1989 т. 2 3. Савельев И. В. Курс физики. М.: Наука 1989 т. 3 4. Трофимова Т. И. Курс физики. М.: Высшая школа, 1985 г. 5. Абдурахманов К.П., Эгамов У. Физика курси , 2010 г 6. Детлаф А.А., Яворский Б.М. Курс физики. М.: Высшая школа, 1989 г. 7. Епифанов Г.И. Физика твердого тела. М. Высшая школа, 1977. 8. Огурцов Н.А. Курс лекций по физике, Харьков,2007. 9. Колмаков Ю.Н. Курс лекций по физике, Тула, 2002. 10. Оплачко Т.М.,Турсунметов К,А. Физика, Ташкент, 2007.09 Таълим сайтлари ва Интернет ресурслари 1. fizika.uz – талабалар ва физика ўқитувчилари учун сайт. 2. neutrino.ucoz.ru- ТАТУ Физика кафедраси доценти О.Э.Тигайнинг шахсий сайти. 3. fizik.ru - ТАТУ Физика кафедраси катта ўқитувчиси В.С.Хамидовнинг шахсий сайти. 4. estudy.uz- ТАТУ талабалари учун физикадан масофавий таълим тизими 5. Yenka.com 6. http://phet.colorado.edu/ 7. http://www.falstad.com/mathphysics.html 8. http://www.quantumatomica.co.uk/download.htm 9. http://school-collection.edu.ru23
Купить
  • Похожие документы

  • Yorug‘lik bosimi
  • Davolashda qo‘llaniladigan tezlatgichlar va ularning turlari
  • Lazerlarning amaliyotdagi qo`llanish sohalari
  • Optik sistemalarning aberratsiyasini o‘rganish
  • Gamma nurlanishlarning modda bilan o‘zaro ta’sirlashuvini o‘rganish

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha