Modda miqdori - mol kimyoning asosiy o'lchov birligi - Химия

Информация о документе

Цена	15000UZS
Размер	378.4KB
Покупки	1
Дата загрузки	20 Август 2024
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Химия

Modda miqdori - mol kimyoning asosiy o'lchov birligi

Купить

MUNDARIJA
KIRISH......................................................................................
.
I-BOB.ASOSIY ADABIYOTLAR TAHLILI
1.1. Modda miqdori - mol kimyoning asosiy o'lchov birligi haqida
umumiy tushuncha..........................................................
II-BOB. EKSPERIMENTAL QISM.
2.1. Oddiy va murakkab moddalarning mol miqdorini aniqlash…
2.2. Hajmi orqali mol miqdorni aniqlash………………
2.3 Kristallagidratlarda suvning mol miqdorini aniqlash
XULOSA....................................................................................
.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.................................
2

Kirish
2024-yil 27-mart kuni Oliy ta limni rivojlantirish tadqiqotlari markazidaʼ
respublikadagi davlat oliy ta lim muassasalari o quv ishlari prorektorlari va tegishli
ʼ ʻ
mas ul xodimlari ishtirokida oliy ta lim tizimini yanada rivojlantirish, ta lim
ʼ ʼ ʼ
jarayonini o quv-metodik ta minlash hamda oliy ta lim muassasalari faoliyatini
ʻ ʼ ʼ
takomillashtirishga bag ishlangan yig ilish tashkil etildi.
ʻ ʻ
Yig ilishda Study in Uzbekistan maxsus veb portaliga kiritilishi zarur bo lgan
ʻ ʻ
kontent ma lumotlar, oliy ta lim tashkilotlari va akademik litseylar tomonidan
ʼ ʼ
“Oliy va o rta maxsus ta limni bitirganlik to g risidagi diplomni tasdiqlash
ʻ ʼ ʻ ʻ
xizmati”ni ko rsatish, ilg or xorijiy adabiyotlarni sotib olish, tarjima qilish va nashr
ʻ ʻ
etish ishlarini tashkil etish kabi masalalar muhokama qilindi. Amalga oshirilishi
kerak bo lgan vazifalar kelishib olindi.Mustaqillik yillarida Respublikada amalga
ʻ
ashirilgan isloxatlar doirasida uzluksiz ta‘lim tizimini shakllantirish uzluksiz ta‘lim
tizimining barcha bosqichlarida faoliyat olib borayotgan ta‘lim muassasalarida
faoliyatini yanada takomillashtirish ,ta‘lim-tarbiya jarayoniga ilg‘or texnologiyani
tatbiq, etish o‘qitish jarayonida zamonaviy texnik vositalar xizmatidam
foydalanishga erishish, ta‘lim oluvchilar tamonidan o‘zlashtirilayotgan bilim,
shuningdek, kasbiy ko‘nikma va malakalar darajasini jahon ta‘limi standartlari
darajasiga ko‘tarishga erishish, barkamol shaxs va malakali mutaxasislarni
tayyorlashga yo‘naltirilgan ijtimoiy-pedagogik faoliyatning mavjud ko‘satgichi
bugunga kun talablariga to‘la muvofiq kelishi yo‘lida muayyan xarakatlarni
amalga oshirish maqsadga muofiqdir.
O‘zbekiston Respublikasi ―Kadrlar tayyorlash milliy dasturi ta‘limning barcha
‖
bosqichlarida islox qilishni asosiy vazifa qilib belgilandi.Islox qilishning eng
muhim tamonlaridan biri o‘quv tarbiya jarayoniga ilg‘or pedagogik texnologiyalar
joriy qilish hisoblanadi.Kimyo fani mavzulari o‘quvchi va talabalarda qiyin
o‘zlashtiriladigan fan bo‘lganligi uchun uni o‘qitishga yangi pedagogik
texnologiyalarni joriy qilish dolzarb muammo hisoblanadi.
Bugungi kunda kompyuter texnologiyalarining shiddat bilan rivojlanishi
barcha sohalar kabi ta‘lim sohasida ham yangi talablarni qo‘ymoqda.Ta‘limning
masofaviy o‘qitish usuli hozirgi kunda o‘zining àadolzarbligini ko‘rsatmoqda.Bir
3

qator oliy o‘quv yurtlari qoshida masofaviy ta‘lim muassalalari ochilmoqda bu esa
elektron darslikka bo‘lgan extiyoj kelib chiqishini bildiradi.
Psixolog olimlarning ta‘kidlashicha inson biron bir narsani eslab qolishi
uchun ma‘lum funksiyalarni bajarishi kerak. Insonlar eshitgan narsalarining 30%
ni eslab qoladi. Ko‘rgan narsasini esa 40-50% ni eslab qoladi ham eshitib, ham
ko‘rganda esa natija 60-70% ga oshadi. Ko‘rib eshitib amlda bajaraladigan
narsalarining yodda qolishi 80-90% ga oshadi.
Takror va takror aytaman: Yangi O‘zbekistonning asosiy ustuni – bilim,
ta’lim va tarbiya bo‘ladi! Dunyodagi Top-500 ga kiradigan chet el oliygohlari bilan
hamkorlikda kamida 50 ta qo‘shma o‘quv dasturi va “ikki diplomli tizim” joriy
etiladi. Bundan tashqari, bio-texnologiya, sun iy intellekt va boshqa yuqoriʼ
texnologik yo‘nalishlarda yiliga 500 nafar iste dodli yoshlar eng nufuzli xorijiy
ʼ
oliygohlarga davlat hisobidan o‘qishga yuboriladi. Buning uchun 200 million
dollar yo‘naltiriladi. Yoshlarimizning faolligi, Vatanimiz taqdiri va taraqqiyotiga
befarq emasligi, ertangi kunga katta umid va ishonch bilan qarayotgani
barchamizga g‘urur va iftixor bag‘ishlaydi.Biz bugungi O‘zbekiston bu — kechagi
O‘zbekiston emas, deb ko`p gapiramiz. Buning isbotini avvalo yoshlarimiz
siymosida, ularning yutuq va g‘alabalarida ko‘ramiz.
Ishining dolzarbligi . O'qituvchining ananaviy tarzdagi faolligi va barcha
materialni tushuntirishga harakat qilishi bilan bogliq bolgan noananaviy darslarni
amalga oshirish hozirgi kundagi dolzarb masalalardan biridir. Endilikda oqitish
jarayonida oquvchilarni zeriktirib qoymaydigan, fikrlashga, mustaqil ishlashga
yonaltiradigan har-xil metodlar va oqitish vositalaridan samarali foydalanish
muhim ahamiyat kasb etmoqda. O'qitish jarayonida ilgor pedagogik texnologiyalar
bilan boyitilgan talim asosida oquvchilarning bilim konikma va malakalarini
oshirish dolzarb pedagogik muammo hisoblanadi. Uzluksiz talim tizimini
shakllantirish, shuningdek, talim mazmunini yangilash talim sohasida olib
borilayotgan islohotlarning bosh goyasi sanaladi. Uzluksiz talim tizimi doirasida
faoliyat olib boruvchi talim muassasalari ilgor, demokratik hamda insonparvar
goyalarga tayangan hamda yangicha mazmunga ega bolgan ta'lim jarayonini tashkil
etishda muhim o'rin tutadi.
4

Ishining maqsadi va vazifalari . Tadqiqot maqsadi umumiy o'rta ta'lim
maktablarida o'quvchilarning Anorganik kimyo fanidan bilim olish samarasini
oshirish.Ularning modda miqdorini topish ,modda miqdorini topishga oid
tushunchalar berish hamda shunga doir masalar yechish ko'nikmasini shakllantira
olish.Maktab o'quvchilarining bilim, konikma malakalarini oshirishda noananaviy
o'qitish usullaridan foydalanish imkoniyatlarini o'rganish orqali dars ishlanmalarini
noananaviy uslubda ishlab chiqish. Interfaol usullardan foydalanish jarayonini
tashkil etish va otkazishni aniqlash va tajriba qilishdan iboratdir.
Tadqiqot vazifalari: Ushbu kurs ishi moddalarning modda miqdorini topish ,
modda miqdorini topishga oid masalalar yechish,masalalar yechish uslublari va "
Modda miqdori -mol kimyoning asosiy o'lchov birligi " mavzusiga bag ishlanganʻ
bo lib, unda mavzu bo yicha nazariy materiallar va mavzuni o qitish jarayonida
ʻ ʻ ʻ
ta lim texnologiyalaridan foydalanishga oid metodik tavsiyalar keltirilgan.
ʻ
Kurs ishining maqsadi va vazifalari . “Modda miqdori -mol kimyoning asosiy
o'lchov birligi ” mavzusini o qitishning nazariy va amaliy masalalarini tadqiq etish,
ʻ
fan yuzasidan o qitishni takomillashtirish bo yicha xulosalar va tavsiyalar ishlab
ʻ ʻ
chiqishdan iborat.
Kurs ishi maqsadidan kelib chiqib quyidagi vazifalar belgilab olindi:
- "Modda miqdori -mol kimyoning asosiy o'lchov birligi " shu jumladan
ushbu mavzuga doir masala va mashqlar yechish haqida umumiy tushunchalarni
shakllantirish o rganish ob ektlari, usullari, nazariy va amaliy ahamiyatini yoritib
ʻ ʻ
berish;
- М avzusini mazmun mohiyatini ochib berish;
- М avzusini o qitishda ta lim texnologiyalari va masala yechish usullarini
ʻ ʻ
o'rgatish bo'yicha ma'lumotlar berishdan iborat .
-Mavzusini o'quvchilarga sodda matematik tenglamalar orqali yechishni
o'rgatish.
-Mavzuni o'quvchilarga tushunutirishda masalalarni soddadan murakkabga
tomon olib borib o'rgatish .
5

I - Bob
1.1 . Modda miqdori - mol k i myoning asosiy o'lchov birligi
haqida umum i y tushunchalar
Kimyoda ma lum bir modda namunasidagi modda miqdori undagi diskretʼ
atom miqyosidagi zarrachalar soni avogadro doimiysiga nisbati bilan aniqlanadi.
Zarrachalar yoki obyektlar vaziyatga qarab molekulalar, atomlar, ionlar,
elektronlar yoki boshqa zarralar bo lishi mumkin va ular aniqlanishi kerak
ʻ
(masalan, natriy xlorid miqdori ). avogadro doimiysi n
a =6.022140 76×10 23
mol -
1
sifatida aniqlangan. Mol (belgi: mol) — xalqaro birliklar tizimidagi moddalar
miqdori birligi bo lib, (2019-yildan beri) avogadro konstantasini berilgan qiymatda
ʻ
belgilash orqali aniqlanadi [1]
. ba zida modda miqdori kimyoviy miqdor deb ham
ʼ
ataladi.
Modda miqdori va uning birligi molning fizikadagi roli tarixiy jihatdan mol
12 gramm uglerod-12 izotopidagi modda miqdori sifatida belgilangan. natijada, bir
mol kimyoviy birikmaning grammdagi massasi son jihatdan (barcha amaliy
maqsadlar uchun) moddaning molyar massasiga teng bo ladi. masalan, bitta suv
ʻ
molekulasi taxminan 18,015 m.a.b (massa atom birligi) massaga ega. shuningdek
bir mol suvda 6.022140 76×10 23
ta suv molekulasi mavjud va umumiy massasi
taxminan 18,015 gramnini tashkil qiladi.
1 . Molyar miqdorlar (mol uchun) namuna massasining uning miqdoriga
nisbati molyar massa bo lib, uning si birligi kg/mol (yoki, odatda, gramm) dir; bu
ʻ
suv uchun taxminan 18,015 g/mol va temir uchun 55,845 g/mol. hajm birligidan
boydalanib molyar hajmni ham olish mumkin. bu suv uchun taxminan 17,962
millilitr/mol va xona haroratida temir uchun 7,092 millilitr/mol. issiqlik sig imidan
ʻ
ham molyar issiqlik sig'imi olinadi.
2.Konsentratsiya miqdori (litr uchun mol) yana bir muhim olingan miqdor —
bu modda konsentratsiyasining miqdori kontsentratsiya yoki modda
konsentratsiyasi bu eritma namunasidagi ma lum bir moddaning miqdori sifatida
ʼ
aniqlanadi va namuna hajmiga bo linadi.
ʻ
6

ushbu miqdorning si birligi — litr (eritma) uchun mol (modda). shunday qilib,
masalan, natriy xloridning okean suvidagi konsentratsiyasi odatda taxminan 0,599
mol/l ni tashkil qiladi.
maxrajdagi hajm birligi erituvchining emas, balki eritmaning hajmidir.
shunday qilib, masalan, bir litr standart aroqda taxminan 0,40 l (315 g, 6,85mol)
yoki 0,60 l suv mavjud. shunday qilib, etanol miqdori kontsentratsiyasi (6,85
etanol mol miqori)/(1 l aroq hajmi) = 6,85 mol/l ga teng bo ladi. (6,85 etanol molʻ
miqdori)/(0,60 l suv hajmi)=11,4 mol/l deb hisoblash xato hisoblanadi.
kimyoda „mol/l“ birligini molyar sifatida o qish va uni „m“ belgisi bilan
ʻ
belgilash odatiy holdir (ikkalasi ham sonli qiymatdan keyin). shunday qilib,
masalan, har bir litr karbamid eritmasi (ch
4 n
2 o) suvda shu molekulaning 0,5 molini
o z ichiga oladi. kengaytmaga ko ra, konsentratsiya miqdori odatda eritmadagi
ʻ ʻ
eruvchi moddaning molyarligi deb ham ataladi. biroq, 2007-yil may holatiga ko ra,
ʻ
bu atamalar va belgilar iupac tomonidan qabul qilinmaydi.
bu miqdorni massa kontsentratsiyasi bilan chalkashtirmaslik kerak, ya ni
ʼ
erigan moddaning massasi eritma hajmiga bo linadi (okean suvidagi natriy xlorid
ʻ
uchun taxminan 35 g/l).
3.Miqdor nisbati (molyarlik uchun mol)
kontsentratsiya miqdori yoki „molyarlik“ ni „molyar kontsentratsiya“ dan
ham farqlash kerak, bu o rganilayotgan moddaning mollari (molekulalari) soni
ʻ
eritma namunasidagi umumiy mollar
(molekulalar) soniga bo linishi kerak. bu kattalikni to g riroq qilib miqdor nisbati
ʻ ʻ ʻ
ham deyiladi.
alkimyogarlar, ayniqsa dastlabki metallurglar, ehtimol, moddaning
miqdori haqida o zlari uchun yetarli tushunchaga ega edilar. ammo
ʻ
ularning retseptlar to plamidan tashqari g oyani umumlashtirish
ʻ ʻ
to g risida saqlanib qolgan qo l yozmalar bizda mavjud emas. 1758-yilda
ʻ ʻ ʻ
M.Lomonsov materiya miqdorining yagona o lchovi massa ekanligi
ʻ
haqidagi g oyani shubha ostiga qo ydi, lekin u bu fikrni faqat
ʻ ʻ
gravitatsiya haqidagi nazariyalariga nisbatan qo lladi. modda miqdori
ʻ
7

tushunchasining rivojlanishi zamonaviy kimyoning paydo bo lishi bilanʻ
tasodifiy va hayotiy ahamiyatga ega edi.
Mol miqdorni aniqlash uchu oddiy moddalarning berilgan massasini
bizga berilgan moddaning 1 molining massasiga nisbatini olishimiz
zarur.
Agarda bizga gaz moddalarning hajmmi berilsa bunda avagadro
doimmiysidagi har qanday gaz moddaning 1 moli 22.4 litr hajmni
egallashi ma`lum shu bo`yicha hisoblab topishimiz zarur.
Agarda berilgan elementlarning zarrachalar soni berilgan bo`lsa u
holda berilgan zarrachalar sonini 6.02 • 10 23
soniga nisbatini topish orqali
hisoblashimiz mumkin.
Modda miqdorini Mendeleyev-Klapeyron tenglamasi orqali ham topish
mumkin. Moddaning massasini m va molyar massasini M bilan belgilasak, bu
uchala kattalik orasida quyidagi bog`liqlik bor.
Bu yerda n mol miqdor, m masalada berilgan massa ,M berilgan
moddaning 1 molining massi
28 gramm KOH da necha mol modda borligini hisoblaylik.
m (KOH)= 28 g
M(KOH)= 56 g/mol
n=m/M=56/28=0.5
demak ushbu beilgan kaliy gidroksidning ya`ni KOH ning mol
miqdori 0.5 ekan
Shu formulaga oid yana bir qancha masalalar ishlashimiz mumkin.
1 masala:
10 gr NaOH ning mol miqdorini aniqlang?
8

Berilgan: 10 gr NaOH Formula: n=m/M
Yechilishi: 10:40=0.25 Javob : 0.25 mol
2 masala
196 gr H
2 SO
4 ning mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 196 gr H
2 SO
4. Formula: n=m/M
Yechilishi: 196:98=2 Javob; 2 mol 3 masala:
49 gr H
3 PO
4 ning mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 49 gr H
3 PO
4 Formula: n=m/M
Yechilishi: 49:98=0.5 javob: 0.5 mol
4 masala
112 gr N
2 gazining mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 112 gr N
2 Formula: n=m/M
Yechilishi: 112:28=4
Javob: 4 mol
5 masala
100 gr Ca metalining mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 100 gr Ca Formula: n=m/M
Yechilishi: 100:40=2.5
Javob:2.5 mol
6 masala
16 gr O
2 gazining mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 16 gr O
2 Formula: n=m/M
Yechilishi: 16:32=0.5
Javob:0.5 mol
7 masala
9

71 gr Cl
2 gazining mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 71 gr Cl
2 Formula: n=m/M
Yechilishi: 71:71=1. Javob:1 mol.
8 masala
216 gr Ag metalining mol miqdorini aniqlang?
Berilgan: 216 gr Ag Formula: n=m/M
Yechilishi: 216:108=2 Javob:2 mol
9 masala
92 gr Na metalining mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 92 gr Na Formula: n=m/M
Yechilishi: 92:23=4
Javob: 4 mol
10 masala
27.5 gr Mn metalining mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 27.5 gr Mn Formula: n=m/M
Yechilishi: 27.5 :55 = 0.5
Javob: 0.5 mol
11 masala
60 gr Mg metalining mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 60 gr Mg
10

Formula: n=m/M
Yechilishi: 60:24 = 2.5
Javob: 2.5 mol
12 masala
54 gr Al elementining mol miqdorini aniqlang ?
Berilgan: 54 gr Al Formula: n=m/M
Yechilishi: 54:27=2
Javob: 2 mol
13 masala
78 gr NH
3 moddasining mol miqdorini aniqlang?
Berilgan: 78 gr NH
3. Formula: n=m/M
Yechilishi: 78:17=4
Javob: 4 mol
14 masala
5.6 l NH
3 gazi necha mol miqdorda bo`ladi?
1 mol —22.4 l
0.25mol=x— 5.6 Javob: 0.25 mol
15 masala
11.2 l CO gazining mol miqdorini aniqlang ?
1 mol _______22.4 l
11

0.5mol=x ______11.2 l
Javob:0.5 mol 16
masala
33.6 l NO gazining mol miqdorini aniqlang?
1 mol ______22.4 l
1.5 mol=x ______ 33.6 l
Javob:1.5
17 masala
8 gr kislorod necha litr hajmni egallaydi?
32 gr ______1mol ______22.4 l
8 ______x=0.25mol______x=5.6 l Javob:5.6 l
18 masala
56 gr CO gazining mol miqdorini aniqlang?
28 gr ______1 mol
56gr ______ x=2 mol
Javob:2 mol
19 masala
23 gr NO
2 gazining mol miqdorini aniqlang?
1 mol ______ 56 gr
0.5 mol=x ______28 gr
12

Javob: 0.5 mol
20 masala
Agar nomalum metallning 13 gr miqdori 5.6 l miqdorni egallasa
uning molyar massasini aniqlang ?
13 gr ______5.6 l
52 gr =x ______22.4 l
21 masala
Mol nisbatlari 5:2 bo'lgan CD
4 va H
2 O tarkibidagi neytronlar soni
ayirmasi 8,5 ga teng bo'lsa, aralashmaning mol yig'indisini toping.
Yechimi:
5CD
4 . 2H
2 O
5(6+4)=50 ta N. 2(0+8)=16 ta N
50-16=34 — (5+2) 7 mol
8,5 — x=1,75 mol
J: 1,75 mol.
22 masala
Bir aralashma tarkibidagi CO
2 va SO
2 hajmiy ulushi mos ravishda x
va y ga teng. Ikkinchi xuddi shunday aralashma tarkibidagi CO
2 va SO
2
hajmiy ulushlari mos ravishda y va x ga teng. Agar ikkala aralashma
o'rtacha molyar massalarining farqi 2 ga teng bo'lsa x va y larni toping.
Yechimi:
Mr(xCO
2 •ySO
2 )-Mr(xSO
2 •yCO
2 )
(44x+64y)-(64x+44y)=2
20y-20x=2
y+x=1 x=0,45
13

y=0,55 J: 0,45;
0,55.
23 masala
11,2 g kremniy va uglerod aralashmasi qizdirilgan ishqor eritmasi
bilan ta'sirlashganda 8,96 l gaz ajraldi. Aralashmadagi kremniyning
massa ulushini toping.
Yechimi:
C+NaOH+H
2 O=x
Si+2NaOH+H
2 O=Na
2 SiO
3 +2H
2
H2(n) 8,96/22,4=0,4 mol
2 mol H
2 ______28 g Si
0,4 mol ______x=5,6 g
Si (w) 5,6/11,2=0,5
J: 0,5.
24 masala
Element yadrosida 42 ta neytron bor. Undagi protonlar nuklonlarni
44% ini tashkil qilsa ushbu elementni toping.
Yechimi:
100-44=56% N
56 ta neytron ______100% E
42 ta neytron ______ 75 g/mol As
J:As
25 masala
P, Al va C dan iborat 0,4 mol aralashmada jami elektronlar soni
2,9498•10² ⁴ ta. Aralashmadagi fosforning elektronlar soni uglerodning
elektronlar sonidan 5 marta ko'p bo'lsa, aralashmaning massasini (g)
aniqlang.
Yechimi:
29,498/6,02=4,9 ta e
14

15x+13y+6z=4,9
15x=6z•5 x+y+z=0,4
x=0,2×31=6,2 g P
y=0,1×27=2,7. Al. } 10,1 g z=0,1×12=1,2. C. J:
10,1 g .
26 masala
Xrom kislorod bilan ta'sirlashganda hosil bo'ladigan birikmasining
0,25 moli massasini (g) aniqlang.
Yechimi: 4Cr+3O
2 =2Cr
2 O
3 .
1 mol Cr
2 O
3 — 152 g
0,25 mol — x=38 g
J: 38 g
27 masala
1:2 hajmiy nisbatda olingan X va Y gazlari aralashmasining o'rtacha
molyar massasi bilan 2:1 hajmiy nisbatda olingan X va Y gazi
aralashmasining o'rtacha molyar massasi ayirmasi 8 ga teng, yig'indisi
esa ayirmasidan 13 marta katta. X va Y gazlarini toping.
Yechimi:
x+2y. 2x+y
--------- - ---------=8
1+2. 2+1 x+2y.
2x+y
--------- + ----------=8×13
1+3. 2+1
x=40. y=64
J: Ar, SO
2
28 masala
15

47,6 g noma'lum I valentli va II valentli metall aralashmasining 1,2
moli suvda eritilganda 22,4 l (n.sh) gaz ajralib chiqdi. Agar hosil bo'lgan
XOH ning massasi Y(OH)
2 nikidan 36,8 g ga kam bo'lsa, reaksiya uchun
olingan I valentli metall massasini (g) aniqlang.
Yechimi:
H2(n) 22,4/22,4=1
2X+2H
2 O=2XOH+H
2
Y+2H
2 O=Y(OH)
2 +H
2
2x+y=1,2 x+y=1
x=0,2•2=0,4 mol X
y=0,8 Y mol
XOH (m) X•0,4=0,4x. 17•0,4=6,8
Y(OH)2. Y•0,8=0,8Y. 34•0,8=27,2
0,4x+0,8y=47,6
0,4x+6,8+36,8=0,8y+27,2
x=39 K y=40 g Ca
K(m) 39×0,4=15,6 g
J: 15,6
29 masala
Natriy va kalsiy gidrofosfatlar aralashmasidagi metallarning
massasi aralashmani massasidan 192 g ga kam bo'lsa,
aralashmadagi mol nisbatini toping. (m(Na)+m(P)=108) Yechimi:
xNa2HPO4 yCaHPO4
46x+40y+192=142x+136y
46x+31x+31y=108 x=1
y=1
J: 1:1
30 masala
16

$Avagadro sonidan 4 marta kam sondagi sirka kislota xlorangidridini sintez qilish uchun kerak bo'ladigan tionil xlorid massasini (g) aniqlang. Yechimi: O. O . // // CH 3 -C. + SOCl 2 -->CH 2 -C. + SO+HCl . \ \ . OH. Cl 1/4=0,25 mol SOCl 2 (m) 119×0,25=29,75 g J: 29,75 1,25 mol modda 367,5 g suvda eritilganda uning 25% li eritmasi olindi. Erigan moddaning molyar massasini g/mol toping. (Reaksiya sodir bo'lmaydi). A)56 B)40 C)63 D)98 Yechimi: x ______=0,25 x+367,5 x=122,5 1,25 mol______122,5 g 1 mol________x=98 g/mol Ikki negizli anorganik kislota tuzlarining suvli eritmasida 5 atom oltingugurtga 7 atom natriy, 185 atom kislorod va 333 atom vodorod to'g'ri keladi (boshqa atomlar yo`q). Eritmaning massasi 1807 g bo`lsa, undagi natriy atomlari sonini aniqlang. Yechimi: S. Na. O. H. 17$