Kirish Roʻyxatdan oʻtish

Docx

  • Referatlar
  • Diplom ishlar
  • Boshqa
    • Slaydlar
    • Referatlar
    • Kurs ishlari
    • Diplom ishlar
    • Dissertatsiyalar
    • Dars ishlanmalar
    • Infografika
    • Kitoblar
    • Testlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi 3000UZS
Hajmi 496.0KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 02 Dekabr 2023
Kengaytma pptx
Bo'lim Slaydlar
Fan Fizika

Sotuvchi

Bohodir Jalolov

Молекуляр физика ва термодинамика

Sotib olish
ЭЛЕКТРОДИНАМИКА ФИЗИКА КАФЕДРАСИ МОЛЕКУЛЯР ФИЗИКА ВА ТЕРМОДИНАМИКА01 0D 0E 04 0C07 13 050306 Маъруза режаси • Макроскопик тизимларни статистик ва термодинамик изланиш усуллари. • Молекуляр – кинетик тасаввурлар. • Термодинамик параметрлар. • Температура. • Идеал газ. • Идеал газнинг ҳолат тенгламаси. • Изопроцесслар. Газ қонунлари.0C Статистик ва термодинамик изланиш усуллари Статистик усул — бу катта миқдордаги заррачалардан иборат бўлган тизимни излаш усулидир. У тизимни тўла характерловчи физикавий катталикларнинг статистик қонуниятлари ва ўртача қийматларига асосланади. Термодинамик усул – бу термодинамик тизимнинг ҳолатини аниқлаш усулидир. Тизимнинг ҳолати, унинг хусусиятини белгиловчи физик катталиклар мажмуасидан иборат бўлган термодинамик параметрлар билан белгиланади. 10 17 10 2F0D 30 34 2E1C 05 29 2B 33 1C 30 Термодинамик тизим Термодинамик тизим – макроскопик жисмлар мажмуасидан иборат бўлиб, бу жисмлар доимо ўзаро таъсирлашадилар ва нафақат ўзаро, балки ташқи муҳит билан ҳам энергия алмашиб турадилар . Одатда тизимнинг ҳолатини белгиловчи параметрлар сифатида – температура, босим ва солиштирма ҳажмлар танланади. Тизимнинг ҳолатини аниқлаб берувчи физикавий катталиклар тизимнинг параметрлари деб аталади.05 01 0D 29 21 20 30 01 07 1B 20 341C 0C 0D 25 14 Молекуляр – кинетик тасаввурлар Молекуляр физика ўрганадиган жараёнлар – жуда кўп миқдордаги молекулаларнинг ўзаро таъсири натижаси билан боғлиқ жараёнлардир. Жуда кўп миқдордаги молекулаларнинг ўзаро таъсири, ҳолатига боғлиқ қонунлар – статистик усуллар орқали ўрганилади. Молекуляр – кинетик назариянинг асосий ҳолатлари (МКН): 1.Барча моддалар, маълум оралиқда жойлашган атом ва молекулалардан иборат; 2. Молекулалар узлуксиз ва тартибсиз ҳаракатланадилар; 3. Заррачалар бир – бири билан ўзаро тўқнашадилар. 0C1E22 Молекуляр – кинетик тасаввурлар Массанинг атом бирлиги Нисбий молекуляр масса : M r молекуланинг массаси углерод атомининг массасидан 1/12 неча марта катталигини кўрсатади ёки 1 а.м.б. Авогадро сони исталган модданинг бир молида нечта атом (молекула) борлигини кўрсатади.27 0 1 1 . . 1, 67 10 12 C a e м m кг     м e a m m m M C r . . 1 12 1 0 0 0   моль N A 1 10 022, 6 23   0C1E22 0C14 2707 3D 29 2A 0D 21 17 3E 1D32 02 0B24 21 14 1D32 Молекуляр – кинетик тасаввурлар Модда миқдори :  (мол) – массаси граммларда сон жиҳатидан нисбий массага тенг бўлган моддо миқдоридир. Исталган модданинг 1 моли 0,012 килограмм углероддаги атомлар сонига тенг атом ёки молекулаларга эга бўлади. A A N m N N N m        A N N   0C1E22 2005 3D0D04 0B 3B 1B 20 09 1D 1B 21 Молекуляр – кинетик тасаввурлар Моляр масса – бир мол модданинг масасидир. Битта атомга тўғри келувчи а чизиқли ўлчам.Нисбий моляр массани моляр массага боғлиқлиги0 A m N m v     3 1 3 3 3 A A a V m N a N N N N          моль кг M r 3 10     0C1E22 2005 29 21 421C 09 14 0A1C 21 Температура Температура – модданинг иситилганлик даражасини кўрсатувчи физикавий катталикдир ва макроскопик тизимнинг термодинамик мувозанат ҳолатини характерлайди. Термодинамик температура шкаласи битта репер нуқта билан аниқланади – бу сувнинг газ, суюқлик ва қаттик фазавий ҳолати билан боғлиқ учлик нуқтасидир. Термодинамик температура шкаласида бу репер нуқта 273,16 К га тенгдир. 1 Кельвин сувнинг учлик нуқтаси термодинамик температурасининг 1/273,16 қисмига тенгдир. Табиатда абсолют нолдан паст температура бўлмайди! 05 0D 01 0D 1D 20 01 30 30 3414 05 2B 0D 11 1B 20 Авогадро қонуни • Исталган газнинг 1 моли, температура ва босим бир хил бўлганда, бир хил ҳажмга эга бўлади. Нормал шароитлардаги ( Т о = 273,15К = 0°С, р 0 = 101325Па. ) ҳажм қуйидагига тенг бўлади:моль м V 3 3 10 41, 22     0D 0B 01 09 30 0A 0D 3B 01 05 0B 30 0B 3C 30 Идеал газ Идеал газнинг физикавий модели: 1. Газ молекулаларининг хусусий ҳажми газ эгаллаган идиш ҳажмига нисбатан жуда кичикдир; 2. Газ молекулалари орасида ўзаро таъсир кучлари мавжуд эмас; 3. Газ молекулаларининг ўзаро ва идиш деворлари билан тўқнашиши мутлақ эластикдир.09 Идеал газнинг ҳолат тенгламаси • Идеал газ қонунларига асосан маълум массали газ ҳолати унинг учта термодинамик параметри билан белгиланади; Р - босим, V - ҳажм ва Т – температура. • Бу параметрлар бир-бири билан ҳолат тенгламаси деб аталадиган аниқ боғланишга эга: • f (P, V, Т) = 0 Термодинамик мувозанат. Бир неча жисмлардан ташкил топган тизим беиҳтиёрий термодинамик мувозанатга интилади, бу ҳолатда жисмлар температуралари тенглашади, босим ва ҳажм ўзгармасдан қолади. Учинчи тизим билан иссиқлик мувозанатида бўлган иккита тизим бир – бири билан иссиқлик мувозанатида бўлади (термодинамиканинг нолинчи қонуни).09 Берилган газ массаси учун қуйидаги ўринли бўлади: Нормал шароитларда идеал газнинг бир моли учун - Клайперон - тенгламаси -- универсал газ доимийси ҳисобга олсак эга бўламиз - Менделеев-Клайперон тенгламаси1 1 2 2 1 2 p V p V pV const или T T T   град моль D ж T V p м        31, 8 273 10 4, 22 10 013, 1 3 5 0 0 град моль D ж R   31, 8 V V м   0 0 м м p V pV R R T T      PV R или PV RT T     Қуйидагиларни инобатга олган ҳолда • Берилган температурада идеал газнинг босими молекулалар концентрациясига тўғри пропорционалдир. • Бир хил температура ва босимда барча газлар бирлик ҳажмда бир хил миқдорда молекулаларга эга бўладилар. - Модда - миқдори Менделеев-Клайперон тенгламасига эга бўламиз - концентрация - Больцман доимийсиA N N   град D ж N R k A 23 10 38, 1     V N n  nkT p  RT m pV   Газ молекулалари тартибсиз ҳаракатининг ўртача кинетик энергияси абсолют температурага тўғри пропорционалдир. Бундан, абсолют температурага эришиш мумкин эмаслиги келиб чиқади! Температура – молекулалар ҳаракати кинетик энергияси ўлчовидирЕ n p 3 2  nk Т p  kT E 2 3  05 37 Берилган массали газ учун, температура ўзгармас бўлганда, газ босимининг унинг ҳажмига кўпайтмаси ўзгармас катталикдир: T = const, m = const .Изотермик жараён Тизим параметрларидан бири ўзгармас бўлганда, қолганлари ўзаро боғланиш ҳосил қиладиган жараёнлар изожараёнлар деб аталади. Термодинамик жараён содир бўладиган температура қиймати ошиши билан , изотермани тасвирловчи гипербола юқорига силжийди.const pV  09 Гей-Люссак қонуни: Берилган массали газ ҳажми, босим ўзгармас бўлганда, температурага боғлиқ равишда тўғри чизиқ бўйича ўзгаради: Изобарик жараён Изобарик жараён – бу Р босим ўзгармас бўлганда термодинамик тизимнинг ўзгариш жараёнидир. V 0 — t = 0°C даги босим) 1( 0 t V V    1 273 1   K  09 Шарл қонуни: Ҳажм ўзгармас бўлганда газнинг берилган m массаси учун босимнинг температурага нисбати ўзгармас миқдордир : Изохорик жараён Изохорик жараён – V ҳажм ўзгармас бўлганда термодинамик тизим ҳолатининг ўзгариш жараёнидир. Берилган массали газ босими, унинг ҳажми ўзгармас бўлганда, температурага боғлиқ равишда тўғри чизиқ бўйича ўзгаради : P 0 — t = 0°C даги босимр const T  0 (1 ) р р t    1 273 1   K  09 Изобаралар ва изохоралар температура ўқини қуйидаги нуқтада кесиб ўтадилар Агарда саноқ бошини шу нуқтага кўчирсак Кельвин шкаласига ўтамиз: ИЗОХОРА ИЗОБАРА , Ct  2731  1   t T T V t V V   0 0 ) 1(    T p t p p   0 0 ) 1(    Дальтон қонуни Дальтон қонуни: Идеал газлар қоришмаси босими қоришмани ташкил этувчи газларнинг хусусий босимлари йиғиндисига тенгдирn p p p p     ... 2 1 V p , 1 V p , 2 V p , 3 08 01 02 0D 18 06 ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР 1. Савельев И. В. Курс физики. М.: Наука 1989 т. 1 2. Савельев И. В. Курс физики. М.: Наука 1989 т. 2 3. Савельев И. В. Курс физики. М.: Наука 1989 т. 3 4. Трофимова Т. И. Курс физики. М.: Высшая школа, 1985 г. 5. Абдурахманов К.П., Эгамов У. Физика курси , 2011 й. 6. Детлаф А.А., Яворский Б.М. Курс физики. М.: Высшая школа, 1989 г. 7. Епифанов Г.И. Физика твердого тела. М. Высшая школа, 1977. 8. Огурцов Н.А. Курс лекций по физике, Харьков,2007. 9. Колмаков Ю.Н. Курс лекций по физике, Тула, 2002. 10. Оплачко Т.М.,Турсунметов К,А. Физика, Ташкент, 2007.0E
Sotib olish
  • O'xshash dokumentlar

  • Atom energetikasidan foydalanishda yadro yoqilg‘ilari. tabiiy uran va toriy izotoplari. uran izotoplarini sanoat usulida olish va boyitish. plutoniy izotoplari yadro yoqilg‘isi sifatida
  • Atom yadrosining bo‘linishi. bo‘linishning asosiy qonunlari. yadrolar bo‘linishini yadroning tomchi modeli asosida tushuntirish. bo‘linish reaksiyasi mahsulotlari va ularning xossalari
  • Astrofizik relyativistik obyektlar
  • Bosh soxasining anatomo-topografik tuzilishi. burun, shox va miyada o‘tkaziladigan operasiyalar
  • Biofizika fani haqida

Xaridni tasdiqlang

Ha Yo'q

© Copyright 2019-2026.

  • Balansdan chiqarish bo'yicha ko'rsatmalar
  • Biz bilan aloqa
  • Saytdan foydalanish yuriqnomasi
  • Fayl yuklash yuriqnomasi
  • Русский