Информация о документе

Цена 40000UZS
Размер 148.4KB
Покупки 0
Дата загрузки 31 Октябрь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет История

Продавец

DocX Seller

Дата регистрации 31 Октябрь 2026

0 Продаж

Mustaqillik yillarida O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining shakllanishi

Купить
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKA SI OLIY TA ’LIM FA N VA IN N OVA TSIY A LA R VA ZIRLI GI MIRZO ULUG’BEK N OMIDA GI O’ZBEKISTON MILLIY UN IVERSITETI TA RIX FA KULTETI TA RIX TA ’LIM Y O‘N A LISHI 3-BOSQICH 2-GURUH TA LA BA SI ____________________________________________N IN G O’ZBEKISTON TA RIX I FA N IDA N “ MUSTA QILLIK Y ILLA RIDA O’ZBEKISTON RESPUBLIKA SI QUROLLI KUCHLA RIN IN G SHA KLLA N ISHI” MA VZUSIDA TA Y Y ORLA GA N KURS ISHI Topshirdi : ____________________ Qabul qildi: ___________________ Toshk ent -2025 1 MUN DA RIJ A KIRISH ………………………………………………………………………2-5 I BOB. O’ZBEKISTON RESPUBLIKA SI QUROLLI KUCHLA RIN IN G TA SHKIL TOPISHI 1.1. Qurolli Kuchlar huquqiy asoslanning yaratilishi.........................................6-12 1.2. Qurolli Kuchlarning tarkibi, vazifalari hamda ijtimoiy himoya va imtiyozlar......................................................................................................... 13-16 II BOB. O’ZBEKIST ON RESPUBLIK A SI QUROLLI KUCHLA R AKA DEMIY A SI 2.1. Qurolli kuchlar akademiyasi tashkil etilishi va harbiy kadrlar tayyorlash masalalari......................................................................................................... 17-23 2.2. Milliy armiyamiz – Yangi O‘zbekistonning mustahkam qalqoni..............24-29 X ULOSA ............................................................................................................ ..30 FOY DA LA N ILGA N ADA BIY OTLA R RO’Y X A TI ..................................31-32 2 KIRISH Mav zuning dolzarbligi. Vatanimizda harbiy ish tanzida O'zbekiston o'z davlat mustaqilligini tiklagan istiqlol davri alohida o'rin egallaydi O'zbekistonda qariyb 130 yillik mustamlakachilik tuzumiga barham berilib, mustaqil davlatchilik tiklanishi bilan mamlakat tarixida mutlaqo yangi davr boshlandi. O'z mustaqil taraqqiyot yo'lni tanlab olgan xalqimiz osoyishtaligi, tinch taraqqiyotini ta'minlash, bepoyon vatanimiz sarhadlarini qo'riqlash maqsadida O'zbekiston Respublikasa Qurolli Kuchlariga asos solindi O'zbekiston Respublikaaning ehidi va u zamonaviy harbiy texnika bilan ta'minlandi O'zbekistonning Mudofaa Doktrinasi ishlab chiqildi va milliy armiya faqatgina mudofaa maqsadlanga xizmat kilisti belgilab qo'yildi. Harbiy kadrlar tayyorlashga, ulaming ma'naviy tarbiyaaga, zamonaviy bilimlarini rivojlantirish, aqliy salohiyatini yuksaltirishga katta e'tibor berilmoqda. Tarixiy tadqiqotlaming ko'rsatishicha, vatanimiz hududida davlatchilik nvojlanib, jadal taraqqiyot sodir bo'lgan davrlarda harbiy san'at ham rivojlanib, yuksalgan. Yoki aksincha, siyosiy parokandalik va tarqoqlik davrlarida harbiy san'at ham turg'unlikka uchragan Mustamlakachilik davrlarida esa o'z hukmronligini qurol kuchi bilan saqlab turgan mustabid hukumat xalqi harbiy sohaga umuman yaqinlashtirmagan. Harbiy ish tarixi mazmunan juda keng qamrovli soha sifatida harbiy sohaga tegishli barcha tushunchalarni hartiy siyosat, jang maxorati, qurol-yarog'lar, mudofaa tizimi, harbiy san'at, ayni maytda urushlar tarzini ham qamrab oladi. O'zbekistonda harbiy ish tarixi juda chuqur tarixiy ildizlarga ega bo'lib, insoniyat tarixida qadimiy sivilizatsiya o'choqlaridan binga asos solgan xalqimizning serqirra va boy o'tmish madaniyatining muhim tarkibiy qismini tashkil qiladi. Shu bilan birga, mustaqillik davridan keyin milliy armiyamizga asos solinishi, O'zbekiston Respublikasinda milliy armiyaning barpo etilishi va harbiy islohotlar, Qurolli Kuchlar huquqiy asoslarining yaratilishi, harbiy kadrlar tayyorlash masalalari, milliy armiyaning rivojlanish bosqichlari va isloh qilish, umuman olganda, harbiy sohaning rivojlanishi bosqichlari, takomillashuvi hamda 3 ahamiyatini qamrab olgan tarixiy voqealarni real ma'lumotlar asosida yoritish mavzu dolzarbligini belgilab berdi. Ishning maqsadi v a v azifalari . Kurs ishining maqsadi mustaqil O'zbekistonda milliy armiyaga asos solinishi, harbiy islohotlar, harbiy sohaning rivojlanishi, takomillashuvi va uning ahamiyati, harbiy kadrlar tayyorlash masalalari tizimini yoritib berish. Ushbu maqsaddan kelib chiqib quyidagi vazifalarni bajaramiz. -O'zbekiston Respublikasida milliy armiyaning barpo etilishi va harbiy islohotlar xususida ma'lumotlar berish; - Qurolli Kuchlar huquqiy asoslarining yaratilishini yontib berish; - Qurolli Kuchlarning tarkibi va vazifalarini o'rganib chiqish; - Harbiy kadrlar tayyorlash masalalarini tahil qilish; - Milliy armiyaning rivojlanish bosqichlari va isloh qilish jarayonlarini asoslab berish; - Harbiy mashqlarda modellashtirish va simulyatsiya jarayonlari haqida ma'lumotlar berish; - Harbiy sohadagi kuchli ijtimoiy himoya va imtiyozlar yuzasidan xulosalar chiqarish. Kurs ishining ahamiy at i. Kurs ishi mazmunini qamrab olgan ma'lumotlar quyidagi ilmiy ahamiyatga ega deb hisoblaymiz. - O'zbekiston Respublikasida milliy armiyaning barpo etilishi va harbiy islohotlar xususida ma'lumotlar berildi; - Qurolli Kuchlar huquqiy asoslarining yaratilishini yontib berildi; - Qurolli Kuchlarning tarkibi va vazifalarini o'rganib chiqildi; - Harbiy kadrlar tayyorlash masalalarini tahlil qilindi; - Milliy armiyaning rivojlanish bosqichlari va isloh qilish jarayonlari asoslab berildi; - Harbiy mashqlarda modellashtinsh va simulyatsiya jarayonlari haqida ma'lumotlar berildi; 4 Kurs ishi mazamunini qamrab olgan tarixiy ma’lumotlar oliy o'quv yurtlarining Tarix fakulteti Tarix bo'limi huzurida, "Tarix faniga ixtisoslashgan umumta'lim maktabida va litsey maktablarda, O'zbekiston tarixi fani bo'yicha "Tarix" va "O'lkashunoslik to'garaklarida olib boriladigan mavzularni ishlab chiqishda foydalaniladi. Mav zuning o'rganilganlik darajasi. Kurs ishida mustaqil O'zbekiston milliy armiyaga asosida harbiy ish tarixi ilk bor eng qadimdan to hozirga bo'lgan yaxlit davriy chegarada, bosqichma- bosqich hamda keng turdagi tarixiy manbalar -arxeologik topilmalar, qo'lyozmalar, arxiv hujjatlari, davriy matbuot va adabiyotlar asosida yoritilgan, shuningdek, "Qurolli Kuchlar tarixi muzeyi materiallaridan foydalanildi. O'zbekiston tarixining turli davrlari va yo'nalishlari bo'yicha yetakchi mutaxassislar, harbiy fanlar tarixi bo'yicha mutaxassislar, yosh tadqiqotchilari bir qancha tadqiqotlar, ilmiy izlanishlar olib borishgan. Xususan, harbiy fanlar nomzodi, podpolkovnik H.Dadaboyev (O'zbekaston Respublikasida milliy armiyaning barpo etilishi va harbiy islohotlar) tomonidan tayyorlangan mazkur asar ko'p asrlik ilmiy izlanishlar samarasidir. Kurs ishining t ark ibi. Kirish, ikki bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhatidan iborat. 5 I BOB. O’ZBEKISTON RESPUBLIKA SI QUROLLI KUCHLA RIN IN G TA SHKIL TOPISHI 1.1.Qurolli Kuchlar huquqiy asoslanning y arat ilishi O'zbekistonda mustaqillikning birinchi kunlaridanoq tabiat in’om etgan, mehnatkash xalqimiz tomonidan bunyod etilgan moddiy va ma'naviy boyliklarni, mustaqillik, xavfsizlik va hududiy yaxlitlikni himoya qiluvchi, barqaror va izchil demokratik rivojlanishning ishonchli va mutahkam kafolati bo'la oladigan milliy armiyani shakllantirish davlat siyosatining bosh masalalari sifatida qaraldi. Shu maqsadda O'zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Islom Karimov Qurolli Kuchlarining asoschisi va Oliy Bosh qo'mondoni sifatida og'ir va murakkab vaziyatga qaramay, kun tartibiga har tomonlama ta'minlangan, professional, zamonaviy talab va standartlarga javob beruvchi milliy Qurolli Kuchlarni tashkil etish masalasini qo'ydi va bu boradagi ustuvor vazifalarni belgilab berdi.Eng avvalo, O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarini shakllantiris hning huquqiy asoslarini yaratishga kirishildi. O'zbekisto n Respublikasi birinchi Prezidentining 1991-yil 6-sentabrdagi farmoniga asosan Mudofaa ishlari vazirligi tashkil qilindi va uning vazifalari belgilandi Mudofaa ishlari vazirligi zimmasiga umumiy safarbarlik, Milliy gvardiyani tuzish, fuqarolar mudofaasini amalga oshirish, harbiy ta'lim sohalarini boshqarish, harbiy xizmatga chaqirish va muqobil xizmatni tashkil qilish, qo'shinlarni joylashtinsh, harbiy texnika va qurol-yarog'lami saqlash va takomillashtirish vazifalari yuklatildi. 1 1992-yil 14-yanvarda esa O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining «O'zbekiston Respublikasi hududida joylashgan harbiy qismlar va harbiy o'quv yurtlari to'g'risida»gi Qarori asosida O'zbekiston Respublikasi hududida joylashgan sobiq ittifoq Qurolli Kuchlarining barcha qismlari, harbiy o'quv yurtlari, muassasa va tashkilotlar ulaming qarshiligiga qaramay, O'zbekiston tasarrufiga o'tkazildi. 2 1992-yil 24-martda Milliy xavfsizlik xizmati qoshida 1 Islom Karimov O'zbekistomming o'z istiqlol va taraqqiyot yo'li T.."O'zbekiston", 1992. 120- 122-betlar 2 1992-yil 14-yanvardagi O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining «O'zbekiston Respublikasi hududida joylashgan harbiy qismlar va harbiy o'quv yurtlari to'g'risida»gi qarori 6 Chegara qo'shinlari boshqarmasi tashkil etilib, mamlakat hududidagi chegara qo'shinlari bo'linmalari uning tasarrufiga o'tkazildi. 1992-yil 18-maydan e'tiboran havo desantlari, harbiy transport aviatsiyasi, razvedka ko'shinlari, ta'minot qismlari, 1992-yil 12-noyabrdan esa havo hujumiga qarshi harbiy qismlar, 13-noyabrdan kimyoviy harbiy qismlar davlat tasarrufiga olindi. O’zbekiston Respublikas modofaa ishlari bo'yicha Vazirligi O'zbekaston mudofaa Respublikasi Mudofaa Vazirligiga aylantirildi. O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1992-yil 3-iyulda bo'lib o'tgan sessiyasida yosh mustaqil davlatning mudofaa sohasidagi siyosatining asoslari belgilandi. Shu kuni O'zbekiston Respublikasining «Mudofaa to'g'risida», «Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to'g'risida», «Harbiy qasamyod to'g'risida» va «Muqobil xizmat to'g'risida »gi qonunlari qabul qilindi. Mazkur hujjatlar O'zbekist on Respublikasining Qurolli Kuchlari qurilishi uchun hukuqiy asos bo'ldi. 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida Qurolli Kuchlarning maqsad va vazifalarini aniq belgilab qo'yildi Xususan, uning 52-moddasida O'zbekiston Respublikasini himoya qilish har bir fuqarosining burchi ekanligi, fuqarolar qonunda belgilangan tartibda harbiy yoki muqobil xizmatni o'tashga majburligi 3 , 125-moddasida esa O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari O'zbekiston Respublikasining davlat suverenitetini va hududiy yaxlitligini, aholining tinch hayoti va xavfsizligini himoya kilish uchun tuzilishi, Qurolli Kuchlarning tuzilishi va ulami tashkil etish qonun bilan belgilanishi 4 , 126-moddasida O'zbekiston Respublikasi o'z xavfsizligini taminlash uchun yetarli darajada Qurolli Kuchlarga egaligi ko'rsatib o'tilgan 5 . Respublika Oliy Kengashining XIV sessiyasida (1994- yil 29-dekabr) qabul qilingan qonunga asosan 14-yanvar «Vatan himoyachilan kuni» deb belgilandi va har yili nishonlanadigan bo'ldi. 3 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 52-moddasi. 4 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 125-moddasi 5 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 126-moddasi 7 Milliy xavfsizlikni ta’minlash maqsadida 1995-yil 30-avgustda O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining III sessiyasida Harbiy Doktrina qabul qilindi. Unda O'zbekistonda davlatning mudofaa sohasidagi harbiy siyosatining asosiy yo'nalishlari o'z aksini topdi. Umuman davlat ahamiyatiga molik ushbu hujjatda O'zbekoston Respublikan harbiy siyosatining asoslari, harbiy qurilish hamda faoliyatdagi asosiy tamoyil va ustuvor vazifalar belgilab berildi. 6 2000-yildan esa O'zbekiston Respublikan o'z harbiy siyosati mudofaa xarakteriga ega ekanligi, davlatlararo munosabatlardagi ziddiyatlarni hal etishda tinchlik yo'lni tutish, urushni inkor etishni ma'lum qilib, Harbiy doktrina o'rniga Mudofaa doktrinasiga o'tdi. O'zbekiston boshqa davlatlar bilan munosabatlarda mamlakatning milliy davlatchilik manfaatlari ustuvorligi, o'zaro manfaatdorlik, teng huquqlilik, ichki ishlarga aralashmaslik, munozarali masalalarm tinch yo'l va muzokara asosida hal etish, davlatlararo chegaralami buzmaslik va o'zgartirmaslik tamoyillariga asoslanishini ma'lum qildi. O'zbekiston Respublikasi mudofaa doktrinasi mamlakat milliy xavfsizligini ta'minlashga qaratilgan rasmiy qarashlar, tamoyil va yondashuvlar, amaliy chora-tadbirlar tizimini o’zida mujassam etgan Qurolli Kuchlar O'zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligi, mamlakatimiz sarhadining daxlsizligi xalqimizning tinch-osoyishta hayotining ishonchli himoyasini ta’minlashi uchun yuksak jangovar qobiliyatga, iqtisodiy, harbiy-texnik va ilmiy salohiyatga ega bo'lishi lozim. Shu bilan birga mamlakat mudofaasi, tinchlikni saqlashda jamiyatdagi hamjihatlik, har bir fuqaroning vatanparvarlik fazilatlari, Vatanga bo'lgan muhabbati va sadoqati muhim omil bo'lib hisoblanadi. O'zbekiston Respublikasining “Mudofaa to'g'risida”gi Qonunida mudofaa sohasidagi davlat siyosatining asosiy tamoyillari sifatida quyidagilar belgilandi: -boshqa davlatga qarshi harbiy kuch ishlatmadik, biroq yurtimizga uyushtirilgan har qanday tajovuzning oldini olish va uni daf etish (O'zbekiston 6 1995-yil 30-avgustda O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining III sessiyasida qabul qilingan Harbiy Doktrina. 8 Respubldom tegishli shartnomalar bilan bog'langan davlatlarga yordam ko'rsatish hollari bundan istimo), - xalqaro huquq me’yorlariga muvofiq ravishda kolletiv xavfsizlik tizimlarida ishtirok etish; -harbiy-assay bloklarda qatnashmaslik; -harbiy qurilishning zamonaviy urushlar va qurolli mojarolarning xususiyatiga monand bo'lishi; -yadro quroli va boshqa turdagi ommaviy qirg'in qurollari yaratish, ishlab chiqarish, qayta ishlash, saqlash, tarqatish va joylashtirishni rad etish; -mudofaaning yetarli darajada bo'lishi; -harbiy xizmat nufuzini ta’minlash. 7 Qonunga asosan, Qurolli Kuchlarga O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo'mondoni raxbarlik qilishi belgilandi. Urush vaqtida O'zbekiston Respublikasi mudofaa vazirligi qurolli kuchlar Oliy Bosh Qo'mondonining o'rinbosari vazifasini bajaradi. Qurolli kuchlar kundalik faoliyatining raqbarligini vazirlik, davlat qo'mitalari raxbarlari amalga oshiradi. “Mudofaa to'g'rinda”gi Qonunga asosan, davlat rahbarining harbiy masalalar bo'yicha vazifalari belgilandi. Mazkur qonunning 8- moddasiga asosan, O'zbekiston Respublikas Prezidenti quyidagi vakolatlarni bajaradi: - O’zbekiston Respublikasining mudofaa siyosati va harbiy qurilishining asosiy yo'nalishlarini belgilaydi; - Mudofaa sohasidagi davlat boshqarmasining organlari faoliyati ustidan rahbarlik qiladi; - O'zbekiston Respublikasi mudofaasini ta'minlash, suvereniteti, xavfsizligi va hududiy yaxlitligini himoya qilish bo'yicha ma’lum choralar ko'radi; - Qurolli Kuchlarni barpo etish va ularning taraqqiyoti hamda mudofaasini tashkil qilish bo'yicha davlatning boshqa reja va dasturlarini tasdiqlaydi; 7 O'zbekiston Respublikasining “Mudofaa to'g'risida”gi Qonuni 9 - O'zbekiston Respublikasining qurolli kuchlar va boshqa harbiy tashkilolotlarning tizimi va tarkibini tinchlik va urush davrida tasdiqlaydi; - harbiy harakatlarni olib borish hamda xalqaro tinchlikka yo'naltirilgan tadbirlarda qatnashish bo'yicha qaror qabul qiladi va buyruq beradi; - O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida o'rnatilgan tartib bo’yicha O'zbekiston Respublikasiga hujum bo'lganda bosqinchilikdan mudofaalanishning o'zaro majburiyatlarni bajarish zaruriyati yuzaga kelganda, O'zbekiston Respublikasining hududida yoki alohida joylarda favqulodda holatni hamda aholini umumiy yoki qisman jalb etishni e'lon qiladi; - Qurolli kuchlarning Oliy Qo'mondonligining lavozimlariga tayizlash, lavozimidan ozod qilish, oliy unvonlar bilan taqdirlash huquqiga ega. Harbiy xizmatga oid O'zbekiston Respublikasining fuqarolari sonini, ularning harbiy xizmatni o'tashi, harbiy xizmatga chaqiruvdagi fuqarolarning harbiy ro'yhatga olish tartibini, ularni qurollanish hajmi, Qurolli Kuchlar va mudofaa ehtiyojlari uchun zarur bo'lgan harbiy texnik va ashyoviy mulk hamda mahsulot va boshqa moddiy-tenikaviy ashyolarni belgilaydi; - O'zbelaston Respublikasi fuqarolarini tezkor harbiy xizmatga chaqiruvi bo'yicha qarorlarni qabul qiladi; - mamlakat iqhsodiyotining safarbarlikka tayyorgarligini hamda davlatning safarbarlik va strategik rezervlaridan foydalanishni tasdiqlaydi; - harbiy oliy va o'rta maxsus, harbiy ta'lim fakultetlari hamda harbiy tayyorgarligi bo'yicha markazlarini tashkil qiladi, qayta tuzadi va bekor qiladi. 8 “Mudofaa to’g’risida”gi Qonunda O'zbekiston qurolli kuchlarining harbiy tamoyillari ham belgilab berildi. Bu tamoyillar quyidagilardan iborat: - Qonun ustuvorligi; - Markazlashgan boshqaruv va yagona qo'mondon; - Doimiy jangovar tayyorgarlik; - Partiyasizlik; 8 O'zbekiston Respublikasining “Mudofaa to'g'risida”gi Qonunning 8- moddasi 10 - Harbiy xizmatchilar ularning oilalarini ijtimoiy qo'llab- quvvatlash. Qurolli kuchlar boshqaruvning yagona tizimini shakllantirish, mamlakat hududiy yaxlitligi va xavfsizligini, qo'shin turlarining o'zaro aloqasini ta’minlash hamda ulardan samarali foydalanish uchun Qurolli Kuchlarning Bosh shtabini Birlashgan shtabga aylantirish zaruriyati yuzaga keldi. 2000-yil 29-sentabrda O’zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Farmoniga asosan O'zbekiston Respublikasining Qurolli Kuchlarning Birlashgan shtabi tashkil etildi. Mazkur farmon asosida O'zbekiston Respublikasi qurolli kuchlari Birlashgan shtabi O'zbekiston Respublikasi suvereniteti va hududiy yaxitligini qurolli himoyasi bo'yicha qarorlarni ishlab chiqish va amalga oshirish bo'yicha yagona tashkilot vakolatini oldi. 9 Qurolli Kuchlar faoliyatidagi muhim masalalardan biri bu - yoshlarni harbiy xizmatga jalb etish masalasi bo'lib, bu borada ham yangi tartiblar ishlab chiqildi va amalga kiritildi. Ma'lumki, mustaqillikka qadar, ya’ni sovet davrida O’zbekistondan chaqirilgan yigitlar, odatda, ekstreritorial tamoyilga asosan respublika hududidan olisda, shu jumladan, ittifoq chegarasidan tashqarida harbiy xizmat o'tar edilar. O'zbekiston Respublikasida Qurolli Kuchlarni shakllantirish borasida qabul qilingan farmon, qaror va qonunlar bunday ahvolga barham berdi. 1992-yil O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi tomonidan qabul qilingan qarorga muvofiq, Litva, Latviya, Estoniya, Gruziya, Ukraina, Ozarbayjon, Moldova, shuningdek, Kavkazorti harbiy okrugi va Kaspiy flotiliyasida muddatli harbiy xizmatni o’tayotgan harbiy xizmatchilar bir oy muddat ichida O’zbekistonga chaqirildi va qaytarildi. 10 O'zbekiston Respublikasining “Mudofaa to'g'risida”, “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat haqida”gi, shuningdek, “Muqobil xizmat to'g'risida”g i qonunlarid a, O'zbekiston Respublikas i Vazirlar Mahkamasining «Haqiqiy harbiy xizmatning belgilangan muddatlarni o'tab 9 2000-yil 29-sentabrdagi O’zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Farmoni 10 1992-yil O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi tomonidan qabul qilingan qarori 11 bo'lgan harbiy hizmatchilarini qurolli kuchlar, chegara qo'shinlari va ichki qo'shinlar saflaridan zahiraga bo'shatish haqida» 11 (1992-yil 6- oktyabr ) hamda «Fuqarolarni haqiqiy harbiy va muqobil xizmatga navbatdagi chaqiriq to'g'risida”gi qarorlarida O'zbekiston fuqarolari faqat o’z respublikasida va uning manfaatlari yo’lida xizmat qilishi qo’yildi. 11 1992-yil 6-oktyabrdagi O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Haqiqiy harbiy xizmatning belgilangan muddatlarni o'tab bo'lgan harbiy hizmatchilarini qurolli kuchlar, chegara qo'shinlari va ichki qo'shinlar saflaridan zahiraga bo'shatish haqida”gi qarori 12 1.2. Qurolli Kuchlarning t ark ibi, v azifalari hamda ijt imoiy himoy a v a imt iy ozlar O'zbekiston amalda o'zining zamonaviy, ixcham, harakatchan va yaxshi qurollangan, mamlakatimiz xavfsizligi, barqarorligi, sarhadlarimiz daxisizligi, xalqimizning tinch va osoyishta hayotini ishonchli himoya qilishga qodir bo'lgan milliy armiyasiga ega Qurolli Kuchlar asosan quruqlikdagi qo'shinlar, harbiy havo kuchlari, va havo hujumidan mudofaa qo'shinlari, maxsus operatsiyalar kuchlari terrorizmga qarshi kurash bo'linmasidan iboratdir. Quruqlikdagi qo'shinlar dushman qo'shinlarining har qanday turdagi zarbalarini bartaraf etib, ularni yakson qilish, dushmanning muntazam qo'shinlarini tor-mor etishga qaratilgan jangovar va maxsus operatsiyalar olib borish uchun mo'ljallangan. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 23- yanvardagi qarori bilan Milliy gvardiyaga asos solindi. Milliy gvardiyaning asosiy vazifasi O'zbekiston Respublikasining davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini muhofaza qilishdir. Gvardiya tarkibi fuqarolarni harbiy xizmatga majburiy va ko'ngilli ravishda chaqirish orqali tashkil etildi. Gvardiya zimmasiga bir qancha o'ziga xos vazifalar, jumladan, davlat hokimiyatining oliy organlarini qo'riqlash, jamoat tartibini ta'minlashda ishtirok etish, chet davlatlarning rasmiy vakillarini tantanali kutib olish, davlat miqyosidagi marosimlarda ishtirok etish yuklangan. Shu maqsadda gvardiya tarkibida faxiy qorovul rotasi tuzildi. O'zbekiston Respublikasi davlat chegaralarining himoyasini ta'minlash maqsadida birinchi Prezidentimiz Islom Karimovning 1992- yil 24-martdagi Farmoni bilan O'zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati qoshida chegara qo'shinlari boshqarmasi tashkil etildi. 12 Mamlakatimiz hududida joylashgan chegara qo'shinlarining barcha qism va bo'linmalari uning tasarrufiga o'tkazildi. 12 O'zbekiston Respublikasi birinchi Prezidentimiz Islom Karimovning 1992-yil 24- martdagi Farmoni 13 O'zbekistonning birinchi Prezidenti qarori asosida 2005-yil 14- iyunda O'zbekiston Respublikasi Mudofaa Vazirligi huzurida tashkil etilgan terrorizmga qarshi kurash Korpusi Respublika Qurolli kuchlarining operativ birlashmasi bo'lib, mamlakat hududida qurolli tahdid, terrorizmning har qanday ko'rinishiga qarshi kurash vazifalarini samarali hal etishga mo'ljallangan. Harbiy-havo kuchlari va Havo hujumidan mudofaa qo'shinlari. Havo hujumidan mudofaa ko'shinlari respublikaning ma'muriy-siyosiy, iqtisodiy-sanoat markazlari, qo'shinlar turkumlarini, shuningdek, muhim harbiy va boshqa obyektlarni dushmanning havo zarbasidan himoya etishga mo'ljallangan. Ularning asosiy vazifasi dushman tomonidan havo hujumi boshlanganligini aniqlash, bu haqda xabar berish hamda dushmanning havodagi uchish apparatlarini yo'q qilishdan iborat Ushbu vazifalami bajarish maqsadida havo hujumidan mudofaa qo'shinlarida tinchlik davrida jangovar navbatchilik joriy etilgan. Urush davrida esa quruqlikdagi qo'shinlarning havo hujumidan mudofaa vositalari va harbiy-havo kuchlari bilan birgalikda havo hujumidan mudofaaning birlashgan tizimini tashkil etadi. Samolyot va vertolyotlarga ega, zamonaviy qurol-aslaha, navigatsiya vositalari va radioelektron qurilmalar bilan ta'minlangan harbiy-havo kuchlari va havo hujumidan mudofaa bo'linmalari davlatimizning havo chegaralari ishonchli himoya qilinishini ta'minlamoqda. Yuqorida qayd etilgan qo'shin turlaridan tashqari barcha harbiy okruglarda har qanday vaziyatda ham terrorchilarni bartaraf etish uchun mo'ljallangan nostandart qarorlar qabul qilishga, zavf-xatarlar bilan kechadigan maxsus operatsiyalarni amalga oshirishga qodir, nisbatan kam sonli, o'z-o'zini ta'minlay oladigan, tezkor va harakatchan, zamonaviy qurol-yarog' va harbiy texnika bilan ta'minlangan bo'linmalar tuzilgan. Yuqorida qayd etilgan kurolli kuchlar turlarining samarali faoliyatini ta'minlash uchun texnik va front orti ta'minoti bo'linmalar hamda qismlari tashkil etilgan. 14 O'zbekiston Respublikasi Davlat chegaralarini qo'riqlash va mudofaa qilishni ta'minlash maqsadida tuzilgan Milliy xavfsizlik xizmatining Chegara qo'shinlari alohida qo'shin hisoblanadi. Favqulodda Vaziyatlar vazirligi, Milliy Xavfsizlik xizmati va Ichki ishlar vazirligining qo'shin tuzilmalari O'zbekiston Respublikasi davlat manfaatlari va xavfsizligini himoya qilish va qo'riqlash bo'yicha maxsus va qo'shimcha vazifalarni hal etishga jalb etiladi. Tinchlik davrida Qurolli Kuchlar O'zbekiston Respublikasi hududiy yaxlitligi va xavfsizligini ta'minlaydi, xavfsizlikka tahdidni bartaraf qilish vositalaridan biri hisoblanadi, urush davrida Qurolli Kuchlar davlat xavfsizligi va suverinitetini himoya qilish vazifalarini to'la bajarishga qodir. Sovet davrida harbiy sohada milliy kadrlar tayyorlashga nisbatan shovinistik siyosat tufayli O'zbekistonda mustaqillikning dastlabki yillarida mahalliy kadrlar nihoyatda tanqis edi. 1990-yilda mahalliy ofitserlar harbiy kadrlarning atigi 0,6 foizini tashkil etardi. Bu esa o'z navbatida mamlakatda harbiy ta'lim tizimi tubdan o'zgartirish, isloh qilish va rivojlantirishni taqozo etardi. O'zbekiston Qurolli Kuchlarining shakllanishi ana shunday keskin sharoitlarga to'g'ri keldi. Shu holatlarni nazarda tutib, mamlakatda harbiy kadrlar tayyorlashga katta e'tibor qaratildi. Ilgari tor mutaxassislarni tayyorlovchi bilim yurtlari keng qamrovli mutaxassislar tayyorlaydigan bilim yurtlariga aylantirildi, yangi bilim yurtlari ochildi, fuqarolik oliy o'quv muassasalari harbiy kafedralarida zahira ofitserlari mutaxassisliklari ro'yxati qayta ko'rib chiqildi. Mustaqillik yillari hukumat tomonidan qabul qilingan qarorlar mamlakat yoshlari orasida harbiy xizmat nufuzini oshirdi. Bularning barchasi amalda Qurolli Kuchlaming O'zbekiston Respublikasida tug'ilgan mahalliy harbiy kadrlar bilan ta'minlashga imkon yaratdi. Respublika hududida joylashgan qo'shilma va qismlar O'zbekiston tasarrufiga o'tgan davrda mahalliy harbiylar 30 foizdan oshmas edi, hozirgi kunda O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tarkibini 100 foiz mahalliy kadrlar tashkil etadi. 15 Mustaqillik davrida Qurolli Kuchlarda kuchli ijtimoiy himoya siyosati yo'lga qo'yildi. Armiyada xizmat qilayotganlar yoki xizmat burchini a'lo darajada bajarganlar uchun katta imtiyozlar yaratilmoqda. 1994-yil yanvardan e'tiboran harbiy xizmatchilar, harbiy xizmatga majbur fuqarolar, oddiy askarlar va boshliqlar tarkibiga mansub shaxslar hayotini harbiy xizmat o'tash (zarbiy yig'inlarda ishtirok etish) davrida jarohatlanish (kontuziyalanish) va kasallanish holatlaridan davlat tomonidan majburiy sug'urta qilish joriy etildi. 13 1994-yil 1-oktabrdan e'tiboran O'zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi va Milliy xavfsizlik xizmati tasarrufidagi muddatli harbiy xizmatchilar va maxsus o'quv muassasalarida tahsil ko'rayotgan kursantlarning oylik maoshlari uch barobarga oshirildi. 14 Shu bilan birga muddatli harbiy xizmatchilar o'tagan xizmat davri ulaming mehnat staji va ixtisoslik bo'yicha ish stajiga bir oyi ikki oy hisoblanib kiritildi. Respublikaning oliy va o'rta maxsus o'quv yurtlariga qabul kilishda muddatli harbiy xizmatni o'tab, harbiy qism komandiri tomonidan belgilangan tavsiyanomalarga ega bo'lgan abituriyentlarga, ularning test sinovlarida to'plangan ballariga, test sinovlarida to'planadigan eng yuqori balning 10 foiz qo'shish ko'rinishida imtiyoz berildi. Muddatli harbiy xizmatchilarning oilalan ular muddatli harbiy xizmatni o'tayotgan davrdagi yer solig'i to'lashdan ozod qilindi. 1996-yil 30-avgustdan esa xizmatni o'tayotgan haqiqiy muddatli harbiy xiz-harbiy xizmatchilar shahar yo'lovchilar transportidan bepul foydalanish huquqiga ega bo'ldilar. 15 2005-yil 1-iyuldan e'tiboran oddiy askarlar va serjantlar tarkibida muddatli harbiy xizmatni o'tayotgan harbiy xizmatchilarining, lavozim maoshlari ikki 13 O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 26-yanvardagi 38-sonli “Harbiy xizmatchilar va harbiy majburiyatli shaxslar, oddiy askarlar xamda boshliklar tarkibiga kiruvchi shaxslarning davlat majburiy shaxsiy sug'atasi to'g'risida”gi qarori 14 O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 3-oktyabrdagi 496-sonli “Muddatli xizmat harbiy ximatchilariga va ulaming oila a'nolariga qo'shimcha intiyozlar to'g'risida”gi qarori 15 O'zbekiston Respublikasining 1996-yil 30-avgustdagi 278-1-sonli “Shahar yo’lovchilar transportida bepul foydalanishni tartibga solish to'g'risida”gi qonuni 16 baravarga, harbiy xizmatdan bo'shatilganda beriladigan nafaqa mikdori eng kam oylik ish xaqining sakkiz baravarigacha yoki 20 baravarga oshinldi. O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida muddatli harbiy xizmatni o'tagan fuqarolar O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari malakali kadrlar bilan to'ldirish uchun zarur bo'lgan texnik va boshqa mutaxassisliklar bo'yicha respublikaning oliy ta'lim muassasalariga o'qishga kirayotganida ularga test sinovlarida to'planishi mumkin bo'lgan eng ko'p balning 20% miqdorida qo'shimcha imtiyoz benldi. 2005-yil 1-iyulidan e'tiboran O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarning oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibiga mansub, turar joy bilan ta'minlanmagan shartnoma bo'yicha harbiy xizmatchilarga ijaraga uy olib yashayotganliklari uchun to'lanadigan pul badalining miqdori (ko'rsatiladigan kommunal xizmatlar uchun to'lanadigan to'lovlardan tashqari) Toshkent shahrida eng kam ish haqining to'rt baravarigacha miqdorda, Nukus shahri va viloyat markazlarida eng kam ish xaqining uch baravarigacha miqdorda, O'zbekiston Respublikasining boshqa shaharlari, tuman markazlari va aholi punktlarida ish hakining ikla baravarigacha miqdorda, oila kishi va undan ortiq bo'lgan taqdirda harbiy eng kam a'zolari uch xizmatchilarga to’lanadigan ushbu pul badalining miqdorlari 50 foizga oshirildi. 16 16 O'zbekiston Respublikasi Presidentining 2005 yil iyundagi PQ-112-sonli «O'zbekiston Respublikasi qurolli Kuchlarining harbiy xizmatchilarning ijtimoiy muhofaza qilishni ta 'minlash borasidagi qo'shimcha chora-tadbirlar to’g’risida»gi qarori 17 II BOB. O’ZBEK ISTON RESPUBLIKA SI QUROLLI KUCHLA R AKA DEMIY A SI. 2.1.Qurolli k uchlar ak ademiy asi t ashk il et ilishi v a harbiy k adrlar t ay y orlash masalalari. Mustaqi llik yillarida O'zbekiston Respublikas ida harbiy kadrlar tayyorlashning keng qamrovli tizimi tashkil etildi. Operativ-taktik bo'g'in ofitserlarini tayyorlash uchun O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Akademiyasi tashkil etildi. Taktik bo'g'in ofitserlarini tayyorlash Toshkent umumqo'shin qo'mondonlik bilim yurti, Chirchik oliy tank qo'mondonlik muhandislik bilim yurti, Samarqand oliy harbiy avtomobil qo'mondonlik-muhandislik bilim yurti, Jizzax oliy harbiy aviatsiya bilim yurti, Toshkent axborot texnologiyalari universitetining Maxsus fakultetida amalga oshirish yo'lga qo'yildi. 17 O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlar Akademiyasi O'zbekiston Respublikasi Prezidenti, Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo'mondoni bo'lgan birinchi prezidentimiz Islom Karimovning tashabbusi bilan 1994-yil 15- avgustda tashkil etilgan bo'lib, o'z faoliyatini 1995-yil 2-sentabrda boshladi. Uning faoliyati mamlakatda oliy harbiy ma'lumotli operativ- taktik pog'onaga mansub ofitser kadrlarni hamda harbiy fanlar sohasida ilmiy tadqiqot ishlarini olib boradigan ilmiy-pedagog xodimlarni tayyorlashga qaratilgan. Shu bilan birga, Akademiya zimmasiga Qurolli Kuchlarni isloh qilish va rivojlantirishning dolzarb muammolarini hal etishga qaratilgan samarali ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish, harbiy va mudofaa qurilishi bo'yicha ilg'or xorijiy tajribalarni chuqur o'rganib, harbiy boshqaruv organlari faoliyatida va harbiy, ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlashda ushbu tajribalardan samarali foydalanishga oid takliflarni ishlab chiqish, oliy qo'mondonlik tarkibi, qo'shilma va birlashmalar boshqaruv tizimiga mansub ofitserlar malakasini oshirishni tashkil etish kabi vazifalar ham yuklangan. 17 Islom Karimov. “Milliy armiyamiz mustaqilligimizning tinch va osoyishta qayotimizning mustahkam kafolatidir” T., 2003. 87-88-betlari. 18 Toshk ent Oliy Umumqo'shin Qoʻmondonlik bilim y urt i. Toshkent Oliy Umumqo'shin Qo'mondonlik Bilim yurti (TOUQBYU) 1918-yil 12-iyulda Toshke nt shahrida tashkil etilga n. 1993- yil O’zbekiston Respublikasi hukumatining ko'rsatmasiga muvo fiq, bilim yurtini ng shtat tuzilm asi takomillashtirilib, ko'p sohali dastur bo'yicha ofitser kadrlar tayyorlash yo'lga qo'yildi. Bilim yurtida motoo’qchi, razvedka va chegara bo'linmalari uchun bo'lajak ofitser-mutaxassislar, tarbiya ishlari bo'yicha komandir o'rinbosarlarini tayyorlash boshlandi. 1992-2009-yillarda bilim yurtida to'rt ming nafardan ortiq ofitser- kadrlar tayyorlandi. 256 nafar bitiruvchi bilim yurtini a'lo baholarga tamomladi, ofitser va serjantlar tarkibining shartnoma asosida xizmat qilayotgan 17 nafar harbiy xizmatchisi, kursantlar, xizmatchilar O'zbekiston Respublikasining davlat mukofotlariga sazovor bo'lgan. Hozirgi kunda TOUQB YU Respublik ada Qurolli Kuchlarn ing umumqo'shin bo'linmalari va chegara qo'shishshriga mansub qo'mondonlik-taktik pog'onalaridagi lavozimlar uchun yuqori malakali ofitser-kadrlarni tayyorlab beradigan yetakchi oliy xarbiy ta'lim muassasasi hisoblanadi. Chirchiq oliy tank qo'mondonlik-muhandislik bilim yurti. Chirchiq Oliy tank qo'mondonlik-muxandislik bilim yurti 1918-yilning 16- noyabrida Nijniy Novgorod shahrida tashkil etilgan 1941-yilning 1- noyabrida bilim yurti Chirchiq shahriga ko'chirildi va unga 1947-yilda Toshkent tankchilar bilim yurti nomi berildi. 1992-yil 14-yanvarda qabul qilingan «O’zbekiston Respublikasi hududida joylashgan harbiy qismlar va harbiy oʻquv yurtlari to'grisida»gi O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining qarori bilan yurtimiz hududida mavjud harbiy qism va muassasalar qatorida Toshkent tankchilar bilim yurti ham O'zbekiston tasarrufiga o'tkazildi 18 . Shu davrdan boshlab bilim yurtining hayotida yangi tarixiy sahifalar ochildi 1993-yilda bilim yurtiga Chirchiq oliy tank qo'mondon- 18 1992-yil 14-yanvarda qabul qilingan «O’zbekiston Respublikasi hududida joylashgan harbiy qismlar va harbiy oʻquv yurtlari to'grisida»gi O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining qarori 19 muhandislik bilim yurti nomi berildi. Mustaqillik yillarida bilim yurti bir qancha ixtisosliklarga mansub ofitser-kadrlar tayyorlaydigan oliy harbiy bilim maskaniga aylandi va bugungi kunda tankchi-komandir, tankchi-muhandis, havo-desant qo'shinlari bo'linmasi komandiri, havo-hujumidan mudofaa qo'shinlari boʻlinmasi komandiri, havo- hujumidan mudofaa qo'shinlari bo'linmasi muhandisi kabi mutaxassisliklar bo'yicha ofitser-kadrlarni tayyorlaydi. Bilim yurtida yuqori malakali professor- o'qituvchila bo'lajak komandirlarga jangni zamon talablariga mos ravishda tashkil etish, jangovar ta'minotni amalga oshirish, bo'ysunuvchi bo'linma jangini mohirona boshqarishga oid nazariy va amaliy bilimlar beradilar. Mashg'ulotlar maxsus jihozlangan sinflar va dala o'quv maydonlarida o'tkaziladi. Shuningdek, bilim yurtida kursantlar turli qurol- yarog'larning tuzilishi o'rgatilib, ulardan nishonga qarata aniq o't ochish ko'nikmalarini shakllantiradilar. Amaliy mashg'ulotlar uchun mo'ljallangan, zamon standartlari va talablariga mos ravishda jihozlangan o't ochish maydonlarn tashkil etilgan. Samarqand oliy harbiy harbiy av t omobil qo'mondonlik - muhandislik bilim y urt i. Samarqand oliy harbiy avtomobil qo'mondonlik-muhandislik bilim yurti tarixi 1969-yilning 20-oktabrdan boshlangan Bilim yurtiga 1991-yil may oyida respublikaning birinchi Prezidenti Islom Karimovning tashrifi va yurtimizning mustaqillikka erishishi ushbu maskan tarixida yangi sahifa ochdi. 1992-yilning 12- sentabrida birinchi kurs kursantlari o'z mustaqil Vatani va Prezidentiga sadoqat bilan xizmat qilishga tantanali ravishda harbiy qasamyod qabul qildilar. Hozirgi kunda bilim yurtida Qurolli Kuchlar uchun avtomobil bo'linmalari, muhandisligi taktik-qo'mondonligi, artilleriya taktik- qo'mondonligi, kimyoviy qo'shinlar taktik koʻmondonligi, muhandislik qo'shinlan taktik-ko'mondonligi, raketa-artilleriya o'q-dorilari va qurollari taktik muhandisligi, frontorti ta'minoti taktik-qo'mondonligi (kiyim-kechak ta'minoti, oziq-ovqat ta'minoti, yoqilg'i-moy mahsulotlari ta'minoti) bo'yicha kadrlar tayyorlanadi. 20 J izzax oliy harbiy av iat siy a bilim y urt i. O'zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Islom Karimovning tashabbusi va O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 1994-yil 20-iyundagi Qarori hamda O'zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirining 1994-yil 9- iyuldagi buyrug'i, O'zbekiston Respublikasi Harbiy-Havo kuchlari qo'mondonining 1994-yil 1-avgustdagi farmoyishiga asosan tashkil etilgan. Bilim yurtida vertolyot aviatsiyasining ko'mondonlik-taktik mutaxassisligi bo'yicha uchuvchi-muhandislar, jangovar boshqaruv ofitserlari, shtumanlar, samolyot va dvigatellar bo'yicha muhandis- texniklar, aviatsiya qurollari bo'yicha muhandis-texniklar, aviatsaya jihozlari bo'yicha muhandis-texniklar, radioelektronika jihozlari bo'yicha muhandiotexniklar, ixtisosliklar bo'yicha mutaxassislar tayyorlanadi. 1997-yilning oktabr oyida bilim yurtini uchuvchilik va muhandis- texnik mutaxassisliklari bo'yicha 97 nafar yosh ofitser birinchi qaldirg'ochlar sifatida tamomladilar. Bilim yurti o'z faoliyati davomida 1303 nafar aviatsiya mutaxassisini yetishtirdi. Ular hozirgi kunda O'zbekiston Respublikasi mudofaa vazirligining harbiy qism va bo'linmalarida turli lavozimlarda Vatanni himoya qilishdek oliyjanob va mas'uliyatli vazifalarni a'lo darajada bajarib kelmoqda. Toshkent axborot texnologiyalan universitetining maxsus fakulteti O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1993-yil 13-maydagi qarori 19 ga asosan tashkil topgan bo'lib, Qurolli Kuchlari safiga ofitser kadrlarni tayyorlab beradigan oliy harbiy bilim yurti xisoblanadi Fakultetda o'kuv jarayoni «O'zbekiston Respublikasi Mudofaa Vazirligining oliy harbiy ta'lim muassasalari nizomi»ga mos holda, telekommunikatsiya va radiotexnika ta'limi yo'nalishlari bo'yicha davlat ta'lim standartlari asosida tashkil etilgan. Bo'ysunuvchi bo'linmalarni boshqarishga qodir, tashkilotchilik va ishchanlik kunikmalari rivojlangan, mustaqil O'zbekistonning milliy g'oya va mafkurasiga sodiq, dunyoqarashi keng, intellektual salohiyatli, yetakchilik sifati, ona Vatani va Qurolli Kuchlaridan 19 O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1993-yil 13- maydagi qarori 21 faxrlanish tuyg'usiga ega yosh ofitser-kadirlarni tayyorlash - bilim yurtining asosiy vazifasidir. Serjant lar t ay y orlash mak t ablari. Har bir harbiy okrug serjantlar tayyorlash maktabi O'zbekiston Qurolli Kuchlari uchun kichik komandirlarni tayyorlashga mo'ljallangan maxsus o'quv muassasasi hisoblanadi. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 26- yanvardagi “O'zbekiston Respublikasi serjantlar tarkibini tayyorlash tizimini takomillashtirish to'g'risida”gi Qaroriga asosan, 2001-yilda O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida bosqichma-bosqich to'rtta ssjantlar tayyorlash maktabi tashkil qilindi. 20 Harbiy okrug serjantlar tayyorlash maktablari Markaziy va Toshkent harbiy okruglarida, Janubiy-G'arbiy maxsus va Sharqiy harbiy okruglarda tashkil etilgan. 2007-yili beshinchi serjantlar tayyorlash maktabi Shimoliy-g'arbiy harbiy okrugida ochildi. Serjantlar tayyorlash maktablarini joylashtirish uchun Markaziy harbiy okrugda Samarqand shahri, Toshkent harbiy okrugida Chirchiq shahri, Janubiy-g'arbiy maxsus harbiy okrugda Qarshi shahri, Sharqiy harbiy okrugda Namangan viloyatining Chortoq aholi punkti Shimoli-g'arbiy harbiy okrugi Urganch shahrida tashkil etildi. Serjantlar tayyorlash maktabining o'quv dasturi harbiy xizmatchilarga birlamchi taktik bo'linmalami boshqarish asoslari, harbiy hisobdagi ixtisoslikka oid professional komandirlik mahoratlari, vaziyatga to'g'ri baho berib, sharoitga monand qaror qabul qilish, qurol-aslaha va harbiy texnikaning qo'llanishini tashkillashtirish usullarini o'rgatishga yo'naltirilgan. Serjantlar tayyorlash maktablarida joriy etilgan ta'lim-tarbiya jarayonining asosiy yo'nalishlari jumlasiga davlatimiz tomonidan olib borilayotgan ichki va tashqi siyosatning dolzarb muammolariga oid umumiy bilimlar, mamlakatimizda ro'y berayotgan ijtimoiy-iqtisodiy sohalardagi yangilanishlar, menejment, bozor iqtisodiyoti asoslari, tadbirkorlik, kichik biznes, fermer ho'jaligini rivojlantirish kabi davlat va ijtimoiy qurilishning dolzarb masalalanga oid umumiy bilim va 20 O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 26-yanvardagi “O'zbekiston Respublikasi serjantlar tarkibini tayyorlash tizimini takomillashtirish to'g'risida”gi qarori 22 tushunchalar berish kiradi. Ta'lim dasturi serjantlarining yetakchilik sifatlarini rivojlantirish, harbiy bo'linmalardagi sog'lom ma'naviy-ruhiy muhitni saqlash va pedagogik ko'nikmalarni tarbiyalashga yo'naltirilgan.Serjantlar tayyorlash maktablarida o'quv dasturiga muvofik Janubiy-g'arbiy maxsus harbiy okrug Serjantlar tayyorlash maktabida 20 ta ixtissoslik, Markaziy harbiy okrug Serjantlar tayyorlash maktabida 16 ta ixtissoslik, Sharqiy harbiy okrug Serjantlar tayyorlash maktabida 15 ta ixtissoslik, Shimoliy-G'arbiy harbiy okrug Serjantlar tayyorlash maktabida 12 ta ixtissoslik bo'yicha mutaxassislar tayyorlanadi. 23 2.2. Milliy armiy amiz – Y angi O‘zbek ist onning must ahk am qalqoni. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevning yaqinda Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga yo‘llagan Murojaatnomasida ushbu chaqiriq baralla yangradi. Davlatimiz rahbari ayni ezgu maqsadlar ijobati yo‘lida Qurolli Kuchlarimiz jangovar salohiyatini oshirish borasidagi ishlarni yangi bosqichga olib chiqishga alohida e’tibor qaratilayotganini ta’kidladi. 21 Shu ma’noda, yoshlarimizning ona yurtga mehri va sadoqatini oshirishga yanada ko‘proq ahamiyat berish oldimizdagi kechiktirib bo‘lmaydigan muhim vazifalardandir. Zero, bugungi globallashuv va keskin raqobat davri, dunyoning turli burchaklarida, jumladan, mintaqamizda yuz berayotgan qurolli mojaro va qarama-qarshiliklar, yangi tahdid va xatarlar bizdan doim ogoh va hushyor bo‘lishni taqozo etmoqda. Mamlakatimizning barcha hududlarida 14 yanvar — Vatan himoyachilari kuni, shuningdek, Qurolli Kuchlarimiz tashkil etilganining 31 yilligi milliy bayram sifatida keng nishonlanayotgani bejiz emas. Binobarin, ayni vaqtda tinch va osoyishta, farovon hayotimiz Qurolli Kuchlarimiz tomonidan ishonchli tarzda himoya qilinmoqdaki, mana shunday mas’uliyatli burchni sidqidildan ado etayotgan, taraqqiyotimiz barqarorligiga kamarbasta bo‘layotgan o‘g‘lonlarimizni har qancha e’zozlasak, ardoqlasak arziydi. Qurolli Kuchlar tashkil etilgan sana va Vatan himoyachilari kuni bilan bog‘liq bayram tadbirlari – harbiylarimizni sharaflash, milliy armiyamizning ma’naviy qudrati haqida so‘z yuritishning ayni fursatidir. Inchinun, biz oriyat va g‘ururni hamma narsadan ustun qo‘yadigan, lafzi halollikni shon-shavkat deb biladigan, bir so‘zli xalqmiz. Shu nuqtai nazardan, soha ekspertlari e’tirof etganlaridek: mamlakatimiz mudofaa salohiyatini yanada mustahkamlash va Qurolli Kuchlarimiz qudratini oshirish, Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasining ustuvor yo‘nalishlaridan biri etib belgilangani juda muhim. Ushbu vazifalarni amalga oshirishda Kurolli Kuchlarimiz qo‘mondonlik 21 Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevning 2023-yil 12-yanvardagi Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga yo‘llagan Murojaatnomasi 24 tarkibi joylardagi hokimiyat idoralari va xalqimiz bilan birgalikda bir tanu bir jon bo‘lib harakat qilayotir. Bunda, eng avvalo, harbiy xizmatchilar, ayniqsa, komandirlar tarkibinin g profession al tayyorgarl igini oshirish milliy armiyani yanada rivojlantirishning eng muhim sharti hisoblanadi. Shu jihatdan, Qurolli Kuchlar Bosh shtabi hamda harbiy okruglar boshqaruv apparatlari ofitserlarini, brigada komandirlari va ularning o‘rinbosarlarini o‘qitish bo‘yicha Qurolli Kuchlar Akademiyasida yangi tizim yo‘lga qo‘yilib, soha uchun kadrlar tayyorlashda nazariya va amaliyotni imkon qadar yaqinlashtirish choralari ko‘rilmoqda. Milliy armiyamizni zamonaviy qurol-yarog‘ va harbiy texnikalar bilan ta’minlash bo‘yicha kompleks dasturlarni tayyorlashda bugungi kunda dunyoning turli mintaqalarida kuzatilayotgan harbiy mojarolar xususiyatlari, qo‘shinlarni yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari hisobga olinmoqda. Bu borada eng zarur qurol-aslaha va anjomlarni sotib olish, ularni yangi jangovar tizimlar bilan birgalikda qo‘llash va takomillashtirib borish masalasi davlatimizning doimiy e’tiborida turibdi. Harbiy xizmatchilarning jangovar ruhi, intellektual salohiyatini yuksaltirish, aholi, birinchi navbatda, yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, harbiy xizmatchilar, ularning oila a’zolari, Kurolli Kuchlarimiz faxriylarini ijtimoiy va huquqiy jihatdan muhofaza qilishni kuchaytirish borasidagi ishlar izchil davom ettirilyapti. Bu mas’uliyatli jarayonlarda butun jamiyatimiz, jumladan, Qurolli Kuchlar tizimida amalga oshirilayotgan tub islohotlarda “Inson qadri uchun” degan muhim tamoyil birinchi o‘ringa qo‘yilayotgani e’tirofga sazovor. Hayotimizning barcha jabhalarini qamrab olayotgan shiddatli va jadal o‘zgarishlar asnosida yurtimizda harbiy xizmatning obro‘-e’tibori, armiya va xalq birligi yangicha mazmun-mohiyat bilan boyitilmoqda. Natijada yoshlarimiz ong-shuuri va qalbida armiya bilan faxrlanish tuyg‘usi, Vatan himoyachisidek olijanob kasbga hurmat-ehtirom hissi yanada kuchaymoqda. So‘nggi yilarda harbiy qism va poligonlardagi infratuzilma, askar va ofitserlarning sharoitlari yaxshilandi. Xususan, o‘tgan olti yilda 10 mingga yaqin harbiy xizmatchi imtiyozli kreditlar asosida uy-joy bilan ta’minlandi. Ular xizmat muddatini o‘tab 25 bo‘lganidan keyin ish va tibbiy xizmatlar bilan ta’minlanishi ham e’tibordan chetda qolmayapti. Shunday qilib, keyingi yillarda amalga oshirilgan tub islohotlar tufayli tarixan qisqa davrda O‘zbekiston Respublikasi suvereniteti va hududiy yaxlitligini, sarhadlarimiz daxlsizligini ishonchli himoya qilishga qodir bo‘lgan, tezkor va ixcham milliy armiya tashkil etildi. Jaloliddin Manguberdi, Sohibqiron Amir Temur, Zahiriddin Muhammad Bobur kabi buyuk sarkarda bobolarimizning jangovar an’analari munosib davom ettirilmoqda. Ushbu shavkatli ajdodlarimiz o‘z zamonasida nafaqat odil hukmdorlar, ayni vaqtda yengilmas qo‘shinlarning qo‘mondonlari ham bo‘lganlar. Ular harbiy qo‘shinning kundalik ta’lim-tarbiyasi, jangovarlik holatini ta’minlashga yo‘naltirilgan juda ko‘p ibratli ishlarni amalga oshirganlar. Xususan, Jaloliddin Manguberdi Chingizxonga qarshi kurashda qullikdan ko‘ra o‘limni, mag‘lub bo‘lishdan ko‘ra imon-e’tiqodni yuqori qo‘yib, o‘z qo‘shinidagi vahima va qo‘rquvni yo‘qota olgan. Shaxsiy namunasi tufayli jasur bobokalonimiz qo‘shinidagi vatanparvar jangchilarning bemisl qahramonligi insoniyat irodasi va bardoshining, Vatanga tikilgan jonlarning betakror timsoliga aylangan. O‘z navbatida, Amir Temur hazratlari harbiy xizmatchilarining axloqiy- ruhiy holati bilan shug‘ullanadigan maxsus lavozimlarni joriy qilmagan bo‘lsalar-da, barcha pog‘onadagi harbiy mansabdorlar o‘z bo‘ysunuvidagi harbiy xizmatchilar ta’lim-tarbiyasi bo‘yicha ish olib borishini ta’min etganlar. Natijada Sohibqiron bobomizning jangovar qo‘shini o‘zining strategik va taktik mahorati bilan o‘sha davrning eng mukammal va kuchli armiyasi hisoblangan. Xususan, qo‘shinning ruhiy tarbiyasi, qo‘shin tarkibi, boshqaruv shakli, uning jang oldidan saf tuzilishi va joylashtirilishi yuqori darajada tashkillashtirilgani hatto dushman sinchilari tomonidan ham e’tirof etilgan. Milliy armiyamiz tarixi haqida so‘z borganda, 1992-yil 14-yanvardan mamlakatimiz hududida joylashgan barcha harbiy tuzilmalar O‘zbekiston Respublikasi yurisdiksiyasiga o‘tkazilganini ta’kidlash lozim. O‘sha kundan e’tiboran milliy armiyamizga asos solingan. 26 Shunda n so‘ng 1991-yil 31- avgustda qabul qilingan “O‘zbekis ton Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari to‘g‘risida”gi qonun yurtimizga o‘z harbiy siyosatini amalga oshirish huquqini berdi. Shuningdek, “O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi to‘g‘risida”gi bayonot mamlakatimiz Qurolli Kuchlarini tuzish uchun huquqiy asos bo‘lib xizmat qildi. 22 Mustaqillik yillarida mamlakatimiz mudofaa tizimida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirildi. Natijada jangovarligi, taktik mahorati jihatidan hech kimdan kam bo‘lmagan tezkor va ixcham, zamonaviy qurol-yarog‘ va texnika bilan ta’minlangan milliy armiyamiz shakllandi. Islohotlar samarasi o‘laroq, aholi, ayniqsa, yoshlarimiz o‘rtasida harbiy xizmatning obro‘-e’tibori yuksak darajaga ko‘tarildi, Vatan himoyachisi bo‘lish har bir yigitning ezgu maqsadiga aylandi. Bugun harbiy xizmat nafaqat burch, balki sadoqat, matonat va jasorat maktabi, milliy armiyamiz esa mamlakatimiz hududiy yaxlitligi va xalqimiz osoyishtalig ining ishonchli kafolatidir. O‘zbekiston Respublika si Konstitutsiyasida Qurolli Kuchlarning huquqiy maqomi aniq belgilab berilgan. Asosiy Qonunimizning 52-moddasida mustahkamlab qo‘yilganidek, “ O‘zbek ist on Respublik asini himoy a qilish – O‘zbek ist on Respublik asi har bir fuqarosining burchidir. Fuqarolar qonunda belgilangan t art ibda harbiy y ok i muqobil xizmat ni o‘t ashga majburdirlar” . Shuning barobarida, mudofaa hamda umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risidagi qonunlar Qurolli Kuchlarimiz tashkiliy-huquqiy asoslarini o‘zida mujassam etgan. Shu negizda mamlakatimiz mustaqilligi, xavfsizligi va hududiy yaxlitligini ta’minlash, barqaror va izchil demokratik taraqqiyotimizning ishonchli kafolati bo‘lgan milliy armiyamizni yanada takomillashtirish yo‘lida ulkan ishlar amalga oshirilmoqda. Bugun dunyonin g turli mintaqala rida o‘zaro nizolar, notinchli klar kuzatilayotgan bir paytda yurtimizda tinchlik-osoyishtalik hukm surmoqda. Iqtisodiyotimiz barqaror rivojlanib, xalqimiz farovonligi yuksalib bormoqda. Istiqlol 22 1991-yil 31-avgustda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari to‘g‘risida”gi qonun 27 yillarida bunday yutuqlar hayotimizning barcha sohalarida bardavom bo‘lib kelmoqda. Bularning barchasi, so‘zsiz, bizning katta baxtimiz. Bunday muvaffaqiyatlarga erishishda Vatanimiz sarhadlarini tunu kun sergaklik bilan qo‘riqlayotgan harbiy xizmatchilarimizning munosib hissasi bor. Haqiqatan ham, milliy armiyamizni takomillashtirish, mamlakatimiz mustaqilligi, xavfsizligi hamda hududiy yaxlitligini ta’minlash, harbiy xizmatchilarni ijtimoiy himoya qilish borasida amalga oshirilayotgan izchil islohotlar tinch, obod va farovon hayot barpo etishimizda o‘z samarasini bermoqda. Mamlakatimizda tom ma’noda zamonaviy qurol-yarog‘, texnika va yetuk harbiy mutaxassislarga ega, eng yuksak talablarga javob beradigan, yurtimiz hududiy yaxlitligining ishonchli kafolati bo‘lgan professional Qurolli Kuchlar barpo etildi. Milliy armiyamiz saflarida xalqimiz farzandlarining sadoqat va fidoyilik bilan xizmat qilishi uchun barcha shart-sharoit yaratildi. Binobarin, Vatanimiz sarhadlarini qo‘riqlash, xalqimiz tinchligi va omonligini ko‘z qorachig‘idek asrab-avaylash o‘ta mas’uliyatli vazifa hisoblanadi. Yangicha davr harbiylarimizdan nafaqat jismoniy tayyorgarlikka, balki yuksak aql-idrok, intellektual salohiyat, alohida ma’naviy-ruhiy xususiyat va fazilatlarga ega bo‘lishni, axborot-kompyuter texnologiyalari sir-asrorini puxta bilishni taqozo etadi. Shu nuqtai nazardan, mustaqil davlatimiz Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilariga joriy etilgan qulayliklar sobiq tuzum davridagidan tubdan farq qiladi. Vatan oldidagi muqaddas burch harbiy xizmatchidan metin iroda, burchga sadoqat, yuksak bilimni talab etishi tayin. Boz ustiga, askarlarimiz qulay shart-sharoitga ega bo‘lsa, bu ularni zimmalaridagi burchni yanada mas’uliyat bilan bajarishga undashi tabiiydir. Shu ma’noda, harbiylarimizni ko‘rkam turarjoylar bilan ta’minlash yaxshi yo‘lga qo‘yilgani diqqatni tortadi. Ayniqsa, keyingi yillarda Qurolli Kuchlarimiz safida xizmat qilayotgan mard va jasur o‘g‘lonlar hamda ularning oilalari uchun mo‘ljallangan ko‘plab uy-joylar qurildi. Bunday turarjoylarda yuksak talablar hamda harbiy xizmatchilar va ularning oilalari ehtiyojiga javob beradigan qulay ijtimoiy-maishiy sharoitni yaratishga alohida e’tibor qaratilmoqda. 28 Mamlakatimiz Qurolli Kuchlarida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar jarayonida professional milliy armiyamiz uchun yuqori malakali ofitser kadrlar tayyorlashga jiddiy ahamiyat berilayotganini ta’kidlash farz va qarz, deb o‘ylaymiz. Shu maqsadda yurtimizdagi oliy harbiy ta’lim muassasalari moddiy-texnik bazasi mustahkamlanib, kursantlar uchun barcha sharoit yaratilmoqda. Yana bir muhim dalil: "O‘zbekiston Respublikasining tashqi siyosiy faoliyati konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi qonun 23 ga ko‘ra, O‘zbekiston tinchliksevar siyosat olib boradi: hech qanday harbiy blokka qo‘shilmaydi, o‘z hududida chet davlatlar harbiy bazalarini joylashtirmaydi. Mamlakatimiz harbiy xizmatchilarining chet ellardagi harbiy operatsiyalarda ishtirok etishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Vaholanki, ilgari – sobiq sho‘rolar tuzumi zamonida yigitlarimiz muddatli harbiy xizmatni O‘zbekistondan uzoqlarda, nosog‘lom ma’naviy muhit hukmron bo‘lgan harbiy qismlarda o‘tashga majbur edi. Oqibatda umrining ayni kuchga to‘lgan ikki yilini behuda, mazmunsiz o‘tkazardi. Shu bois o‘sha davrda muddatli harbiy xizmatga bugungidek istak ham, intilish ham bo‘lmagan. Bugun ko‘p millatli xalqimiz tinchligi, sarhadlarimiz daxlsizligini asrash ishiga muqaddas burch va yuksak sharaf sifatida qaralayotgani bir paytlar O‘zbekistondan olis o‘lkalarda askarlik burchini o‘taganlarda havas uyg‘otmoqda. Bugun muddatli harbiy xizmatga jismonan va ma’nan sog‘lom, yuksak intellektual salohiyatli yoshlar saralab olinmoqda. Bunda navqiron yigit-qizlarga chaqiruvga qadar boshlang‘ich tayyorgarlik fanidan saboq berayotgan mutaxassis va zaxiradagi ofitser pedagoglar faoliyatining asosiy mezoni har bir o‘quvchi qalbiga harbiy burch sadoqatini singdirish, ularni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashdan iborat ekani muhim ahamiyat kasb etadi. 23 1996-yil 26-dekabrdagi"O‘zbekiston Respublikasining tashqi siyosiy faoliyati konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi qonuni 29 X ULOSA Xulosa qilib aytganda, istiqlol O'zbekiston xalqiga o'z ozodligi, davlat mustaqilligi, milliy ma'naviyatini tiklash va mustaqil taraqqiyot yo'lini tanlab olish imkonini berdi Ayni paytda so'nggi 130 yil davomida mustamlaka iskanjasida yashagan xalqimiz o'z milliy armiyasini tashkil etish, vatan sarhadlarini mustaqil mudofaa qilish, uni o'z kuchlan bilan asrab-avaylash va himoya qilish imkoniga ega bo'ldi. Bularning barchasi, o‘z navbatida, istiqlol yillarida professional milliy armiyamizni shakllantirish, harbiy xizmatchilar va ularning oila a’zolariga munosib turmush sharoiti yaratish borasida amalga oshirilayotgan izchil ishlar samarasida Qurolli Kuchlarimiz safida xizmat qilish har bir yigit uchun nafaqat burch, balki haqiqi y shon-sharaf ishiga, farzandini armiya saflarida ko‘rish esa ota-onalarning orzusiga aylanganidan dalolat beradi. Eng asosiysi, o‘tgan davrda milliy armiyamiz yoshlarning irodasini toblaydigan, ularni o‘z Vatani va xalqiga sadoqat ruhida tarbiyalaydigan jasorat va matonat maktabiga aylandi. Farzandlarimizning harbiy xizmatga, boshqacha aytganda, el-yurt tinchligi va osoyishtaligi, osmonimiz musaffoligi, sarhadlarimiz daxlsizligini ta’minlashga bo‘lgan qiziqish va intilishi kuchaydi.Xulosa qilib aytganda, har tomonlama yetuk, jasur va sergak o‘g‘lonlarimiz azmu shijoatini ko‘rganda, ko‘nglimiz faxru iftixorga to‘ladi. Zero, Vataniga, xalqiga sadoqatli yigitlar xizmat qilayotgan professional armiyamiz – mustaqilligimizning, tinch hamda farovon hayotimizning ishonchli qalqonidir. Qolaversa, ota yurtni, ona tuproqni himoya qilish mamlakatimizda yashayotgan har bir fuqaroning muqaddas va sharafli burchi hisoblanadi. Bugungi kunda har tomonlama yetuk, jasur va sergak o‘g‘lonlarimiz azmu shijoatini ko‘rganda, ko‘nglimiz faxru iftixorga to‘ladi. Zero, Vataniga, xalqiga sadoqatli yigitlar xizmat qilayotgan professional armiyamiz – mustaqilligimizning, tinch hamda farovon hayotimizning ishonchli qalqonidir. Qolaversa, ota yurtni, ona tuproqni himoya qilish mamlakatimizda yashayotgan har bir fuqaroning muqaddas va sharafli burchi hisoblanadi. 30 FOY DA LA N ILGA N ADA BIY OTLA R RO’Y X A TI 1. Karimov I.A. Tarixiy xotirasiz kelajak yo’q. T. 7. -T.: O’zbekiston, 1998. 2. Karimov I.A. O’zbekistonning o’z istiqlol va taraqqiyot yo’li. T.1. -T.: O’zbekiston, 1996. 3 .Karimov I.A. Barkamol avlod - O’zbekiston taraqqiyotining poydevori. T.6. -T.: O’zbekiston. 4. Islom Karimov. Milliy armiyamiz mustaqilligimizning tinch va osoyishta qayotimizning mustahkam kafolatidir. T., 2003. 5. Islom Karimov. Ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo'lida xizmat qilish eng oliy saodatdir. T. O'zbekiston". 2015 6.Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat –yengilmas kuch. Toshkent, «Ma’naviyat» 2008. 7. Shavkat Mirziyoyev Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo'lishi kerak. T.: O'zbekiston. 2017. 8. 1992-yil 14-yanvardagi O'zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining «O'zbekiston Respublikasi hududida joylashgan harbiy qismlar va harbiy o'quv yurtlari to'g'risida»gi qarori 9.1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. 10. 1992-yil 3-iyulda qabul qilingan O'zbekiston Respublikasining “Mudofaa to'g'risida”gi Qonuni 11. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 26- yanvardagi 38-sonli “Harbiy xizmatchilar va harbiy majburiyatli shaxslar, oddiy askarlar xamda boshliklar tarkibiga kiruvchi shaxslarning davlat majburiy shaxsiy sug'urtasi to'g'risida”gi qarori 12. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 3- oktyabrdagi 496-sonli “Muddatli xizmat harbiy ximatchilariga va ularning oila a'zolariga qo'shimcha intiyozlar to'g'risida”gi qarori 13. O'zbekiston Respublikasi Presidentining 2005 yil iyundagi PQ-112- sonli «O'zbekiston Respublikasi qurolli Kuchlarining harbiy xizmatchilarning ijtimoiy 31 muhofaza qilishni ta 'minlash borasidagi qo'shimcha chora-tadbirlar to’g’risida»gi qarori. 14. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 26- yanvardagi “O'zbekiston Respublikasi serjantlar tarkibini tayyorlash tizimini takomillashtirish to'g'risida”gi qarori 15. 1996-yil 26-dekabrdagi "O‘zbekiston Respublikasining tashqi siyosiy faoliyati konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi qonuni 16. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning 2023-yil 12-yanvardagi Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga yo‘llagan Murojaatnomasi Int ernet say t lar 1. www. pedagog. uz 2. www. Ziyonet. uz 3. www. edu. uz 32

MUNDARIJA

KIRISH

I BOB. O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI QUROLLI KUCHLARINING TASHKIL TOPISHI

1.1. Qurolli Kuchlar huquqiy asoslanning yaratilishi

1.2. Qurolli Kuchlarning tarkibi, vazifalari hamda ijtimoiy himoya va imtiyozlar

II BOB O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI QUROLLI KUCHLAR AKADEMIYASI

2.1. Qurolli kuchlar akademiyasi tashkil etilishi va harbiy kadrlar tayyorlash masalalari

2.2. Milliy armiyamiz – Yangi O‘zbekistonning mustahkam qalqoni

XULOSA

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

Купить