Mustaqillik yillarida Samarqand shahri tarixiy yodgorliklarining restavratsiya qilinishi - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	144.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Mustaqillik yillarida Samarqand shahri tarixiy yodgorliklarining restavratsiya qilinishi

Купить

Mustaqillik yillarida Samarqand
shahri tarixiy yodgorliklarining
restavratsiya qilinishi

Ilk bor Samarqandga tashrif buyurganlarning, eng avvalo,
shaharning qadimiy serjilo me’morchilik obidalari bilan tanishib
chiqishlari maqsadga muvofiqdir. O‘rta asrlar davrida moviy
gumbazli muazzam minoralar va o‘lmas obidalarga ega mazkur
shaharning naqadar rivoj topganini so‘zsiz bugungacha saqlanib
qolgan va mislsiz qudrat ingan mahobatidan his qilasiz. Ana shu
ko‘hna shahar bugun ham o‘zining qadimiy tarixi, betakror osori-
atiqalari bilan jahon ahlini lol aylamoqda. E’tiboringizga sayohat
qilishingiz lozim bo‘lgan o‘nta muqaddas qadamjolar haqidagi
ma’lumotlarni havola etamiz.
1. Registon maydoni
Ushbu maydon shaharning diqqatga sazovor muhim joylaridan biri bo‘lib,
qadimiy, ammo hamisha navqiron shaharsozlik ansambli sifatida butun
dunyoga dongi ketgan. Uni uchta qudratli maqbara binosi qurshab olgan
bo‘lib, har biri alohida noyob bezak bilan pardozlangan. Sharq
me’morchiligining ajoyib namunasi sifatida Samarqand YuNESKOning
Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan.

2 . Go‘ri-A mir maqbarasi
Go‘ri Amir tarixiy yodgorligi XV asr
boshlarida qurilgan bo‘lib, o‘zbek
me’morchilik san’atining buyuk ijodiy
namunasi hisoblanadi. Muqaddam
madrasa shahardagi mashhur ziyoli
arboblarning farzandlariga ta’lim-
tarbiya beruvchi ilm maskani sifatida
qurilgan. Uning ro‘parasida maxsus
xonaqoh qad rostlagan Bino qurilishi
Muhammad Sulton tomonidan
boshlangan bo‘lib, u Islom ta’lim
markazi ochishni ko‘zlagan edi.

3. Bibixonim jome masjidi
Amir Temur hajmi va chiroyi jihatidan
sayyoramizdagi boshqa obidalardan ustun
turgan go‘zal maqbarani qurib, ayoliga
sovg‘a qilgan. Jilvakor devorlari,
inshootning baland qurilgan elementlari,
marmar toshdan kesib ishlangan bino
kubbasi Amir Temur va uning ayoli
nomlarini tarixda muhrlash uchun xizmat
qilishi kerakligi nazarda tutilgan emish.

4. A f rosiy ob shaharchasi
Afrosiyob yirik arxeologik yodgorlik bo‘lib,
qadim Samarqand shahri tarixidan darak
beradi. Qadim shaharning maydoni 219
gektarni tashkil qiladi. Arxeologlar bir-
birini bosib turgan 11 ta madaniy qatlamlar
borligini aniqlaganlar. Shaharning
zamonaviy relefida qudratli qal’aning
xarobalari, ko‘hna mudofaa devorlari,
qachonlardir shaharga suv keladigan
kanalning vayronalarini oson ajrata olish
mumkin

5. Shohi Zinda maqbaralar majmui
Shohi Zinda maqbarasi Samarqand
shahridagi rang-barang qabr toshlarni
o‘zida mujassam etgan qadimiy osori-
atiqalardan biri bo‘lsa ne ajab. Ushbu
tarixiy obidaning o‘ziga xos jihati shundaki,
u XIV-XV asrlar mobaynida qurilgan barcha
inshootlarni o‘zaro chambarchas
uyg‘unlashtirgan. Mazkur binolar qadimgi
Afrosiyob shahrining yaqinida qad
rostlagan bo‘lib, bino joylashgan ko‘chani
“qabriston ko‘chasi”, deb ham atashgan.


6. Ulug‘bek rasadxonasi

Ulug‘bek – asl ismi Muhammad Tarag‘ay buyuk o‘zbek
astronomi va matematigi, davlat arbobi, Temurning
nabirasidir. U. O‘rta Osiyo xalqlari ilm-fani va
madaniyatini o‘rta asr sharoitida dunyo fanining
oldingi safiga olib chiqqan olimlardan biri.
Movarounnahrda Ulug‘bekning homiylik davrida
(1409–1449) Samarqand yanada gullab–yashnadi:
hunarmandlik, me’morlik, adabiyot ravnaq topdi, ilm-
fan yuksaldi, savdo rivojlandi. Ulug‘bekdan jahon fani
va madaniyati rivojiga muhim hissa bo‘lib qo‘shilgan
katta ilmiy va madaniy meros qolgan. Shulardan biri
Ulug‘bek rasadxonasidir. Samarqanddagi XV asr
me’morligining nodir namunalaridan biridir. Bino
Ulug‘bek farmoni bilan 1424–1429 yillari Ko‘hak
(Cho‘pon ota) tepaligida, Obirahmat arig‘i bo‘yida
bunyod etilgan

7. Hazrat i Dovud ziy orat gohi
Keyingi kezlarda Samarqand viloyatining
Nurobod tumani, Oqsoy qishlog‘i hududida
joylashgan Hazrati Dovud g‘ori
O‘zbekistondagi eng sergavjum
ziyoratgohlardan biriga aylangan. Mazkur
g‘or o‘zida o‘ta qadimiy va turli-tuman
rivoyatlarni yashirgan bo‘lib, unga tashrif
buyuruvchilar soni kun sayin tobora ortib
bormoqda. Tog‘ cho‘qqisidagi tik qoyada
joylashgan g‘orga kirgan ziyoratchilar
Temir piri sanalgan Hazrati Dovud haqqiga
tilovat o‘qib, niyat qiladilar.


8. Hazrat i Doniyor ziyorat gohi

Samarqand shahrining Afrosiyob qadimiy
shaharchasi muhofaza devori tagidan oqib o‘tadigan
Siyob arig‘i yoqasida Samarqand ahli tomonidan
asrlar davomida qadr-qiymatlanib kelinayotgan
Doniyor Paygambar maqbarasi eng mo‘’tabar
ziyoratgohlardan biridir. Samarqandliklar ushbu
ziyoratgohni ba’zan Doniyor Payg‘ambar, Xoja
Doniyor va Hazrati Doniyor ziyoratgohi, deb
ataydilar. Doniyor Paygambar Dovud alayxissalom
avlodidan bo‘lib, eramizdan oldin 603 yilda Kuddus
shahrida dunyoga kelgan. Bobil davlati podshosi
Navuxudonosor tomonidan eramizdan oldingi 586
yilda bu muborak shahar zabt etiladi va ko‘p
odamlar asirga olib ketiladi. Ular orasida 17 yoshlik
Doniyor ham bor edi.


10. Siy ob bozori

Siyob bozori nafaqat Samarqand shahri, balki O‘zbekiston va Markaziy
Osiyoning eng qadimiy va yirik bozori hisoblanadi. Bozorning hududi 7
gektarni tashkil etadi. Siyob bozori sayyohlar eng ko‘p tashrif buyuradigan
joylardan biridir. Uning nomi shaharning tarixiy-geografik tumanlaridan biri -
Siyob, shuningdek, bozor yaqinidan oqib o‘tuvchi Siyob daryosi nomiga
qo‘yilgan. «Siyob» so‘zi fors-tojikchadan tarjima qilinsa «siyoh ob» - «qora
suv/daryo» ma’nosini beradi.

Etiboriz uchun rahmat

Mustaqillik yillarida Samarqand shahri tarixiy yodgorliklarining restavratsiya qilinishi

Купить