Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 635.6KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет История

Продавец

Bohodir Jalolov

O‘rta asrlar va yangi zamon davrida yevropada nikoh diplomatiyasi o‘rta asrlarda nikoh diplomatiyasi

Купить
MAV ZU: O‘RTA A SRLA R v a YaN GI zamon dav rida Y EVROPA DA NI KOH DI PLOMATI YA SI O‘RTA ASRLA RDA NI KOH DI PLOMATIYaSI . Eleanora (Alenora), ulkan Akvitaniya gersogligining vorisi sifatida, 1137- yilda frantsuz taxtining valihadi, Kapetinglar sulolasining bo'lajak qiroli Lyudovik VII ga turmushga chiqib, unga merosxo'rligini, ya’ni Akvitaniya va unga bog‘liq grafliklarni sep sifatida olib keldi. Lyudovik VII Eleanora unga hamroh bo'lgan Muqaddas yerga 1147-1149- yillarda uyushtirilgan Ikkinchi salib yurishiga boshchilik qildi. Shotlandiyadan Pireney tog'larigacha bo'lgan – Britaniya orollari, Normandiya, Anju, shuningdek, Marsh, Overn, Limuzen, Puatu, Anguma, Sentonj, Perigor va Gaskon hududlarini o'z ichiga olgan edi. Chunki Fransiyadagi bu mulklar Akvitaniya gersogligi tarkibiga kirgan. Angliyada 12-asr oʻrtalaridan 14- asr oxirigacha hukmronlik qilgan Plantagenet sulolasi qirollarining ushbu mulklari yigʻindisi baʼzan Anjuylar derjavasi deb atalgan.15-asr oxiri - 16-asr boshlarida. ular Fransiyaga gersoglik merosxo'ri Anna Britonskayaning sepi sifatida qaralgan Bretan gersogligini qo‘shib oldi. Annaning qo'lini so‘rash va yuragini zabt etish uchun (shuningdek, uning viloyatlariga ega chiqish uchun) birdaniga ikki monarx – fransuz qiroli va german imperatori da'vogar bo‘lib chiqdi. 1490-yilda Anna Muqaddas Rim imperatorining o'g'liga sirtdan turmushga chiqdi, ya’ni fotihalandi. Bu nikoh fotihasining maqsadi, imperiya bilan sulolaviy ittifoq orqali, fransuz qirollari uzoq vaqtdan beri ko'z tikib kelayotgan Bretan gersogligining mustaqilligini himoya qilish edi. Bunga javoban fransuz qo'shinlari gersoglik hududiga bostirib kirishdi.Kapetinglar va Plantagenetlar . Karl VIII Annaning german shahzodasi bilan nikohi bekor qilinishiga erishdi va uning o'zi unga uylandi. Bundan tashqari, nikoh shartnomasiga ko'ra, eri vafotidan keyin, agar uning to'g'ridan-to'g'ri merosxo'rlari bo'lmasa, Anna yangi frantsuz qiroli bilan turmush qurishi shart edi. Ya’ni nima bo‘lganda taqdirda ham Annani qo‘yib yubormaslik maqsad qilindi. Chunki Anna orqali Fransiya Bretan gersogligini o‘ziga qo‘shib olgan edi. Karolinglar - 843- 987 Kapetinglar - 987- 1328 Valua va Valua- Angulemlar - 1328-1589. Burbonlar - 1589- 1792, 1814-1830 Orleanlar - 1830- 1848 1397 yil iyul oyida Kalmarda u bir vaqtning o'zida Daniya, Norvegiya va Shvetsiya qiroli taxtiga o'tirdi. Shu tariqa uchta davlat ittifoqi bo‘lgan Kalmar uniyasi tashkil topdi. Annaning eri bo‘lgan Karl VIII 1498-yilda hech qanday erkak vorissiz vafot etadi (to'rtta o'g'li ham bundan oldin vafot etgan). Uning amakivachchasi qirol Lyudovik XII qirol bo‘ldi va Anna bir yildan keyin unga turmushga chiqdi. U qirolga ikki qiz tug'di, ularning kattasi, Frantsiyalik Klod bo‘lib, fransuz tojning kutilayotgan navbatdagi merosxo'ri – Angulem gersogi Fransiskka (u Valualar sulolasi shahobchalaridan birining vakili), bo'lajak qirol Fransisk I ga turmushga chiqqan. Bu nikoh tufayli Britan umrbod Fransiya qirolligi tarkibiga kirdi.Fransiya qirollik sulolalari. 1397 yilgi K alm ar u n iyasi – nikoh diplom atiyasin in g m ah suli sifatida. Yagellonlar.  Nikoh diplomatiyasi Sharqiy Yevropaning siyosiy rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatdi. 1385 yilda Polsha va Litva sulolaviy ittifoq (Krevo uniyasi) to'g'risida shartnoma tuzdilar, unga ko'ra Polsha qirolichasi Yadviga Litva Buyuk Gersogi Yagayloga (polsha an'analarida - Yagello) turmushga chiqdi. Keyinroq Yagoylo Vladislav II nomi bilan Polsha qiroli bo‘ldi va Yagellon qirollik sulolasiga asos solgan.  1370 yilda Buyuk Kazimir III ning vafoti bilan Polsha qirolligida Piast sulolasining erkak avlodi tugaydi. Taxtga Anjuylar sulolasidan (Anju-Sitsiliya) bo‘lgan Vengriya qiroli Karl Robertga turmushga chiqqan singlisining o'g'li – Lyudovik I keladi, u bir paytning o‘zida Vengriya qiroli ham edi (u erda uni Layosh I deb atashgan). Lyudovik I ham birorta erkak avlod qoldirmagani uchun uning 11 yoshga to‘lmagan qizi Yadviga Polsha malikasi etib saylandi. Gabsburglarning nikoh diplomatiyasi Bu ni k ohlarni ng birinchi si 1477-y ilda Muqaddas Rim imperat ori Mak simi lian Ining (u 1486-y il da Germaniy a qi roli sifat ida say l anadi, 1508-y ildan boshl ab Muqaddas Rim imperat ori, har ik k al a unv on unga ot asi Fridrix IIIdan o‘t gan, u Fridrix V nomi bi lan 1457-y ilda amalda Av st riy a ersgersogligini t ort ib olgan edi) Yev ropaning eng boy merosxo'ri Burgundiy a merosxo‘riy a Mari yaga uy lanishi bo‘ldi. Ushbu nik oh t ufay li Gabsburglar Burgundiy aning sharqiy qismini (shu juml adan hozirgi Niderlandiy a, Belgiy a v a Ly uk semburg hududini) egal lab ol ishdi, Gabsburglarning i k k inchi mashhur nik ohi – ersgersog Fil ipp Chiroy li v a v a Ispaniy aning " k at oli k qirollari" – Ferdinand A ragonsk iy v a Izabella Kast ilsk ay alarning Telba laqabl i qizi X uana o'rt asidagi niok h sanaladi. Shu bilan birga, Fi lippning singlisi Margarit a (boshqa onadan bo‘lgan) " k at olik qirollari"ning y agona o'g'l i X uanga (X uanni ng uk asi) t urmushga chiqdi. Uning ert a o'limi Gabsburglarga Ispaniy ani uni ng It aliy a v a Amerik adagi barcha boy mulk lari bilan meros qil ib ol ishi ga ol ib k eldi. Gasburglarning uchinchi nik ohi uzoq v aqt dav omida Dunay mint aqasining riv oj lanishini belgilab berdi. 1515 y ilda Mak similian I Vena shahrida Bogemiy a (Chex iy a) v a Vengriy a qiroli Vl adislav II Yagellon bil an uchrashib, ik k i t omonlama t o'y ga rozi ligini oldi. Vladislav IIning o‘g‘li Ly udov ik Mak simili anni ng nabirasi Mari y aga uy l andi , o‘z nav bat ida Ly udov ik ning singli si A nna esa k eli shuv ga k o‘ra Mak similianning nev aralari dan biri – bo‘lajak imperat orlar K arl V y ok i Ferdinand I ga t urmushga chiqishi k erak edi . 1521 y ilda Ferdinand bu nik oh shart nomasini baj ari b, A nnani o‘ziga xot ini qilib oldi. 1526 y ilda Ly udov ik Mohach j angida v afot et ishi Ferdinandga Bogemiy a v a Vengriy a t oji ga da’v o qi lib chiqi sh imk oniy at ini berdi. Key ingi y ili u Bogemiy a qiroli bo'ldi Ry urik ovichlar va Romanovlar  V izant i y a t axt ining merosxo‘ri , bo‘laj ak i mperat or Ioann VIII Paleolog birinchi nik ohda 1411- y ilda Dmit riy Donsk oy ning nabirasi v a Buy uk Gersog Vasili y I Dmi t riev ichning qizi A nna Vasilev naga uy langan edi. A mmo hammadan ahami yat lisi Rossi y a mark azlashgan dav lat ining asoschilaridan biri, Mosk v aning Buy uk Gersogi Iv an IIIning ik k inchi nik ohda ox irgi V izant i y a imperat ori Konst ant in X I (1405-1453) ning j iy ani Zoy a (Sofi y a) Pal eologga uy lanishi bo‘ldi .  Dey arli y arim asr o't gach, Romanov lar sul ol asining bi ri nchi podshosi Mixail Fedorov ich rus- daniy a sulolasi it t i foqi g'oy asiga qay t di. U qizi Irinani Daniy a qiroli X rist ian IV ning o'g'illaridan biriga unasht i rmoqchi bo'ldi. Tanl ov ik k inchi grafi ny a Munk bilan i k k inchi nik ohidan t ug'ilgan Valdemarga t ushdi. G'arbiy Ev ropa saroy t aomi llariga k o'ra, bu nik oh morganat ic, y a’ni not eng deb hi soblangan. Ammo rus podsholari bunday nozik narsalarni t ushunishmadi, chunk i av loddan-av lodga o'zl ari qi roll ik qoni bo'lmagan qi zlarga uy lanishib k el ay ot gan edi. Ular uchun grafi ny a Munk Daniy a qi rolining xot ini ek anligi k ifoy a edi. 1644 y il y anv ar oy ida Valdemar Rossi ya dav lat i bil an abadiy " xulosa" (shart noma) t uzish v a Irina Mix ay lov na bilan t urmush quri sh uchun Mosk v aga k el di. YANGI ZAMON DAVRIDA NIKOH DIPLOMATIYASI .  17—18-asr boshlarida sulolaviy nikohlar Yevropa siyosatining muhim elementi edi.  XVII asrda Mantuan merosi (1628-1631), "devolyutsiya urushi" (1667-1668) va Pfalz merosi (1688-1697) uchun urushlar bo'lgan.  18-asrda ko'proq urushlar sodir bo'ldi, jumladan ispan merosi (1701−1714), polyak merosi (1733−1735), avstriya merosi (1740−1748), Bavariya merosi (1777−1778) uchun urushlar  17-18-asr boshlarida nikoh diplomatiyasi Evropa davlatlarining tashqi siyosati va diplomatiyasiga ta'sirini, ulardan kelib chiqadigan merosga bo'lgan huquqlari va Evropaning siyosiy xaritasi va kuchlar muvozanatiga qanday ta’sir qilganligini tahlil qilib o‘tsak. Luy udov ik X IIIning " Ispan nik ohi" v a Gast on d'Orl eanning " Lot aringiy a nik ohi" a Fransiya Burbon sulolasidan bo‘lgan qiroli Genrix IV (1553-1610) Ispaniya bilan uzoq davom etgan urushni frantsuz va ispan merosxo'rlarining ikki tomonlama nikohi (qarshi qudalik asosida) bilan tugatish niyatida edi. Lyudovik XIII (1601- 1643) Filipp III ning to'ng'ich qizi Anna Avstriyskayaga (1601-1666) uylanishi, bo'lajak qirol Filipp IV (1605- 1665) (Filipp IIIning o‘g‘li) bo‘lsa Genrix IV ning to'ng'ich qizi - Frantsiyalik Yelizaveta (Izabella Burbon) (1602- 1644)ga uylanishi kerak edi 1610 yil sentyabrda Filipp III ning elchisi Feriya nikoh taklifi bilan Parijga keldi. 1612 yil 26 yanvarda "Ispan nikohlari" rasman e'lon qilindi." 1612 yil 25 avgustda nikoh shartnomalari imzolandi va 1615 yil 28 noyabrda 14 yoshli Lyudovik XIII va Anna Avstriyskayaning to'yi Bordodagi g'ayrioddiy dabdaba tarzida nishonlandi. Lyudovik XIII 1643-yil 14- mayda vafot etdi va Anna Avstriya 5 yoshli qirolning regenti boʻldi. Haqiqiy nazorat kardinal Mazariniga o'tdi, u vafotigacha (1661 yil mart) davom etdi, garchi Lyudovik XIV 1651 yil 7 sentyabrda yosh deb e'lon qilingan bo'lsa ham. Keyinroq Lyudovik XIV ham bobosi singari nikoh diplomatiyasiga katta umid bilan qarab, Ispan gabsburglari mulkiga ega chiqishni reja qiladi. Birinchi nik ohni Ispaniy a t axt ining merosxo‘rlaridan bo‘lgan Filipp I V v a Izabella Fransuzk ay aning qizi Mariy a Tereziy a bilan bog‘ladi. Uning onasi Fransiy a qiroli Genrix I Vning qizi bo‘lib, bu nik oh y uqorida ay t gan “qarshi qudachilik ” asosida t uzilgan edi

O‘rta asrlar va yangi zamon davrida yevropada nikoh diplomatiyasi o‘rta asrlarda nikoh diplomatiyasi

Купить