O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaning qabul qilinishi va uning tarixiy ahamiyati - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	835.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Апрель 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaning qabul qilinishi va uning tarixiy ahamiyati

Купить

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYANING QABUL QILINISHI VA UNING TARIXIY AHAMIYATI.

REJA: 1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaning qabul qilinishi. 2. Konstitutsiyaning tamoyillari. 3. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaningtarixiy ahamiyati. 4. Konstitutsiyaga kiritilgan o’zgarishlar.

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYANING QABUL QILINISHI. • O‘zbekiston mustaqillikni qo‘lga kiritgach, tabiiy ravishda davlat mustaqilligi va suverenitetini Konstitutsiya asosida mustahkamlash zarurati yuzaga keldi. • O‘zbekistonning yangi Konstitutsiyasini tayyorlash g‘oyasi dastlab Islom Karimov tomonidan 1990-yilning mart oyida ilgari surildi. 1990-yil 20-iyun kuni bo‘lib o‘tgan O‘zbekiston Oliy Kengashining II sessiyasida yangi Konstitutsiya ishlab chiqish lozim, degan xulosaga kelindi. Sessiya O‘zbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti Islom Karimov boshchiligida 64 kishidan iborat Konstitutsiya loyihasini tayyorlash bo‘yicha komissiya tuzish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYANING QABUL QILINISHI. • Komissiya tarkibiga Oliy Kengash deputatlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlar vakillari, davlat, jamoat tashkilotlari va xo‘jaliklarning rahbarlari, olimlar, mutaxassislar kiritildi. • Konstitutsiyaviy komissiya O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasini ishlab chiqish ustida 2,5 yil ishladi. Konstitutsiya loyihasini ishlab chiqishda konstitutsiyaviy rivojlanishning jahon tajribasi o‘rganildi, inson huquqlari, demokratiya va qonunchilik sohasida jahonda qo‘lga kiritilgan yutuqlar hisobiga olindi.

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYANING QABUL QILINISHI. • Milliy davlatchiligimizning tajribasi, Amir Temur va boshqa davlat arbobi hamda allomalarimizning davlatni idora qilish sohasidagi g‘oyalari yangi Konstitutsiyaga asos qilib olindi. • Loyihaning dastlabki varianti 1991-yil oktyabr-noyabrigacha tayyorlab bo‘lindi. U muqaddima, olti bo‘limga bo‘lingan 158 moddadan iborat edi. Bu loyiha hali mukammallik darajasidan ancha yiroq edi. Uning ustida yanada jiddiyroq va talabchanlik bilan ishlash zarur edi. 1992-yil bahorida esa loyihaning 149 - moddadan iborat ikkinchi varianti ishlab chiqildi.

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYANING QABUL QILINISHI. • 1992-yil 26-sentyabrda O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi loyihasi umumxalq muhokamasi uchun matbuotda e’lon qilindi. Muhokama 2 oycha davom etdi. Muhokama jarayonida bildirilgan takliflar asosida tuzatishlar kiritilgan loyiha 1992-yil 26- noyabrda matbuotda ikkinchi marta e’lon qilindi. Umumxalq muhokamasi davrida 6 mingdan ortiq taklif va mulohazalar bildirildi, ular inobatga olindi. Birinchi Prezident Islom Karimov O‘zbekiston Konstitutsiyasini ishlab chiqishga rahbarlik qildi va o‘zining katta hissasini qo‘shdi.

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYANING QABUL QILINISHI. • Unda mamlakatning Asosiy Qonunini qabul qilish masalasini muhokama qildi. Sessiyada deputatlar loyihaga 80 ga yaqin o‘zgartirish, qo‘shimcha va aniqliklar kiritdilar. Shunday qilib, shu kuni O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining XI sessiyasi «O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasini qabul qilish to‘g‘risida», «O‘zbekiston respublikasining Кonstitutsiyasi qabul qilingan kunni umumxalq bayrami deb e’lon qilish to‘g‘risida» va «O‘zbekiston respublikasining Konstitutsiyasini amalga kiritish tartibi to‘g‘risida»gi Qonunlarni qabul qildi. • O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi 6 bo‘lim, 26 bob, 128 moddadan iborat. U «Mustaqillik Deklaratsiyasi», «O‘zbekiston Respublikasining Davlat mustaqilligi asoslari to‘g‘risida

KONSTITUTSIYANING TAMOYILLARI. • O‘zbekiston Konstitutsiyasining birinchi tamoyili - davlat suverenitetidir. 1- 6- moddalarda O‘zbekiston-suveren demokratik respublika, davlat xalq manfaatlariga xizmat qiladi, mustaqil ichki va tashqi siyosat yuritadi, o‘zbek tili davlat tilidir, deb belgilab qo‘yilgan. Konstitutsiyada davlatning «O‘zbekiston Respublikasi» va «O‘zbekiston» degan nomlari bir ma’noni anglatadi, deb belgilab qo‘yilgan. • Ikkinchi tamoyil - xalq hokimiyatchiligidir. 7-14-moddalarda xalq davlat hokimiyatining birdan-bir manbayidir, O‘zbekiston xalqini millatidan qat’i nazar uning fuqarolari tashkil etadi, davlat o‘z faoliyatini inson va jamiyat farovonligini ko‘zlab amalga oshiradi, deb ko‘rsatilgan.

KONSTITUTSIYANING TAMOYILLARI. • Uchinchi tamoyil-davlat hokimiyatining uch tarmoqqa bo‘linishidir. O‘zbekiston davlat hokimiyati tizimi hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlariga bo‘linishi qonunlashtirildi. • To‘rtinchi tamoyil-bu demokratiyaga sodiqlikdir. Konstitutsiyada demokratiya va ijtimoiy adolatga sadoqat e’lon qilinadi hamda insonparvar demokratik – huquqiy davlat barpo etish nazarda tutiladi. • Beshinchi tamoyil-Konstitutsiya va qonunlarning ustuvorligidir. Konstitutsiyaning 15-moddasida «O‘zbekiston Respublikasida O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlarining ustunligi so‘zsiz tan olinadi. Davlat, uning organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalari, fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga muvofiq ish ko‘radilar», deb belgilab qo‘yi

KONSTITUTSIYANING TAMOYILLARI. • Oltinchi tamoyil l-xalqaro andozalar darajasida ifodalangan fuqarolar huquqlari, erkinliklari va majburiyatlarining tengligi va daxlsizligidir. O‘zbekiston fuqarolarining huquqlari muhim xalqaro hujjatlar - «Inson huquqlari butun jahon Deklaratsiyasi», «Iqtisodiy, sotsial va madaniy huquqlar to‘g‘risida xalqaro akt», «Fuqarolik va siyosiy huquqlar to‘g‘risida xalqaro akt» va boshqalar asosida bayon etilgan. • Konstitutsiyaning 18 - 52-moddalari inson va fuqarolarning asosiy huquqlari, erkinliklari va burchlariga bag‘ishlangan. O‘zbekiston davlati tomonidan fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini oliy qadriyat sifatida tan olingan va ular himoya qilinadi. Konstitutsiya bo‘yicha har bir shaxsning o‘z huquq va erkinliklarini sud orqali himoya qilishi kafolat

KONSTITUTSIYANING TAMOYILLARI. • Yettinchi tamoyil - qonuniylikdir. Qonuniylik jamiyatning bir maromda hayot kechirishini, davlat organlarining maromli faoliyat ko‘rsatishini ta’minlaydi. Davlat, uning organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalari, fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga muvofiq ish ko‘rgandagina jamiyatda barqarorlik va taraqqiyot bo‘ladi. • Sakkizinchi tamoyil - O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosatining asosiy qoidalarini aniq belgilab qo‘yilganligidadir. Asosiy Qonunning 17-moddasida O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosati aks etgan. Konstitutsiyada davlat xalqning manfaatlari va xavfsizligini ta’minlash maqsadida boshqa davlatlar bilan ittifoq va do‘stona aloqalar o‘rnatishi hamda davlatlararo tuzilmalarga kirishi va ulardan ajralib chiqishi mumkinligi qonunlas

KONSTITUTSIYANING TAMOYILLARI. • To‘qqizinchi tamoyil - mahalliy o‘zini-o‘zi boshqarishdir. O‘zbekistonda o‘zbek davlatchiligi rivojining tarixiy tajribasiga tayangan holda mahalliy hokimiyat boshlig‘i bo‘lgan hokim instituti joriy etildi. Viloyatlar, tumanlar va shaharlarda hokimiyatning vakillik organlari xalq deputatlari kengashlari bo‘lib, ularga viloyat, tuman va shahar hokimlari boshchilik qiladilar. Konstitutsiyaning 99 - 104–moddalarida mahalliy davlat hokimiyati asoslari, hokimlarni tayinlash va tasdiqlash tartiblari, ularning vazifalari belgilab berilgan.

KONSTITUTSIYANING TAMOYILLARI. • O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga kiritilgan bu o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining, hukumatning mas’uliyatini kuchaytirishga, jamiyat siyosiy hayotining faollashuviga, saylov tizimining yanada takomillashuviga xizmat qilmoqda. Konstitutsiya kuchga kirgandan buyon O‘zbekiston Oliy Majlisi tomonidan 800 ga yaqin qonun,17 ta kodeks qabul qilindi, 250 dan ortiq ko‘p tomonlama xalqaro shartnomalar ratifikatsiya qilindi.Ya’ni Asosiy qonunimiz davlat va jamiyatning barcha jabhalarini huquqiy tartibga solishning yaxlit mexanizmini yaratish imkonini berdi. Mustaqillik yillarida amalga oshirilgan ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy- huquqiy islohotlar tahlili O‘zbekiston tanlagan taraqqiyotning konstitutsiyaviy modeli to‘g‘ri

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYANINGTARIXIY AHAMIYATI. • Qonun ustunligi haqida fikr yuritganda, avval davlatni asosiy qonuni hisoblangag Konstitusiyani ustuvorligini ta'minlash muhimdir. O'zbekiston Respublikasini Konstitusiyasini va huquqiy davlatni rivojini barpo etishda hal qiluvchi o'rin egallaydi. Konstitusiya me'yorlari birlamchi hisoblanadi. Birorta ham qonun yoki boshqa me'yoriy-huquqiy xujjat Konstitusiya normalari va qoidalariga zid kelishi mumkin emas. Konsititusion me'yorlar boshqa qonunlardan yuqori turadi. • Chunki davlani barcha joriy qonunlari va boshqa huquqiy xujjatlari Konstitusiya qabul qilishda ob'ektiv va sub'ektiv, ichki va tashqi omillar birinchi o'rinda turadi.

KONSTITUTSIYAGA KIRITILGAN O’ZGARISHLAR. • Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga hozirgi kunga qadar 14-marta oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan. • 1993-yil 28-dekabrda qabul qilingan Qonun bilan Konstitutsiyaning 77- moddasi 1-qismidagi „150 nafar deputatdan“ degan soʻzlar „deputatlardan“ degan soʻz bilan almashtirildi; • 2002-yil 27-yanvarda oʻtkazilgan umumxalq referendumi natijalariga koʻra hamda uning asosida 2003-yil 24-aprelda qabul qilingan Qonuniga muvofiq, Konstitutsiyaning XVIII, XIX, XX, XXIII boblariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritilgan;

KONSTITUTSIYAGA KIRITILGAN O’ZGARISHLAR. • 2007-yil 11-apreldagi Qonun bilan Konstitutsiyaning 89-moddasiga, 93- moddasining 15-bandiga, 102-moddasining ikkinchi qismiga tuzatishlar kiritilgan; • 2008-yil 25-dekabrda qabul qilingan Qonun bilan Konstitutsiyaning 77- moddasi birinchi qismiga oʻzgartish kiritilgan; • 2011-yil 18-aprelda qabul qilingan Qonun bilan Konstitutsiyasining 78, 80, 93, 96 va 98-moddalariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilgan;

KONSTITUTSIYAGA KIRITILGAN O’ZGARISHLAR. • 2011-yil 12-dekabrda qabul qilingan Qonun bilan Konstitutsiyaning 90- moddasi ikkinchi qismiga tuzatish kiritilgan; • 2014-yil 16-aprelda qabul qilingan Qonun bilan Konstitutsiyaning 32, 78. 93, 98, 103 va 117-moddalariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilgan; • 2017-yil 6-aprelda qabul qilingan Qonun bilan Konstitutsiyaning 80, 81, 83, 93, 107, 110 va 111-moddalariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilgan;

KONSTITUTSIYAGA KIRITILGAN O’ZGARISHLAR. • 2017-yil 31-mayda qabul qilingan Qonun bilan Konstitutsiyaning 80, 93, 108 va 109-moddalariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilgan; • 2017-yil 29-avgustda qabul qilingan Qonun bilan Konstitutsiyaning 99 va 102- moddalariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilgan; • 2018-yil 15-oktabrda qabul qilingan Qonun bilan 105-moddaning birinchi qismidagi „ikki yarim yil muddatga raisni (oqsoqolni) va uning maslahatchilarini“ degan soʻzlar „raisni (oqsoqolni)“ degan soʻzlar bilan almashtirilgan;

KONSTITUTSIYAGA KIRITILGAN O’ZGARISHLAR. • 2019-yil 18-fevralda qabul qilingan Qonun bilan 80 va 93-moddalardagi „Milliy“ degan soʻz „Davlat“ degan soʻz bilan almashtirilgan; • 2019-yil 5-martda qabul qilingan Qonunga asosan 79, 93 va 98-moddalarga oʻzgartirishlar kiritilgan; • 2019-yil 4-sentabrda qabul qilingan Qonunga asosan saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari takomillashtirilishi munosabati bilan 96 va 117-moddalarga oʻzgartirishlar kiritildi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR • https:// uz.denemetr.com /docs/768/index-34668- 1.html https:// uz.wikipedia.org /wiki/ O%CA%BBzbekiston_Respublikasining_Konstitutsiyasi https:// constitution.uz / oz /pages/ Konstitusiyamizning_yaratilishi https:// lex.uz /docs/-20596

Купить