O’zbekiston tarixi - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

O’zbekiston tarixi

Купить

O’zbekiston tarixi www.arxiv.uz

Reja: 1. "O'zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida" . 2 Chig'atoy ulusining tashkil topishi O'lkalarning taqsimlanishi www.arxiv.uz

 Prezidentimizning mustaqillikning birinchi yillaridagi eng og'ir, tahlikali, murakkab jarayonlaridan tortib, to hozirgacha yaratilgan barcha asarlari davrning tarixiy zaruriyati tufayli yuzaga kelgan. Qo'limizdagi «O'zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida» kitobi ham xuddi shunday tarixiy zaruriyat zamirida yaratilganligi bilan beqiyos ahamiyatga ega. Kitob «O'zbekiston» nashriyoti tomonidan chop etilgan bo'lib, unda asosan 1989-1992 yillarda, mamlakat tahlikali, keskin, o't-olov hal-qasi ichida turgan davrdagi voqeliklar bilan bog'liq tarixiy qarorlar, hujjatlarga murojaat qilinadi. Mustaqillikning dastlabki yillari tug'ilgan avlod bugun 19-20 yoshga kirdi, dunyoni idrok qila oladigan, o'zligini teran anglaydigan, ozodlikni chin ma'noda qadr

 Lekin yoshlar uchun bu ozodlik, hurlik xuddi ko'kdan, osmondan tushganday, bosib o'tgan yo'llarimiz, yo'qotishlarimiz go'yo ertakday tuyuladi. Mustaqillikning dastlabki kunlaridayoq Prezidentimiz «O'zbekistonning kelajagi buyuk bo'ladi, bu kunlar juda yaqin» deb xalqimizni ishonch bilan ertangi kunga boshlagan edilar. Lekin bizning ozodligimizni ko'rolmagan ichki va tashqi kuchlar o'zlarining g'arazli maqsadlarini amalga oshirish uchun islom dinini niqob qilib olib, «bu va'dalar bir afsona, cho'pchak, tagi puch, aldov gaplar, deb ayyuhannos solgandilar. O'tgan qisqa davrda o'sha afsona haqiqatga aylandi, asrlarga tatigulik olamshumul ishlar amalga oshdi. O'zbekiston jahon ayvonida o'z qadr-qimmatini topdi», «o'zbek model

1989 yildagi Farg'ona, 1991 yildagi Toshkent, 1992 yildagi Namangan voqealarining keskin pallalarida Prezidentimiz diniy radikal kuchlarning nayrangu qilmishlariga uchgan, ko'zi qonga to'lgan olomon ichiga yonida qo'riqchilarsiz, yolg'iz o'zi hayotini xavf ostiga qo'ygan holda jasorat bilan kirib borib, xalqimizni ro'y berishi mumkin bo'lgan fojia, turli falokatlardan asrab qoldilar. O'zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi mustaqillikka qo'yilgan jasoratli qadam bo'lsa, aholiga tomorqa berish to'g'risidagi oqilona qarori xalqimizni ertangi kuniga yorug' ishonch uyg'otishi bilan birga, turmush farovonligini yuksaltirdi, paxta maydonlarini qisqarishiga olib keldi. Kitobni o'qib, hayratga tushasan kishi. Va bizga mana

 Tabiiyki, qo'limizdagi bir burda nonni qaysi mehnat, zahmat orqali yaratilganini bilmasak, uni isrof qilamiz, qadriga yetmaymiz. SHu ma'noda mazkur tarixiy kitob yoshlarimiz uchun kechagi yaqin tariximizni bilish, idrok qilish, mustaqillikni asrash yo'lida hayot darsligidek ulug' qo'llanmadir. Bugungi murakkab, ziddiyatli davrda yoshlar qalbiga «ommaviy madaniyat»ning zaharli viruslari xavf solayotgan zamonda bu kitobning tarbiyaviy ahamiyati benazirdir. Biz ijodkorlar, targ'ibotchilar bu asarning olamshumul ahamiyatini teran singdirishimiz, ularning imon-e'tiqodini butun holda kelajakka yetkazishimiz bugungi kundan eng dolzarb vazifamizdir.  “ O‘zbekiston” nashriyot-matbaa ijodiy uyi tomonidan Prezident Islom Karimovning “O‘zbekiston mustaqillikka erishish o

 Kitob shaklida ilk bor chop etilayotgan bu chiqishlarning “O‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida” deb nomlanishi albatta bejiz emas. Bu kitob yaqin o‘tmishimizning murakkab tarixiy-siyosiy bosqichlarini, jumladan, tasavvur qilish ham qiyin bo‘lgan g‘oyat og‘ir va tahlikali bir vaziyatda O‘zbekiston rahbari sifatida ish boshlagan Islom Karimovning o‘lkamizni chuqur inqirozdan olib chiqish, uni qat’iyat va matonat bilan istiqlol sari boshlash, Vatanimiz mustaqilligini e’lon qilish, umumxalq saylovida g‘olib chiqib, Prezidentlik qasamyodini qabul qilishigacha bo‘lgan, tinimsiz kurashlar, keskin sinov va mashaqqatlar bilan o‘tgan faoliyat davrini o‘z ichiga oladi.  Kitobga kiritilgan nutq va ma’ruzalarda o‘sha davrdagi o‘ta dramatik voqealar, tarixiy o‘zgarishlar qanday murakkab vaz

 Sobiq Markazdan yuborilgan, el-yurtimiz o‘rtasida “desantchilar” deb nom olgan guruhlar tomonidan qancha-qancha begunoh insonlar, butun-butun oilalar tazyiq va ta’qiblarga uchraganini jamoatchiligimiz yaxshi eslaydi.  Ana shunday og‘ir bir sharoitda Yurtboshimiz tomonidan xalqimiz qalbidagi asriy orzu – istiqlol g‘oyasi ulkan jasorat bilan ilgari surilib, uni amalga oshirish uchun tarixiy qadamlar qo‘yilgani kitobning asosiy mavzusini tashkil etadi. Agarki bu kitobning ma’no-mazmunini bir so‘z bilan ifoda etadigan bo‘lsak, Vatanimiz mustaqilligi, ta’bir joiz bo‘lsa, yangi hayot, yangi jamiyat binosi uchun zamin bo‘lgan hal qiluvchi dasturiy maqsad va g‘oyalarni Islom Karimov o‘sha dolg‘ali yillardayoq, uzoqni ko‘rgan holda, o‘ziga nechog‘lik aniq-ravshan tasavvur etgani mazkur to‘plamni

 Mamlakatimizni jar yoqasiga olib kelib qo‘ygan og‘ir ijtimoiy-iqtisodiy ahvolni o‘nglash, xalq dardiga darmon bo‘lish, yillar davomida yechilmasdan kelgan muammolarni hal etish maqsadida aholiga uy-joy qurish uchun uchastka maydonlari va tomorqa yerlari ajratish, paxta yakkahokimligiga barham berish borasida davlatimiz rahbari tomonidan keng ko‘lamli ishlar amalga oshirildi. Ana shunday chora-tadbirlar tufayli respublika bo‘yicha 700 mingta oilaga yer berilgani, muallif ta’biri bilan aytganda, kichikroq bir davlatning aholisiga teng bo‘lgan 1,5 million yangi oila paydo bo‘lgani, qurilish materiallari ishlab chiqarish, odamlarga kredit berish, o‘z xo‘jaligini yuritish uchun urug‘lik, chorva mollari va parranda ajratishga qaratilgan ulkan ishlar haqida ma’lumot beradigan chiqishlar ham shu

Chig'atoy ulusining tashkil topishi O'lkalarning taqsimlanishi www.arxiv.uz

 Zabt etilgan o'lka va viloyatlarni Chingizxon hali hayotlik chog'idayoq o'g'illariga taqsimlab berdi. Janubiy Sibir, Dashti Qipchoq, Itil bo'yi, Shimoliy Xorazm va Darbandgacha to'ng'ich o'g'li Jo'ji va uning vafotidan keyin esa nabirasi Botuga topshirildi. Sharqiy Turkiston , Yettisuv va Movarou nnahrga uning ikkinchi o'g'li Chig'atoy ega bo'ldi. Chingizxon G'arbiy Mo ` g ' ulistonni , shuningdek, Tarbag'atoyni uchinchi o'g'li va vorisi O'qtoyga berdi. Kenja o'g'li Tulu ga esa Sharqiy Mo`g'uliston , Xitoy va Qirg ' izlar yeri tegdi. Shunday qilib, mo'g'ullar bosib olingan viloyatlarni uluslarga taqsimlash asosida boshqarishga kirishdi.  Chingizxon vafotidan so&#39

 Viloyatlar va hunarmandchilik shaharlarini boshqarishda Chig'atoy o'ziga bo'ysundirilgan xalqlarning yuqori tabaqa vakillari xizmatidan foydalanadi.  Movarounnahrni bevosita idora etish ishlari hali Movarounnahr zabt etilmasdan ilgari Chingizxon huzurida xizmat qilgan xorazmlik savdogar Mahmud Yalavochga beriladi. U Xo'jand shahrini o'ziga qarorgoh qilib oladi va shu yerda turib, Movarounnahrni idora qila boshlaydi. Harbiy hokimiyat, aholini ro'yxatdan o'tkazish, soliq yig'ish ishlari dorug'achi va tavg'ach deb ataluvchi mo'g'ul amaldorlari qo'lida bo'lardi. Mo'g'ul bosqoqlari (mahalliy hokim) ixtiyoridagi ko'p sonli askarlar Mahmud izmiga bo'ysundirilgan edi. Mahmud Yalavoch shularga suyanib mo'g'ul xoqon

 Chorvadorlarga esa «qopchur» solig'i solingan. Davlat xazinasi uchun «shulen» nomi bilan yuritilgan oziq-ov qat solig'i ham undirilgan. «Shulen» har bir podadan ikki yashar qo'y, qimiz uchun har ming otdan bir biya hisobida olingan.  Hunarmandlar va savdogarlardan «targ'u» solig'i undirilgan. Targ'u ishlab chiqarilgan mahsulot yoki sotilgan molning o'ttizdan bir qismi hajmida undirilgan. Bulardan tashqari aholiga tuz solig'i, jun va kumush solig'i solingan.  Soliqlar mahalliy amaldorlar tomonidan barot (ijara) tartibida avvaldan bir yo'la to'lab yuborilardi, so'ngra ular aholidan yig'ib olinardi. Aholidan yig'ib olish paytlarida soliqlar, shubhasiz, rasmiylashtirilgan miqdordan oshirib undirilardi.  Zo'rlik, jabr-zulmning nih

Torobiyning yaqin safdoshlaridan Shamsiddin Mahbubiy va Buxoro aholisi qo'zg'olonchilarga qo'shilib qo'liga qurol oladi. O'zlarining qadrdon shahar va qishloqlarini mo'g'ullardan va ularning hamtovoq xizmatchilari — mahalliy ma'murlardan ozod qilishga otlangan kishilardan kattagina lashkar to'planadi. Mahmud Torobiy o'z tarafdorlari bilan Buxoroga kirib olgach, shahar ichidagi Robiya saroyini qarorgoh qilib oladi. Bu yerga Buxoroning sadrlari, badavlat a'yonlari, yirik yer egalarini chaqirtiradi. U o'zini Buxoro va atrof viloyatlarining xalifasi , ya'ni hukmdori deb rasmiy ravishda e'lon qilishga ularni majbur etadi. Shundan so'ng Shamsiddin Mahbubiy sadr deb e'lon qilinadi. Mahmud Torobiy Buxoroda o'z hukmronligini o

 Oradan bir hafta o'tmay, ularga qarshi mo'g'ullarning yangi qo'shini hujum qiladi. Jangda qo'zg'olonchilar tor- mor qilinib, Torobiyning har ikkala ukalari ham halok bo'ladilar. Mo'g'ullar Bu xo roni yana bosib olib, u yerda ilgarigi tartiblarni qayta o'rnatadilar.  Chig'atoy soliqlarni tartibga solishga, 1238-yilda Mahmud Yalavochni noiblikdan chetlatishga majbur bo'ldi. Uning o'g'li Mas'udbek noib etib tayinlandi. Ulug' xoqon O'qtoy Mahmud Yalavochni Pekin shahriga hokim etib tayinlaydi.  1238-yilda yuz bergan bu qo'zg'olon tarixga Mahmud Torobiy qo'zg'oloni nomi bilan kirgan. www.arxiv.uz

Купить