Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.9MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет История

Продавец

Bohodir Jalolov

O‘zbekistonda elchilikaloqalari tarixiy ildizlari(qadimgi davrdanTemuriylargacha)

Купить
Oʻzbekistonda elchilikaloqalari tarixiy ildizlari(qadimgi davrdanTemuriylargacha) Mavzu: Ўзбек давлатчили к тарих и м и нг й иллар и чи да ю з берган сон- саноқ си з воқ еалар, хори ж дан бало-қ азодек ёпири либ к елган ё ги й л ар н и н г х у ру ж лари , ю к сали ш ва тан аззул д авр л ар и га қ арам ай , у злу к си з давом этган ж араёндир. Т аби и йк и , бу давр и чида давлатчи лиги м и зни нг тарк и би й қ и см и, у ни нг аж ралм ас атри бу ти бўлган ди плом ати к м у носабатлар ҳ ам и зчи л су ратда давом эти б к елган. Тў ғ ри , у м аълу м воқ еалар таъси ри да ай ри м ҳ олларда сусай ган , баъзи вақ тларда м у ваф ф ақ и ятси зли к лар ги рдоби га ду ч к елган, лек и н ҳ ам м а вақ т ў з ш ак л ва м азм у ни да қ ади м и й ту рк и й у рф -одатлар, М овароу ннаҳ рдаги азали й ту рк и й ў троқ ҳ ам да к ў чм анчи халк у ш рни нг бу соҳ адаги анъаналари ни давом қ и лди рган, у ни ту рли ш ак л ва к ў ри ни ш ларда ў зи да ак с етган . Су гд подш осини нг Тош к ент ва Ф аргона ҳ у к м дорлари га элчи ю бориб, уларни б и р гал и к д а и сти л о ч и лар га қ арш и ҳ арак ат эти ш га даъвати би рги на ю қ оридаги м ак ту б би лан эм ас, балк и ў ш а давр воқ еаларига баги ш ланган қ атор м анбаларда ҳ ам ў з ак сини топган. М асалан, м аш ҳ у р араб тарихчи си М у ҳ ам м ад би н Ж ар и р а т -Т а б а р и й н и н г (839 й и лда тавал л у д т о п га н ) “ Пай ғам барлар ва подш оҳ лар тарих и ” асарида бу ҳ ак да ан и қ м аълу м отлар к елти ри лган. З. Будагов « элчи » атам аси ту рк и й давлатларни нг ў заро м у носабатлари да қ ади м дан қ ўллан и ли б к ел и н ган “ я л ав ач ” атам аси би лан боғ ли қ бўли ш и м у м к и нли ги га ҳ ам эъти борни тортади . Бу нда у м азк у р и борани нг “ элчи ” м аъноси да и ш лати ли б к ели нганли ги и сботи у чу н “ М у ҳ ам м ад пай гам бар Х удони нг (оллоҳ ни нг) ялавачи ” , деган к али м ани к елти ради 3 Ўзбек элчи ли к м у носабатлари ни нг м аънави й асослари ҳ ақ и да ran к етар эк ан, у ни нг дастлабк и и лди злари ни М овароу ннах р давлатчи ли ги ни нг и лк ёзм а м анбаси “А весто”дан қ и ди ри ш лози м бўлади . Бу ндан у ч м и нг й и л и лгари А м у ва Си р дарёлари ҳ авзаси да ву ж удга к елган ва ю к сак су ғ орм а деҳ қ ончи ли к к а асосланган қ ади м ги ту рк и й ци ви ли зани ядан м у ж да беру вчи у ш бу м у қ аддас к и тобда б о ш қ а эл л ар б и лан м улоқ от м ас а л ал а р и н и н г асл м аънави й м оҳ и ятлари - эрк , ў заро тенгли к ва ватанпарварли к к аби қ адри ятларга тааллу қ ли ту ш у нчалар ў з и ф одаси ни топган. М овароу ннақ р сарҳ ад лари даги халк дар асрлар м обай ни да адолатли м у носабатлар, ватан ҳ и м ояси , у ни бало- қ азолардан асраш ғ оялари ни аф сонави й ш оҳ А ф роси ёб ном и би лан боғ ли қ к ў плаб ри воятларда ри вож ланти ри б к елди лар, бу ту ш у нчалар асрлар ош а тобора сай қ ал топи б, ти ни қ лаш и б борди . Тў ғ ри , Аф роси ёб ном и би рги на ту рк и й ри воятлар ва к ей и нроқ у ни нг ёзм а адаби ёти да ў з ак си ни топи б қ олм ай , балк и Эрон ш ои ри Ф и р д авси й н и н г “ Ш оҳ н ом а” си да, у ндан к ей и н ф орс ти ли да би ти лган қ атор тари х и й асарлар (м асалан, “ Равзат ус- саф о” к аби )да ҳ ам зи к р қ и ли ни б к ели нди . М аҳмуд Қ о ш ғар и й н и н г “ Д евони лугатит турк” асарида А ф росиёб А ф ридуннинг Тур исмли ўғлининг набираси эканлиги, зўр инсоний хислатларга эга туркий баҳодир ш оҳ бўлганлиги тавсиф этилади. “ Бу турк беклариндан оти белгулик, тўнга алп эр эрди, куги белгулик” , деб таърифлайди уни Қош ғарий. М уаллиф “тўнга” сўзига “ботир, шер, баҳодир, ф илни ўлдирувчи эн г кучли ҳайвон” деган изоҳ беради. Ш унинг учун эл оғзига тушган бу қа\рам онни алп Эртўнга деб атайди. М уаллиф берган маълумотларга қараганда, Афросиёб давлатининг м арказий ш аҳри “ҳавоси яхш и Қ ош ғар” бўлган. Диплом атиям изни нг ў зига хос ва у м у м инсоний қ адри ятларга м онанд там ой иллари бу ю к ту рк и й обида - “ Қ у тадғ у б и л и к ” (“ Саодатга й ўлловчи били м ” ) асари да ў зи нинг ҳ ар том онлам а тавси ф ини топди элчиларни тан- лаш , уларнинг шахсиятига нисбатан ғоят катта масъулият билан ёндаш иш лозим лигини алоҳида кўрсатиб ўтади. Элчилар қадим замонлардан буён ҳамиш а қийин ва ш арафли вазиф аларни адо этиб келганликлари, улар ҳар вақт катта ҳурмат ва эҳтиромга сазовор бўлганликларини айтади. Бу \ақда ф икр ю ритар экан: ‘ 'Худонинг қуллари орасида энг сайланганлари, Кишиларнинг яхшиси - элчилар бўлганлар, Турли хил ишлар элчилар туфайлигина битади, Хайрли ишлар элчи туфайли содир бўлади ”, - деб хит об қилади муаллиф' Etiboringiz uchun raxmat

O‘zbekistonda elchilikaloqalari tarixiy ildizlari(qadimgi davrdanTemuriylargacha)

Купить