O‘zbekistonda sport inshootlarini mohiyati va holati - Физическая культура - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	583.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Физическая культура

O‘zbekistonda sport inshootlarini mohiyati va holati

Купить

O’zbekistonda sport inshootlarini
mohiyati va holati.

Reja
■
1.Sport inshootlari nazariyasi. Sport maydonlarining
oriyenta-siya va konstruksiyasi hamda o’lchamlari
■
2. Sport inshootlarining shakli va o’lchamlari
■
3. Stadionlar tribunalari

Sport inshootlari nazariyasi. Sport maydonlarining oriyentasiya
va konstruksiyasi hamda o’lchamlari

■ O’yin maydonlari kengligini aniqlashda ularning o’yin va qurilish
maydoni o’lchamlarini bilish zarur. O’yin maydoni o’lchami o’yin
qoidalari asosida belgilanadi. Qurilish o’lchamlari esa, xavfsizlik
zonalari hisobiga ko’ra o’yin maydoniga nisbatan kattaroq
bo’ladi. 1-jadvalda o’yin maydonlarining asosiy va qurilishi
mumkin bo’lgan o’lchamlari berilgan.
O’yin maydonlari alohida yoki birlashgan holda joylashishi
mumkin. Masalan, bir tekislikda bitta yoki har xil sport turlari
uchun birlashgan maydonlar bo’lishi mumkin.

Sport o’yin maydonlarining asosiy va kiritilishi
mumkin bo’lgan o’lchamlari

Sport turi bo’yicha o’yin
maydonlari O’yin maydonlarining o’lchamlari (m) Osonlashtirilgan qoida
bo’yicha o’yin maydoni
o’lchami
o’yin qurilish
uzunligi eni uzunligi eni uzunligi eni
Basketbol 28 15
26 14
Voleybol 18 9 24 15 15 7,5
Qo’l to’pi 40 20 44 23 36 18
Badminton 13,4 6,1 15 8 12 5
Tennis
40 20 36 18
Futbol 90 60 98 64 60 40
a) qoida bo’yicha 110 75 118 79 75 50
b) sport yadro loyihasi
tipi bo’yicha
104
69

■ Sport maydonlar qurilishida shuni ko’zda tutish kerakki, o’yin vaqtida
quyosh yon tomondan tushishi lozim (uning o’rta chizig’i bo’ylab).
■ Shunga muvofiq, asosan kechki payt foydalaniladigan maydonlar
qurilishida meridian chizig’i e’tiborga olinib, ya’ni ularning bo’y o’qi
shimoldan janubga tomon tortilgan bo’lib,
mumkin bo’lgan og’ishi 150 bo’ladi. Agar
sport o’yinlari bir turi uchun bir necha may -
don joylashtirish zarur bo’lsa, unda hech bo’ l-
maganda, ularning uchtasidan bittasi ekvator
chizig’i e’tiborga olingan holda quriladi.

■
Yuqori qavatli uylar bo’lgan tumanlarda maydonlarni uylarning sharq tomoniga va ekvator chizig’i
ko’zda tutilib qurilishi maqsadga muvofiq bo’ladi. Shu maqsadda qurilgan inshootlarda quyosh kech
paytda va kunduzi o’tadigan o’yinlarda ham halaqit qilmaydi. (1-rasm).
■
Voleybol va tennis maydonlari qurilishida o’rta chiziqdan yuza chizig’i tomonga nishab qilinadi.
Basketbol va qo’l to’pi uchun maydonlarni rejalashtirishda o’rta bo’ylama o’qidan yon chizig’i tomon
ikki nishabli qilinadi. Ammo sport maydonlarini joylashtirish bilan bog’liq holda yerni relyefiga qarab
vertikal rejalashtirishni o’zgartirilishi mumkin (2- jadval). Vertikal rejalashtirish. Sport maydoni
asosi uchun yerning notekisligidan maksimal foydalanilgan holda kerakli qiyalik tanlanadi. Yerning
relyefini hisobga olgan holda sport maydonlarini qurishning bir nechta varianti berilgan.
■
Variant ―b juda ko’p ish kuchi talab qiladi, chunki yer kovlash ishlari hajmi katta.‖
■
Variant ―v qulay deb hisoblanadi. Lekin ―v variantida voleybol maydoni pastlikda joylashganligi
‖ ‖
sababli zaxob suvlarini tushushi uchun drenaj sistemasi ishonchli bo’lishi kerak. Ishni boshlanishida
vertikal planirovkadagi ishlar qanday olib borilishi aniqlanadi, oldin yer qazish ishlarini
kartogrammasi tuziladi va qurilish maydonlari kvadratlarga bo’linib (2x2 yoki 3x3 metr) ish ko’riladi.
Qoziqlar yordamida reja ipi tortilib yer tekislanadi .

Sport maydonlarini qoplama konstruksiyasiga qarab sirtini
nisbat kattaliklari
Sport turlari bo’yicha sport maydonchalar Qoplama turlari
Maksimal nishablik
uzunasi ko’ndalang

Badminton va voleybol Suv o’tkazuvchan 0,005
- - 0,004
Suv o’tkazmaydigan Taxta qoplamali
0,000
0,000 0,000
0,000

Basketbol Suv o’tkazuvchan 0,005 -
Suv o’tkazmaydigan Taxta qoplamali
0,000
0,000 0,000
0,000

Qo’l to’pi Maysazor 0,006
- - 0,008
Suv o’tkazuvchan 0,005
- - 0,006
Suv o’tkazmaydigan Taxta qoplamali
0,000
0,000 0,000
0,000

Tennis Maysazor 0,004
- - 0,008
Suv o’tkazuvchan 0,002
- - 0,006
Suv o’tkazmaydigan Taxtali
0,000
0,000 0,000
0,000

Stol tennisi Suv o’tkazuvchan 0,010
- - 0,010
Suv o’tkazmaydigan Asfaltli
Taxta qoplamali 0,000
0,000
0,000 0,000
0,000
0,000

■ Suv shimuvchan maxsus qoplama
aralashmalarning tarkibiMaydonlarning qoplamalarining konstruksiyasi
quyidagicha bo’ladi:
tekis, zich va elastik bo’lishi shart, chunki koptokni
sakrashi ta’minlanishi, suvni yaxshi shimadigan va
namlikni ichida saqlaydigan bo’lishi kerak;
ob-havo ta’siriga chidamli bo’lishi kerak;
iqtisodiy tomondan ijobiy bo’lishi kerak.
Maxsus qoplamali maydonlar konstruksiyasi
gidrogeologik va ob-havo sharoitlari bilan uzviy
bog’liq. Suvni yomon o’tkazadigan tuproqli va soz
tuproqli yerlar nobob qoplamalarga kiradi. Bu turdagi
qoplamalarni ustidan shag’al yotqiziladi. Suvni yaxshi
o’tkazadigan qoplamalar qum ustidan yotqiziladi va
maydonchalarning konstuksiyasini soddalashtirish
maqsadida pastki qatlamlarni qalinligi kamaytiriladi
yoki bir qatlamli qilinadi. Maydonchalarda suv
to’planib qolmasligi uchun sathini nishabli va maydon
atrofi bo’yicha ariqchalar kovlangan bo’ladi. Suvni
yaxshi o’tkazadigan qoplamlar sun’iy yoki tabiiy
qoplamalardan tayyorlanadi. Maxsus qoplamalar
qorishma tarkibi 3-jadvalda ko’rsatilgan. Xom ashyolar A r a l a sh m a g u r u h i
1 chi 2 chi 3 chi 4 chi 5 chi 6 chi 7 chi
1. Yanchilgan
g’isht va sopol
aralashma 90-85 65-70 60 70 40 - -
2. O’rtacha
maydalikdagi qum - 5-10 5 - - 40-50 10-15
3. Qurilish chiqindilari - - - - - - 50-60
4. Kukunsimon
loy tuproq 10-15 - 5 10 - 10-15 -
5. Sog’ tuproq - 20-25 - - - - -
6. Yog’li-o’simlik tuprog’i - - - - - 40-45 20-30
7. Ohaktosh - 5-10 - - - - -
8. Yanchilgan ohaktosh - - 20 60 - - -

■ Asfaltli, asfalt-rezinali va bitum qoplamlarning tuzilishi. Asfaltli qoplamlar yuqori
malakali sportchilarning mashg’ulotlari muntazam ravishda o’tkazilmaydigan sport
maydonlarida muvaffaqiyatli ishlatiladi. Asfalt-rezinali va rezino-bitumli
qoplamlarning taranglik qobiliyati ularni mashg’ulot va musobaqa o’tkazish
maydonlarida ishlatishga imkon beradi. Bu qoplamlar texnik xavfsizlik qoidalariga
qat’iy rioya qilishi talab etuvchi issiqlik usuli bilan tayyorlanadi. Asfalt va
rezinobitum qorishmasi asfalt zavodlarida tayyorlanadi. Sovuq qorishmani
■ yotqizib, shibbalash qiyin, shu munosabat bilan yotqizilayotgan asfalt aralashma
harorati 1200 dan kam bo’lmasligi, rezino-bitum va asfalt-rezina aralashma harorati
esa 1400 dan kam bo’lmasligi kerak. Qoplamlarni shibbalash taxminan uch tonnacha
keladigan maxsus g’ildirak bilan bajariladi. Bitum pasta asosli arashmali qoplamlar
o’zining tarkibi jihatidan rezino- bitum aralashmaga yaqin, lekin ular sovuq usul
bilan tayyorlanadi, shuning
■
uchun o’z kuchi bilan quriladigan (mustaqil) qurilishlarda ishlatiladi. Bitum pasta
asosli qorishmani maxsus tuproqli aralashma singari yotqiziladi.

Suv shimmaydigan qoplamalar uchun aralashmalarning taxminiy tarkibi

Qoplama xillari
Xom ashyolar Sport turlaridan maydonlar uchun qoplama
(og’ir, %) tarkibi
Voleybol,
badminton Basketbol,
qo’l to’pi Tennis

Asfaltli
0,6 mm li elakdan o’tkazilgan 65% dan
kam bo’lmagan o’rtacha donali qum
qoldig’i
BN-II yoki BN-III markali bitum

100

8

100

7

100

6

Asfalt- rezinali
O’rtacha donali qum 66 70 76

BN-II yoki BN-III markali bitum 15 13 11
0,6 mm li elakdan o’tkazilgan 10% dan
kam bo’lmagan maydalangan ohaktosh
qoldig’i
1-3 mm li fraksiyali maydalangan 22 20 18
rezina.

12 10 6

Bitum- pasta asosli Ohaktosh-bitumli pasta (8 sm li konus
qoldig’i)
80
26
22
Bitum-50-55%

Ohak-8-12% Suv-
33,42%
O’rtacha donali qum Maydalangan
g’isht yoki ohaktosh 1-3 mm li fraksiyali
rezina
66

10
70

8
76

6
maydasi Tuproq bo’yog’i 12
12 10
12 6
12

Sport inshootlarining shakli va o’lchamlari
■ Sport inshootlari – bu maxsus qurilgan va o’z faoliyatida ko’p qirrali madaniy
va sport tadbir va anjumanlari o’tkaziladigan maskandir. Zamonaviy tasavvurda
sport inshootlari deganda o’quv mashg’ulotlar, turli qishki va yozgi sport turlari
bo’yicha musobaqalar uchun mo’ljallangan har xil inshootlar kompleksi
tushuniladi. Kompleksning asosiy inshooti stadiondir , ya’ni tomashabinlar
uchun mo’ljallangan tribunali asosiy sport arenasi. Tomoshabinlarning soni
hamda ularga xizmat ko’rsatuvchilarga, musobaqalar, sport mashg’ulotlarining
turlari va xarakteriga ko’ra stadionlarning turlari belgilanadi.
■
Zamonaviy stadionlarning sport arenasi bosqichma~bosqich shakllanishi
jarayonida antiq tuzilishiga nisbatan tarkibi va o’lchamlari jihatidan yuqori
darajada takomillashdi. Bunday stadionlar standart o’lchamli radiusi 36 m
bo’lgan va 400 m masofaga yugurish yo’lkasi bilan o’ralgan futbol maydonidan
(104x69 metr) hamda yengil atletika uchun mo’ljallangan sektorlardan tashkil
topgan.

■
Stadionda tamoshabinlar sig’imiga ko’ra
tribunalar sport arenasining bir yoki ikki
tomonida joylashadi. Ular taqasimon, oval,
ellipssimon yoki boshqa yopiq halqasimon
formada bo’lishi mumkin.
■
O’lchamlariga ko’ra stadionlar quyidagi
kategoriyalarga bo’linishi mumkin:
■
tribunasi 1500-3000 o’rindikli kichik stadionlar.
■
tribunasi 2000-10000 o’rindiqli, maydoni
kamida 5-6 gektar bo’lgan o’rtacha kattalikdagi
stadionlar.
■
tribunasi 10000-50000 o’rindiqli, maydoni
kamida 10-15 gektar bo’lgan katta stadionlar
■
tribunasi 50000 dan ko’p o’rindiqli, maydoni
kamida 20-25 gektar bo’lgan Olimpik tipidagi
stadionlar.
■
Taxminiy sport inshootlari tizimi, tavsiya
etiladigan kichik, o’rta va katta stadionlar
loyihalash me’yorlarida keltirilgan. Sport inshooti ochiq yoki yopiq tipdagi o’quv-mashqlanish jarayoni va har xil
sport turlari bo’yicha musobaqalar o’tkazishga mo’ljallanib qurilgan hamda
jihozlangan maxsus inshootdir.
Sport inshootlarning tasnif etishda yagona terminologiyadan foydalaniladi:
ochiq holdagi alohida sport inshootlar;
ochiq kompleks sport inshootlari;
yopiq holdagi alohida sport inshootlari;
yopiq kompleks sport inshootlari.
Ochiq holdagi alohida sport inshootlariga voleybol, basketbol, qo’l to’pi va
futbol o’yin maydonlarini misol keltirish mumkin (yopiq holda bo’lishi ham
mumkin).
Quyida tekis maydonda umumiy maydoni 9 ga, tribunasi 15000 o’rindiqli
stadionning taxminiy balansi keltirilgan.

Stadionlar tribunalari
■ Tribunalar, ko’p xollarda, sport arenalari bosh rejalarida ikki yon tarafdan oval ko’rinishli yoki oval ko’rinishida
quriladi. Bunda futbol maydoni 69x104 m , aylanma yugurish yo’lkasi uzunligi 400 m , futbol maydoni va chopish
yo’lkasi orasida esa ikki yengil atletika sektori joylashgan bo’ladi. Katta stadionlardagi sport arenalarida yengil atletika
mashg’ulotlari uchun qo’shimcha yugurish yo’lkasining tashqi chegaralari bo’ylab qo’shimcha maydonchalar tashkil
etiladi.
■ Tribunalarning sig’imi stadionning qaysi turga mo’jallanganligiga qarab, 2.5 dan 100 minggacha o’rindiq va turish
o’rinlariga ega bo’ladi.
■ Sportchilar va tomoshabinlar uchun quyidagi tribuna ostida yoki aloxida binoda xonalar ajratiladi; sportchilar uchun —
vestibyul-grelka garderobi bilan, kiyim almashtirish, dush va tualet xonalari, massaj, tibbiyot xonasi, hakamlar
instruktorlar uchun xonalar, dam olish xonasi, bufetlar, sport anjomlarini saqlash xonalari va boshqalar;
■ tomoshabinlar uchun — kassa, kuluar, hojatxona, bufet (restoran), kiosk va boshqalar;
■ ma’muriy — xo’jalik xonalari — boshqaruv va muhofaza, anjomlar va boshqalar.
■ O’tirganda va turganda to’siq ko’rinishni ta’minlash usullari (qirqim va rejada), tribunalarning to’lishi va bo’shashida
(tomoshabin — odamlarni evakuasiya yo’llari) ularnint turli konstruksiyalardan va materiallardan foydalanilganligi
turli tipdagi tribunalarni shakllanishiga katta ta’sir ko’rsatadi. Tabiiyki, tribunalarning qirqim xarakteri stadionning
umumiy arxitekturaviy - fazoviy kompozisiyasiga katta ta’sir ko’rsatadi.
■ Zamonaviy stadionlarda bir qavatli tribunalarga nisbatan ikki qavatli tribunalarni qo’llash odat tusiga kirmoqda (2-
rasm).
■ Ikki qavatli qurilmalardan foydalanish tomoshabinlar qatorlarining sport arenasiga yaqinlashishi bilan birga, ikkinchi
qavat birinchi qavatning himoya yopmasi ko’rinishida xizmat qiladi hamda ikki tomonlama yoritirilganlikni va
shamollatishni, shuningdek, ikkinchi qavat ostida bir qator qo’shimcha xonalarni loyihalash imkonini yaratadi. Bunda
tribunalar ostidagi xonalar normal o’lchamlarga ega bo’lib, xonalardagi odamlar evakuasiyasini qulaylashtiradi, bir
qavatli tribunalar ostidagi xonalarning nishab shiplarini to’g’rilash uchun ketadigan materiallar iqtisod qilinadi.

■ Ikki qavatli tribunalar arena tarafidan qaralganda, qavatlar orasidagi quyuq
soyalik tufayli boy plastik ko’rinishiga ega bo’ladi. Sport arenasining g’arbiy
tomonida joylashgan to’g’ri bir tomonli tribuna optimal ko’rinish sharoitida
rejada turli shaklda bo’lishi mumkin. U asosan 18-20 ming o’rinli stadionlarda
keng qo’llanilmoqda. Ko’p sonli tomoshabinlarni joylashtirish maqsadida
to’g’ri trapesiya yoki egri chiziqli shakldagi tribunalar qo’llanilmoqda. Bunday
tribunalar 35-40 ming va undan ko’p o’rin sig’imiga ega.
■ Ko’p hollarda uch tomonli to’g’riburchakli, taqasimon yoki egri chiziqli (oval
shakliga yaqinlashuvchi) sport arenasining yon tomonidan bo’lingan tribunalar
keng tarqalmoqda.
■ Dyusseldorf (Germaniya), Vankuver (Kanada), Pasandene (Rouz-Boul,
Kaliforniya) shaharlaridagi stadionlar bunga misol bo’la oladi.
■ Uch tomonli tribunalarning yana bir turida sport arenasining g’arbiy tomonida
ko’p sonli tomoshabinlar joylashtirilgan bo’lib, asosan kunning ikkinchi
yarmida bo’lib o’tadigan musobaqalar vaqtida sport arenasi ko’rinishiga ijobiy
ta’sir etadi.
■ Bunday turdagi tribunalarga Izmaylovkadagi (Moskva), Messindagi hamda
Minsk va boshqa shaharlaridagi stadionlar misol bo’la oladi.
■ Zamonaviy 100 ming va undan ko’p o’rinli stadionlarda ikki-uch qavatli,
yopiq ko’rinishli tribunalar qo’llanilmoqda. Bunday turdagi tribunalarning
rejadagi shakllari turlicha: to’g’ri, yon tomonlari qavariq, oval, doiraviy va
boshqalar.

■ Optimal ko’rinish diagrammasida katta o’lchamli tribunalardagi futbol maydonidan eng uzok nuqtada (190 metr) turgan
tomoshabinlar chiqib ketishlarining maksimal qulayligi ko’rsatilgan. Ammo zamonaviy Olimpiyastadionlarida chiqish
uzoqligi 240-250 metrga yetib arenani tomosha qilishni faqat qurollangan ko’z bilan amalga oshirish mumkin. Bunday
o’lchamlarga rejada turlicha shaklga ega bo’lgan tribunalarni kiritish mumkin.
■ Mexiko stadioni kabi doira ko’rinishidagi tribunalarning sig’imi 40- 50 ming bo’lib, qo’shimcha tik turib tomosha qilish
uchun katta mikdorda joy ajratilgan.
■ Ellips va S ko’rinishli zamindagi tribunalar yangi tribunalar bo’lib, Gannoverda loyihalangan zamindagi stadionda
zamonaviy yechimi aks etdi. Bunda ellips ko’rinishli stadion qismi yer sirtidan chuqurda joylashtirildi, o’roqsimon qismi
esa (tuproq) to’qma tepalik ko’rinishga ega bo’lib, tribunaning bu qismi sport arenasining g’arbida joylashgan. Ellipssimon
tribuna 25 ming o’ringa mo’ljallangan bo’lsa, o’roqsimon qismi esa 50 ming tomoshabinning tik turishi uchun
mo’ljallangan.
■ Budapeshtdagi sport arenasi bo’ylama joylashgan stadion tribunasi taqasimon ko’rinishga ega. Tribunaning konstruksiyasi
qorishiq — temirbeton va tuproqdan tashkil topgan. Bunday shakl ommaviy sport harakatlari kechayotgan maydon atrofiga
ko’p sonli tomoshabinlarni (100 ming) joylashtirish ehtiyojidan kelib chiqqan. Tribunaning tashqi o’lchamlari ko’rish
chegarasidan (190 m ) tashqariga chiqib ketgan, 240 metr va undan ko’p masofani qurollangan ko’z bilangina tomosha
qilish imkoni mavjud.
■ Tribunalarni rejada loyihalashtirish bevosita qirqim qurilishiga bog’langan bo’lib, ular birgalikda tribunaning konstruktiv
tuzilishini va arxitekturaviy kompozisiyasini aniqlaydi.
■ Quyida tribuna qirqimlari uchun xarakterli sxemalari ko’rib chiqiladi: bir qavatli, zaminda, temirbetondan bunyod etilgan
bir qavatli yopmali va yopmasiz, bir qavatli va ikki qavatli qorishiq, tuproqli va temirbetonli – yopmali va yopmasiz, ikki
qavatli temirbeton va bir qavatli hamda ikki qavatli metall konstruksiya.

■ Stadion tribunalarining takomillashish jarayonida ularning yangi turlari – temir-beton va zamin qorishiq tribunalari
yaratilmoqda. Birinchi marta Los-Anjles shahridagi Olimpiya stadionida bu turdagi tribunalar kurilgan (AQSh, 1932 yil).
Bunda tribunaning pastki qavati zamindagi qiyalikda, yuqori qavat esa-temir-beton qurilmalardan tomoshabinlar uchun 25
qator o’rinlari bilan tashkil etilgan. Tribunalar ostida xizmat ko’rsatish xonalari joylashgan. Xuddi shunday ikki qavatli
tribuna Neapol shahridagi stadionda ham qo’llanilgan bo’lib, tribunaning ikkinchi qavati birinchi qavati uchun himoya
yopmasi ko’rinishida xizmat qiladi.
■ Tribunalarning to’lishi va tomoshabinlarning evakuasiyasi lyuklar orqali amalga oshirilib, ular qabul qilingan o’tish joylariga
qurilgan.
■ Lyuklar orqali o’tish sistemasi ikki yoklama ochiq yoki bir varakay tarqalish ko’rinishida bo’lishi mumkin. Bir varakay
tarqalish tomoshabinlarning lyuklar oldida to’planishini kamaytirib, evakuasiyani bir tekis tashkil etish imkonini beradi.
Tomoshabin o’rinlarini seksiyalarga bo’lish har bir seksiyadagi qator 50 o’rindan oshmasligi va qator chuqurligi 75- 80 sm
bo’lishi kerak. Tomoshabin o’rini o’lchamlari: o’rindiq uzunligi bo’yicha 40-42 sm , eni 30-35 sm , o’rindiqning o’tish polidan
balandligi 45 sm , qator oralig’idagi o’tish joyining eni 45 sm .
■
Lyuklarning eni 1,5 metrdan kam emas va 2,5 metrdan ko’p bo’lmasligi zarur. Lyuklar soni o’tkazish xususiyatlaridan kelib
chiqqan holda, ya’ni 15000 kishidan ko’p bo’lmaslik sharti bilan belgilanadi.
■ Tribunalarni yuk ko’tarishga hisoblashda 1 m2 ga 400 kg bosim holida qabul qilinishi zarur.
■ Tribuna profili to’siqsiz ko’rinishni ta’minlab, bunda yengil atletika yugurish yo’lkasi ichki to’sig’ining ko’rinishi oldinda
o’tirgan tomoshabin ko’ziga nisbatan orqada o’tirgan tomoshabindan kamida 15 sm pastda bo’lishi zarur. Bu o’lcham S
kattaligi orqali belgilangan. Yo’lkaning egilgan tribunaga yaqinlashgan joylarida S kattaligini 13 sm gacha kamaytirish
mumkin.
■ Tribunadan optimal ko’rinishni hisoblash formulasi mazkur kitobning ikkinchi bobida berilgan.

■ Sport pavilonlari ochiq sport maydonlarini va stadion inshootlari, ochiq suv havzalari, yaxtaklublar, eshkak
eshish stansiyalari, merganlik tirlari va stendlarini shuningdek, turli sport o’yinlari uchun maydonchalarni
yil davomida (voleybol, basketbol, tennis va boshqalarni) xizmat ko’rsatishi uchun mo’ljallanadi.
■ Pavilonlar maqsadlariga ko’ra xonalari, maydonchalari ham turlichadir. Shu sababli ularni rejalashtirishda
kompozision usullar xilma-xil xarakterga ega.
■ Sodda kompozisiyadagi sport paviloni to’g’ri to’rtburchakli shaklga ega bo’lib, binoning frontal yoki yon
tarafidan ayollar va erkaklar uchun umumiy kirish qismi mavjud.
■ Pavilonlarni loyihalashda vestibyuldan foydalanayotgan va sport zaliga tomon harakatlanayotgan
sportchilar oqimining bo’linishini inobatga olgan holda ular uchun qulay harakatlanish grafigini ta’minlash
kerak.
■ Kichik va o’rtacha kattalikdagi stadionda barcha ochiq sport maydoni va maydonchalariga xizmat
ko’rsatishni qulaylashtirish maqsadida sport pavilonnining markazda joylashishi maqsadga muvofiq.
■ Kichik sport pavilonlari uchun quyidagi xonalar tizimi nazarda tutiladi: vestibyul-grelka garderobi bilan,
saqlash xonasi, konkilar bilan ta’minlash va taqdim etish xonasi, bufet, sanitariya gigiyena xonalari, sport
anjomlari xonasi; sport zali, yordamchi va xizmat ko’rsatuvchi xonalari bilan, xususan: ayollar va erkaklar
kiyim almashtirish xonasi dush va xojatxonalar bilan, massaj, tibbiyot xonasi, ko’rsatmalar berish,
anjomlar, radiouzel, isitish va shamollatish xonasi.
■ Har xil, ya’ni turli kattalikdagi katta sport pavilonlari ham mavjud bo’lib, ularning xonalari tizimiga bir
nechta sport zallari, suzish suv havzalari, suvga sakrash moslamalari va boshqalar kiradi. Bunday
pavilonlarda sport turlari bo’yicha o’quv-mashqlar sifati yaxshilanadi va bino hamda stadion xududidan
yanada unumliroq foydalanish imkoni tug’iladi.

E’TIBORINGIZ
UCHUN RAXMAT

O‘zbekistonda sport inshootlarini mohiyati va holati

Купить