O’zbекistоndа tаbiаt, jаmiyat vа insоnni аsrаsh - Идея национальной независимости - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Идея национальной независимости

O’zbекistоndа tаbiаt, jаmiyat vа insоnni аsrаsh

Купить

EKOLOGIK MA’NAVIYATEKOLOGIK MA’NAVIYAT  O’zbO’zb екек istist оо ndnd аа t t аа bibi аа t, jt, j аа miyat vmiyat v аа ins ins оо nni nni аа srsr аа shsh

Tabiat – inson va insoniyatning hayotiy faoliyati uchun za-rur bo’lgan Tabiat – inson va insoniyatning hayotiy faoliyati uchun za-rur bo’lgan ob‘ektiv shart-sharoitlar yig’indisidir. Ushbu tu-shunchaning mazmunini ob‘ektiv shart-sharoitlar yig’indisidir. Ushbu tu-shunchaning mazmunini chuqurroq ilg’ab olish uchun unga qarama-qarshi bo’lgan falsafiy chuqurroq ilg’ab olish uchun unga qarama-qarshi bo’lgan falsafiy kategoriyani ham tilga olishimiz, tah-lil etishimiz darkor. «Tabiat» kategoriyani ham tilga olishimiz, tah-lil etishimiz darkor. «Tabiat» tushunchasiga qarama-qarshi bo’lgan kategoriya esa madaniyatdir. tushunchasiga qarama-qarshi bo’lgan kategoriya esa madaniyatdir. Madaniyat – inson tomo-nidan o’zlashtirilgan va o’zgartirilgan Madaniyat – inson tomo-nidan o’zlashtirilgan va o’zg

Gap nafaqat inson va tabiatning jismoniy aloqadorligi haqida, balki Gap nafaqat inson va tabiatning jismoniy aloqadorligi haqida, balki ma‘naviy bog’liqligi to’g’risida ham bormoqda. Tabiat inson hayoti ma‘naviy bog’liqligi to’g’risida ham bormoqda. Tabiat inson hayoti va faoliyati uchun zarur bo’lgan tabiiy shart-sharoitlar va faoliyati uchun zarur bo’lgan tabiiy shart-sharoitlar yig’indisigina bo’lib qolmasdan, insonning bilishga oid yig’indisigina bo’lib qolmasdan, insonning bilishga oid munosabatlarining sababchisi hamdir. Shozirgi za-mon kishilik munosabatlarining sababchisi hamdir. Shozirgi za-mon kishilik jamiyatida ushbu bilimga oid munosabatlar tabi-iy fanlar shaklida, jamiyatida ushbu bilimga oid munosabatlar tabi-iy fanlar shaklida, tabiatga bo’lgan estetik munosabatlar shaklida

Tabiat madaniyatdan quyiroqda turgan, maqsadga muvofiq bo’lmagan, shaklsiz Tabiat madaniyatdan quyiroqda turgan, maqsadga muvofiq bo’lmagan, shaklsiz reallik sifatida ham idrok etilishi mumkin. Bunday munosabat «tabiatni insonga reallik sifatida ham idrok etilishi mumkin. Bunday munosabat «tabiatni insonga bo’ysundirish zarur», - degan xulosaga asos bo’lishi tabiiy. Ushbu yondashuvdan bo’ysundirish zarur», - degan xulosaga asos bo’lishi tabiiy. Ushbu yondashuvdan farqli o’laroq, tabiat mukammallik namunasi, madaniyatdan-da a‘loroq va farqli o’laroq, tabiat mukammallik namunasi, madaniyatdan-da a‘loroq va yuksakroq reallik tarzida talqin qilinishi ham mumkin. Mazkur qarashlarning yuksakroq reallik tarzida talqin qilinishi ham mumkin. Mazkur qarashlarning mualliflari inson tabiatdan ko’p nar

TABIAT VA JAMIYATNING OZAROTABIAT VA JAMIYATNING OZARO ALOQADORLIGIALOQADORLIGI • Insonning tabiatga munosabati xarakteridan qat‘iy nazar u tabiiy shart- sharoitlarga tobeligicha qolaverdi. Biroq za-monlar o’tishi bilan u tabiatga moslashibgina qolmasdan,uni o’z oqilona va nooqilona ehtiyoj va manfaatlariga moslashtirish imkoniga ega bo’ldi. Bu hol, tabiiyki, tabiat va jamiyat orasi-dagi o’zaro aloqadorlik mohiyatini tubdan o’zgartirib yubordi. • Shuning bilan bir qatorda, biz yuqorida ta‘kidlab o’tgani-mizdek, na tabiat, na jamiyat tashqi ta‘sirdan xoli bo’la oladi. Xususan, tabiat jamiyat uchun turli turdagi energiyalarning manbai sifatida kerak. Ular o’rtasidagi o’zaro ta‘sir shu qadar zaruriy va izchil tus olganki, hozirgi zamon mutaxassislari tabiat va jamiyatni bir sistema sifatida t

Tabiatdagi bioximik jarayonlarga ta‘sir ko’rsatilishi faqat ijobiy xarakterga ega emas. Dinamik sistemalar rivo-jining mantig’i shundan dalolat beradiki, ochiq sistemalarda tashqi ta‘sir ikki xil xarakterga ega bo’lishi mumkin. Ularning biri sistema elementlari orasidagi bog’lanishni mustahkamlashga xizmat qilsa, ikkinchisi stoxastik xususiyatga ega. Tabiat va jamiyat orasidagi o’zaro aloqadorlik ham ushbu mantiqdan xoli emas. Ijtimoiy podsistemaning tabiiy muhit-ni o’ziga moslashtira borishi ham jamiyat, ham tabiat uchun ijobiy ahamiyat kasb etdi. Jamiyat tabiat yordamida o’zining resurslarga bo’lgan ehtiyojini qondirgan bo’lsa, tabiat jamiyat sharofati bilan o’z qiyofasini o’zgartira bordi. Lekin, ikkinchi tomondan, inson va jamiyatning tabiatdagi bioximik jara-yonlarga ta‘siri bifurkats

• Bifurkatsiya holatida dinamik sistema nafaqat o’z xotira-sini yo’qotadi va vorisiyligi buziladi, balki tubdan yangi-lanadi ham. Prokariotlarning fotosintez reaktsiyasini o’zlash-tirganlari oqibatida sodir bo’lgan bifurkatsiya holatiga nazar solaylik. Ular o’z rivojining ma‘lum bosqichida (yana o’sha fo-tosintez reaktsiyasining sharofati bilan) o’zlari uchun o’lim keltiradigan kislorod ishlab chiqara boshladilar. Biosferada kislorod hajmining muntazam ko’payib borishi oxir-oqibatda prokariotlarning o’limiga va bundan 1,2 milliard yil muqad-dam «ajdodlarimiz» bo’lmish eukariotlarning (hujayra yadro-lariga ega bo’lgan organizmlar) shakllanishiga sabab bo’ldi. Yer-dagi iqlimning keskin sovib ketishi avstralopiteklarni sa-vannalarga (tropik cho’l- biyobonlarga) haydab chiqardi. Lekin buning o

Neolitik revolyutsiya toshga ishlov berish tex-nologiyasining o’zlashtirilishi bilan bog’liq. Buning natija-sida odam bolasi tosh otuvchi asboblar yasadi va hayvonot ola-mining mutlaq hukmdoriga aylandi, tez orada yirik tuyoqli hayvonlarni qirib bitkazdi. Biroq o’zini ovqat bilan ta‘minlash maqsadida u dehkonchilik va chorvachilikni kashf etdi.(19, 6-7) Alqissa, tabiat necha bora o’z barqarorligini yo’-qotgan, bifurkatsiya holatiga tushgan bo’lmasin, har safar o’z holatini yangilash imkonini topa olgan, inson esa unga moslashishning uddasidan chiqa olgan. Shu boisdan tabiat va jamiyat orasidagi keskin va salbiy munosabatlarga che qo’yish mumkinligiga umid bog’lash mumkin. Yuqoridagi mulohazalarimizdan xulosa chiqarsak, tabiat va jamiyat orasidagi munosabatlar o’z mantig’iga ega. Ushbu mant

FAN-TEXNIKA TARAQQIYOTI VA EKOLOGIKFAN-TEXNIKA TARAQQIYOTI VA EKOLOGIK VAZIYATNING KESKINLASHUVIVAZIYATNING KESKINLASHUVI Tabiat va jamiyat orasidagi munosabatlardagi ziddiyat-larning keskinlasha borishi ekologik muammoni ham yuzaga keltirdi. Ushbu jarayon tabiat va jamiyat taraqqiyoti qonunini bilish asosida ishlab chiqaruvchi kuchlarning, ularni tashkil etish uslublarining rivojlantirilishi bilan bevosita bog’liq va aloqadordir. Chuqurroq o’ylab ko’rsak, gap fan va texnika yutuqlarini xalq xo’jaligiga tatbiq etish xususida bora-yotganiga amin bo’lamiz.Darhaqiqat, fan va texnika taraqqiyoti, bir tomondan, in-son qo’lini uzun qilgan bo’lsa, ikkinchi tomondan, tabiatdagi muvozanatning buzilishiga sabab bo’lmoqda. Tabiat haqidagi bilimlarning asta-sekinlik bilan orta borishi ilmiy qarashlar,

Yigirmanchi asrda ushbu o’zgarishlar ikkinchi bosqichga qadam qo’ydi. Bu bosqichda ilmiy bilimlar hajmi va diapazoni shu qadar kengaydiki, endilikda fan ishlab chiqaruvchi kuchga aylandi, ilmiy bilimning yuqori darajasiga asoslangan meh-nat vositalari shakllana boshladi. Fan va texnika inson ama-liy faoliyatida qo’llanadigan quvvatning diapazonini kengay-tirib yubordi. Chunonchi, u 0,1x10-18 vatt quvvatga ega bo’lgan eng zaif signalni ilg’ashga qodir asboblarni yaratishning uddasi-dan chiqdi. Ikkinchi tomondan esa kosmik qudratga ega vodorod bombasini barpo etdi. Bunday mislsiz kashfiyotlarning qilinishiga eng avvalo ilmiy informatsiyalar hajmining kengayib borishi zamin tayyorladi. D.Praysning hisob-kitoblariga qaraganda, 1665 yilda jahonda atigi 1ta ilmiy jurnal chop etilgan bo’lsa, 1750

Ilmiy-tadqiqot ishlari uchun ajratilgan mablag’lar miq-dori ham orta bordi. Masalan, 1971 yilda A+SHda ilmiy-tad-qiqotlarga 27,3 mlrd. dollar ajratilgan bo’lsa, GFRda 4 mlrd. dollar, Angliyada 2,6 mlrd. dollar, Frantsiyada 2,8 mlrd. dollar, Yaponiyada 4,8 mlrd. dollar sarflandi.(31,102; 32,812) Yigirma birinchi asr arafasida bu raqamlar bir necha foizga oshib ket-di. Xuddi shunday tendentsiya zbekistonda ham kuzatilmoqda. Chunonchi, zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligining ma‘- lumotlariga qaraganda, davlat byudjetining 34,2 foizi ijti-moiy sohaga, xususan ilmiy- tadqiqot ishlarini rivojlan-tirishga sarflanadi.(27,18-19) Ayni paytda Kadrlar tayyorlash Milliy dasturini joriy etish uchun davlat byudjetidan 65 mlrd. so’m ajratildi.(15,326) Ana shu mablag’ning salmoqli qis-mi tabiat va jami

Fan va texnikaning bunday taraqqiyoti insonni butun say-yoraning qiyofasiga ta‘sir eta oladigan geologik qudratga ay-lantirdi. Buning natijasida inson va jamiyatning tabiatga ta‘siri umumbashariy tus oldi, qator umumbashariy, xususan ekologik muammolar yuzaga keldi. Bizning fikrimizcha, ekologik muammoning shakllanishi tabiatda yangi bifurkatsiya holati yuzaga kelayotganidan dalolat beradi. Uning mohiyatini quyidagicha ifodalash mumkin: bugungi kunga kelib inson va jamiyat faoliyati tabiatdagi muvozanatning buzilishiga sabab bo’lmoqda. Ekologik muammo quyidagilarda o’z ifodasini top-moqda: - jamiyat taraqqiyoti ijtimoiy ishlab chiqarishning yangi bosqichiga qadam qo’ydi. Bu bosqichda insoniyat tomonidan qo’llaniladigan texnika vositalari miqdori shu qadar ko’pay-diki, buning natijasida ta

-an‘anaviy energetik resurslardan foydalanish kislo-rodning haddan ziyod sarflanishiga va tabiiy muhitning ifloslanishiga sabab bo’lmoqda. Masalan, ko’mir, gaz va neftning yoqilishi oqibatida atmosferadan 20 tonna kislorod sarf etilayapti, uning o’rniga esa millionlab tonna karbonat angidrid gazi va boshqa zaharli moddalar chiqarilmoqda; ekologlar ishlab chiqqan tavsiyalar o’zini oqlamayotir. XXI asrda insoniyatning taraqqiyoti ko’p jihatdan biz yuqorida tilga olgan vazifalarning bajarilishiga borib taqa-ladi. Yuqoridagi mulohazalarimizdan xulosa qilsak, XX asr fan va texnika taraqqiyoti asri bo’ldi. Uning kommulyativ taraqqi- yoti insonni qudratli geologik kuchga aylantirdi. Buning oqi-batida insonning tabiatga ta‘siri kuchayib bordi va ekologik muammolarning yuzaga keldi.

EKOLOGIK MUAMMONI BARTARAFEKOLOGIK MUAMMONI BARTARAF ETISH YLLARIETISH YLLARI XXI asrda tabiat va jamiyat orasidagi munosabatlarni uyg’unlashtirishning muhim omili ekologik muammoni har to-monlama bilish bilan bog’liq bo’ladi. Biroq buning uchun eng avvalo XX asr intihosida «tabiat-jamiyat» tizimidagi munosabatlar tubdan o’zgarganini anglab yetishimiz zarur. tmishda jamiyat va insonning tabiatga ta‘siri lokal xarak-terga ega bo’lgan bo’lsa, ushbu ta‘sir XX asr 90-yillariga kelib global xarakter kasb etdi. Gap shundaki, XX asrning oxirgi o’n yilligiga kelib, mamlakatlar va xalqlar o’rtasidagi ijti-moiy-iqtisodiy, siyosiy va ma‘naviy-madaniy munosabatlar nihoyatda tezlashib ketdi. Fan va texnika taraqqiyoti nati-jasida hosil bo’lgan vositalar insonlararo o’zaro munosabat-lar sifati va chasto

SHu sababdan ham har qanday umumbashariy xarakterga ega bo’lgan muammoni, jumladan energetik muammoni bartaraf et-moqchi ekanmiz, masalaga umumashariy tsivilizatsiya nuqtai-na-zaridan yondashmog’imiz zarur. Alqissa, ekologik muammo umum-bashar ahamiyatiga molik muammo ekan, uni faqat umumbashariy tsivilizatsiya ato etgan imkoniyatlar yordamida, umumsayyoraviy jamiyatni shakllantirish yordamidagina bartaraf qilish mumkin. Ekologik muammoning bartaraf qilinishi fan va texnika taraqqiyoti sharofati bilan yuzaga kelgan universalizatsiya, ma-tematizatsiya, informatizatsiya tendentsiyalariga borib taqaladi. Zero, aynan ana shu tendentsiyalar an‘anaviy ekologik vaziyatni sog’lomlashtirish uchun shart-sharoit yaratmoqda. Atrof-muhitga chiqarilayotgan chiqindilar miqdorini ka-maytirish uchun texnik

XXI asrda texnikani universallashtirish tendentsiyasi shu paytga qadar mavjud bo’lmagan xususiyatlarni ham qamrab olmog’i lozim. Xususan, texnika vositalarini universallash-tirish jarayonida nafaqat alohida agregatlar yaxlit sistema-larga birlashib boradilar, balki mashinalarni avtomatik boshqarish va muvofiqlashtirish ham konstruktsiyaning o’zidayoq nazarda tutilgan bo’ladi. Boshqacha aytadigan bo’lsak, o’tgan asrlardagi konstruktsiyalarda alohida agregalarni yagona bir sistemaga birlashtirish nazarda tutilgan, ularni boshqarish masalalari esa keyin hal qilingan bo’lsa, XXI asrda ushbu har ikkala masala mashinani konstruktsiyalash paytida ko’rib chi-qiladi. Buning natijasida, birinchidan, mashinani yaratishda ketadigan material tejaladi, ikkinchidan esa, shu mashinaning atrof-muhitni iflo

Ekologik muammoning bartaraf etilishi uchinchi tendentsiya, informati-zatsiya bilan ham bevosita bog’liq. Bugungi kunda in-soniyat hayotini saqlab qolish imperativi agroneolitik va in-dustrial taraqqiyotdan ijtimoiy rivojlanishning noan‘ana-viy strategiyasiga o’tishni talab qilmoqda. Ushbu strategiya yangi informatsiyalar ishlab chiqarish va tarqatish bilan bog’liq. Bu-ning natijasida yangi ijtimoiy tartib yuzaga keladiki, uni iqtisodchi olim F.Mashlup «informatsion jamiyat» deb ataydi. Informatizatsiya tendentsiyasi xaqida fikr yuritganda nafaqat informatsiyalarga bo’lgan ehtiyojning o’sib borayotgani, balki informatsiyalarning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati ortayotgani ham nazarda tutiladi. Darxaqiqat, informatsiya o’zga ne‘mat va qadriyatlardan-da qadrliroq bo’lib borayotir. Kompyute

• Vujudga kelgan vaziyatdan qutulishning yagona yo’li terroristik informatsiya va dezinfor-matsiyadan foydalanishning, informatsiyaning soxtalashtirish-ning oldini olgan holda gumanistik va progressiv xarakterga ega bo’lgan informatsiyalarning erkin va oshkora tarqatilishi uchun imkoniyat yaratishdan iborat. Bunday imkoniyatning yuzaga kelishi turli mintaqalardagi ekologik vaziyat to’g’risida, ekologiyaga doir ilmiy-tadqiqot ishlari haqida haqqoniy va xolis tasavvur hosil qilishda qo’l keladi. • Xulosa qilib aytadigan bo’lsak, ekologik muammoning bar-taraf etilishi insoniyatning XXI asrdagi muhim vazifala-ridan biriga aylanmoqda. Chunki kishilik jamiyatining kel-gusidagi taraqqiyoti aynan ana shu muammoning hal qilinishi bilan bog’liq. Buning uchun fan va texnika taraqqiyoti nati- jasida y

FOYDALANILGAN ADABIYOTLARFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR  Karimov I.A.zbekiston XXI asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, Karimov I.A.zbekiston XXI asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari.- Toshkent, 1997. barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari.- Toshkent, 1997.  Karimov I.A. Barkamol avlod – zbekiston taraqqiyotining poydevori. Karimov I.A. Barkamol avlod – zbekiston taraqqiyotining poydevori. Xavfsizlik va barqaror taraqqiyot yo’lida. Tom 6.- Toshkent, 1998.Xavfsizlik va barqaror taraqqiyot yo’lida. Tom 6.- Toshkent, 1998.  Markov V.N. Nauchno-texnicheskaya revolyutsiya: analiz, Markov V.N. Nauchno-texnicheskaya revolyutsiya: analiz, perspektivo’, posledstviya.- Moskva, 1971.perspektivo’, posledstviya.- Moskva, 1971.  Umarqulov K. Ye

E’TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT!

Купить

Похожие документы
Tarbiya masalasiga an’anaviy va zamonaviy yondashuvlar
Yangi O‘zbekiston yuksalishining ma’naviy-axloqiy negizlari
Yoshlarning mafkuraviy immunitetini mustahkamlash shart-sharoitlari
Faxriy yorliq
Maktab maslahatchisi