O’zbekistonda yoshlarga oid davlat siyosatining amalga oshirilishi - История - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	73.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	06 Август 2023
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	История

O’zbekistonda yoshlarga oid davlat siyosatining amalga oshirilishi

Купить

O’zbekistonda yoshlarga oid davlat siyosatining amalga oshirilishi O’zbekiston Respublikasining 1991 yil 20 noyabrdagi “O’zbekistonda yoshlarga oid davlat siyosatining asoslari to’g’risida”gi Qonunida yoshlarga beriladigan ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy-huquqiy kafolatlar belgilab qo’yilgan. Shuningdek, bu qonunning qabul qilinishi yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirishga mo’ljallangan tashkiliy tadbirlarni ham ko’zda tutdi. Qonunning 1- moddasida “Yoshlarga oid siyosat O’zbekiston Respublikasi davlat faoliyatining ustivor yo’nalishi bo’lib, uning maqsadi yoshlarning ijtimoiy shakllanishi va kamol topishi, ijodiy iqtidori jamiyat manfaatlari yo’lida imkoni boricha to’la-to’kis ro’yobga chiqishi uchun ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy-huquqiy, tashkiliy jihatdan shart-sharoit yaratish ham

O’zbekiston Respublikasida yoshlarga oid davlat siyosati quyidagi qoidalarga asoslanadi: — millati, irqi, tili, dini, ijtimoiy mavqei, jinsi, ma’lumoti va siyosiy e’tiqodidan qat’i nazar yoshlar to’g’risida g’amxo’rlik qilish; — yoshlarni huquqiy va ijtimoiy jihatdan himoya qilish; — milliy, madaniy an’analarning avloddan-avlodga o’tishi, avlodlarning ma’naviy aloqasi; — yoshlarning tashabbuslarini qo’llab-quvvatlash, yoshlar O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlari doirasida o’z manfaatlarini amalga oshirish yo’llarini erkin tanlab olishlariga kafolat berish; — jamiyatni rivojlantirishga, ayniqsa respublika yoshlari hayotiga oid siyosat va dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda yoshlarning bevosita ishtirok etishi; — huquq va burchlarning, erkinlik va fuqarolik ma

— yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirishga mo’ljallangan moliyaviy mablag’larni tasarruf etish; — respublika yoshlarining manfaatlarini O’zbekistonning xalqaro majburiyatlari doirasida ifodalash; — respublika hududida yoshlarning va ular birlashmalarining ijtimoiy munosabatlarini huquqiy jihatdan tartibga solish; — respublika yoshlarining, yoshlar jamoat uyushmalarining tashabbuslarini ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy-huquqiy va tashqiliy jihatdan qo’llab-quvvatlash; — hamma huquq sub’ektlarining O’zbekiston Respublikasi qonunlarida yoshlarga nisbatan belgilab qo’yilgan majburiyatlariga rioya etishlarini nazorat qilish, O’zbekiston Respublikasida yoshlarga oid siyosatni shakllantirish hamda amalga oshirishning boshqa masalalari. Yuqorida belgilangan vazifalar asosida mamlakatda ta’lim

masalasi biz uchun umummilliy, umumdavlat miqyosidagi vazifa bo’lib, bu ezgu maqsad yo’lida amalga oshirilayotgan ishlarimizni izchil va qat’iyatlilik bilan davom ettirish bugungi siyosatimizning diqqat markazida turganini yana bir marotaba ta’kidlab o’tmoq lozim. Yoshlarni ijtimoiy jihatdan himoya qilish jismoniy, aqliy, axloqiy jihatdan o’sishini va O’zbekiston xalqining manfaatlari yo’lida ijtimoiy kamol topishini ta’minlash uchun yosh fuqarolar va ularning oilalariga beriladigan davlat kafolatlarini o’z ichiga oladi.O’zbe kiston Respublikasida yoshlar uchun, tibbiy xizmat, ta’lim olish, sport-sog’lomlashtirish va madaniy-ma’rifiy muassasalarga imtiyozli shartlarda qatnash, uy-joy qurish, ro’zg’or buyumlari sotib olish uchun imtiyozli kreditlar berish, dastlabki mehnat faoliyati uchun i

2. Yoshlar ijtimoiy-siyosiy faolligi tushunchasi va uning mohiyati Yoshlar ijtimoiy-siyosiy faolligi tushunchasi va uning mohiyati yoshlar ijtimoiy-siyosiy faolligining fuqarolik jamiyatini shakllantirishdagi muhim omil sifatidagi o’rni va ahamiyatini tahlil etishda eng avvalo, unga oid bo’lgan ilmiy kategoriyalarni o’rganish maqsadga muvofiq bo’ladi. Xususan, bunda “faollik”, “siyosiy faollik”, “ijtimoiy- siyosiy faollik”, “huquqiy faollik”, kabi siyosiy- huquqiy kategoriyalarning mazmun va mohiyatini hamda ular o’rtasidagi o’zaro aloqadorlik masalalarini o’rganish muhim ahamiyat kasb etadi. “Ijtimoiy-siyosiy faollik” tushunchasini tadqiq etishda uning asosiy birikmasi hisoblangan “faollik” atamasini tahlil qilish lozim bo’ladi. “Faollik” tushunchasi shu darajada keng mazmun kasb etganki,

oshadi. Shunda yoshlar faolligi, faol yoshlar, yoshlarning ijtimoiy faolligi, siyosiy faol yoshlar atamasi ishlatiladi. Faollik muayyan ijtimoiy guruh yoki qatlamning jamiyat va davlat, ishlariga munosabati, unga to’g’ri yondashuvi, mas’uliyat hissi, fuqarolik tuyg’usi sifatida namoyon bo’ladi. Faollik ayni paytda o’zlikni anglashni ham ifodalaydi. Shuningdek, “ijtimoiy-siyosiy faollik” atamasi haqida gap ketganda shuni alohida ta’kidlash kerakki, ijtimoiy-siyosiy faollikni keng tushunish, unda huquqiy normalarga rioya qilishni ko’rish bilangina cheklanmaslik siyosiy faollik mohiyatini, uning bu hodisani ijtimoiy faollikning boshqa turlaridan farqlash imkonini beradigan asosiy belgilarini yaxshiroq anglab etish uchun imkoniyat beradi. Siyosiy faollikning ijodiy jihati uning xususiyatlari t

biriga yaqin bo’lgan qatlam tushuniladi. Ular ijtimoiy hayotda, shunchaki oddiy kuzatuvchi sifatida ishtirok etmasliklari uchun, ular avvalo faoliyatda bo’lishlari kerak bo’ladi. Faoliyat orqali yoshlar o’zlarining ijtimoiy-siyosiy faolligini anglab boradilar. Ijtimoiy- siyosiy faollik nuqtai nazaridan yoshlarni o’z oldilariga qo’ygan maqsadlariga ko’ra shartli ravishda ikki guruhga bo’lib o’rganish mumkin: 1. Siyosiy-ijtimoiy faol yoshlar. 2. Siyosiy-ijtimoiy hayotdan uzoq, faol bo’lmagan yoshlar. Shuningdek, “siyosiy faollik” tushunchasini keng va tor ma’nolarda talqin etish mumkin. Keng ma’noda uni yoshlarning davlat va jamiyat qurilishi, O’zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlarga munosabati, mas’uliyati nuqtai nazaridan talqin etish mumkin. Tor ma’noda, uni siyosiy ishtiroki va s

O’zbekiston Respublikasida esa 14 yoshdan 30 yoshgacha bo’lganlar yoshlar hisoblanadi. Xulosa o’rnida yoshlar ijtimoiy-siyosiy faolligi tushunchasi va uning mazmun mohiyati o’ziga xos tarzda shakllangan bo’lib, o’z tarkibiga “faollik”, “ijtimoiy faollik”, “siyosiy faollik”, “iqtisodiy faollik” kabi kategoriyalarini ilmiy jihatdan tadqiq etishda muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. Shuningdek, hozirgi kunda fan - texnika rivoji axborot kommunikatsiya - texnologiyalarining taraqqiy etishi bilan bir qatorda axborot almashinuv jarayonlari tezlashib bormoqda. Bundan tashqari, Prezidentimizning “yuksak ma’naviyat- engilmas kuch” asarida bugungi murakkab globallashuv davrida ma’naviyat sohasida vujudga kelayotgan dolzarb muammolar, xalqimizning, ayniqsa, yoshlarimiz ma’naviyatini asrash va yuksaltir

davlatlari orasida birinchi bo’lib, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari joriy etilgani katta ahamiyatga egadir. Kadrlar tayyorlash milliy dasturining tamoyillaridan biri - “o’quvchi yoshlarni Vatanga sadoqat, yuksak ahloq, ma’naviyat va ma’rifat, mehnatga vijdonan munosabatda bo’lish ruhida tarbiyalash”2 milliy siyosatning asosiy qismi hisoblanadi. Shuningdek, O’zbekistonda ta’lim sohasini rivojlantirish, isloh etishga yo’naltirilayotgan yillik xarajatlar yalpi ichki mahsulotning 10-12 foizini tashkil etayotgani va bu tizimning davlat byudjeti xarajatlaridagi ulushi 35 foizdan ortiqni tashkil etishi mazkur sohaga qaratilayotgan yuksak e’tibordan dalolat beradi. Shuningdek, yuksak malakali kadrlar tayyorlash tizimidagi islohotlar yuzasidan Prezidentimiz I.A.Karimov “Bugungi kunda oldim

borishi jarayonida yoshlarni tadbirkorlik faoliyatiga jalb etish orqali yoshlarni ish bilan ta’minlashga erishish mumkin bo’ladi. Komil insonni tarbiyalashda jismoniy jihatdan baquvvatlik bilan birga ma’naviy etuklik ham muhim hisoblanadi. Prezidentimiz ta’kidlab o’tganidek, “Faqat jismoniy jihatdan baquvvat bo’lgan odamni tarbiyalash unchalik qiyin emas. Ammo uni jismoniy, ham ma’naviy jihatdan kamol toptirish g’oyat murakkab vazifa hisoblanadi. Ayniqsa, bugungi kunda-mafkuraviy kurashlar goh oshkora, goh pinxona tus olgan hozirgi nozik, qaltis sharoitda tahlikali zamonda bu masala nihoyatda dolzarb ahamiyatga ega”1. Albatta ushbu fikr o’z vaqtida aytilgan bo’lib, haqiqatdan ham yoshlarni jismoniy barkamolligi bilan bir qatorda ma’naviy sog’lom, komil insonlar qilib tarbiyalash har doim d

O’zbekistonda yoshlarning huquqiy ongi va madaniyatini shakllantirish, ular o’z huquq va erkinlarini anglab etishida huquqiy tarbiyaning o’rni kattadir. Yoshlarni huquqiy tarbiyalash, jamiyatimizning ijtimoiy qadriyati sifatida unga nisbatan ijobiy munosabatni shakllantirish muhim vazifadir. Bu borada mamlakatimiz rahbari Islom Karimov ta’kidlab o’tganidek, “Aholining huquqiy tarbiyasini tubdan yaxshilash, uning huquqiy madaniyat darajasini oshirish, huquqiy axborotning keng maydonini yaratib berish - huquqiy davlatning qaror topishida muhim yo’nalishdir”2. Davlatimiz rahbari “Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi”da fuqarolik jamiyatini rivojlantirishda lozim bo’lgan vazifalarni belgilab berar ekan, “Jamiyatning

Bundan tashqari, davlatning keng qamrovli islohotlar asosidagi siyosatini amalga oshirish jarayonida yoshlarning siyosiy ongi va madaniyatini shakllantirish masalasini ilmiy-nazariy jihatdan tahlil etishga ehtiyoj tug’ilishi tabiiydir. Prezidentimiz Islom Karimov ta’kidlaganlaridek: “...aholimizning aksariyat qismini tashkil etadigan yoshlarimizning hali-beri echilmagan muammolariga e’tiborimizni jalb etish, ularni hayotimizda haqiqatan ham hal qiluvchi kuchga aylantirish masalasi jamoatchiligimizning diqqat markazida turishi shart”2, deb ta’kidlagan. Chunki mamlakatimizda asosiy ijtimoiy demografik ahamiyat kasb etuvchi yoshlarni davlat siyosatining faol sub’ektiga aylantirish masalasi ustivor vazifa hisoblanadi. Yoshlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish har qanday davlat oldida tu

Xulosa qilib aytganda, yoshlarni ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, jamiyat ijtimoiy-siyosiy hayotidagi ishtirokini ta’minlashga qaratilgan Prezident Islom Karimovning asarlari va chiqishlaridagi fundamental fikrlar O’zbekiston yoshlarining kelajakda yuksak malakali, ma’naviy va ahloqiy etuk, o’z Vatani uchun vijdonan xizmat qilishga qodir bo’lgan fuqarolar sifatida shakllanishida muhim ahamiyat kasb etadi. O’zbekiston Respublikasida yoshlar tashkilotlari faoliyatining huquqiy va moliyaviy asoslari Har bir mamlakatda kuchli fuqarolik jamiyati - mavjud jamoat birlashmalarining faol faoliyat olib borishi bilan rivojlanadi. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti I.Karimovning ta’kidlashicha, “Jamiyatni demokratiyalash jarayoni siyosiy institutlar - partiyalar, nodavlat va jamoat tashkilotlari

da a’zo bo’luvchining yoki qatnashchisining yoshi chegaralab qo’yilgan (30 yoshgacha) bo’lishi kerak. Yoshlar jamoat birlashmasidagi 30 yoshdan katta a’zolar (qatnashchilar) ko’pi bilan yoshlar jamoat birlashmasiga kirganlar jami sonining 10 foizidan ortiq bo’lmasligi kerak1. Yoshlarning jamoat birlashmalari yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirish bo’yicha davlatning kompleks va aniq maqsadli dasturlarini ishlab chiqishida qatnashadilar. Yoshlar tashkilotlari - O’zbekiston Respublikasida yoshlarni qo’llab- quvvatlash, ularning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish maqsadida nodavlat- notijorat tashkilotlar tuzilgan. Chunki Respublikamiz aholisining 64 foizdan ortig’ini yoshlar tashkil etadi. Shu sababli Respublikamizda yoshlarning faolligini oshirish, ularni qo’llab-quvvatlash maqsa

“yoshlar qanoti”; -O’zbekiston Respublikasi “Liberal demokratik partiyasi” yoshlar qanoti. 4. Kasaba uyushmalari tarkibidagi “yoshlar Kengashlari” - O’zbekiston Respublikasi Kasaba uyushmasi Markaziy Kengashining “yoshlar kengashi”; - Viloyat, tuman, shaharlardagi hududiy organlar tarkibidagi “yoshlar Kengashlari”. O’zbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan yoshlar tashkiloti “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakatining faoliyat tizimi o’ziga xos yo’nalishlarda belgilab qo’yilgan. “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakatida yoshlar faoliyati tizimini quyidagicha izohlash mumkin:1 - Extiyoj;- Qiziqish; - Maqsad; - Mas’uliyat; - Faoliyat; - Milliy istiqlol g’oyasi. Ushbu harakatning o’z vazifalari quyidagi ustivor yo’nalishlar bilan belgilab olingan: - Ma’naviy-ma’rifiy; - Siyosiy-huquqiy; - Ijti

rahbarlar” klubi, “Fidoiy” yoshlar klubi, yosh olimlar ilmiy kengashlari va boshqalar. Ushbu yoshlar tashkilotlarining turkumlanishi yoshlar tashkilotlari tuzilishi, mazmuni va mohiyatini ochib berishda muhim rol o’ynaydi. Yoshlar tashkiloti tushunchasiga aniqlik kiritadi. Hozirgi kunda O’zbekiston Respublikasida mavjud siyosiy partiyalar tarkibida faoliyat olib borayotgan yoshlar qanotlarining yoshlar ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirishda o’z imkoniyatlarini etarli darajada ishga solmayotganini kuzatish mumkin. Lekin shunga qaramasdan partiya yoshlar qanotlari tomonidan yoshlar faolligini oshirishga qaratilgan loyihalar mavjud. Siyosiy partiyalar tarkibidagi yoshlar qanotlari mamlakatimizda yoshlarni har tomonlama barkamol va jismoniy etuk inson qilib tarbiyalashda o’ziga xos o’ringa ega

turadi. Harakatga uning dasturiy vazifa va maqsadlari hamda Nizom talablarini tan oladigan, ularni amalga oshirish yo’lida faol harakat qiladigan, Vatan taraqqiyoti, yurt tinchligi, halq farovonligi yo’lida mexnat qilish va kurashishni o’zi uchun hayotiy e’tiqod deb biladigan, o’qishda, mehnatda, harbiy xizmatda, jamoatchilik ishlarida o’rnak bo’ladigan, jinsi, irqi, millati, tili, dini, shaxsiy va ijtimoiy mavqeidan qat’iy nazar, qoida tariqasida, o’n to’rt yoshdan yigirma sakkiz yoshgacha bo’lgan O’zbekiston fuqarolari a’zo bo’lishi qayd etildi. Xususan, “Kamolot” YOIH tuzilishiga ko’ra, Markaziy kengash, viloyat, tuman va shahar bo’limlaridan iborat bo’lib, asosiy faoliyat yo’nalishi yoshlarni har tomonlama barkamol, etuk shaxs bo’lib etishishlariga ko’maklashishdan iborat. “Kamolot” yo

Bundan tashqari, bolalar haqida g’amxo’rlik ko’rsatish yoki ularni himoya qilish uchun mas’ul hisoblangan organlar, muassasalar va xizmatlar vakolatli organlar tomonidan belgilab qo’yilgan me’yorlarga, xususan, xavfsizlik va sog’liqni saqlash sohasida va ulardagi xodimlarning soni va ishga yaroqliligi, shuningdek, vakolatli nazorat olib borishi nuqtai nazaridan belgilangan me’yorlarga javob berishlarini ta’minlaydi. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi voyaga etmaganlar va yoshlar huquqlarini himoya qilishda oliy yuridik kuchga ega hujjat bo’lib, unga asosan davlat fuqarolarning qonunlarda mustahkamlangan huquq va erkinliklarini ta’minlaydi. Xususan, O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida barcha fuqarolarga taa’luqli me’yorlardan tashqari, aynan yoshlarga tegishli bo’lgan qoidalar

Shuningdek, O’zbekiston Respublikasi 1991 yilda Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasiga, 1992 yilda Bola huquqlari to’g’risidagi xalqaro Konvensiyaga qo’shildi. O’zbekiston Respublikasi prezidenti I.A.Karimovning “Respublika yosh ijodlarini davlat tomonidan qo’llab quvvatlash chora-tadbirlari to’g’risida” (1992) “O’zbekistonda ta’lim olayotgan yoshlarni rag’batlantirish chora-tadbirlari to’g’risida” (1993), “O’zbekiston Respublikasining yosh mualliflariga eng yaxshi asarlari va ilmiy ishlari uchun Davlat mukofotini topshirish to’g’risida”(1993), “O’zbekiston Respublikasi yoshlarining “Kamolot” jamg’armasi to’g’risida” (1996), “Huquqiy tarbiyani yaxshilash, aholini huquqiy madaniyati darajasini yuksaltirish, huquqshunos kadrlarni tayyorlash tizimini takomillashtirish, jamoatchilik fikrin

harakat dasturi (2007), Bolalar musiqa va sa’nat maktablarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va ularning faoliyatini yanada yaxshilash bo’yicha 2009- 2014 yillarga mo’ljallangan Davlat dasturi qabul qilindi. Shuningdek, O’zbekiston Respublikasida Konstitutsiya va kodekslardan tashqari, bu sohada 22 qonun, O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 15 ta farmoni va 11 ta qarori, Vazirlar Maxkamasining 41 ta qarori, 32 ta idoraviy-me’yoriy hujjatlar mavjud ekanini ko’rsatdi1. Shu bilan bir qatorda O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi normalariga asoslangan, yoshlarga oid davlat siyosatining huquqiy asoslarini belgilab beruvchi normativ - huquqiy hujjatlar tizimi 150 dan ortiq qonun hujjatlaridan tashkil topganini e’tirof etish mumkin. Shuningdek, O’zbekiston mustaqillikka erishgan d

 yoshlar muammolarini hal etishga ularning o’zlarini ko’proq jalb etish, ularda tashkilotchilik va tashabbuskorlik ko’nikmalarini shakllantirish;  yoshlarni siyosiy, ijtimoiy, huquqiy va iqtisodiy jihatdan himoya qilish mexanizmlarini takomillashtirish. 1993 yil 4 mayda O’zbekiston Respublikasi prezidentining ijodkor yoshlarni “Iste’dod” respublika jamg’armasini tuzish haqida farmoni qabul qilindi. Ushbu jamg’armaning tashkil etilishi yosh olimlarni o’z imkoniyat va salohiyatlarini yanada yuqori darajalarga ko’tarishga yordam berdi. 1997 yil 29 avgustdagi O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining XI sessiyasida “Ta’lim to’g’risida”gi qonun hamda “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” qabul qilindi, ushbu me’yoriy hujjatlarning yoshlar hayotidagi ijtimoiy foydaliligini inobatga olib, Prezide

dasturining tamoyillaridan biri - “o’quvchi yoshlarni Vatanga sadoqat, yuksak ahloq, ma’naviyat va ma’rifat, mehnatga vijdonan munosabatda bo’lish ruhida tarbiyalash”1 milliy siyosatning o’zagiga aylandi. 2001 yil 30 mayda O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining O’zbekiston yoshlarining “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakati faoliyatini tashkil etishga ko’maklashish to’g’risidagi qarori, shuningdek, 2002 yil 31 oktyabrdagi O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O’zbekiston bolalar sportini rivojlantirish jamg’armasi faoliyatini tashkil etish to’g’risida”gi qarori, 2004 yil 4 martdagi O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Sog’lom avlod uchun” hukumatga qarashli bo’lmagan xalqaro hayriya jamg’armasi faoliyatini ta’minlash chora-tadbirlari to’g’risida qarori yoshlarn

Shuningdek, 2008 yilni O’zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan “yoshlar yili”, 2010 yil “Barkamol avlod yili”, 2012 yil “Mustahkam oila yili”, 2013 yil “Obod turmush yili” deb nomlanishi munosabati bilan Davlat dasturlarining qabul qilinishi esa yoshlarga oid davlat siyosati tamoyillarining joriy qilinishi va amalga oshirilishida muhim bosqich bo’ldi. O’zbekiston Prezidentining “Respublika yosh ijodkorlarini davlat tomonidan qo’llab-quvvatlash chora-tadbirlari to’g’risida”gi, “O’zbekistonda ta’lim olayotgan yoshlarni rag’batlantirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi, “Iste’dod” respublika ijodiy yoshlar jamg’armasini ta’sis etish to’g’risidagi, “Huquqiy tarbiyani yaxshilash, aholining huquqiy madaniyati darajasini yuksaltirish, huquqshunos kadrlarni tayyorlash tizimini takomillashtiri

etish borasidagi qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi prezidentining farmoni kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishni yanada rag’batlantirish, akademik litseylar va oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarini tadbirkorlik faoliyatiga keng jalbetish uchun qulay shart-sharoit yaratish maqsadida qabul qilingan. Shuningdek, 2010 yil 12 avgustda “Voyaga etmaganlar o’rtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklarning profilaktikasi to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi qonuni qabul qilindi. Bundan tashqari, O’zbekiston Respublikasida yoshlar ishlari bilan shug’ullanuvchi har bir tashkilot o’zining Nizom va Dasturlari asosida faoliyatini tashkil etadi. Jumladan, “Kamolot YOIH”ning dasturi qabul qilingan bo’lib, 2012 yilda ushbu Dasturga o’zgartirish va qo’

O’zbekiston Respublikasida yoshlar tashkilotlari faoliyatini tartibga soluvchi bir qator huquqiy va moliyaviy asoslar yaratilgan bo’lib, ushbu asoslar ularning samarali ish yuritishini ta’minlab berishga xizmat qiladi. Bundan tashqari, O’zbekiston Respublikasi “Kamolot” yoihning moliyaviy manbalari quyidagilardan iborat: - mamlakatimizdagi va xorijiy xomiylardan tushadigan mablag’lar; - Harakat va uning joylardagi bo’limlari bilan shartnoma asosida ishlaydigan korxonalarning tadbirkorlik faoliyatidan tushadigan mablag’lar; - yoshlar loyixalarini amalga oshirish uchun beriladigan maqsadli kreditlar; - matbuot nashrlaridan tushadigan mablag’lar; - davlat tomonidan beriladigan ko’mak mablag’lar; - Harakat va uning bo’limlari tomonidan qurilgan, sotib olingan yoki qonunda belgilangan tartibda

faoliyat yuritayotgan “yoshlar ijtimoiy xizmatlari” markazlari negizida 20 ta “yosh tadbirkor” konsultativ markazlari tashkil etilgan. Ushbu markazlarning asosiy maqsadi tadbirkorlik faoliyatini boshlamoqchi bo’lgan yoshlarga davlat ro’yxatidan o’tishga tegishli hujjatlarni rasmiylashtirishga ko’maklashish, tijorat banklaridan kredit olishda yordam berish, yoshlarda tadbirkorlik ko’nikmalarini shakllantirishga qaratilgan o’quv-seminarlarini tashkil qilishdir. Yosh tadbirkorlar manfaatlarini ximoya qilish, imtiyozli mikrokreditlar olishda ko’maklashish, yaratilayotgan keng imkoniyatlar bilan ularni tanishtirish, uy mehnati va kasanachilikni rivojlantirishga ko’maklashish maqsadida 2008 yildan buyon “Mikrokreditbank” hamda O’zbekiston savdo-sanoat palatasi hamkorligida “yosh tadbirkor-yurtga

Yoshlarning kichik biznes va xususiy tadbirkorlikka bo’lgan qiziqishlarini e’tiborga olgan holda 2012 yilning o’tgan davrida tadbirkorlik faoliyatini tashkil etish bo’yicha o’tkazilgan seminar- treninglarda 700 ming nafardan ziyod yoshlar qatnashdi. Ularning biznes loyihalarini tayyorlashga ko’maklashish, tadbirkorlik sohasidagi qonunchilikdan xabardor qilish, davlat ro’yxatidan o’tish, ishlab chiqarish sohasidagi minitexnologiyalar, xom ashyolar izlab topish va olib kelish kabi 6156 ta murojaatlardan 4715 tasiga amaliy yordam ko’rsatilgan. Kasb-hunar kollejlari va akademik litsey bitiruvchilarining bandligini ta’minlash, ularda tadbirkorlik ko’nikmalarini shakllantirish, yakka tartibdagi mehnat faoliyatini, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik, kasanachilikni rivojlantirish hamda mikromo

kreditni qaytarish jadvali ustida ishlash, naqd pul oqimi jadvalini tuzish, korxonaning tashkiliy-huquqiy shakllari, o’z ishini ro’yxatdan o’tkazish muammolari, biznes reja yozish talablari, buxgalteriya hisoboti asoslari, korxona faoliyatini moliyaviy tahlili mavzularida amaliy mashg’ulotlar o’tkaziladi. Birgina 2012 yilning o’tgan davri mobaynida 240 nafardan ziyod yoshlarga tadbirkorlik faoliyatini boshlashda va rivojlantirishdagi turli masalalarda “Kamolot” YOIH tomonidan yordam ko’rsatilgan. Bugungi kunda Kamolot yoihning 16 mingdan ortiq boshlang’ich tashkilotlarining 4 mingdan ortig’i mehnat jamoalaridagi boshlang’ich tashkilotlar hisobiga to’g’ri keladi. Harakatning mehnat jamoalaridagi boshlang’ich tashkilotlari nafaqat mamlakatimizda yoshlarga oid davlat Siyosatini ijrosini ta’mi

2. “Yoshlarga oid davlat siyosati to’g’risida” O’zbekiston Respublikasining q onuni 1 2-bob. Yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishni amalga oshiruvchi hamda unda ishtirok etuvchi organlar va muassasalar 7-modda. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi vakolatlari O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: yoshlarga oid davlat siyosatining ro’yobga chiqarilishini ta’minlaydi; yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi davlat dasturlarining ishlab chiqilishi va amalga oshirilishini ta’minlaydi; yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishga qaratilgan normativ- huquqiy hujjatlarni ishlab chiqadi va qabul qiladi; yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishni amalga oshiruvchi hamda unda ishtirok etuvchi organlar va mua

tegishli hududda yoshlarga oid davlat siyosatining ro’yobga chiqarilishini ta’minlaydi; yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi hududiy dasturlarni ishlab chiqadi, tasdiqlaydi va amalga oshiradi; tegishli hududda yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda ishtirok etuvchi organlar va muassasalarning faoliyatini muvofiqlashtiradi; yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishning samaradorligini oshirish uchun yoshlarning ehtiyoji monitoringi olib borilishini va baholanishini ta’minlaydi; yoshlarning bandligi va ularni ishga joylashtirish siyosati ro’yobga chiqarilishini ta’minlaydi, mehnat bozori va yosh mutaxassislarni ishga joylashtirish amaliyoti monitoringini tashkil etadi; yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda nodavlat notijorat tashkilotlari, fuqarolarn

Yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda boshqa organlar va muassasalar ham qonun hujjatlariga muvofiq ishtirok etishi mumkin. 10-modda. Ta’limni davlat tomonidan boshqarish organlarining va ta’lim muassasalarining yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi vakolatlari Ta’limni davlat tomonidan boshqarish organlari va ta’lim muassasalari: yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi davlat dasturlarini, hududiy va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etadi; ta’lim sifatini oshirishga, malakali kadrlarni tayyorlashga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarni va boshqa hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etadi; manfaatdor organlar va muassasalar bilan birgalikda o’rta maxsus, kasb- hunar va oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilari bandligining tahlilini ama

11-modda. Davlat sog’liqni saqlash tizimini boshqarish organlarining va sog’liqni saqlash muassasalarining yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi vakolatlari Davlat sog’liqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sog’liqni saqlash muassasalari: yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi davlat dasturlarini, hududiy va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etadi; yoshlar o’rtasida sanitariya-gigiyenaga oid bilimlarni tarqatish va sog’lom turmush tarzini shakllantirish bo’yicha targ’ibotni tashkil etadi; yoshlar o’rtasida tizimli tibbiy tekshiruvlarni tashkil etadi; imkoniyati cheklangan yoshlarni tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya qilish bo’yicha chora-tadbirlarni amalga oshiradi; ichkilikbozlikka, giyohvandlikka, zaharvandlikka chalingan, ruhiy holati buzilgan,

yoshlar o’rtasida xalq o’yinlari, milliy va boshqa sport turlari bo’yicha musobaqalar o’tkazilishini tashkil etadi; yoshlar o’rtasida badiiy ijodiyotni, xalq va havaskorlik ijodiyotini targ’ib qilishni amalga oshiradi; yoshlar o’rtasida kino, teatr, musiqa, xoreografiya, tasviriy, sirk, xalq amaliy san’atini va estrada san’atini rivojlantirishga, ularning g’oyaviy-badiiy va axloqiy saviyasini oshirishga ko’maklashadi; yoshlar o’rtasidagi ommaviy-madaniy va bayram tadbirlari g’oyaviy mazmun bilan to’ldirilishini ta’minlaydi, ijodiy uyushmalar va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari bilan yaqin hamkorlikni yo’lga qo’yadi; yoshlar o’rtasida xalqaro madaniy, sport aloqalarini rivojlantirish va mustahkamlashda, konferensiyalar, ko’rgazmalar, sport musobaqalarini o’tkazishda ishtirok etadi; i

yoshlarning bandligi darajasini tizimli asosda tahlil qiladi, ularning bandligini ta’minlashda ishtirok etadi; yoshlarni kasbga o’qitish va qayta tayyorlash bo’yicha tizimni tashkil etadi; yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda ishtirok etuvchi boshqa organlar va muassasalar bilan hamkorlik qiladi. Mehnat organlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 14-modda. Prokuratura organlarining yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi vakolatlari Prokuratura organlari: yoshlarga oid davlat siyosati to’g’risidagi qonun hujjatlarining aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi; yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi qonun ijodkorligi faoliyatida ishtirok etadi; yoshlar o’rtasida huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga osh

yoshlar o’rtasida huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshiradi, shu jumladan huquqbuzarliklarning sodir etilishi sabablarini va bunga imkon berayotgan shart-sharoitlarni aniqlaydi, bartaraf etadi; yosh fuqarolarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashtirish chora-tadbirlarini ko’radi; yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda ishtirok etuvchi boshqa organlar va muassasalar bilan hamkorlik qiladi. Ichki ishlar organlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 16-modda. Adliya organlarining yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi vakolatlari Adliya organlari: yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi davlat dasturlarini, hududiy va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etadi; yoshlarga oid davlat si

yoshlarning chaqiruvga qadar boshlang’ich tayyorgarligini tashkil etishda ishtirok etadi; yoshlarni ma’naviy-axloqiy jihatdan va harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalashga doir tadbirlarda ishtirok etadi; yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda ishtirok etuvchi boshqa organlar va muassasalar bilan hamkorlik qiladi. Mudofaa ishlari bo’yicha organlar qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 18-modda. Yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda fuqarolar o’zini o’zi boshqarish organlarining ishtirok etishi Fuqarolarning o’zini o’zi boshqarish organlari: yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi davlat dasturlarini, hududiy va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etadi; davlat va xo’jalik boshqaruvi organlari

yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda boshqa organlar va muassasalar, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlik qiladi. Fuqarolarning o’zini o’zi boshqarish organlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin. 19-modda. Yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda nodavlat notijorat tashkilotlarining ishtirok etishi Nodavlat notijorat tashkilotlari: yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi davlat dasturlarini, hududiy va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etadi; yoshlarda hayotga bo’lgan qat’iy ishonch va qarashlarni shakllantirishda, ularni qonunlarga, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida, zararli ta’sirlar va oqimlarga qarshi tura oladiga

yoshlar orasida ekologik madaniyatni oshirishga, ekologik ta’lim va tarbiyani rivojlantirishga ko’maklashadi; qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoshlarni o’qitish bilan shug’ullanishi mumkin; yoshlarni tadbirkorlikka jalb etishga, kasbga yo’naltirishga, qayta tayyorlashga va malakasini oshirishga ko’maklashadi. Nodavlat notijorat tashkilotlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin. Davlat yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda nodavlat notijorat tashkilotlarining ishtirok etishini kafolatlaydi va ta’minlaydi. 20-modda. Yoshlarga oid davlat siyosatini ro’yobga chiqarishda ommaviy axborot vositalarining ishtirok etishi Ommaviy axborot vositalari: yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi davlat dasturlarini, hududiy va boshqa dasturlarni

21-modda. Yoshlarning nodavlat notijorat tashkilotlari Yoshlarning nodavlat notijorat tashkiloti jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriylik asosida tashkil etilgan, daromad (foyda) olishni o’z faoliyatining asosiy maqsadi qilib olmagan hamda olingan daromadlarni (foydani) o’z ishtirokchilari (a’zolari) o’rtasida taqsimlamaydigan, yoshlarning shaxsiy, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy hamda madaniy huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ro’yobga chiqarishni hamda himoya qilishni, shuningdek yoshlarning ijtimoiy faolligini oshirishni o’zining maqsadlari deb biladigan, o’zini o’zi boshqaradigan tashkilotdir. Yoshlarning nodavlat notijorat tashkilotlarini davlat moddiy va moliyaviy jihatdan qo’llab-quvvatlaydi, ularga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ta’lim muassasa

YOSHLARGA OID MAVZULARNING MATBUOTDA YORITILISHI “Bugun biz demokratik jarayonlarni chuqurlashtirish, aholining siyosiy faoliyatini oshirish, fuqarolarning mamlakatimiz siyosiy va ijtimoiy hayotdagi amaliy ishtiroki haqida so’z yuritar ekanmiz, - deb ta’kidlaydi I.Karimov, - albatta axborot erkinligini ta`minlamasdan, ommaviy axborot vositalarini odamlar o’z fikr va g’oyalarini, sodir bo’layotgan voqealarga o’z munosabati va pozitsiyasini erkin ifoda etadigan minbarga aylantirmasdan turib, bu maqsadlarga erishib bo’lmasligini o’zimiz yaxshi tasavvur etamiz”.4 “Jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish milliy dasturi”da qayd etilganidek, huquqiy bilimlarni OAV orqali targ’ib qilish tizimini takomillashtirish muhim ahamiyatga ega. OAV huquqiy mavzulariga e`tiborni kuchaytirish, aholi o’rtas

 Davlat va uning sub`ektlari zimmasidagi yoshlar siyosati bo’yicha vakolatlarga quydagilar kiradi:  Yoshlar faoliyatiga oid umumiy ijtimoiy-iqtisodiy tashkiliy holatni aniqlash; Mavjud vakolatlar doirasida davlat yoshlar siyosati sohasiga huquqiy regulyatsiya munosabatlari;  Hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy, demografik, madaniy, etnik va boshqa xususiyatlari va jihatlarini hisobga olgan holda hududiy yoshlar siyosatini dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish; Davlat yoshlar siyosatining viloyatlar doirasidagi boshqaruv organlarini shakllantirish, yoshlar siyosatini amalga oshiruvchi ijro hokimiyati organlari tizimini aniqlash;  Hudud miqyosida faoliyat ko’rsatuvchi bolalar va yoshlar tashkilotlarining restrini amalga oshirish;  davlat yoshlar siyosati me`yorlar asosida be

 davlat yoshlar siyosatini amalga oshiruvchi barcha tashkilotlar va muassasalar faoliyatini muvofiqlashtirish. Shu bilan birgalikda O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining shu va shu kabi normalari Konstitutsiya normalari asosida qabul qilingan qator qonun hujjatlarida, ularning muayyan tarkibiy qismlarida o’zining to’la ifodasini topgan. Mazkur davrda “O’zbekiston Respublikasida yoshlarga oid davlat siyosatining asoslari to’g’risida”gi (1991-yil 20-noyabr), “Jismoniy tarbiya va sport to’g’risida”gi (1992), “Ta'lim to’g’risida”gi (1992-yil, 1997-yil 29-avgust yangi tahrirda) qonunlar, qator kodekslar, Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi (1997 yil 29 avgust), Jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish Milliy dasturi (1997) qabul qilindi. 1992 yilda esa, Bola huquqlari to’g’risidagi

bilan ta'minlash, jismoniy tarbiya va sport bilan shug’ullanishi uchun imkoniyat yaratishga alohida e'tibor qaratildi. Ushbu davrda “Bola huquqlari to’g’risidagi xalqaro Konvensiyaga doir bolalar savdosi, bolalar fohishabozligi va bolalar pornografiyasiga taalluqli Fakultativ protokol”ga qo`shilish haqida va “Voyaga yetmaganlar o’rtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklarning profilaktikasi to’g’risida”gi (2010-yil), “Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishi hamda iste'mol qilinishini cheklash to’g’risida”gi (2011) qonunlar qabul qilindi. Shuningdek, 2008-yil 8-aprelda “Ishga qabul qilish uchun eng kichik yosh to’g’risida”gi hamda “Bolalar mehnatining og’ir shakllarini taqiqlash va yo’q qilishga doir shoshilinch choralar to’g’risida”gi Konvensiyalar ratifikatsiya qilindi.

O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 40-moddasida har bir inson malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqiga ega ekanligi belgilangan. Mazkur konstitutsiyaviy normaning hayotiyligini ta'minlash maqsadida sog’liqni saqlash tizimiga har yili Davlat byudjeti xarajatlarining 12-15 foizdan ortiq qismi yo’naltirilmoqda. O’zbekiston 2011-yilda “Bolalarni asraylik” xalqaro tashkiloti tomonidan tuzilgan 161 mamlakatdan iborat jahon reytingida o’sib kelayotgan yosh avlod salomatligi haqida eng ko’p g’amxo’rlik ko’rsatilayotgan davlatlar orasida 9- o’rinni egalladi 27. Jahon sog’liqni saqlash tashkiloti Bosh direktori Margaret Chen o’zining 2011-yil 25-26 noyabr kunlari poytaxtimizda bo’lib o’tgan nufuzli xalqaro anjumandagi nutqida e'tirof etganidek: “O’zbekistonda hatto global inq

to`g`risida”gi Farmoyishi ham mamlakatda Konstitutsiyani ommaviy ravishda o`rganish hamda uni hayotga tatbiq etish bo`yicha dasturulamal vazifasini o`tamoqda. Mana shu maqsadda davlatimiz rahbari O`zbekiston Konstitutsiyasini bolalar bog`chasidan boshlab o`rgatish, maktablarda darslik tariqasida o`qitish hamda oliy o`quv yurtlarida esa maxsus dars sifatida o`rganishni vazifa qilib qo`ydi. Sog’liqni saqlash va ta'lim sohasidagi islohotlar shular bilan cheklanib qolmay, hozir ham izchil davom ettirilmoqda. Xususan, 2011- 2015-yillarda 700 dan ortiq tibbiyot muassasasi, 400 ta bolalar sporti, 221 ta bolalar musiqa va san'at maktabi qurib, foydalanishga topshirish, sport bilan muntazam shug’ullanadigan bolalar sonini 2 barobar ko’paytirish, zamonaviy “elektron ta'lim” loyihasini jo

balki mamlakatda ro`yxatgaolingan va har bir berilgan axboroti uchun javob beradigan manbalardan olishigaimkoniyat yaratadi. 2012-yil 10 dekabrda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Chet tillarni o’rganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi Qarori qabul qilindi. Qarorda zamonaviy pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda o’qitishning ilg’or uslublarini joriy etish yo’libilan, o’sib kelayotgan yosh avlodni chet tillarga o’qitish, shu tillarda erkin so’zlashaoladigan mutaxassislarni tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish hamda buningnegizida, ularning jahon sivilizatsiyasi yutuqlari hamda dunyo axborot resurslaridankeng ko’lamda foydalanishlari, xalqaro hamkorlik va muloqotni rivojlantirishlariuchun shart-sharoit va imk

O`quvchi qizlar uchun “Zulfiya” nomidagi Davlat mukofoti, oily ta`lim muassasalari talabalari uchun O`zbekiston Respublikasi Prezidenti, Beruniy, Ibn Sino, Navoiy, Ulug`bek, Imom al-Buxoriy nomlaridagi Davlat stipendiyalari ta`sis etildi va shu kungacha mingdan ortiq yoshlar ushbu tanlovlarda g`olib bo`lib, ko`plab imtiyoz va rag`batlarni qo`lga kiritdilar. Bundan tashqari mazkur davrda voyaga yetmaganlar va yoshlar huquqlarini himoya qilish, ularni yanada kengroq qullab- quvvatlash maqsadida yosh iste'dodlar uchun “Nihol” mukofoti (2006), “Voyaga yetmagan bolalarni farzandlikka va bolalarni oilaga tarbiyaga olish (patronat) to’g’risida”gi Nizomga o’zgartirish va qo’shimchalar kiritildi (2007),“Yosh oilalarni moddiy va ma'naviy qo’llab-quvvatlashga doir qo’shimcha chora-tadbirlar t

xususiyat kasb etgan ta'limning nafaqat shakli, balki mohiyati ham tubdan o’zgartirildi. Ayni paytda davlatimiz rahbari tomonidan yoshlarning huquq va manfaatlarini ta’minlash bo’yicha qo’yilgan vazifalarni to’liq amalga oshirish uchun hali ko’p ishlar qilinishi kerak. Bu, birinchi navbatda, yigit-qizlarimizning olijanob intilishlarini ro’yobga chiqarish, jamiyatimizning ijtimoiy, iqtisodiy va ma’naviy rivojlanishida ishtirok etishida barcha yordamni ko’rsatish bilan bog’liqdir. Shu munosabat bilan bugungi kunda yoshlarda xalqimizga mutlaqo yot bo’lgan turli oqimlar va ta’sirlarga qarshi mustahkam mafkuraviy immunitetni shakllantirish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Prezidentimiz Islom Karimovning “Farzandlarimiz bizdan ko’ra kuchli, bilimli, dono va albatta, baxtli bo’lishlari shart” deg

to’g’ri emas, albatta. Bu yerda ota-ona, o’quv muassasalari, shuningdek respublikaning yetakchi ommaviy axborot vositalaridan ham dahldorlik bilan birga masulyat talab etiladi. Yoshlar hayotida qanchadan-qancha muammoli holatlar, jarayonlar yuz beradi. Birgina ta`lim sohasini olsak. Yurtimizda mana bir necha yildirki, uzluksiz ta`limni yo’lga qo’yish va uni rivojlantirish bo’yicha chora-tadbirlar olib bormoqda. Dastlabki to’rt yillik boshlang’ich ta`lim, to’qqiz yillik o’rta maxsus ta`lim jarayoni, so’ngra ixtiyoriy–majburiy ta`limning tashkil etilgan mamlakatimizda ta`lim tizimini jahon standartlari bo’yicha yo’lga qo’yilganini ko’rsatadi. Biroq muammo shundaki, yosh avlod bunday jarayonni qanday baholaydi va undagi ishtirokini qay taxlit olib boradi? To’qqizinchi sinfni bitirgan o’quvchi

orzularga to’la qizchaning maqsadlari, orzu-istaklari bilan hamma oilalarda ham hisoblashishavermaydi. Natijada o’n sakkiz, o’n to’qqiz yoshda farzand ko’rish tabiiy holga aylanib qolgan. Ba’zan chekka viloyatlarda o’n besh, o’n olti yoshli qizlarni turmushga uzatish holatlari ham uchrab turadi. Bu kabi holatlar nafaqat bir oila, mahalla, viloyat uchun emas butun bir davlatning kelajagiga katta salbiy tasirni ko’rsatadi. Bunday voqealarni oldini olish, ota-onalarga, yosh yigit- qizlarga, turmush haqida tushuncha berish bosma nashrlarning muhim vazifalaridan sanaladi. Misol uchun yuqoridagi fikrlarimizga javoban matbuotda e’lon qilingan bir qator maqolalardan javob olishimiz mumkin. “Ma`rifat” gazetasi 2014- yil 16-iyul 57-sonida muallif Rahimaxon Begmatovaning “Yoshlarni turmushga tayyorla

Gazetanini shu sonida tadqiqotchi Mirislom Badalovning “Mustaqil hayotga tayyorlash bunda “Qizlar klubi”ning ahamiyati katta” mavzuyida chop etilgan maqolada yosh qizlarning muammolariga atroflicha yondashuvni ko’rishimiz mumkin. Maqola ichida “Beg’ubor voyaga yetsa”, “O’zgalarga xuddi ko’zguga qarab”, “Oilaviy baxtni qizlar yaratadi”, “Birov birovga o’xshamas” kichik sarlavhalar berilishi o’quvchini o’ziga jalb etadi. Tarbiyaning har qaysi yo’nalishini ro’yobga chiqarishda, ma’ruza va suhbat, davra suhbati, munozara, oilaviy konferensiyalar, oilaviy musobaqa, oilaviy madaniy hordiq va ekskursiya, oilada individual suhbatlar metodlaridan foydalanish mumkinligi haqidagi aniq takliflar bilan birga, hayotiy misollar orqali har bir o’quvchiga tushunarli tilda maslahat bera olgan deyishimizga a

jumladan boshpana bilan ta’minlash, zarur imtiyoz va afzalliklarining yaratilishi shular jumlasidan. Prezidentimizning 2007-yil 18-mayda qabul qilingan “Yosh oilalarning moddiy va ma`naviy qo’llab quvvatlashga doir qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida”gi farmoni, Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 30-apreldagi “Yosh oilalarni ijtimoiy qo’llab-quvvatlashga doir qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida”gi qarori bu borada muhim huquqiy asos bo’lib xizmat qilmoqda. 2014- yil 6-fevraldagi “O’zbekiston Respublikasida yoshlarga oid davlat siyosatining amalga oshirishga qaratilgan qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida”gi qarori bilan tasdiqlangan “Kamolot uylari” haqida OAVlarida ma`lumotlar e`lon qilib borilayotganini kuzatitishimiz mumkin. Shu mavzudagi batafsil ma`lumotlarni “Ma`rifat” gazetasin

chiqib internetga murojaat qiladi. Ular asosan yangiliklarni izlash, do’stlar bilan muloqot qilish, ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish maqsadida foydalanishadi. Ammo internetning yoshlarimizning ma`naviyati, dunyoqarashiga salbiy ta`sir etuvchi jihatlaridan ham ko’z yumib bolmaydi. Boshqacha aytganda, hozirgi dunyo axborot xavfsizligini ta`minlash muammolari – axborot sohasida shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarining himoyalangan holati dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Chunki axborot, qudratli kuchga aylanib, yadro poligonlaridan ham xavfliroq tus olib bormoqda. Jahonda noxolis axborot tarqatish, uni salbiy talqin qilish yoki o’z manfaatiga moslab uzatish holatlari avj olmoqda. Shuining uchun ham axborot xavfsizligini taminlash har qachongidan ham muhimdir. Demak, axborot xavfsizligini ta`min

Yana muhim eslatma borki, bugungi zamon yoshlariga taqiqlab qo’yish tanlab axborotni uzatishni iloji yo’q. Faqatgina ular ongida tashqi ta`sirlardan o’zlarini himoya qilishlari, to’g’ri va xolis axborotlarni qabul qilishlari uchun ulardagi ma`naviy immunitetni mustahkamlash muhim masala. Shunday ekan yoshlar matbuotining ham ma`sulyati alohida hisoblanadi. Kichik tadqiqotimizda tahlil qilinayotgan “Ma`rifat” va “Turkiston” gazetalarida ham bu mavzular doirasida turli yo’nalishlarda materiallar yoritilib boriladi. Yoritilish uslublarining o’ziga xosligi bayon tilining sodda va ravonligidadir. “Marifat” gazetasi haftada bir marta, “Turkiston” gazetasi ikki marta chop etiladi. Yoshlar esa tezkorlik tarafdorlari, ko’pchilik yoshlar matbuot do’koniga borib gazeta harid qilishga ketadigan vaqtla

Купить