O‘zbekistonning ilk o‘rta asrlat davri yodgorliklarini o‘rganoshda xalqaro hamkorlik - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

O‘zbekistonning ilk o‘rta asrlat davri yodgorliklarini o‘rganoshda xalqaro hamkorlik

Купить

O ‘ ZBEKISTONNING ILK O ‘ RTA ASRLAT
DAVRI YODGORLIKLARINI
O ‘ RGANOSHDA XALQARO HAMKORLIK

REJA :
1 Ilk o ‘ rta asrlar davri yodgorliklari
2 Ilk o ‘ rta asrlar davri
yodgorliklarida xalqaro hamkorlik

•
Xalqaro hamkorlik
•
Respublikamizning mustaqillikni qo‘lga kiritgandan
so‘ng Milliy arxeologiya markazi faoliyatida keng
xalqaro aloqalar va ular asosida olib borilayotgan
ekspeditsiya va loyihalar muhim o‘rin
egalladi.Bugungi kunda Markaz olimlari Fransiya,
Italiya, Rossiya (Novosibirsk, Sankt-Peterburg),
Yaponiya, AQSH va Xitoy va boshqa xorijiy davlatlar
mutaxassislar bilan arxeologik tadqiqotlar olib
bormoqda

•
Qadimda va o‘rta asrlarda Markaziy Osiyo sivilizatsiyasi”-loyiha Fransiya ilmiy
tadqiqotlar Milliy Markazi (CNRS) bilan hamkorlikda olib bormoqda. Izlanishlar
1989 yildayoq boshlanib, arxeologik izlanishlar Afrosiyob (Samarqand
Sug‘dining poytaxti) va Ko‘ktepa (eng qadimiy shahar markazlardan biri, antik
avtorlar tomonidan qayd etishgan Basileya) yodgorliklarida olib borilgan.
Loyiha rahbarlari O‘zbekiston tomondan M.XIsamiddinov, M.A.Reutova va
Fransiya tomondan F.Grene, K.Rapen. Afrosiyobdagi birgalikdagi izlanishlar
natijasida, qadim shaharning mukammal stratigrafiyasi aniqlandi va qadimgi
sug‘diy davriga oid qatlamlar aniqlandi. Qo‘lga kiritilgan ma’lumotlar
Samarqand shahrining 2750 yillik yoshini belgilashda hal qiluvchi rol o‘ynadi.
Ekspeditsiya tomonidan qo‘lga kiritilgan yana bir muhim topilma Arkdagi saroy
kompleksida aniqlangan Qoraxoniylar davriga oid devoriy suratlar hisoblanadi.
Zera ilk o‘rta asrlarga oid devoriy suratlar ancha mashhur bo‘lsada, ammo
islom davriga oid tasviriy san’at namunalari O‘rta Osiyo mintaqasida yagona
hisoblanadi. Ko‘ktepa yodgorligida olib borilgan tadqiqotlar uni ikki qismdan:
hukmdor saroyi va shahristondan iborat ekanligi aniqlandi. Shimoliy-g‘arbiy
qismida otashparastlar ibodatxonasi joylashgan shaharning qadimiy asoslari er.
avv. XIII-X asrlarga oid bo‘lganligi isbotlandi. Keyingi yillarda O‘zbek-Fransuz
ekspeditsiyasining asosiy e’tibori uzoq yillik arxeolgik tadqiqotlar davomida
qo‘lga kiritilgan topilmalarni tahlil qilish, nashr etish va muzeylashtirishga
qaratilgan.

•
Buxoro voxasining o‘zlashtirilishi, moddiy madaniyati va
urbanizatsiya jarayonlari antik va o‘rta asrlarda”– loyiha
(Fransiya) Luvr muzeyi bilan hamkorlikda olib boriladi.
Arxeologik tadqiqotlar 2010 yilda boshlanib, xalqaro
ekspeditsiyaning e’tibori Buxoro voxasining yirik shahar
markazlari-Poykend va Romitonga qaratilgan. Loyixa
raxbarlari-J.K.Mirzaaxmedov, Rokko Rante. Arxeologik
qazishmalar natijasida Poykend shahri, Shahriston
qismida kechgan xayot tarzi, moddiy madaniyati va
arxitekturasiga oid qiziqarli ma’lumotlar qo‘lga kiritilgan.
Xom g‘ishtdan tayyorlangan dastlabki monumental
arxitektura namunalariga Markaziy Osiyoda o‘ziga xos
bo‘lgan karvonsaroylar misol bo‘lib, ular Buyuk ipak
yo‘lining gullab-yashnashini va ushbu yo‘lda joylashgan
“savdogarlar shahri”-Poykendning o‘rnini ko‘rsatib beradi.

•
Zarafshon vodiysi arxeologik yodgorliklarini kompleks
o‘rganish”-Bolonya Universiteti (Italiya) bilan
hamkorlikda olib borilmoqda. Arxeologik izlanishlar
2000 yilda boshlanib tadqiqotlarning asosiy yo‘nalishi
Samarqand Sug‘didagi ilk agro-irrigatsion hududlarni
aniqlash, tarixiy topografiyasini o‘rganish va
urbanizatsion jarayonlarning dinamikasini
ko‘rsatishdan iborat. Arxeologik tadqiqotlar natijasida
Zarafshon vohasida 1000 ga yaqin yodgorliklar
aniqlanib, ulardan 540 tasi o‘rganilgan.

•
Markaziy Osiyo madaniyati rivojlanish bosqichlari va tarixi”-Tezukayama va
Kioto Universitetlari (Yaponiya) bilan hamkorlikda. Izlanishlar 2006 yilda
boshlanib, Samarqand Sug‘dining muhim shaharsizlik markazlari bo‘lmish-
Qalai Dabusiya va Kofirqal’ani o‘rganishga qaratilgan. Loyiha rahbarlari-
A.E.Berdimuradov, Uno Takao. Arxeologik izlanishlar natijasida Samarqand
viloyati Paxtachi tumanida joylashgan Dabusiya yodgorligi o‘rganilib, qadim
shahar tarixiga oid qimmatli ma’lumotlar qo‘lga kiritilgan. Arkda,
Shahriston va Rabodda olib borilgan izlanishlar yakunida shahar antik va
o‘rta asrlarda Sug‘dning yirik madaniy va iqtisodiy markazi bo‘lganligini
ko‘rsatdi. 2006-2012 yillardagi tadqiqotlar natijalari hamkorlikdagi
monografiyada umumlashtirilgan: “Qala-i-Dabusiya-Buyuk ipak yo‘lidagi
Sug‘d shahri. Markaziy Osiyoning shahar markazlaridagi ilmiy tadqiqotlar.”
Kioto-2013. 2014 yildan arxeologik izlanishlar Samarqand hukmdorlari
“ixshidlar”ning rezidensiyasi bo‘lmish, Samarqand yaqinidagi Kofirqal’a
yodgorligida davom ettirildi. Izlanishlarning asosiy maqsadi yodgorlik va
uning atrofini o‘rganish shuningdek Markaziy Zarafshonning antik va o‘rta
asrlardagi irrigatsion sistemalarini tadqiqotida, yodgorliklarni
xaritalashtirish, geofizik izlanishlar olib borishlar.

•
O‘zbekiston hududidagi qadimiy va o‘rta asrlarga oid voha
devorlari (Kampirdevor)”-Nyu-York Universiteti (AQSH)
“Qadimgi dunyoni o‘rganish Instituti” bilan hamkorlikda
tadqiqotlar 2011 yida boshlangan. Izlanishlarning asosiy
maqsadi mudofaa inshoatlarining tuzilishini, qurilish
bosqichlarini va Dunyoning yetti mo‘jizalaridan biri bo‘lmish
Buyuk Xitoy devoriga o‘xshash bo‘lgan Buxoro vohasining
ushbu devori kimga qarshi qurilganligini aniqlashdan iborat.
Loyiha rahbarlari-J.K.Mirzaaxmedov, Soren Stark.
O‘zbekiston-Amerika tadqiqotchilarining zamonaviy
texnologiyalarni qo‘llagan holdagi hamkorlikdagi izlanishlari
natijasida devorning Buxoro vohasining qismlaridagi
qoldiqlari ochildi. Devor ikki bosqichda: V asr va VIII asr
oxiri-IX asr boshlarida qurilganligi va qaysi ko‘chmanchi
xalqlarga qarshi qurilganligi aniqlandi. Mudofaa inshooti
devori, qal’a, minoralar, darvozalar qurilish tartibi o‘rganildi.

•
Markaziy Osiyoning shimoliy-sharqiy hududlari qadim va ilk
o‘rta asrlarda: qadimgi Sharq sivilizatsiyasi va
madaniyatining o‘zaro ta’sirlari”-XXR Pekin Arxeologiya
instituti bilan hamkorlikda. Izlanishlar 2012 yilda
boshlangan. Ekspeditsiyaning tadqiqotlari Farg‘ona
vohasining qadimiy shahar markazlaridan biri bo‘lgan-
Mingtepaga yo‘naltirilgan. Loyiha rahbarlari
B.X.Matbabayev, Ju Yanshi. 2012-2015 yillarda arxeologik
izlanishlar qadim shaharning 16 ta nuqtasida olib borilib,
qadimgi shaxarning mudofaa tizimi tuzilishi,
stratigrafiyasiga oid ma’lumotlar olindi. Xususan,
Mingtepaning mudofaa tizimlari haqida yangi ma’lumotlar
qo‘lga kiritilgan. Andijon viloyatida Mingtepa yodgorligining
arxeologik o‘rganilishi Qadimgi Farg‘ona davlati Dovon
shaharsoziga tarixiga oid yangi ma’lumotlar bergan.

O ‘ ZBEK - YAPON ????????????????????????
Kofirqala

O ‘ ZBEK -FRANSUZ ????????????????????????
Afrosiyob

O‘zbekistonning ilk o‘rta asrlat davri yodgorliklarini o‘rganoshda xalqaro hamkorlik

Купить