Obidalar moziydan so`zlar - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	5.8MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	История

Obidalar moziydan so`zlar

Купить

HUQUQSHUNOSLIK FAKULTETI MILLIY G`OYA YO`NALISHI 2- BOSQICH “A” GURUHI 2- GURUH TALABALARINING TARIXIY O`LKASHUNOSLIK FANIDAN www.arxiv.uz

- Buxorodagi eng katta usti berk savdo rastasi. Abdullaxon II davrida qurilgan. (1577). Abdullaxon timi asosi murabba tarhli (39x42 m), 3 tomoni berk, bosh tarzidagi peshtoq orqali kiriladi. Devorlarining 2 tomonida ravoqli tokchalar joylashgan. Baland gumbazli bostirma timni turadi. O`rtadagi miyonsaroy (diametri — 10 m) baland gumbaz bilan yopilgan. Gumbaz ostidagi ravoqli teshiklardan yorug` tushadi. Miyonsaroy atrofi dolon. Dalondagi mayda ravoqlar ichida gumbaz tomli do`konlar bo`lgan. Bino pishiq g`ishtdan (22x27x3,5 sm) qurilgan, devorlari ganch suvoqli, naqshin bezaklari deyarli saqlanmagan. O`tmishda bu yerda shoyi, jun gazlam bilan savdo-sotiq qilingan. Abdullaxon timi Buxoro pshahridagi savdo rastalari, chorsu—toq binolari ichida eng kattasi va shaklu shamoyili jihatidan ancha m

— Buxorodagi me`moriy yodgorlik (14-asr). Maqbara (18,5x10,8 m) uch gumbazli, tarhi to`g`ri burchakli. Ziyoratxona va ikki go`rxonadan iborat. Ziyoratxonaning to`rt tomoni ravoqli. Shimoliy ravoqda eshik o`rni bor. Bosh tarzidagi peshtog`ining ikki burchagida tomga chiqiladigan zina, g`arbiy devorida mehrob bor. Go`rxona ikki murabba tarhli xona (4,85x4,7 m)dan iborat bo`lib, biridan ikkinchisiga ravoq orqali o`tilgan. Go`rxonaning birida ikki qator ganch suvoqli katta-kichik sag`analar, ikkinchisida xom g`ishtdan qurilgan yirik sag`ana joylashgan. Bu xonalarning tomi dastlab gumbazli bo`lgan. Ta`mir vaqtida tekis tom va sinchli devorlar ishlangan. 1950—86 yillarda o`rga-nilgan va ta`mir qilingan. www.arxiv.uz

Toqi zargaron (fors – zargarlar toqi) – Buxorodagi me`moriy yodgorlik (XVI asr). Zargarlik buyumlari sotish uchun mo`ljallangan savdo markazi. Gumbazi arablar bosqiniga qadar qurilgan deb taxmin qilinadi. Ulkan gumbaz 8 ta toqiga o`rnatilgan. Undagi 16 ta darcha orqali bino ichiga yorug`lik tushib turadi. O`tmishda uning dalonlarida 36 ta zargarlik ustaxonasi va do`konlar bo`lgan. Atrofiga savdo rastalari, ombor, karvonsaroylar qurilgan. Toqi zargaron Buxorodagi toqilarning eng yirigi va mujassamoti jihatdan murakkabi hisoblanadi. www.arxiv.uz

Buxoro namozgohi – Buxorodagi me`moriy yodgorlik. Shaharning janubiy chekkasida, qoraxoniylar sulolasining yozgi qarorgohi o`rnida barpo etilgan. (1119-yil) Masjid pishiq g`ishdan oddiy qilib qurilgan. Atrofi baland devor bilan o`ralgan. XVI asrdagi ta`mir davrida masjid binosiga tutashtirib 3 toqili va ustunli peshayvon qurilgan. Tarhi to`g`ri to`rtburchak bo`lib, 3 asosiy xonadan iborat. O`rtadagi murabba tarhli xona yassi gumbaz bilan, yonlaridagi xonalar balxi gumbaz bilan yopilgan. Asosiy xonaga peshtoq, yonidagi xonalarga dalon-yo`lakdan kirilgan. Peshtoqqa Qur`ondan ko`chirilgan oyatlar bitilgan. Buxoro namozgohi me`morligida mehrob va uning atrofiga ishlangan koshinkori bezaklar alohida ajralib turadi. Unda Buxoro me`morligi va bezak san`atining an`analari o`z ifodasini topgan. www

XIV - XVI asrlar. Chashmai Ayyub maqbarasi qadimiy va mashhur mozor o`rnida Ayyub payg`ambarning ramziy qabri ustiga bunyod etilgan. Buxoroning o`ziga xos obidalaridan biri. Taxmin qilinishicha, qadimiy qismining tarixi XII asrga borib taqaladi. Maqbara xilxonalari devorlariga o`yilgan yozuvlarga ko`ra, Amir Temur davrida (mil. 1378-1379 y.) saltanatning Buxorodagi vakili Amir Xujjoj tomonidan qurdirilgan. Rivoyat qilinishicha, Ayyub alayhissalom bu suvsiz joydan o`taturib hassasi bilan yerga urgan va chashma hosil bo`lgan. www.arxiv.uz

XII asr oxiri. Minora 1197-1198 yillarda bino qilingan. Buxoro sadri Burxoniddin Abdulaziz II ning nomi bitilganidan minorani u qurdirganligi bilinadi. Minoraning tepa qismiga devoniy xatida "Minora 595 hijriy yilda qurib bitkazildi", deb yozilgan. "Kimki masjid qursa, o`ziga jannatdan makon qurgan bo`ladi ", degan hadis ham bitilgan. O`sha davrda minoraga yondosh bir masjid va bir Madrasai sadriya mavjud bo`lib, u Movarounnahrdagi eng yirik bilim maskani bo`lgan. Minoraning balandligi 38,7 metrdir. www.arxiv.uz

XII - XVI asr. Bu masjid XII asrda otashparast-majusiylar ibodatxonasi o`rnida bino qilingan. Ibodatxona atrofga nisbatan bir muncha pastroqqa joylashgan. Forscha "Mag`oki" (chuqurlik) nomi ham shundan olingan. Vaqt o`tishi bilan masjid ko`milib ketgan. Masjidning sharqiy peshtoqidagi yozuvlarga ko`ra, 1547 yilda Abdulaziz ibn Abdulloh masjidni buzdirib, o`rniga yangi masjid qurdirmoqchi bo`ladi. Ammo naqshbandiya tariqatining o`sha davrdagi peshvosi va xonning murshidi Maxdumi A`zam bunga yo`l qo`ymaydi. Ushbu masjid minbarida Abduxoliq G`ijduvoniy, Bahouddin Naqshband kabi pirlar xutba o`qiganlari ham ta`kidlangan. Murshidning so`zlariga itoat qilgan Abdulazizxon masjidning g`arbiy tomoniga chambarchas qilib yangi masjid qurdirgan. www.arxiv.uz

ABDULAZIZXON MADRASASABDULAZIZXON MADRASAS II – Buxorodagi me`moriy yodgorlik. Qo`sh imorat ansamblning janubiy tomonida me`mor Mimxoqon ibn Xo`ja Muhammadamin tomonidan 1652-yilda qurilgan. Ulug`bek madrasasining (1419) qarshisida. Madrasa tuzilishi oddiy va hujralari ikki oshyonli. Chorsi hovlining har tarafi o`rtasida peshtoqli ayvon bor. Umuman, madrasa bezaklari yuksak san`at va mahorat bilan ishlangan. Katta peshtoq nafis koshinkori naqshlar bilan ziynatangan. Islimiy naqshlar qatorida afsonaviy jonivorlar tasviri ham berilgan. Madrasa hujralari, ayniqsa, janubiy ayvon peshtoqi turli-tuman naqshlar bilan bezatilgan. Gumbaz shiftining ganchli muqarnaslari orasida islimiy naqshlar va zarhal bezagi bor. Hujra devorlarida tabiat manzaralari va imoratlar tasviri ham uchraydi. Naqshlar, as

MINORAI KALONMINORAI KALON Minorai kalon. Arslonxon minorasi (Buxoro, 1127)-poydevori tosh va maxsus qir qorishmasidan terilgan. Asosining diametri 9 m, balandligi-50,0 m, kursisimon qirrador, tanasi silindrsimon. Minoraning ichida 104 pilpoya aylanma zinasi, mezanasida 16 ta darchasi bor. Masjidi Kalon tomidan minoraga o`tadigan ko`p- rikcha bo`lgan. MASJIDI KALONMASJIDI KALON Masjidi kalon (Buxoro, 15-16- asrlar)-eski masjid qoldiqlari o`rnida qurilgan. Masjid to`g`ri to`rtburchak tarhli. Hovlining to`rt tomoni ravoqli galereya, 288 gumbazli, g`ishtin ustunlarga tayangan. Masjidning yeti ustuni bor. G`arbiy devoridagi naq- shinkor mehrobda usta Boyazid Puroniy nomi saqlangan. www.arxiv.uz

Labihovuz ansambli (Buxoro, 17-asr)-dastlab bozor maydoni bo`lgan. Maydon o`rtasida katta hovuz qazilib (1620), atrofiga xarsanglardan zinapoyalar qilin-gan. Uning g`arbiy tomonida Devonbegi xonaqohi, sharqida Ko`kaldosh va Ernazar elchi madrasalari qad ko`targan. 17-asrning 20- yillarida qurilgan dastlabki ikki yodgorlik (Devon-begi xonaqohi va madrasasi) ayniqsa sernaqsh va serhashamdir. Ular Labihovuz majmuasini tashkil qiladi. www.arxiv.uz

KO`KALDOSH KO`KALDOSH MADRASASIMADRASASI Ko`kaldosh madrasasi (Buxoro, 1557-98)– Abdulla-xon II ning sarkardasi Qu-lbobo Ko`kaldosh tashab-busi bilan bunyod etilgan. Hovlisi atrofida 160 hujra va darsxona hamda masjid joylashgan www.arxiv.uz

ISMOIL SOMONIY ISMOIL SOMONIY MAQBARASIMAQBARASI Ismoil Somoniy Maqba-rasi (Buxoro, 9-asr oxiri-10 asr boshlari)– Somo-niylar sulolasining asos-chisi Ismoil Somoniy va uning avlodlariga man-sub. Yarimshar shaklidagi gumbaz bilan yopilgan. www.arxiv.uz

NODIR DEVONBEGI NODIR DEVONBEGI MADRASASIMADRASASI Devonbegi madrasasi, devonbegi madrasasi (Buxoro, 1622-23)-Bu- xoro hukmdori Imom- qulixonning vaziri Nodir devonbegi tashabbusi bilan bunyod etilgan. Madrasa dastlab karvon-saroy sifatida qurilgan. www.arxiv.uz

Buxoro arki (Buxoro, 9-12- arslar)-shaharning qadimiy qal`asi. Ark baland tepalik ustiga qurilgan. Maydoni 4,2 ga.) Milod boshlarida qurila boshlanib, Somoniylar davri (9-10-asrlar) da ham Ark qayta qurilgan, asosan ho-zirgi ko`rinishi saqlanib shayboniylar sulolasi dav- rida shakllangan. 2 ming yil mobaynida tashqi va ichki qiyofasida ko`p o`zgarishlar ro`y bergan. www.arxiv.uz

Bahouddin majmuasi (Buxoro)-Shayx Bahouddin dahmasi, Abdulazizxon xa-naqohi, Dahmai Shohon, maqbara, madrasa, Muzaf-farxon, va Hakim qushbegi masjidlari, hovuz, quduq, minora va boshqa insho-otlardan iborat. www.arxiv.uz

Abdullaxon madrasasi (Buxoro, 1588-90) – Abdullaxon II qurdirgan. Xalq orasida Modarixon madrasasi nomi bilan birga Qo`sh madrasa nomini olgan. Madrasaning to`rt tomoni baland peshtoqli bo`lib, bosh tarzidagi peshtoq, uning yonlaridagi ikki qavatli hujralar va burchaklaridagi guldastalar oq, ko`k, zangori rangli sirkor baezaklar bilan pardozlangan. www.arxiv.uz

Купить