Oliygohlarda ilmiy ahamyatga ega bolgan tarixiy kortateklar tuzish, manbalarning o’lka tarixini organishda o’rni - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Февраль 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Oliygohlarda ilmiy ahamyatga ega bolgan tarixiy kortateklar tuzish, manbalarning o’lka tarixini organishda o’rni

Купить

Mavzu: Oliygohlarda ilmiy ahamyatga ega bolgan tarixiy kortateklar tuzish, manbalarning o’lka tarixini organishda o’rni

Biz bilamizki, Tarixiy o’klkashunoslik va toponimka fani bir-biri bilan uzviy bog’liqdir. Sababi O’lkashunoslik o’lkamiz tarixini umumiy tarzda o’rgansa, Toponimika fani hududimizdagi joy nomlari, ularning kelib chiqishini o’rganuvchi fan hisoblanadi.Toponimika geografik nomlar kishi ismlarini o`rganadigan fan sifatida 1917-yildan keyin maydonga chiqdi. Toponimikani “ zamin tili ” yani “ yer tili ” deb ham keladi.

Toponimika atamasi lotinchadan olingan “ topos” – joy, “ onom ” – nom, umuman joy nomini o`rganadigan fan degan ma`noni beradi. Geografik nomlar va zamin qa`rida o`rganilmayotgan nomlar toponimikani o`rganish manbai hisoblanadi. Toponimika ob`ektdan mikro va makro toponimikalardan iborat, mikro toponimika mayda ob`ektlarni nomlarini, makro toponimika esa atoqli otlar, yani yirik ob`ektlarning nomlarini tadqiq qiladi.

Toponimikaning tilshunoslik, tarix, geografiya, arxeologiya va boshqa fanlarga aloqadorligi uning muhim xususiyatlaridandir. Toponimikaga oid ma`lumotlar tadqiq qilinayotgan tarixiy ma`lumotlargа, аyniqsa аrxeologiyaga oid tekshirish natijalariga suyangan holdа ish ko`rish zarur. Shuni unutmaslik kerakki, geografik nomlar ijtimoiy hodisa bo`lib, jamiyat taraqqiyoti bilan mustahkam bog`liqdir .

Toponimik asoslarga vaqt, manbalar va yo`nalishlar bo`yicha joylarga aholining kuchishi, o`rnashishi kiradi. Geografik nomlar uzoq muddatli bo`lib, ma`lum hududdagi u yoki bu xalqning tili haqida guvohlik beradi. Geografiya ta`limini rivojlantirishda, uning istiqbolini yanada oshirishda, o`quvchilarning geografik ko`nikma, malaka va bilimlar saviyasini chuqurlash irishda, geografiya darslarida o`lkashunoslik materiallaridan foydalanish alohida o`rin tutadi.

Hozirgi kun talabidan kelib chiqqan holda, hamda davlat ta`lim standartiga mos holda geografiya ta`limini rivojlantirish borasida ma`lum darajada ishlar amalga oshirilmoqda. O`quvchilar o`z o`lkasining tabiatini va kishilarning xo`jalik faoliyatini o`rganish vaqtida aniq voqelikni bilib olishigina emas, balki turmushda muhim bo`lgan bir qancha zarur malakalar ham hosil qiladilar.

Geografiya ta`limida o`lka materiallaridan foydalanish o`quvchilarda tabiatdagi mavjud narsalarni tushunib yetishida, jonli va jonsiz tabiat o`rtasida bog`liqlik, tafovutlar bo`layotgan hodisalarni tahlil qilishga imkon beradi. Geografiya darslarida o`lka materiallarini to`plash-geografik ekskursiya davomida amalga oshirilib, bunda o`quvchilar o`zi yashab turgan hududdan tuproq namunalari, tog` kollektsiyalari, gerbariylar, pulyajlar yig`adilar, hamda bu materiallardan bevosita geografiya darslarida foydalanishadi. Shuningdek, o`quvchi-o`lkani o`rganish jarayonida o`zining yashab turgan joyning geografik o`rni, relef tuzilishi, iqlim xususiyati, suvlari, tuproqlari, o`simliklari, hayvonot dunyosini va kishilarning mehnat faoliyatini chuqur o`rganib yetadilar. Jumladan, o`lkani o`rganish ja

Geografiya darslarini o`lkashunoslik masteriallar asosida o`tilganda- o`quvchilarning geografiya faniga bo`lgan qiziqishlari yanada ortadi, shunday ekan, geografiya fanida o`lkani o`rganishga, undagi materiallardan foydalanishga kengroq e`tibor bermog`imiz lozim. O`lka bu har bir insonning yashash joyidir. Shu insonning tug`ilib voyaga yetgan joyi, uning vatani yoki o`lkasi hisoblanadi. O`lkashunoslik-shu yashayotgan o`lkani o`rganish degan ma`noni anglatadi. Butun dunyo xalqlari o`zining yashash joyini-ona yurt, muqaddas joy deb biladi. Shunday ekan o`z vatanini har tomonlama o`rganish o`lkashunoslik fanining asosiy vazifasi hisoblanadi.

O`lkani o`rganish jarayonida biz xalqimizning o`tmishi, urf-odatlari, millati, tabiatimizning kelib chiqishi, uning iqlim hususiyatlari, tuproq, o`simlik va hayvonot dunyosi, hozirgi kunda tabiat resurslaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish yo`llari haqida tushuncha va bilimlarga ega bo`lamiz, shuning uchun pedagogika institutlari va universitetlarni bitirayotgan har bir talaba o`z o`lkasi haqida bilim va ko`nikmalarga ega bo`lishlari shart, chunki mustaqillikka erishganimizga qadar o`z o`lkamiz haqida bilimlar sust edi.

Respublikamiz istiqlolga erishgandan so`ng ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy sohalarda mustaqillik sharofati tufayli juda katta o`zgarishlar ro`y berdi. Bitirayotgan har bir yosh mutaxassis o`z o`lkamiz haqidagi ijtimoiy, iqtisodiy , ma`naviy-ma`rifiy va siyosiy sohalardagi yutuqlarimizni bilishlari shartdir: jumladan, siyosiy jihatdan oladigan bo`lsak, mustaqillik tufayli ichki va tashqi siyosatda respublikamiz o`z qarashlari asosida jahonning ko`pgina mamlakatlari bilan aloqalar o`rnatdi, nufuzli tashkilotlarga teng huquqli a`zo bo`ldi, diplomatik aloqalar o`rnatildi va hokazo.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. Karimov I.A. Milliy istiqlol mafkurasi-xalq etiqodi va buyuk kelajakka ishonchdir.-T. О`zbekiston, 2000. 2. Karimov I.A. Tarixiy xotirasiz kelajak yо`q.-T. О`zbekiston, 1998. 3. Karimov-«Barkamol avlod orzusi» -T.1999-yil 88-bet 4. Abbasov S.B.,.Marupov V.M «Yer tili»ning bilimdoni va fidoiysi” Geografiya jamiyati axborotnomasi 36 –son 2009. 35 – 38 b. 5. Murzayev E.M. Slovo na karte. “Armada-press”. M., 2001. 6. Pospelov YE.M. Shkolniy toponimicheskiy slovar. Prosvesheniye. M. 1988. 7. Hasanov H.H. Geografik nomlar imlosi. T., Fan 1962. 8. Hasanov H.H. О`rta Osiyo joy nomlari tarixidan. T., 1965. 9. Hasanov H.H. Geografik nomlar siri. T., О`zbekiston. 1985. 10. G`ulomov P.N. Jо`g`rofiya atamalari va tushunchalari izohli lug`ati. T., О`qituvchi, 1994. 11. G`u

Купить