Prezentatsiya - Литература - Образовательные программы

Информация о документе

Цена	15000UZS
Размер	2.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Декабрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Образовательные программы
Предмет	Литература

Продавец

Saida Nuriyeva

Дата регистрации 10 Декабрь 2025

0 Продаж

Prezentatsiya

Купить

FASHION GENERAL
MUAMMOLI TA’LIM TEXNOLOGIYASI

Reja:
Muammoli ta’lim va
uning asosiy xususiyatlariPart 01
Muammoli vaziyat
yaratishPart 02
Muammoli ta’limda
o‘qituvchining asosiy
vazifalariPart 03 Badiiy asarning
muammoli tahliliPart 04

Ma’lumki, har qanday inson o‘z oldida ko‘ndalang turgan ha yotiy yoki
ilmiy muammoni hal etish uchun o‘ylanadi, izlanadi, bilganlarini
taftish qiladi, zo‘riqadi, mashaqqat chekadi. Bu ruhan sog‘lom
odamga xos bo‘lgan tabiiy xususiyat. Ta’lim jarayonida shunday
vaziyatga solingan o‘quvchi ham ta’limiy muammoni hal qilish orqali
bilim olish yo‘lida mehnat qiladi. Shu ma’noda, muammoli ta’lim
mustaqil, mantiqiy, ilmiy, ijodiy fikrlashga o‘rgatish, bu yo‘lda
uchragan to‘siqlarni mustaqil 115 ravishda, unga ijodiy yondashgan
holda bartaraf etish garovidir. U o‘quv materiali o‘zlashtirilganligini
tezgina namoyish etadi, uni mustahkam qiladi, bilimlarni
qat’iylashtiradi. O‘quvchida o‘qishga ijobiy hissiy munosabat
uyg‘otadi, bilim olishga ichki ehtiyoj pay do qiladi. Muammoli t a’lim

Muammoli t a’lim
y uzasidan ish olib
borgan olimlarV.Okon M.Maxmuto
v V.Kudryavse
v V.Maransma
n
N.Mochalov
a A.Matyushki
n I.Ilnitskaya Abdurazzoqo
v
Husanboyev
a Lesoxina Sladkova Kudryashov
Ayzerman Rahimov
a Jamoldinov
a Shmidt

Muammoli vaziyat yaratish bilan o‘qituvchi o‘quvchilarni ta fakkur
jarayonining tahlil qilish, taqqoslash, umumlashtirish, tizim ga solish singari
jihatlaridan biri yoki bir nechasidan foydalanishga yo‘naltiradi. Ya’ni ular
o‘quv materialini shunchaki eslab qolmay, balki tushunchalar yuzasidan
muayyan aqliy operatsiyalarni ham amalga oshirishadi. Shunday tashkil
etilgan muammoli vaziyatlar dan chiqish ba’zan voqea, hodisa, tushuncha
yoki qoida tahlil qilini shini talab etsa, ikkinchi holat, asosan sintezni –
dalillarni umum lashtirishni, boshqasi voqea, hodisa va tushunchalarni
taqqos lashni, yana biri faktlarni tasniflashni taqozo etadi. Muammoli
vaziyatda bunday shakllar muammoli savol, muammoli topshiriq tarzida yu
zaga keltirilishi ham mumkin. Buning uchun o‘qituvchi muammoli
topshiriqlarga nafaqat dalillar bilan isbotlash, balki mantiqiy asos lash,
faktlarni taqqoslash, ma’lumotlarni umumlashtirish kabi ta lablarni ham
kiritishi mumkin.Muammoli t a’limning o‘ziga xos
xususiy at i

Muammoli ta’limning asosiy xususiyati shundaki, unda o‘quvchi
oldiga bilim berishga yo‘naltiradigan masalalarni qo‘yishda ham,
uning ma’naviyatini shakllantirish yo‘lida ham muammoli savollar
muhim o‘rinni egallaydi. Ular muammoli vazi yat hosil qilishning
asosiy sharti sanaladi. Bilim berishga qaratilgan savol o‘quvchi uchun
ma’lum qiyinchilik tug‘diradigan darajada bo‘lishi, avval egallagan
bilimlariga mos kelishi, shu bilan birga, uning imkoniyatlari doirasida
bo‘lishi lozim. Ya’ni muammoli vaziyatlar bolaning hayotiy tajribasi va
nazariy bilimini hisobga olgan holda yaratilishi kerak.

01
Tahlil qilish 02
Taqqoslash 03
Tizimga solishTafakkur jarayonini rivojlantirish

Inson intellektual salohiyati darajasi u
muammoli vaziyatga tushib qolgandagi
xatti-haraktida to‘liq namoyon bo‘ladi.
Bun day holatlarda o‘quvchilar ham
o‘zlarini har xil tutishlari mum kin.
Muammoni hal etish jarayonida
o‘quvchilarning o‘z xatti-ha rakatini
qo‘yilgan maqsad sari yo‘naltira olishi,
aqliy faoliyatini ongli ravishda
boshqarishi bilan bog‘liq individual
xususiyatlari namoyon bo‘ladi.
Shaxsning intellektual imkoniyatlari o‘z
faraz larini ilgari surish va uni nazorat
qilishida ham ko‘zga tashlanadi

a) o‘quvchilar mustaqil
ravishda o‘zlashtirishlari lozim
bo‘lgan bilimlar ularning
imkoniyatlariga mos
murakkablikda bo‘lishi TEXT HERE
b) berilajak materialning
yechimi dasturda belgilangan
vaqt oralig‘ida amalga oshishi TEXT HERE
v) ijodiy yo‘l bilan o‘zlashtirilgan
bilimlar mustahkamligi va darajasi
reproduk tiv yo‘l bilan olinadigan
bilimlardan baland bo‘lishi. TEXT HEREO‘qish jarayonining ikkinchi bosqichida bilimlarni mehnat qilib
o‘zlashtirish shakli qo‘llanilib, uni tashkil etishda quyidagi
me’yorlarga amal qilinadi

TEXT HERE
TEXT HERE TEXT HERE
TEXT HERE TEXT HERE
TEXT HERE TEXT HERE
TEXT HERE Muammoli t a’limning asosiy v azifalari
quy idagilardan iborat :
1. O‘quvchilarning bilim olish faoliyatini mustaqil va ijodiy
yo‘nalishga chiqarish.
2. O‘quvchining yangi bilim va faoliyat usullarini
o‘zlashtirishini ta’minlash.
3. Tarbiyalanuvchilarning bilim olishdagi mustaqilligi va
ijodiy qobiliyatlarini o‘stirish.
4. Ta’limning ilmiyligi darajasini oshirish.
5. O‘quvchida ilmiy dunyoqarash shakllanishini
ta’minlash.
6. Shakllanib kelayotgan shaxsda hissiy-irodaviy sifatlarni
rivoj lantirish, uning ko‘nglida odam va olam sirlarini
bilishga ichki ishtiyoqni uyg‘otish.

Mantiqiy usullar yoki ijodiy faoliyatning maxsus
yo‘llaridan foydalanib o‘quvchilarda bilimlarni
ijodiy o‘zlashtirish ko‘nikmasini shakllantirish .Muammoli ta’limning uchta
maxsus vazifasi bor
Hayotiy vaziyatga ko‘ra mavjud
bilimlardan ijodiy foy dalanish
ko‘nikmasini tarbiyalash.
Ijodiy faoliyat ko‘rsatish ko‘nikmalarini
shakllantirish.

Polyak pedagogi V. Okon muammoli ta’limga xos vaziyatni muammoni biror masala yuzasidan tashkil
qilish, uni shakllantirish bilan birga hal etish jarayonida o‘quvchilarga zarur ko‘mak be rish, bu
jarayonning izchilligini ta’minlash va boshqarish, olingan nati jalarni tekshirish hamda bilimlarni
mustahkamlash kabi faoliyatlar yig‘indisi sifatida baholaydi. I. A. Ilnitskaya muammoli ta’limni
o‘quvchilarning maktab ta’lim-tarbiya maqsadlariga mos muammo larni o‘qituvchi rahbarligida o‘zlari
uchun yangi bo‘lgan ilmiy amaliy bir tizimda hal etishda ishtirok qilishidan iborat faoliyati, deb hisoblaydi.
T. Kudryavsev muammoli ta’limning mohiyatini o‘quvchining oldiga didaktik muammo qo‘yish, o‘quvchilar
ularni yechish asnosida bilimlarini umumlashtirishi va muammoli masa lalarni hal qilish tamoyillarini
o‘zlashtirishida, deb hisoblaydi. A. Matyushkinning fikricha esa muammoli ta’lim – o‘qitishning bi limlarni
qiziqarli yo‘llar bilan berishga tayanadigan turiOlimlar nazarida

Muammoli ta’limdagi keyingi masala bevosita muammo ning
yechilishidan iboratdir. Bu jarayonni quyidagi bosqichlarga
ajratish mumkin:
01
02
03 Muammoning tahlili va asoslovini ilgari surish. Muammo ma’lum
qiyinchiliklar bor joyda paydo bo‘ladi va uning yechimi uchun
o‘quvchida mavjud bo‘lgan bilimlarning o‘zi yetarli bo‘lmay qoladi
Masalaning yechimini qidirish va uni hal etish. Muammo ni tekshirishda
uning yangi aloqalari va ilgari ma’lum bo‘lmagan sifatlari aniqlanadi. Shu
tariqa asta-sekinlik bilan obyektga doir yangi bilim to‘planadi. Har safar
uning yangi jihatlari va xususi 125 yatlari ochila boradi
Yechish yo‘llarining to‘g‘riligini tekshirish va
olingan nati jani baholash

FASHION GENERAL
E’TIBORINGIZ UCHUN TASHAKKUR

Muammoli talim texnologiyasi

Купить