Информация о документе

Цена 9100UZS
Размер 5.2MB
Покупки 0
Дата загрузки 22 Ноябрь 2025
Расширение pptx
Раздел Инфографика
Предмет История

Продавец

Sherzod Sultonov

Дата регистрации 10 Июнь 2025

1 Продаж

Qadimda O‘rta Osiyo xalqlari harbiy san’ati, harbiy tarix fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, qadimgi

Купить
Mavzu: Qadimda O‘rta Osiyo xalqlari harbiy san’ati, harbiy tarix fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, qadimgi O‘rta Osiyo xalqlarining qurol- yarog‘lari va jang olib borish taktikasi, O‘rta Osiyo xalqlarining Axmoniylarga qarshi kurashi, To‘maris, Shiroq  Reja:  1. Qadimda O‘rta Osiyo xalqlari harbiy san’ati, harbiy tarix fanining predmeti, maqsadi va vazifalari  2. Qadimgi O‘rta Osiyo xalqlarining qurol-yarog‘lari va jang olib borish taktikasi,  3. O‘rta Osiyo xalqlarining Axmoniylarga qarshi kurashi, To‘maris, Shiroq  Xulosa  Foydalanilgan adabiyotlar Qadimda O‘rta Osiyo xalqlari harbiy san’ati va harbiy- tarix fanining predmeti, maqsadi hamda vazifalari quyidagicha bo‘lgan :  Harbiy san’at ning predmet i  Harbiy t ak t i k alar v a st rat egiy al ar:  Jangovar harakatlar, sarkardalarning strategik rejalarini ishlab chiqish, qo‘shinlarni joylashtirish va qo‘mondonlik qilish usullari. • Qurol-aslaha v a jangov ar t exni k a:  Eron, Rim, Yunoniston kabi turli sivilizatsiyalar bilan aloqalar natijasida o‘zgarib borgan qurol- aslahalar, otliq qo‘shinlar, kamonchilik va harbiy texnikalardan foydalanish. • Harbiy t ashk il ot :  Qo‘shin tuzilishi, tartib- intizom, qo‘shinlar safarbar etilishi, harbiy ta’minot va logistika tizimi. Harbiy -t arix fanining maqsadi  O‘tmishdagi harbiy harakatlarni o‘rganish: Qadimgi davrlarda bo‘lib o‘tgan janglar, harbiy yurishlar, qo‘shinlarning harakatlari va strategik qarorlarni tahlil qilish.  Harbiy bilim va tajribalarni saqlash: Ajdodlar merosi bo‘lgan harbiy-tarixiy bilimlarni, ularning jangovar tajribalarini kelajak avlodlarga yetkazish.  Qadimgi turklarda har xil turdagi uch parrakli o‘q uchlari keng tarqalgan. Ularningzimmasiyengil qurollangan dushmanni otishga muljallangan. Keyinchalik ikki va to‘rt parrakli,shuningdek, yassi o‘q uchlari ham paydo bo‘lgan. O‘q uchlari ba’zan suyakdan hamyasalganbiroq ular juda kam uchraydi, o‘qlar asosan temirdan qilingan, temir kambo‘lganjoylardaginasuyakdan yasalgan bo‘lishi mumkin. Arxeologik topilmalar orasida ba’zan o‘q uchlaridan tashqari o‘qning yog‘ochdanqilinganqismlaring qoldiqlari ham uchraydi. O‘qlarning turli bo‘yoqlarga bo‘yalganligi esajangchigaurush vaqtida kerakli o‘vq uchini adashmasdan tez topishini qulaylashtirgan.  Qadimgi turk jangchilaring dushmanga qarshi olib borgan masofali janglaridaasosanmurakkab tuzilishga ega suyal va shoxdan qoplamali kamon va temir uchli o‘qdanfoydalanigan.Qurol-yarog‘larning qoldiqlari Tyan-Shandagi ot bilan ko‘milagn qadimgi turk qabrlaridan, faqaterkaklarning mozorlaridan topilgan. Mazko‘r topilmalar asosida qadimgi turk jangchisiningqurol-yarog‘lari haqida ma’lum bir tasavvurlarga ega bo‘lish mumkin. Qilich va uzundudamaqilich har doim aslzodalik va boylik belgisi hisoblangan . Xitoyliklar fuli, ya’ni “buri” deb atagan turk harbiylari shamshir, nayza, uzunog‘ir qilichlarbilan qurollangan bo‘lib, yaqin masofadagi qo‘l jangini olib borishga moslashganedi. Ularturkqo‘shinining zarbdor o‘zagi hisoblanardi. Dushmanga qarshi jang vaqtida qadimgi turklar o‘zlarini himoyalash mafqsadidatemirdanyasalgan mudofaa aslahalaridan ham leng foydalanishgan. Ularga eng avvalo, sovut, dubulg‘a,qalqon kabilar kirar edi. Masalan, Qirg‘izistonning Luyemon-to‘ba vodiysidagi toshhaykalyaqinidan topilgan sovut kiyimning qoldig‘i jangchi tanasini butunlay qoplovchi mudofaakiyimibo‘lgan. Bu kabi tishli plastinalardan iborat sovut kiyimlari ilk o‘rta asrlarda xitoy, toxarvaso‘g‘d qo‘shinlarida keng tarqalgan edi  O‘g‘ir zirxli otliqlarning qurol-yarog‘lari sirasiga o‘q-yoy, zarbli nayzalar, dudamauzunqilich, shamshir, xanjar, sovut, dubulg‘a kabilar kirgan. Masofali urush vaqtida jangchilarotishuchun turli xil kamonlardan foydalanishar edi. Yengil qurollangan dushmanni yaksonqilishuchun uch parakli yokiyassi temir yohud suyakdan yasalgan uchli o‘qlardanmohironafoydalanishgan. Yaqin masofada va qo‘l jangida esa jangchilar dushmanga nayza, uzunog‘irqilich, shamshir va xanjarlar bilan xujum qilishgan. O‘zlarini mudofaa qilish maqsadidaesaplastinali sovutlar va dubulg‘alardan foydalanishgan.  O‘rta Osiyo xalqlarining Axmoniylarga qarshi kurashi  miloddan avvalgi VI-IV asrlarda  Massaget lar  (To‘maris boshchiligida) va  sk ifl ar  (Shiroq boshchiligida) kabi qabilalar tomonidan olib borilgan . Bu kurashlar Axmoniylar imperiyasining sharqiy chegaralarida, xususan, hozirgi O‘zbekiston va qo‘shni hududlarda bo‘lib o‘tgan. Asosiy janglar  To‘marisning Kir II Iga qarshi k urashi  va  Shiroqning « t arixiy shaxsiy k urashi»  shaklida namoyon bo‘lgan. To‘marisning Kir IIIga qarshi kurashi  Davri: Miloddan avvalgi VI asr oxiri.  Asosiy janglar:  To‘maris boshliq massagetlar, Kir III qo‘shinini tor-mor qilib, Kir IIIning o‘zini o‘ldirganlar.  Bu jang Axmoniylarning O‘rta Osiyodagi ekspansiyasini vaqtincha to‘xtatgan.  To‘maris ko‘rsatgan qahramonlik va matonat, ko‘plab xalqlar o‘z mustaqilligini himoya qilganligining ko‘rinishi edi.  Shiroqning kurashi  Davri: Miloddan avvalgi IV asr.  Asosiy janglar:  Shiroq boshliq skiflar Axmoniylarga qarshi qo‘zg‘olon ko‘tarib, ularning hukmdoriga qarshi kurashganlar.  Shiroqning kurashi uning o‘zini qurbon qilish bilan yakunlangan. Xulosa:  O‘rta Osiyo xalqlarining Axmoniylar imperiyasiga qarshi kurashi mintaqa tarixida erkinlik, jasorat va mustaqillik uchun olib borilgan eng ibratli harakatlardan biridir. To‘maris va Shiroq kabi qahramonlar bu kurashning ramziga aylangan bo‘lib, ular o‘z yurtini bosqinchilikdan himoya qilishda mislsiz matonat ko‘rsatgan.  To‘maris boshchiligidagi massagetlar Kir II qo‘shinlariga qarshi mardonavor jang qilgan va tarixda katta iz qoldirgan g‘alabaga erishgan. Uning siyosiy donoligi, jangovar jasorati va mustaqillik uchun murosasiz kurashi O‘rta Osiyo xalqlarining xalqona birlashuvini kuchaytirgan.  Shiroq esa o‘z hayotini qurbon qilib, dushman qo‘shinlarini cho‘lga chalg‘itib olib kirgan va ularning halokatiga sabab bo‘lgan. Uning fidokorligi Vatan ozodligi uchun jonini ayamagan qahramonlik namunasi bo‘lib qolgan.  Bu voqealar Axmoniylar kabi qudratli imperiyaga qarshi kurashda O‘rta Osiyo xalqlarining qat’iyati, birligi va jasorati yuksak ekanini ko‘rsatadi. To‘maris va Shiroqning merosi bugungi avlod uchun ham vatanparvarlik, erkinlikka sadoqat va mardlik timsoli sifatida qadrlanadi. Foudalanilgan adabiyotlar:  1. O zbekiston tarixi: davlat va jamiyat taraqqiyoti,ʻ  2. aynberg B. I., Staviskiy B. Ya., Istoriya i kultura Sredney Azii v drevnosti,  3. O zME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil ʻ E’tiboringiz uchun rahmat

Qadimda O‘rta Osiyo xalqlari harbiy san’ati, harbiy tarix fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, qadimgi

Купить