Qadimgi Naxshab - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Qadimgi Naxshab

Купить

Qadimgi Naxshab www.arxiv.uz

Reja  Qarshi shahri nomining tarixiy kelib chiqishi haqida  Naxshab uchun bo`lgan kurashlar.  Naxshab shahri tarixiy bitiklarda  Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati Qadimgi Naxshab www.arxiv.uz

 Qarshi vohasi shuningdek, Qarshi shahri tarixini Sug`dning janubiy qismi hisoblangan Qashqadaryoni o`tmishidan ayricha tasavvur qilib bo`lmaydi.  Sug`d haqidagi dastlabki ma`lumotlar «Avesto»da fors bitiklari, yunon-rim tarixchilari asarlarida uchraydi. Qashqadaryo etaklari Qarshi vohasi va Qashqadaryoning sharqiy qismi (Shahrisabz, Kitob, Yakkabog` tumanlarida) uch ming yil ilgari aholi o`troq yashaydigan viloyatlardan ikkitasi vujudga kelgan. Bu ikki viloyat Nautaka va Ksenippa deb yuritilgani antik davr tarixchilari asarlarida qayd etiladi. Nautaka va Ksenippaning joylashuvi masalasida tarixchilar o`rtasida tortishuvlar bo`lib kelmoqda. www.arxiv.uz

 Birinchi guruh Nautaka ham, Ksenippa ham Qarshi vohasida bo`lgan desa, ikkinchi guruh Nautaka Qashqadaryo vohasining sharqiy qismi, ya`ni Zarafshon tog`i tizmasidan O`radaryo va G`uzorgacha bo`lgan hududda joylashgan deb hisoblaydilar. Hozirgi paytda tadqiqotchilar Ksenippani Qashqadaryoning etaklari deb ta`kidlaydilar. Aleksandr Makedonskiy yurishi voqealari bayon qilingan tarixiy manbalarda Sug`dlar yashagan joylarning yuqorida qayd qilingan nomlari uchraydi. Arrianning yozishicha, eramizgacha 329 yil bahorida Aleksandr Makedonskiy askarlari Oks-Amudaryodan Sug`d yerlari-Nautaka va Maroqand (Samarqand) shahriga qarab yurgan. Shunday qilib, Sug`d yurishi boshida Makedoniyaliklar Qashqadaryoning etaklarini bosib olmagan. Kursiy Rufning yozishicha, harbiy yurishning ikkinchi bosqichida Al

 Sug`dlarning Makedoniyaliklarga qarshi Spitamen rahbarligidagi qo`zg`oloni haqidagi tarixiy manbalarda Ksenippa tilga olinadi. Bu o`lka aholisi Aleksandr Makedonskiyga bo`ysunmagan. U aholi ko`p yashaydigan joy sifatida Spitamen lashkariga panoh vazifasini o`tagan. Yangi arxeologik ma`lumotlarga ko`ra Ksenippa viloyati Qashqadaryo etaklarida joylashganligi aniq bo`lib qoldi. Yorqo`rg`on bu viloyatning markazi sanalgan. Qashqadaryo vohasining boshqa yirik markazi-Uzunqirni (Nautaka)ni makedoniyaliklar Spitamen qo`zg`oloniga qadar bosib olgan edi. Sababi Uzunqir (Nautaka) Baktriyadan Maroqandga yurish o`tgan yo`l ustida joylashgan. IV-VII asr Xitoy manbalarida o`rta asrlarda Qashqadaryo etaklarida mavjud bo`lgan manzillar nomi qayd etiladi. Ularning nomi Nashebo va Nashebolo kabi ikki xil

 Afsonalarga ko`ra bu shaharni Shox Jamshid qurdirgan. Qadimiy manbalarda Naxshab nomi Nikshapa shaklida uchraydi. Undan Ksenippa yunoncha shakl kelib chiqqan. Bu xaqda S.Shaked nashr qilgan eramizdan avval IV asr yoki eramizgacha 330-yillarga oid oromiy yozuv Afg`onistondan topilgan manbada ma`lumot beriladi. (A.Sa`dullayev, «San`at» jurnali №2, 2005 yil, 6-8 bet). 710-yili Qarshi shahrini arablar bosib olgan. VII asrdan arab tarixchi va geograflari Naxshab o`rniga Nasaf nomini qo`llay boshlagan. Arab manbalarida at-Tabariyda bu nom dastlab 701-702 yillarda uchraydi. («Istoriya at-Tabariy», T., 1987 g). M.Massonning fikricha, shaharning bu yangi nomi «o`lik suvli» joy ma`nosini anglatadi. Boshqa bir taxminga ko`ra, «Nasab» so`zi arablar tomonidan Naxshab nomidan keltirib chiqarilgan. Qad

 «Naxshab» so`zidagi sug`dcha ob-suv so`zi esa daryo so`zi bilan bog`liq. Shahar nomi qadimda ham, o`rta asrlarda ham daryo bilan bog`liq bo`lgan. Nasaf XI-XIII asr boshlarida Shulluktepa o`rnida Qarshining shimoliy-g`arbida bir necha kilometr masofada Qashqadaryo bo`yida joylashgan. Kesh (Qashqadaryo) daryosi «shaharni kesib o`tgan», «uni ikkiga bo`lgan» va shahar o`rtasidan oqib o`tgan. Bunday xolat hozirgi Qarshi shahri uchun ham xosdir. Mo`g`ulning so`nggi xonlaridan Kebek Chig`atoy ulusida 1318-1325 yillar viloyatning yangi ma`muriy markazi Shulluktepaning janubiy-sharqida Qarshi qal`asini shakllantirdi. Tadqiqotchilarning fikricha, «Qarshi» so`zi «qala», «saroy» ma`nolarini anglatadi va qarorgoh-saroy qurgan Kebekxonning me`morchilik faoliyatini bildiradi. Shahar, qal`a shu nom bila

 «Saroy» so`zi ham XIII asrda saroy va maqbaralarga nisbatan qo`llanilgan. Yozma manbalarning ko`rsatishicha, Qashqadaryo etaklarida joylashgan dehqonchilik, hunarmandchilik, chorvachilik rivojlangan viloyatlar turli davrlarda turlicha nomlangan. Shunga ko`ra, viloyat markazining nomi va o`rni ham o`zgarib turgan. Markazlardan eng qadimgisi Yorqo`rg`on (Nikshapa-Ksenippa) eramizgacha bo`lgan VIII asrlarda shakllana boshlagan va u eramizning V asrigacha mavjud bo`lgan. V asrdan boshlab IX asr boshlarigacha Qal`ai Zahhoki Moron (Naxshab) IX asrdan XIII asr boshlarigacha Shulluktepa (Nasaf) viloyat markazi sifatida rivojlangan. Keyingi tarixiy taraqqiyot Qarshi nomi bilan bog`liq. Qadimgi shaharlarning vayron qilinishi va yangilarining shakllanishi siyosiy va ijtimoiy, iqtisodiy omillarga bo

 ADABIYOTLAR:  1.Karimov I.A. Olloh qalbimizda, yuragimizda. “Turkiston-press” axborot agentligining savollariga javoblar. T. “O’zbekiston”, 2000.  2.Karimov I.A. Iroda va iymon-e`shqodimiz sinovi. T. «O’zbeklston”, 1999.  3.Karimov I. A. Yuksak ma’naviyat-yengilmas kukh. T,”Ma’naviyat”, 2008.  4.Komil inson haqida to’rt risola. N.Komilov tahriri osshda. Toshkent, «O’qituvkhi”, 2002.  5.Markaziy Osiyoda pedagogik fikr taraqqiyosh tarixidan. A. Zunnunov va b. tahr. ost.. Toshkent, “Fan”, 1997.  6.Hoshimov K. Pedagogika tarixi. Toshkent, «O’qituvkhi”, 2006.  7.Khoriyev A. Tasavvuf falsafasida inson qiyofasi. Qarshi, “Nasaf”, 1997.  8. Sulaymonov R.Naxshab-unushlgan tamaddun sirlari. Toshkent, FAN, 2006.  9.Nosir Muhammad. Nasaf va Kesh allomalari.Toshkent,”Meros”, 2006.  www.arx

Купить