Qadimgi tarix taraqqiyotining boshlanishi dars ish - История - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	177.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	doc
Раздел	Рефераты
Предмет	История

Qadimgi tarix taraqqiyotining boshlanishi dars ish

Купить

“Tasdiqlayman”
O’IBDO’ ___________A. Z. Temirov
____________ _____ 2022-yil

NAZARIY O‘QUV MASHG‘ULOTNING O‘QITISH TEXNOLOGIYASI
Guruh
Dars sanasi
Mavzu: Qadimgi tarix taraqqiyotining boshlanishi
O‘quv mashg‘ulotning o‘qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa O‘quvchilar soni: 26 tagacha
O‘quv mash g‘ ulotining shakli va turi Nazariy: yangi bilimlarni egallash bo‘yicha o‘quv
mashg‘ulot
O‘quv mash g‘ ulot rejasi 1. Eng qadimgi odamlarning rivojlanish
bosqichlari.
2. Urug‘chilik jamiyati. Eneolit va bronza
davri
3. O‘rta Osiyo temir asriga o‘tish davrida
O‘quv mashg‘uloti maqsadi : yangi mavzu bo‘yicha tushunchalarni hosil qilish / shaklantirish .
Pedagogik vazifalar:
Dars va mavzu rejasi tanishtirish;
Davr haqida ma’lumot berish;
Atamalarga izoh berish;
Mavzu bo’yicha tushuncha berish. O‘quv faoliyati natijalari:
Mavzuga doir ma’lumotlar ko‘rsatadilar;
Davrga xos xususiyatlarni tasniflaydilar;
Mavzu mohiyatini aytib beradilar;
Fakt, ma’lumotlarni t artibli ravishda gapirib
beradilar.
O‘qitish metodlari Kichik axborotli ma’ruza / hikoya / tushuntirish /
ko‘rsatma berish / namoyish / ko‘rsatish /vi deo usul /
kitob bilan ishlash / insert / mashq / suhbat / bahs /
aqliy hujum / ta’limiy o‘yin / pinbord va boshq.
O‘quv faoliyatini tashkil etish shakllari Ommaviy / jamoaviy / guruhli / individual / o‘ylang
va juftlikda fikr almashing texnikasi/birgalikda
o‘ rganamiz texnikasi/arra texnikasi va boshq.
O‘qitish vositalari Matnlar /yo zuv taxtasi / slaydlar / proektor /
kompyuter /diaproektor/flipcha r t/vediofilm/grafikli
organizatorlar/m odel / mulyajlar /ch izma / sxema /
grafik / diagrammlar /n amunalar / e kspert varag‘i
/yo‘ riqnoma va boshq
O‘qitish shart-sharoiti Maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan
auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va vositalari Tezkor-so‘rov / savol-javob / test /topshiriq/mashq va
boshq.

O‘quv mashg‘ulotning texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari va
vaqti Faoliyat mazmuni
o‘qituvchi o‘quvchi
1 -O‘ quv
mash g‘ ulotiga
kirish
(5daq.) Tashkiliy boshlanishi
O‘quvchilar bilan s alomlashadi , ularni mashg‘ulotga
tayyorgarligi va davomatini tekshiradi. Darsga
tayyorgarlik
ko‘radilar.
2-bosqich.
Asosiy
(6 5 daq.) I . O‘quv faniga olib kirish (15 daq)
1. 1 . Mavzu bo‘yicha asosiy tushunchalar bilan ( 1 -ilova)
va mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro‘yxati bilan
tanishtiradi.
1.2. O‘quv mashg‘ulotning mavzusi, rejasi, maqsadi va
o‘quv faoliyat natijalariga qo‘yiladigan baholash mezoni
bilan tanishtiradi. (2-ilova).
II .O‘quvchilar bilimini faollashtirish (10 daq)
2.1.O‘quvchilar bilimini tezkor-so‘rov / savol-javob /
aqliy hujum / pinbord / o‘ylang va juftlikda fikr
almashing / orqali faollashtiradi Javoblarni qabul qiladi,
ular asosida yangi o‘quv materialni uzviy ligi bo‘yicha
ma’lumotlar berishga o‘tadi.
III .Y a ngi o‘quv materialiga kirish (40 daq)
2.2. Qo’llanma va ko’rgazmali qurollar asosida ( 3 -ilova)
namoyish va sharxlash orqali mavzu bo‘yicha asosiy
nazariy xolatlarni bayon qiladi.
2.3. Har bir rejani mustahkamlash uchun savollar beradi
2.4. Mavzuning har bir qismi bo‘yicha xulosalar qiladi.
2.5. Ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi.
2.6. Y a ngi o‘quv materialini o‘zlashtirish darjasini
tekshirish bo‘yicha tezkor-so‘rov o‘tkazadi ( 4 - ilova). Tinglaydilar,
yozib oladilar.
Y o zib oladilar
Tinglaydilar
Y o zib oladilar
Savolga javob
beradilar
T inglaydilar
Savollarga javob
beradilar.
Ma’lumotlarni
daftarga qayd
qiladilar.
Savollarga javob
beradilar
3-bosqich.
Y a kuniy
(10 daq.) Mashg‘ulot yakuni va uyga vazifa berish.
3.1. Mavzuni yakunlaydi va mazkur fanning kelgusida
kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyatini yoritish bilan
yakunlaydi.
3.3. O‘quvchilar bilimini ba h olaydi.
3.2. Uyga vazifa beradi va uni bajarish yuzasidan
yo‘riqnoma beradi.( 5 - ilova). Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar

1 ilova
Asosiy tushunchalar: Ibtidoiy jamoa tuzumu, urug’, manbalar, chopperlar, paleolit, mezolit, neolit,
eneolit, o’zlashtiruvchi xo’jalik, ishlab chiqaruvchi xo’jalik, animism, totemizm, fetishizm,
arxeologiya, etnografiya, antropologiya, Avesto, “ishbilarmon odam”, “aql-idrokli odam”, “tik
yuruvchi odam”, Kapova, Lasko, ALtamir, Teshiktosh, Selungur, Ko’lbuloq.

Adabiyotlar:
1. A. S. Sagdullayev, V.A. Kostetskiy. "Qadimgi dunyo tarixi 6-sinf T – 2022.
2. R. Shamsutdinov. Vatan tarixi. T. 2004
2-ilova
Mavzu rejasi:
1. Eng qadimgi odamlarning rivojlanish bosqichlari.
2. Urug‘chilik jamiyati. Eneolit va bronza davri
3. O‘rta Osiyo temir asriga o‘tish davrida
Maqsadi: Bugun Yer yuzidagi ko‘pgina odamlarni uzoq o‘tmish, o‘z xalqi va mamlakati tarixi
qiziqtiradi. Qadimgi dunyo tarixi ushbu o‘tmishni o‘rganadi. Bu tarix turli-tuman arxeologik va
yozma manbalarda o‘z aksini topgan. Ular qadimiy davr odamlarining hayoti va faoliyati haqida
hikoya qilib, savollarimizga javoblar topishga ko‘maklashadi
Baholash mezoni: Reyting usulida baholash 5 ballik tizimda amalga oshiriladi.
Joriy nazorat asosan og’zaki so’rov tarzida o’tkaziladi. Unda o’quvchi mavzuni:
55% dan – 70% gacha o’zlashtirganini ko’rsata olsa “3 ball”,
71% dan – 85% gacha o’zlashtirganini ko’rsata olsa “4 ball”,
85% dan – 100% gacha o’zlashtirganini isbotlay olsa “5 ball”ga baholanadi.
Agar joriy nazorat test usulida o’tkazilsa, 20 ta testdan iborat variantning har bir to’g’ri
javob 5 % ni tashkil etadi. Shu boisdan:
11 tadan 14 tagacha to’g’ri javob uchun “3 ball”,
15 tadan 17 tagacha to’g’ri javob uchun “4 ball”,
18 tadan ortiq to’g’ri javob uchun “5 ball” qo’yiladi.
Agar test variant 50 ta savoldan iborat bo’lsa har bir to’g’ri javob 2% ni tashkil etib
yuqoridagi nisbatda baholanadi. Ya’ni,
28 tadan 35 tagacha to’g’ri javob uchun “3 ball”,
35 tadan 42 tagacha to’g’ri javob uchun “4 ball”,
43 tadan ortiq to’g’ri javob uchun “5 ball” qo’yiladi.
3-ilova:
Mavzu matni:
Insoniyatning qadimgi tarixini turli olimlar o‘rganadilar. Arxeologlar - qadim zamonlarda
odamlar yashagan manzilgohlarda va turarjoylarda qazishma ishlarini amalga oshiradilar.
Antropologlar - qadimgi odamlarning suyak qoldiqlari (skelet va bosh chanoqlari)ni sinchiklab
tekshirib, ularning tashqi ko‘rinishini tiklaydilar, ming yillar avvalgi kishilarning tashqi qiyofasida
ro‘y bergan o‘zgarishlarni o‘rganadilar. Etnograflar - qadimgi odamlarning ko‘pgina urf-odatlari,

xo‘jalik va madaniy an’analarini saqlab qolgan, hozirda yashayotgan qabilalar va elatlarni
o‘rganishadi.
Dunyoning turli hududlarida qadimgi davr tarixiga oid keng o‘rganilgan manbalar arxeologlar
tomonidan topilgan moddiy (ashyoviy) manbalardir. Arxeologik qazishmalar davomida topilgan
mehnat qurollari, sopol idishlar, qurol-aslahalar va zeb-ziynat buyumlari, xullas, qadimda inson
qo‘li bilan yaratilgan barcha narsalar shular jumlasiga kiradi. Arxeologiya ma’lumotlari qadimgi
dunyo tarixi haqida to‘la tasavvur berolmaydi. Shu bois olimlar yozma manbalarga ham murojaat
etadilar. O‘rta Osiyo tarixi bo‘yicha eng qadimgi yozma manba “Avesto” kitobidir. Unda
yurtimizning qadimgi tarixi va madaniyati haqida hikoya qilinadi. Qadimgi davr tarixiga doir yana
bir qimmatli yozma manba Erondagi Behistun qoyasi yozuvlaridir. Fors shohi Doro I buyrug‘i bilan
qoyaga o‘yib yozilgan bitiklarda zabt etilgan o‘lkalar qatorida
Jahondagi barcha xalqlarning tarixi ibtidoiy jamoa tuzumidan boshlangan. Insoniyat rivojidagi
birinchi bosqich kishilarning alohida guruhlarga birlashuvi bo‘lib, u eng qadimgi odamlarning
dastlabki jamoasi edi.
Miloddan avvalgi V asrda qadimgi yunon tarixchisi Gerodot turli mamlakatlarga sayohat
qilib, “Tarix” nomli kitobini yozdi. Unda yurtimizning qadimgi tarixi haqida muhim ma’lumotlar
berilgan. Miloddan avvalgi I asr oxirlarida qadimgi yunon tarixchisi va geografi Strabon
“Geografiya” nomli asarida ko‘plab mamlakatlar xalqlari haqida ma’lumotlar keltiradi. Milodiy II
asrda yunon tarixchisi Arrian Makedoniyalik Aleksandrning O‘rta Osiyoga qilgan harbiy yurishlari
haqida “Aleksandrning harbiy yurishlari” nomli asar yozgan.
Ibtidoiy jamoalar asta-sekin qarindosh urug‘laridan iborat alohida urug‘ jamoalariga bo‘lina
boshladi. Dastlabki urug‘ jamoalari ayol – ona atrofida birlashgan. Insoniyat tarixidagi bu bosqich
ona urug‘i davri – matriarxat deb atalgan. Ancha keyinroq, mehnat qurollari va xo‘jalik yuritish
shakllari takomillashgani sayin jamoadagi yetakchilik mavqeyi asta-sekin erkak kishiga o‘ta
boshlagan, bu esa urug‘ga endi erkak kishi boshchilik qilishini anglatardi. Insoniyat tarixidagi
ushbu davrni olimlar patriarxat – ota urug‘i davri deb atashadi. Matriarxat - Ilk urug‘ jamoalari ayol
kishi – ona atrofida birlashgan. Patriarxat - Urug‘dosh jamoalarni erkak kishi boshqarib turgan. Eng
qadimgi odamlar dastlabki mehnat qurollarini toshlardan yasashgan, shunga ko‘ra arxeologlar
insoniyat tarixining boshlanishini “tosh davri” deb atashadi. Tosh davri ancha uzoq vaqt davom
etgan, shuning uchun uni quyidagi bosqichlarga ajratishadi:
Paleolit - qadimgi tosh davri (yunoncha paleos – “qadimgi” va litos – “tosh”)
Mezolit - o‘rta tosh davri (yunoncha mezos – “o‘rta” va litos – “tosh”)
Neolit - yangi tosh davri (yunoncha neos – “yangi” va litos – “tosh”)
Eneolit - mis-tosh davri (lotincha eneus – “mis” va yunoncha
O‘rta Osiyoda toshdan yasalgan qadimiy mehnat qurollari quyidagi joy-makonlardan topilgan:
Selungur - Farg‘ona vodiysi, Ko‘lbuloq - Toshkent viloyati. Bular qo‘pol tosh qurollar bo‘lib,
ularning bir tomoni urib o‘tkirlangan. Arxeologiya fanida bu tosh qurollar chopperlar deb
nomlangan. Mehnat qurollari odamlarga yegulik topish uchun kerak bo‘lgan. Dastlabki mehnat
qurollari sodda edi. Odamlar uchi o‘tkirlangan tosh va tayoq bilan hayvonlarni ovlashgan,
o‘simliklarning iste’molga yaroqli ildizmevalarini kovlab olishgan. Shu tarzda tabiat nimani in’om
etsa, odam shuni olgan hamda topgan yeguligi bilan qanoatlangan. Shuning uchun odamlarning eng
qadimiy mashg‘ulotlari – meva-ildizlarni terish va ov qilish o‘zlashtiruvchi xo‘jalik deb ataladi.
Boysun tog‘laridan topilgan Teshiktosh g‘ori o‘rta paleolit davri (mil. avv. 100–40-mingyillik)
madaniyatining jahonga mashhur yodgorligi hisoblanadi. Teshiktosh g‘oridan tosh qurollar va
ularning parchalari, tog‘ echkisi, kiyik, yovvoyi ot, qoplon, quyon, mayda kemiruvchilar,
shuningdek, qushlarning suyaklari topilgan. Teshiktosh g‘oridan topib tekshirilgan, tosh asriga
mansub 8–9 yashar neandertal bolaning suyak qoldiqlari eng mashhur topilmadir. Bola jasadi
qabrga ko‘milgan. Jasad atrofiga tog‘ echkisi shoxlari qadab chiqilgan.
Neolit davrining oxirida odamlar misdan foydalanish va undan mehnat qurollari yasashni
o‘rganib oldilar. Bu, shubhasiz, o‘sha davrning eng buyuk kashfiyotlaridan biri edi. Misdan
yasalgan mehnat qurollarining tosh qurollar bilan birgalikda ishlatilish davri eneolit – mis-tosh asri
deb ataladi. Bu davr mil. avv. 4–3-mingyilliklarning o‘rtalariga to‘g‘ri keladi. Metallga ishlov

berish kishilarning moddiy va ma’naviy madaniyatiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Mil. avv. 4-
mingyillikda qadimgi Sharqda ilk shaharlar va davlatlar vujudga kela boshladi. O‘rta Osiyo
janubida sun’iy sug‘orishga asoslangan dehqonchilik vujudga keldi, xom g‘ishtdan ko‘p xonali
uylar qurila boshladi, idishlarni pishirish uchun kulolchilik o‘choqlaridan foydalanishga kirishildi.
Sopol idishlar hayvon va qushlarning tasvirlari va o‘simlik naqshlari (yaproqlar, gullar) bilan
bezatila boshladi. Odamlar misni qalay, qo‘rg‘oshin yoki rux bilan qo‘shib eritib, bronza olishni
o‘rganganlar. Bronza misdan ko‘ra ancha qattiqligi tufayli mil. avv. 3-mingyillik o‘rtalaridan
boshlab asta-sekin mehnat qurollari, qurol-yarog‘lar va zeb-ziynatlar tayyorlashda ishlatiluvchi
asosiy ashyoga aylanib qoldi. Bronza mehnat qurollariga ega bo‘lgan odamlar endi dalalarga ancha
yaxshi ishlov berish va ekin maydonlarini kengaytirish imkoniga ega bo‘ldilar. Natijada ular
ixtiyorida ortiqcha miqdorda qishloq xo‘jalik mahsulotlari vujudga keldi. Bronza davrida odamlar
kulolchilik charxi va g‘ildirakni kashf etdilar. Shu tariqa dastlabki aravalar paydo bo’ldi.
Bronza davriga oid manzilgohlardan biri Zarafshon daryosi havzasidagi Zamonbobo ko‘li
yaqinidan topilgan (Buxoro viloyati, Qorako‘l tumani). Xorazm vohasida ham bronza davriga oid
manzilgohlar o‘rganilgan. Arxeologlar Surxondaryo vohasidan qadimgi ziroatkorlar
manzilgohlaridan biri bo‘lgan Sopollitepani topishdi (Muzrabot tumani, mil. avv. 3-mingyillik
oxirlari – 2-mingyillik). Bronza davrida O‘rta Osiyo janubida dehqonchilik va hunarmandchilik
rivojlanishi asosida ilk shaharlar va davlatlar vujudga kelgan. Taxminan 4 ming yil oldin hozirgi
Sherobod yaqinida (Surxondaryo viloyati) ziroatkorlar yangi manzilgoh qurdilar. Uning xarobalari
Jarqo‘ton (jarlik ustidagi qo‘ton) nomi bilan mashhur. Bu manzilgoh aslida qanday ko‘rinishga ega
edi? Keling, uning ko‘chalarini kezib tomosha qilaylik. Jarqo‘ton bronza davriga oid shahar
ko‘rinishiga ega qal’a bo‘lib, uning ichi va atrofida jamoa a’zolari bo‘lmish hunarmand va
dehqonlarning uylari joylashgan. Qal’a ichidan jamoa sardorining saroy qoldiqlari topilgan.
Jarqo‘tonda olovga va suvga sig‘inish e’tiqodi bilan bog‘liq ibodatxona qoldiqlari arxeologlar
tomonidan o‘rganilgan. Bronza davrida yurtimizning qadimgi aholisi va qadimgi Sharq elatlari
o‘rtasida keng madaniy aloqalar boshlangan. Daryolar vohalari bo‘ylab muhim savdo yo‘llari
o‘tgan.
Temir buyumlarning ommalashuvi asta-sekinlik bilan davom etgan. Sof temir tabiatda
kamyob metall bo‘lgani sababli undan dastlab bezak buyumlari tayyorlangan. Shunday bezaklar
Misr fir’avni Tutanxamon maqbarasidan topilgan. Mehnat qurollarining temirdan yasalishi, eng
avvalo, dehqonchilikning rivojiga ta’sir ko‘rsatgan. Temir uchli omochlar va boltalar paydo
bo‘lgan. Bu mehnat qurollari katta maydonlarda ziroatchilikning rivojlanishiga imkon yaratib
bergan. O‘rta Osiyoda temirdan yasalgan ilk mehnat qurollari mil. avv. IX–VIII asrlarga tegishli.
Temirdan birinchi bo‘lib Kichik Osiyodagi xettlar mil. avv. Х IV–XIII asrlarda foydalana
boshlagan. Mil. avv. IX–VIII asrlarga oid temirdan yasalgan ilk mehnat qurollari O‘rta Osiyodan
ham topilgan. Temir asri boshlarida O‘rta Osiyoda aholi turli guruhlarga bo‘lindi: kohinlar,
jangchilar, chorvadorlar, dehqonlar va hunarmandlar shular jumlasidandir. O‘rta Osiyoda
jamiyatning asosini tashkil etgan katta patriarxal oila bo‘lganini “Avesto”dan bilamiz. Bir necha
shunday oilalar hududiy qo‘shnichilik jamoasini tashkil etgan. Katta oila a’zolari alohida turarjoyga
ega bo‘lib, xo‘jalik ishlarini birgalikda amalga oshirishgan, o‘zlarining mehnat qurollari, qishloq
xo‘jalik mahsulotlari zaxirasi va chorva podalariga egalik qilishgan. O‘rta Osiyoda temir asriga
o‘tish davrida jamiyatning tuzilishi shunday bo‘lgan.
4-ilova
Nazorat uchun savollar:
1. Arxeologlar, antropologlar va etnograflar nimalarni o‘rganadilar?
2. Olimlar qaysi manbalar yordamida tarixni qayta tiklaydi?
3. Tarixni o‘rganishda foydalanilgan moddiy manbalardan qaysilarini bilasiz?
4. Nima uchun arxeologlar insoniyat tarixi ibtidosini “tosh davri” deb atashadi?
5. Tosh davrlarini sanab bering. Ular nima uchun shunday nomlangan?

6. So‘nggi paleolit davrining muhim ixtirolarini ayting.
7. O‘q-yoy qachon kashf etilgan?
8. Neolit davriga oid manzilgohdagi arxeologik qazishmalarni tasavvur qiling. Bu
manzilgohda nimalarni topish mumkin?
9. Neolit davri kashfiyotlarini sanab bering
10. Temir buyumlardan foydalanish qachon boshlangan?
11. Temirdan mehnat qurollari yasashning boshlanishi jamiyatda qanday o‘zgarishlarga olib
kelgan?
12. Temir asri boshlarida O‘rta Osiyoda aholi qaysi guruhlarga bo‘lingan
Test savollari:
1. Tarixiy manbalar necha turga bo’linadi?
A. 4; B. 3; C. 2; D. 5;
2. O’rta Osoiyo xalqlari tarixi haqida hikoya qiluvchi manbani toping?
A. Piramidalar matnlari. C. Rigveda
B. Avesto. D. Marhumlar kitobi.
3. “Aleksandr anabasisi” deb nomlangan asar muallifini aniqlang?
A. Gerodot. C. Kvint Kursiy Ruf.
B. Strabon. D. Arrian.
4. Qadimgi odamlarning suyak qoldiqlarini tekshirib, ularning tashqi qiyofasini tiklash va
rivojlanishini o’rganuvchi olimlar fanda nima deb ataladi?
A. Arxeologlar. C. Etnograflar.
B. Antropologlar. D. Astrologlar.
5. Qadimgi odamlarning ko’pgina udumlari, hozirda mavjud qabilalar va elatlarning qadimdan
saqlanib qolgan xo’jalik va madaniy an’analarini o’rganuvchi olim kim?
A. Arxeologlar. C. Etnograflar.
B. Antropologlar. D. Astrologlar.
6. Insoniyat rivojidagi birinchi bosqich bu…
A. urug’. C. ibtodoiy jamoa
B. ibtidoiy to’da. D. qabila.
7. Jahondagi barcha xalqlarning tarixi … tuzumidan boshlangan.
A. urug’. C. ibtodoiy jamoa
B. ibtidoiy to’da. D. qabila.
8. Matriarxat nima?
A. Ota urug’i davri; C. Qabila ittifoqi;
B. Ona urug’I davri; D. Urug’ jamoasi;
9. Patriarxat nima?
C. Ota urug’i davri; C. Qabila ittifoqi;
D. Ona urug’I davri; D. Urug’ jamoasi;
10. Quydagi tarixiy davrlarni ma’nosi bilan moslashtirib toping?
1.paleolit; 2.mezolit; 3.neolit; 4.eneolit;
a) mis-tosh davri; b) o’rta tosh davri; c) qadimgi tosh davri; d) yangi tosh davri;
A. 1-c, 2-b, 3-d, 4-a;
B. 1-c, 2-b, 3-a, 4-d;
C. 1-d, 2-c, 3-b, 4-a;
D. 1-a, 2-b, 3-d, 4-c;
11. O’rta paleolit davri nechanchi ming yilliklarni o’z ichiga oladi?
A. Mil.avv. 1 mln. – 100 ming yilliklar;
B. Mil.avv. 100 – 40 ming yilliklar;
C. Mil.avv. 40 – 12 ming yilliklar;
D. Mil.avv. 12 – 7 ming yilliklar;

12. Qanday qilib jamoadagi yetakchilik mavqeyi asta-sekin erkak kishiga o’ta boshladi?
A. Muzlik davri boshlanib, iqlimning sovub ketishi natijasida;
B. Jamoa a’zolari tomonidan erkak kishining saylanishi natijasida;
C. Mehnat qurollari va xo’jalik yuritish shakllari takomillashgani sayin;
D. Muzlik davri tugab, iqlimning isib ketishi natijasida;
13. Quyidagilardan milodiy II asrda yashagan yunon tarixchisini aniqlang?
A. Kvint Kursiy Ruf; C. Strabon
B. Arrian; D. Ktesiy
14. Nima uchun arxeologlar insoniyat tarixi ibtidosini “tosh davri” deb atashadi?
A. Odamlar ko’plab qattiq qiyinchiliklarga uchragani uchun;
B. Dastlabki mehnat qurollari toshdan yasalgani tufayli;
C. Qadimgi odamlarning irodasi toshdek qattiq bo’lgani tufayli;
D. Barcha mehnat qurollari umumiy bo’lgani uchun;
15. Paleolit davri necha bosqichga bo’linadi?
A. 2; B. 3; C. 4; D. 5;
5 ilova
Uyga vazifa: 1. Mavzuni o’qib, o’rganish
2. Savol va topshiriqlarga javob aniqlash.
3. Darlikda berilgan xarita va rasmlar ustida ishlash.
Jadvalni to’ldiring :
T/r Davr nomi Xronologik
chegarasi Davrga xos yangilik,
kashfiyot, ixtirolar Davrga oid
manzilgohlar
1 Ilk paleolit
2 O’rta paleolit
3 So’nggi paleolit
4 Mezolit
5 Neolit
6 Eneolit
7 Bronza

Qadimgi tarix taraqqiyotining boshlanishi dars ish

Купить