Qashqadaryoda avto yo’llari qurulishi tarixi va istiqlol - История - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	94.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	История

Qashqadaryoda avto yo’llari qurulishi tarixi va istiqlol

Купить

Qashqadaryoda avto yo’llari qurulishi tarixi va istiqlol mavzusida yozgan Bitiruv malakaviy ishi 2

Mundarija. Kirish… …………………………………………………………………………4 I. Bob . Qashqadaryo avto yo’llari qurilish tarixi va uning ahamiyati. 1 .1. Qashqadaryoda avto yo’llari qurilishi tarixining vujudga kelishida qadimiy yo’llarning o’rni…………………………………………………………………..10 1.2. Qadimgi davrda yangi yo’l tarmoqlarining bunyod etilishi va uning sabablari………………………………………………………………………..…15 II. Bob. Qashqadaryo avto yo’llar qurilishningsovet davridagi ahvoli va uning hususiyatlari. 2.1. Qashqadaryoda sovet davrida avto yo’llar qurlishi jarayoni va uning ahamiyati………………………………………………………………………….25 2.2. Sovet davrida avtomobil yo’larining qurilishida viloyat avto yo’l qurilish korxonasining faoliyati……………………………………………………………31 III.Bob. Mustaqillik yillarida avto yo’li qurilishining rivojlanishi va uning takomillashtirlishi jaray

KIRISH. Mavzuning dolzarbligi: 1 Go’zal navqiron olis qadimiyat, moziy hamisha, bizga bugungi ishlarimizni sarhisob qilishda ota-bobolarimiz bosib o’tgan ulug’ yo’lni cho’qqilardan turib baholashda bugungi ulkan rejalarimizni tuzishda muhim ahamiyat kasb etaveradi. Bugungi mustaqil davlat bo’lib o’z istiqloliga erishgan o’zbek xalqi o’zining necha yillik tarixiga ega bo’lgan eng qadimiy xalqdir. Qadimda o’zbek xalqining iqtisodiy-ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy hayotida muhim rol o’ynagan sohalardan biri karvon yo’llari hisoblanadi. Yaqin o’tmishimizda esa Qashqadaryo taraqqiyotida muhim tub burilishli o’zgarishlar keltira olgan soha bu avtomobillar yo’llari bo’lib qoldi. Yo’llar xalqlarimiz hayotida xullas hamma-hamma sohalarda tub burilishli o’zgarishlarning bo’lishlarida muhim rol o’ynab kel

Qashqadaryo 1920 yilga qadar Buxoro amirligi tarkibida 1924 yilning 1- noyabrdan Qashqadaryo viloyati tashkil topgan. 1927 yildan Qashqadaryo viloyati okrug sifatida Buxoro viloyati tarkibiga kirdi. 1943 yil 22-yanvardan alohida viloyat sifatida ta’kidlandi. 1960 yil 25- yanvardan Qashqadaryo hududi islohotida kichik Surxondaryo viloyatiga birlashtirildi. 1964 yil 7-fevraldan Qashqadaryo o’zining avvalgi hududlari asosida alohida viloyat bo’lib qoldi. Qashqadaryo viloyatining maydoni 28,4 ming kv.m bo’lib hududining kattaligi bo’yicha O’zbekistonda Qoraqalpog’iston avtonom Respublikasi (164,9 ming kv.km) Navoiy (110,8 ming kv.km) Buxoro (39,4 ming kv.km) viloyatlardan keyingi 4 o’rinda turadi. O’zbekiston Respublikasi maydonining atigi 7% ni egallagan holda Qashqadaryo viloyati maydoniga k

Jarqoq, Setalan tepa qirlari va Qarnob cho’li kabi g’arbdagi yerlari. Buxoro va so’ng Navoiy viloyatlariga kirib boradi. Qashqadryo viloyati xo’jaligining muhim tarmoqlaridan biri transport bo’lib u yuk va yo’lovchilarni tashishning yagona vositasidir. Transport viloyatda ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi va joylashishiga muhim ta’sir ko’rsatadi. Qaysi joy transport bora oladigan bo’lsa u yerga avtomobil yo’li borgan bo’lsa u joy albatta obod bo’lgan. Aholining yangi – yangi imkoniyatlari oshgan. Yangi go’zal obod go’shalar aholi yashash punktlari obodonchilik, bunyodkorlik ishlari amalga oshirilgan. Hayot tarzi iqlimi sharoiti o’zgarishiga sabab bo’lgan. Qashqadryoning ijtimoiy - siyosiy, iqtisodiy, madaniy taraqqiyotida muhim rol o’ynagan. Temir yo’l va avtomobil yo’llar o’zini

yangi – yangi zamonaviy avtomobil yo’llari ko’priklari qurildi. Qashqadaryo gaz va neft mahsulotlari taraqqiyoti avtomobil yo’llarining taraqqiyotiga ham hal qiluvchi ta’sir ko’rsatdi. Keyingi yillarda o’lkada marmar sanoati paxtani qayta ishlash korxonalarining bunyod bo’lishi o’lka avtomobil yo’llari bunyodkorligining yangi davrini boshlab berdi. Qashqadaryo viloyati Islom Abdug’aniyevich Karimovning 1989-1986 yillarda rahbar bo’lishi avtomobil yo’llari qurilish sohasida tub burilishli davr bo’ldi. Abdug’aniyevich Qashqadaryoning birinchi rahbari bo’lib ishlagan davrini hamisha katta g’urur va iftixor his-tuyg’ulari bilan eslaydi. “Mening hayotimning hech unutilmas davrlari bo’lgan uzviy bog’langan mana shu mo’tabar Qashqadaryo zamini, mana shu vohani mening ona yurtim deb umrimning oxir

Mavzuning o’rganilganlik darajasi: Tanlangan mavzuning tarixshunosligi tahlili shuni ko’rsatadiki, bu jamiyat taraqqiyotining asosiy bo’g’ini sifatida ijtimoiy- gumanitar soha olimlari doimiy diqqat e’tiborini o’ziga tortib kelmoqda. Mavzuga oid chop etilgan ilmiy tadqiqot ishlari, monografiya, risola va matbuotda e’lon qilingan adabiyotlarni yo’nalishi, bayon qilish usuli va xarakteri o’rganib chiqildi 1 . Mustaqillik yillarida mavzuga oid chop etilgan tadqiqot ishlari o’rganilib tahlil qilingan asarlar mualliflari Karimov I, Yangiboyev M, Ravshanov P, G’ofurov G’, Nafasov T va boshqalar 2 . 3 BMI ning maqsad va vazifalari: Taraqqiyot mavzusi va qo’yilgan masalaning dolzarbligidan kelib chiqib, ishning umumiy maqsadi Qashqadryo avtoyo’llari qurilishi tarixi va istiqlol yillaridagi faoliya

Tadqiqotning muhim nazariy asosini O’zbekiston Respublikasi Qonunlari, hukumatning turli mazmundagi hujjatlari hamda Prezident I.Karimovning asarlari va turli sohadagi yo’l -yo’riqlarini ko’rsatmalari tashkil etadi. Tadqiqotning manbai bazasi: Mustaqillik davrida yaratilgan asarlar matbuot materiallarida chop etilgan risolalaridan foydalaniladi. Ushbu asarlar manba bo’lib xizmat qiladi. BMI ning ilmiy yangiligi: Ishda Qashqadaryo avtoyo’llari qurilishi tarixi va istiqlol davri yaxlit tarzida ilmiy adabiyotlarga, matbuot materiallariga tayangan holda tadqiq etiladi. Mazkur davrlarda avtoyo’llar tarixi, istiqlol yo’llarida olib borilayotgan iqtisodiy islohotlar jarayonlari o’rganildi. BMI ning amaliy ahamiyati: Ishda kelgusida O’zbekiston tarixi fanini o’qitishda, o’quv qo’llanmalari yaratis

I. Bob. Qashqadaryo avto yo’llari qurilish tarixi va uning ahamiyati . 1 .1. Qashqadaryoda avto yo’llari qurilishi tarixining vujudga kelishida qadimiy yo’llarning o’rni. Bugungi kunda mustaqil davlat bo’lib o’z istiqloliga erishgan o’zbek xalqi o’zining necha yillik tarixiga ega bo’lgan eng qadimiy xalqdir. Qadimda o’zbek xalqining iqtisodiy – ijtimoiy, siyosiy ma’naviy hayotida muhim rol o’ynagan sohalaridan biri karvon yo’llari hisoblanadi. Uch ming yil davomida mamlakatimiz xalqlariga xizmat qilgan ipak yo’li muhim ahamiyat kasb etgan karvon yo’li bo’lib u to XXI asrgacha o’z ahamiyatini yo’qotgani yo’q. Bu yil bobokalonlarimiz makon tutib o’z aqlini tanib urug’chilikdan qabilalikka, qabilachilikdan davlatga va o’zga yurtlarga ko’z olaytira boshlashgan zamonlardan boshlandi. Bu yo’l in

Eron ahamoniylari Iskandar (A.Makedonskiy) arab istilochilari Chingizxon, A.Temur, rus bosqinchi lashkarlari – askarlari hamma-hammasi ana shu karvon yo’llaridan yurdilar. “ Oltin ko’priklar” deb atovchi bu yo’llar minglab yillar davomida vujudga keltirildi. Yuzlab o’lkalar mamlakatlarning karvon yo’llari bir- birlari bilan tutashtirildi. Yo’llarga toshlar yotqizildi, ko’priklar bunyod etildi. Yo’llar alohida qatlami zich yashaydigan joylardan daryo, anhor, kanallardan, dengiz sohillaridan, mamlakatlarning ichki-tashqi savdosini rivojlantirishi qulayliklariga ega bo’lgan go’zal joylardan o’tkazildi. Eng katta qadimiy tumanlar, shaharlar, aholi istiqomat qiladigan qishloqlar, ovullar qad ko’tardi. Movarounnahr deb ataluvchi Amu va Sirdaryo oralig’idagi markaziy Osiyo yerlari miloddan avvalg

Arxeologik topilmalar tarixiy manbalar ustida olib borilgan uzoq izlanishlardan so’ng olimlar kashfiyot darajasidagi yangi xulosaga kelganlar. Buyuk Ipak yo’lining Markaziy Osiyodan o’tgan uchinchi tarmog’i ham bo’lgan. Bu tarmoq Samarqanddan boshlanib, cho’llar orqali Xorazmga, Orol dengizi bo’ylariga Itil (Volga) daryosi va nihoyat Kavkaz tizma tog’lari dovonlaridan o’tib Vizantiya, O’rta dengiz, G’arbiy Ovropa, Shimoliy Afrikagacha borgan. Bu o’lkan qadam, ammo yosh yo’llardan ancha oldin bashariyatning tarixida boshqa karvon yo’llari ham mavjud bo’lgan. Bular Afrika qit’asini kesib o’tgan tuz yo’li rus va Skandinaviya mamlakatlarini bog’lab turgan “kelgindi” yunonlar yo’li, Shimoliy va Janubiy Amerikani bir –biri bilan bog’lovchi karvon yo’llar, keyinchalik okeanlar bilan okeanlarni, d

Madaniy manfaatdan iqtisodiy manfaatni ustun qo’ygan turli mamlakatlarning zolim bosqinchi qonxo’r, ochko’z podsholarni Movarounnahrning ser unum tuprog’i, oltinlariyu, juni, qarokul terisi, ipagi, paxtasi, shirin sharbat qovuni, tarvuzlari-yu, mevalari, sabzavotlari, ko’zni qamashtiruvchi zar buyumlari hokazolari qiziqtirgan. Bu boyliklarga ega bo’lish uchun Eron ahamoniylari, Iskandar, arab mo’g’ul, rus bosqinchilarni o’lkaga navbatma-navbat, qayta-qayta bosqin uyushtiraverganlar. Ipak yo’li esa ularning bu o’lkaga bosqinlarida strategik yo’l bo’lib qolaverdi. Markaziy Osiyoning behisob boyliklarini bosqinchilar o’z vatanlariga tashib ketaverishgan. Rus olimi Lyutavskiyning ta’kidlashicha, Iskandarga Movarounnahrdan o’z yurti Aleksandriya shahriga bir karvon boylikni yuklash uchun 1000 j

asali, baliq yog’i, Xitoyning ipak gazlamalari, temiri, chinni, kumush, qimmatbaho nifrat va boshqa toshlari. Markaziy Osiyoning guruchi, quruq, mevalari, qurol –aslahalari, to’qimachilik buyumlari, ot anjomlari, Hindistonning qimmatbaho toshlari dorivorlari, bo’yoqlari, fel suyaklaridan yasalgan. Yasalgan har xil sovg’alar, Osiyo va Eronning hunarmandchilik buyumlari, qurol – aslahalari keng almashinuvi tovarlari bo’lgan. Karvon yo’llarining asosiy tuya, ot qutos, xachir, eshak, xo’kiz va boshqa ish hayvonlari bo’lganligi tufayli uzoq masofalarga boriladigan bu qatnov vositasida bir-ikki yil hatto undan ham ko’proq vaqt sarflab yo’llarda yurganlar. Katta shaharlarda karvonlar bir hafta, ayrimlarda 10 kun dam olishgan, savdo – sotiq qilishgan. Go’zal qadimiyatdagi bu yo’llardan yurish xata

1. Bob. 2 .1. Qadimgi davrda yangi yo’l tarmoqlarining bunyod etilishi va uning sabablari . Qadimiy tariximiz ulkan yilnomachi allomalar: Strabon G iradot, Ptalomiy, 10 yil Haun Beruniy, Klavixo, Ibn Arab shoh, Abdurazzoq Samarqandiy va boshqalarning yozishicha, Ipak yo’liga egalik qilish uchun turli mamlakatlar o’rtasida raqobat kurashlari doimo avj olib turgan. Yo’lni nazorat qilgan mamlakatlar esa iqtisodiy manfaat ko’rganlar. Eron bilan Baqtriya, Xorazm, So’g’diyona, Rim imperiyasi bilan Parfiya, Parkana, Tohariston o’rtasidagi qarama- qarshiliklar va urushlarning asosiy sabablardan biri qarshiliklar va urushlarning asosiy sabalaridan biri Ipak yo’li va uning bozori bo’lgan. Miloddan avallgi V asrdan Markaziy Osiyo xalqlari Eron ahamoniylarga qaram bo’lib qoladi. Vizantiyaga qarshi bo’

qarshi maxsus kichik lashkar to’dalari qo’yilgan. Shu sababli bo’lsa kerak, savdogarlik faxrli kasb bo’lib, savdo ishi xalqning asosiy mashg’ulotlaridan biriga aylangan. O’g’il bolalari 5 yoshdan o’qish, yozishni o’rgangan davrdan boshlab, savdo ishiga o’rgatila boshlagan. Tarixiy manbalarning aksariyatida bular ko’plab qayd qilingan. Savdogarlar bilan birgalikda elchilar muarrixlar, yosh bolalar hatto xotin-qizlar ham uzoq o’lkalarga borishgan. Har yili Movarounnahr podsholari Xitoyga Vizantiyaga 8-10 marotaba savdo karvonlarini yuborganlar. Har bir karvonni qatnov vositasi sifatida 500 tadan 1000 tagacha tuya, ot (qo’tos, xachir, eshaklar) foydalanilgan. Biror mamlakat boshqa mamlakatni bosib olish uchun unga qarshi kurash boshlashi oldidan raqib mamlakat hududiga boradigan eng qulay kar

karvonlari O’trorda to’xtab, harjlari uchun mollarning bir qismini sotib ketar edilar. Bunday vaqtlarda attorlar doriga ishlatiladigan jenshen va ichidagi qoni qotmagan yosh kiyik muguzi mo’ynado’zlar esa suvsar, tulki, teri ba’zalari –ipak, jujun, tovar, zargarlar- oltin, kumush, xarid qilar edilar. O’tror shahri hokimi Inolchiqxon karvondagi savdogar va elchilarning josuslik niyatini bilib, karvonni talab, odamlarini bitta qo’ymay qirib tashlashni buyurgan. Yolg’iz bir tuyakash bu qirg’indan omon qolgan va Chingizxon qarorgohiga yetib borib karvonning fojiaviy taqdiridan xabar berishga muvaffaq bo’lgan. A.Temur o’z karvonlariga boshliq qilib qurol-yaroqlarni yaxshi biladigan, uni dushmanga qarshi yaxshi ishlata oladigan chaqqan, chopdast, otda chopishni yaxshi biladigan, aqlli, bilimdon,

yozishicha birgina Samarqandning o’zidagina XIV asrning oxirida 130 ming aholi yashagan. Kesh va Qarshining har birida 50 mingga qayin aholi yashagan. Ichki savdo nihoyat darajada rivojlantirilgan edi. Samarqand va Keshga, Qarshiga, Hindiston juda ko’p attorlik va bo’yoq tijorati karvonlari kelib turgan. Xitoydan bu yerga ipak, gazlamalar, chinni kosalar, qadahlar, qimmatbaho antiqa toshlar yuborilgan. Mamlakatning shimol tomonidan noyob po’stinlar keltirilgan. Turli iqlimlarning mollari Samarqand bozorlarida toy-toy boylanib, Osiyoning eng katta shaharlariga va buyuk yo’l G’arbiy Yevropaga jo’natilgan savdogarlar bir yo’l bilan Xorazm Astrabod, Nejniy Novgord Moskva yo’li bilan Temza ko’liga borishgan. Ikkinchi yo’l esa Hirot - Kazvin – Tabriz-Trabzun yo’li bilan genuyaliklarning, venetsi

Amir Temur Hindiston bosqiniga borishi oldidan G’uzor –Dehqonobod, Sayrob tosh yo’lini qayta qurib bitkazildi. Bu yo’lni qurishda 10 mingdan ko’proq xorijiy va mahalliy aholi ishlatildi. Shunday qilib, A.Temur o’zi tashkil qilgan imperiyasining iqtisodiy imkoniyatlaridan yanada samaraliroq foydalanish uchun savdo-sotiq ishlarini karvon yo’llarini yana rivojlantirdi. Asta – sekinlik bilan buyuk ipak yo’llarida karvon xizmatchilari uchun boricha qulayliklar va imkoniyatga vujudga keltirdi. Maxsus jangchi guruhlari karvon yo’llarini muntazam ravishda turli xavf-xatarlardan qo’rqmaydigan bo’ldi. Hatto ularni bir mamlakatdan ikkinchi mamlakatga kuzatib qo’yish ishlarini tashkil qildi. Shunday qilib, A.Temur Ipak yo’lining qayta tiklanishining asoschisi va rahnamosi bo’ldi. A.Temur turli mamlaka

Fransiya tomoni ham buning uchun ma’lum bir majburiyatlarni o’z zimmasiga olishi ham bizga ayon. Afsuski, A.Temurni ko’pgina mamlakatlarning davlat boshliqlariga yo’l qurilishini rivojlantirish va savdo karvonlarini ko’paytirish haqidagi deyarli hamma vaqt xatlari o’rganilmasdan, matbuotda e’lon qilinmasdan turli mamlakatlarni arxivlarida qolib ketmoqda. O’ylaymizki, bu xatlar izlanuvchi omillarni, jurnalistlarni, yozuvchilarni, kutmoqda. Temuriy podsholar: Shohruh. Ulug’bek, Xusayn Boyqaro, Z.M.Bobur, Shayboniyxon, Ashtarxoniy, Mang’it podsholari zamonlarda ham Movarounnahr iqtisodiyotini rivojlantirishda qobiliyatiga ega edi. U olib borgan fotihlik yurishlariga teranroq qaralsa, doimo biror insoniyatga jazo tarzida ro’y bergan to’g’ri jazolar qattiqroq, lekin saodatli bo’lgan. Bu mushoha

yuklar bilan birga o’q, qurol – yaroq, dori-darmon ham yetkazilgan. Chunki bu davrdagi o’zaro taxt talashib, o’zaro urushlar, ichki nizolar chet el bosqinlariga qarshi kurash harakatlari yo’l qurilishi ishini umuman yaxshilashni, tuya karvonlari vositasidan yanada samaraliroq foydalanishni talab qilar edi. Bu podsholarning yashab o’tgan zamonlarida asosiy ishlab chiqarish vositalari podsho, xon, sulton, amir uning avlodlari va davlatlarning yuqori amaldorlari ulug’ – qabilalarini boshliqlari – biylar, beklar, yirik yer egalari, ruhoniylar qo’lida bo’lgani kabi asosiy qatnov vositasi bo’lgan tuya karvonlari ham ularning qo’lida edi. Karvon yo’llaridan keladigan asosiy daromad ham mansab, dorilarniki, yirik mulk egalariniki edi. Hunarmandchilikning rivojlanishi, mahsulotlarning ko’plab ishla

Bozorlarda har kun savdo qizg’in bo’lgan. Rossiyadan esa baxmal, mis, kumush, tillo, temir, cho’yan idishlar qozonlar qog’ozlar keltirilgan. Rossiyadan keltilgan tovarlar Buxoro amirligi shaharlarini o’ziga xos omborlariga aylantirib yuborgan. Doktor Zvedsmasnning yozishicha shaharlarning yarmi o’ziga xos karvon saroylardan, bozorlardan do’konlardan iborat bo’lgan yo’lning yanvar – may oylarida turli mamlakatlarning tovarlari yarmarkalari ochilgan. Bu yarmarkalarga karvonlar Eron, Afg’oniston, Hindiston, Tibet, Rossiya tovarlarini ko’plab keltirganlar. Har bir mamlakatlarning maxsus karvon saroylari bo’lgan XIX asr ning 40 -yillarida Buxoroga kelgan N.V Xoliqovning ko’rsatishicha bu yerda 24 ta toshdan qurilgan karvon saroy bo’lgan 1 . Deyarli shunday ko’plab miqdordagi karvon saroylar Qar

almashuvi uchun ko’p hollarda Orenburg shahri katta rol o’ynadi. Buxoro amirligidan ko’proq Turkman gilamlarini ruslarga Tovar ayirbosh qilishgan. Qarshi, Termiz, Shahrisabz, Qorabog’, G’uzor shaharlardan safarga chiqqan Buxoro amirligining karvonlari ko’p holatlarda Qabulga, Hindistonga yo’l olganlar. O’z tovarlarini esa Hind, Avg’on, kumushiga, qimmatbaho toshlariga qoradori (opium)ga ingliz tovarlariga almashtirishgan. Bundan tashqari Hindistondan dorivor o’simliklar, kashmir sholisi jun va ip gazlamalari olib kelishgan. Bu tovarlarni Buxoro amirligi shaharlariga tashib keltirish ancha qulay bo’lgan chunki, bu boshqa tovarlarga nisbatan ancha yengil bo’lgan Hindistondan keltiriladigan tovarlar qancha arzon bo’lgani holda, yo’lda juda ko’plab qaroqchilarga duch kelgan karvonlarni Hindist

ko’rsatilishicha XIX asrning 40-50 yillarida Buxoro amirligidan Rossiyaga 1096380 funt sterling 1 puli miqdoridan tovarlar olib ketilgan va shu asrning 40 -50 yillaridan Buxoro amirligidan Rossiyaga 783785 funt sterling puli miqdorida tovarlar olib ketilgan va olib kelingan. 1850-1852 yillarda Rossiya Buxoro amirligi o’rtasida olib ketilgan va keltirilgan tovarlar million sumga yetgan. Rossiya bilan O’rta Osiyo savdosining asosiy qismini Buxoro amirligi shaharlari bilan olib borilgan savdo tashkil qilingan. Savdo-sotiqni rivojlanishi esa ichki savdoga, iqtisodiyot, rivojiga ta’sir qilgan. Bu hol karvon yo’llarining yanada rivojlantirishda, karvon saroylarning ko’plab qurilishda muhim ahamiyat kasb etgan. Buxoro amirligining yirik shaharlari Rossiya, Afg’oniston, Hindiston, Pokiston, Eron,

II. Bob. Qashqadaryo avto yo’llar qurilishning sovet davridagi ahvoli va uning xususiyatlari . 2.1. Qashqadaryoda sovet davrida avto yo’llar qurilishi jarayoni va uning ahamiyati. 1917 yilning 1-noyabrida Rossiyada Oktabr to’ntarilishi amalga oshirildi. Sovet hokimiyati shundan so’ng Rossiyaning barcha o’lkalarida hokimiyat sovetlarning qo’liga o’tdi. 1920 yilning 2-sessiyasiga Buxoro amirligi ham ag’darilib bu yerda ham sovet hukumati o’rnatildi. 1920-1930 yillarda sovetlarga qarshi buyuk istiqlolchilik harakati davom etdi. Bu davrda sovetlarning qatag’onlik siyosati ham avj oldirildi. Mamlakatning hamma joylarida jamoalashtirish quloqlarga qarshi kurash siyosatlari avj oldirildi. Ana shunday bir davrda Qashqadaryo transportni rivojlantirishga ayniqsa avtomobil transporti uning uchun kera

yo’llarga qo’shib yuborildi. Temir yo’l qurilishi berilgan avtomobillar esa faqatgina ishchi va xizmatchilarni bu yo’llardan tashishga xizmat qilar edi. Yo’l qurilishi ishlarida faqatgina arava va ishchilarning zambil, ko’p hollarda yelkalarida ko’tarib tuproq tashishdan foydalanildi, ketmon, belkuraklardan yer tekislash yo’li qurilishda shulardan foydalanildi. Bu davrdan boshlab viloyatning tumanlariga boriladigan yo’llarni asfaltlash ishlari amalga oshirila boshlandi. Avtomobil yo’llarini asfaltlashtirishda Qashqadaryo avtoyo’li jamoalari a’zolarining mehnatlari tahsinga sazovordir. 1943 yilda Qashqadryo viloyati tashkil topganda uning alohida bo’limi sifatida avto yo’llar idorasi ham tashkil topgan edi. Ammo bu jamoa ham har tomonlama zaif edi. Faqatgina 1950 yillardan boshlab bu korxon

Ana shundagina ravon, kengligi chometrigacha keladigan yo’llar bunyod etilsa bu yo’llardan foydalanishi mumkin. Ana shunday yo’llar orasiga Toshkent –Samarqand, Shaxrisabz- Termiz, Toshkent- Samarqand- Qarshi – Termiz, Buxoro- Qarshi –G’uzor- Termiz avto yo’llarini kiritish mumkin. Bunday keng qamrovli hamda foydalanishi mumkin bo’lgan yo’llar guruhiga Qarshi – Do’stlik; Qarshi – Samarqand, Qarshi Muborak- Buxoro trakt yo’llarini kiritishimiz mumkin. Qashqadryo avtoyo’l ish boshlanganda uning ixtiyorida 350 km yo’l bor edi xolos. Qolgan yo’llarning hammasi tumanliklarga mavjud bo’lgan DEU – (yo’lni ekspluatatsiya qilish boshqarmasi)ga qarar edi. Ana shunday qilib kela boshladi. Qashqadaryo birinchi asfalt yo’lini qurish ishi amalga oshirilishga muhim hissa qo’shgan kishi. D. Muharramov edi

Trakt avtoshasse yo’llarini eksplutatsiya qilish boshqarmasiga Beknazarov Karim va boshqalar. Bu davrda tuyasi, ot, yilqisi bor odamlar bir yilda 6 pud yo’l ishlariga bepul ishlab berishganlar. Bu ularning yo’llaridan foydalanishga qo’shadigan ulushlari edi. 1958 yildan boshlab Qarshi – Koson, Qarshi - Beshkent, Shaxrisabz- Chorshanbi- Miroqi, Kitob-Plandara, Muborak – Koson yo’llari boshlandi. Bu joylarda mavjud bo’lgan yo’llarning toprog’i ko’tarilib qaytadan keng asfalt yo’llar qurilishi amalga oshirildi. Yo’llar uchun kerakli qum –toshlar G’uzor Karmgan tashib keltirilib asfaltlash ishlari amalga oshirildi. Texnikadan yo’l qurilishdan keng foydalanish yo’lga qo’yildi. 1960 yillardan 1970 yillargacha bo’lgan davrda 200 dan ko’proq greydrr buldozer, skreyperlar, kranlar va boshqa texnika

Yuqorida bayon qilinganlaridan ko’rib turibdiki, eski tuzumning qolgan yangi tuzumning vujurdga kelishiga sabab bo’ladi. Yo’lni ta’mirlash yangi yo;l uchun tuproq ishlari faqatgina qo’l kuchi mehnati bilan amalga oshiriladi. Ana shunday qilib qolgan Qarshi –Kitob temir yo’li atrofidagi yo’llar 1916- 1920 yillarda qurildi. Yo’l qurilishi ishlarida mahalliy aholidan arzon ishchi kuchi sifatida foydalanildi. 1935 yilning sentabr oyida Qashqadaryoda hammasi bo’lib 1750 km avtomobil, arava, ot ulovlar uchun mo’ljallangan yo’llar mavjud edi. 1939 yilning sentabrida ikkinchi jahon urushi boshlandi. Germaniya bilan SSSR o’rtasidagi urush 1941 yilning 22 –inyundan boshlandi. Ikkinchi jahon urushi 1945 yilning sentabr oyida tugallandi. Urush davrida har bir mamlakat hamma narsa g’alaba uchun, hamma

Mustaqillikning asosiy qadriyatlaridan biri uning ijtimoiy ma’naviy, mohiyati bevosita omma fikrini uyg’otishda xalqni o’tmishi buguni va kelajagi xususida qayg’urish hissini ko’paytirishdan iborat. Aks holda tub islohotlarni umri qisqa taqdiri esa fojea bilan tugashi mumkin. Biz tarixning ayni burilish davrida yashamoqdamiz. Ana shu burilish nuqtasi o’zi tafakkurimizni tor dunyo qarashlarimizni har tomonlama chegaralab qo’ygan tushunchalarimizni, o’zlashtirishimizni, taqozo etmoqda. Uzoq yillar mobaynida bir qolipdagi hayotdan so’ng beixtiyor olis o’tmishni eslashga uni o’rganishga o’zligimizni anglashda kuchli ehtiyoj tug’iladi. Ichki bir tabiiy kuch million – million kishilar qalbiga mudroq tuyg’ularini harakatga keltirib yubordi. Natijada odamlarning hayotga munosabati o’zgarib o’z taq

II bob. 2 .2. Sovet davrida avtomobil yo’llarining qurilishida viloyat avto yo’l qurilish korxonasining faoliyati. O’zbekistonning sovet davri tarixi maayyan yo’qotilishlar va fojealar bilan birgalikda katta qurilishlar va san’at korxonalarining ta’mirlash jarayonlarini ham amalga oshirgan davrdir. Aynan shu davrda o’zbek xalqi o’zining fidokorona mehnati bilan O’zbekiston sharqdagi zamonaviy qishloq xo’jaligi Respublikasiga aylantirilgan edi. Bu yillarda iqtisodiyot, madaniyat va ijtimoiy ta’minot sohalarida ham amaliy ish olib borildi. O’zbekistonda sovet davrining 1925-1926 yillarida mazkur yo’nalishi qatnovlarning yo’lsizlik tomonidan muntazamligini ta’minlash, transport egalari va yo’lovchilarga qulaylik yaratish barobarida xizmat qildi. Chunki, respublika iqtisodiyotida yo’l qurilish

Avtomobil yo’llarini iqtisodiy tizimini rivojlantirish jarayoni sovet davrida bir tomonlama xususiyatda amalga oshirildi. Aslida chet davlatlar bilan aloqalarning rivojlanishida yo’l transportlaridan foydalanish katta ahamiyatga ega. Masalan, Yevropa va Osiyo qit’alari iqtisodiyotida yo’lovchi tashishning 80 foizi va yuk tashishning 10 foiz avtomobil transporti tomonidan ta’minlanadi. Iqtisodiyoti taraqqiy qilgan mamlakatlarda avtomobil yo’l transportini aholi va iqtisodiyotning ehtiyojiga monand ravishda rivojlantirish davlat boshqaruvi organlarining asosiy vazifalaridan hisoblanadi. Tarixiy tahlillarga ko’ra yo’l qurilish uzoq yillar davomida infratuzilmaviy loyihalar asosida rivojlanishi mumkin. Kelajakda mamlakatning ijtimoiy – iqtisodiy taraqqiyotda ta’sir ko’rsatishdagi eng samarali

Mazkur vazifalarni bajarish albatta sohaga kiritiladigan mab’lag’larga, ya’ni moliyalashtirish masalalariga bog’liq. Avtomobil yo’llari ekspluatatsiyasi, ta’miri va qurilishi bo’yicha dasturlarni moliyalashtirishni bir qator mamlakatlarda maqsadli yo’l soliqlari mab’lag’laridan to’plangan yo’l fondlari hisobidan qoplanadi. Ammo sobiq sovet davrida bu holatlarni yo’lga qo’yish mazkur topshirig’i bilan amalga oshiriladi. 1928-1932 yillarda respublikada birinchi bo’lib uzunligi 62 km bo’lgan qora qoplash. Buxoro – G’ijduvon, Qiziltepa, Toshkent – Piskent- Mirobod, Qo’qon- Jo’rsuv – Andijon va boshqa yo’llar qurildi. 1929 yilda Respublikada XKS huzurida yo’llar va avtomobil transporti bosh boshqarmasi, 1930 yilda “O’zyo’lqurilishtresti” aksiyadorlik jamiyati tashkil etildi. 1933 yilda rayon yo

Avvalo, avtomobil yo’llarini qurish qiymati uning kengligi va harakat yo’laklari soniga bog’liq. Shuning uchun, AQSH va qator boshqa davlatlarda avtomobil yo’llari qiymatining solishtirma ko’rsatkichlarini taqqoslash bir harakat yo’lagiga ega yo’llar qiymatiga keltiriladi. Qurilish qiymatining solishtirma ko’rsatkichlarini (300 “sotok” ga yaqin bir yo’lakning bir kilometri) aniqlovchi bir muncha muhit olim- bu yuqorida keltirilgan narx bo’yicha 15 mln. AQSH dollariga yaqin to’lovdir. Shubhasiz, yo’llar qurilishning qiymati qurilish hududining iqlim sharoitiga, yo’l qurilishi qiymatiga hudud xususiyatlari, qurilishi materiallariga va konstruksiyalari transportirovkasining uzoq – yaqinliligi ham ta’sir ko’rsatadi. Sovet davrida bu holatlarga e’tibor past edi. 1935 yil oktabrda jami yo’l xo’j

ahamiyatga ega bo’lgan yo’llar (5692 km) viloyat ijroya komitetlari yo’l bo’limlariga qolgan barcha yo’llar (19211 km) kolxoz, sovxoz va korxonalar ixtiyoriga o’tkazildi. Ixtisoslashtirilgan mashina yo’l stansiyalari tuzildi. Har bir stansiya o’rta hisobga 300 km atrofida yo’lga xizmat ko’rsatdi. 1960 yildan yo’lsozlik asfalt- beton zavodlari barpo etish boshlandi. 1960 yilga qadar Respublika 120 km asfalt- beton qoplamasi yo’l bo’ldi. Albatta yo’llar qurilish qiymatiga hududiy iqlim sharoiti tuzilish, ta’mirlashi holati va taqsimotini to’g’ri yo’lga qo’yish talab qilinadi. Masalan, boshqa davlatlar masalasida bu holatlarni tahlil etishimiz mumkin: Moskva viloyatida karveragarnit shag’alining boshlang’ich qiymati 20% ni tashkil qilsa, qolgani (80% ni) tashish harajatlaridan iborat. Avtomob

O’zbekiston sharoitida avtomobil qurilish sohasida joriy qilish imkoniyatlarini o’rganib ko’rish mumkin. Ijtimoiy – iqtisodiy taraqqiyot va demokratik o’sish ta’sirida jamiyat ehtiyoji ko’lamining ortishi va buning natijasi o’laroq avtomobillarga nisbatan ehtiyojning ortib borishi, transport infratuzilmasi, shu jumladan avtomobil yo’l tizimlarini va xizmat ko’rsatishi tarmoqlarini monand ravishda rivojlantirishni talab etadi. Sovet davrida aholi va mamlakat iqtisodiyoti ehtiyojlarini qondirishga qodir bo’lgan avtomobil yo’llarini qurish uchun davlat byudjetidagi mablag’lar yetarli emas edi. Shu sababli, bu davrlarda yo’l qurilishning ahvolini talab darajasida emas edi. 36

III.Bob. Mustaqillik yillarida avto yo’li qurilishining rivojlanishi va uning takomillashtirilish jarayoni. 3.1. Qashqadaryoda avto yo’l qurilishining rivojlantirlishi va uning ahamiyati. Avtomobil qurilishi dasturiga asosan Qashqadaryo viloyatida 2007 yilda Respublika yo’l jamg’armasi mablag’lari hisobidan 266 km avtomobil yo’llarini qayta qurish, to’la ta’mirlash va o’rta ta’mirlash ishlari uchun 15,1 milyard so’m mablag’ rejalashtirilgan bo’lib, bu ish 100% ga bajarildi. Shundan 45 km xalqaro ahamiyatdagi avtomobil yo’llarini qayta qurishga 5.3 mlrd so’m mablag’ sarflandi va 45 km yo’l to’liq foydalanishga topshirildi. 15 km davlat ahamiyatiga avtomobil yo’llarini qayta qurish uchun 2.7 mlrd sumlik ish bajarilib, yo’l to’liq ishga tushurildi. 15,8 km xalqaro ahamiyatdagi avtomobil yo’ll

so’zidan qaytmaydigan farzandlarimizga ochilishi lozim. Bilishimiz shart bo’lgan tarix sohifalarini qunt bilan varaqlash hammamiz uchun ham qarz, ham farz” 1 . 13 Turkiston o’zining keyingi bir yarim yillik tarixidan bor -yo’g’i 376 yil hur mamlakat rugbasida bo’lgan. Boshqa paytlari bosqinchilar zulmi ostida kun kechirgan. Mustaqillik bu tinchlik sari qo’yilgan birinchi qadam “ Tinchlik” so’zining qudrati shundaki, u odamlarning o’zaro munosabatlaridan tortib, mamlakatlararo munosabatlargacha hamma narsani me’yor- mezonga soladi. Turli kamsitishlar yoki ortiqcha ta’zim – tavozega chek qo’yadi. Istiqlol o’zaro hurmat, bir –birini tan olish bir-birini qadrlash asosida mamlakat fuqarolari o’zaro munosabatida ham, jahon davlatlari o’rtasidagi aloqalarda ham ana shu umuminsoniy qadriyatlarga t

Mustaqillik – tabiatdan ongli yashash, ongli munosabatni qaror toptirish mezoni. Ayni paytda u harakatlarining, intilishlar va qobiliyatlarining kuchayishini taqozo etadigan hodisa. Totalitar tuzum davrida mamlakat boshqaruv tuzumidan tortib alohida – alohida shaxslarning kundalik turmushiga va istiqboliga dahldor bo’lgan har qanday katta- kichik masalalarni hal etishni o’z zimmasiga olish uchun mehnatkash xalq moddiy va fikriy boqimandalik kayfiyatiga duchor bo’lgan edi. U faqat ishlash huquqiga ega edi xolos. Mehnat deb atalgan hissiz mashinaning muruvvatiga aylanib qolgan edi. Ertadan kechgacha mehnat qilasan, mehnatingga yarasha oyligingdan o’lmaslikka yetadigan haqqingni olasan, tamom vasallom. Bu sobiq ittifoqqa qonun kuchiga kirgan davlat siyosati edi. Donishmandlar aytganidek, har

Istiqlol bizga o’zligimizni anglatdi. O’zini anglash – olamni anglash, olamni tushunish – odamni tushunish-demakdirki, hayotning mazmunini idrok etishidir. Inson o’zining butun mohiyatini insonligini qanchalik chuqur tushunsa, yasash mazmun mohiyatini ham, shunchalik chuqur anglaydi. O’zligini anglagan kishi olamning butun rang-baragligi bilan birga hayot mazmunini, o’zining shunchaki tiriklik va mavjudlik belgisi emas, aksincha tabiatning betakror mo’jizasi ekanligini shu asosida inson qadru-qimmatini tobora teranroq anglaydi. 40

III bob 3.2. Qashqadaryoda istiqlol yo’llarida amalga oshirilgan iqtisodiy islohotlarning o’rni. O’zbekiston o’zining mustaqillligiga erishgandan keyin mulk shakllarining o’zgarganligi mulkning xususiylashtirilganligi tashishga qo’yiladigan talablar sovetiga keskin o’zgartirishlar kiritdi. Avtomobillarga yuklangan yuklarning tovarlarning belgilangan manzillarga o’z vaqtida, isrof va nobud bo’lmasdan yetib borish talablarini qo’yishdi. Avtomobil avtobuslarda yo’lovchi va yuk tashish ma’daniyatini yanada yaxshilash ular to’xtamaydigan manzilgohlarda, stansiyalarda, mahsulotlar uchun hamma shart – sharoitlar bo’lishi lozim edi. Bozor iqtisodiyoti munosabatlari xom- ashyoni bir necha korxonalarga tashib borishi natijasida u tovar holatiga kelgandan keyin yana uni tashish realizatsiya qilish ta

yilning boshidan viloyat avtoyo’l boshqarmasi Qashqadaryo avtomobil yo’llari aksionerlik jamiyatiga aylantirildi. Bu jamiyat strukturasiga asosan aksionerlik jamiyati ishlab chiqarish bo’lishi moliyaviy bo’lim iqtisod rejalashtirish bo’lishi mexanika bo’lim va hokazolarni tashkil qiladi. Viloyat avotoyo’l aksionerlik jamiyatiga bugungi qum-shag’al bilan aralashtirib asfalt chiqariladigan un zavod har bir tumanda mavjud bo’lgan. DSUS avtomobil yo’llari qurish korxonasi DEU avtoyo’llardan foydalanish boshqarmasi birlashtirilib yo’lni ta’mirlash va qurish uchastkalariga birlashtirib yagona DSU jamoasini tashkil qiladi. Kitobda joylashgan yo’l qurilish mexanizasiyalashgan koloniyasi va avtokoloniyasi yordamchi xo’jaliklar viloyati avtyo’l barpo etdi. Bundan tashqari viloyat avtoyo’l aksionerli

1995 yildan keyin viloyat avtoyo’li aksionerlik jamiyati Germaniyadan yangi asbob-uskunalar texnika – texnologiya ola boshlandi. Tekislovchi Katot olinishi bu bir kecha kunduzga 2 ming tonna asfaltni yotqizib tekislash va uni tayyorlash yo’l holatiga keltira oladi. Bunday texnikadan 2 tasini sotib olindi. Bu texnikadan foydalanib tennis kordi, aeraport, shahar ichidagi yo’llar, Shurtankimyo majmui yo’llarini qurishda foydalanildi. Geramniyaning avtoyo’l tashkilotlari bilan hamkorlikni kuchaytirib Qashqadaryodan 20 kishi Germaniyaning poytaxtiga va turli shaharlarda yo’lsozlik kasbi bo’yicha malakalarini oshirib, o’qib yangi kasb-hunar o’rganib keldilar. Masalan, Sh.Umidov Germaniyada yo’l tekislovchi ukladchilik mashinasini ishlashi sohasiga o’qib keldi. Yer tekislovchi ukladchilik mashina

Hozirgi kunda yo’l qurilishi uchun Qashqadaryo viloyatiga sement Navoiy shahridan keltirilmoqda. G’isht esa Qarshining, Kitob, Qamashi, Muborak, Koson va hokazo shahar tumanlarining g’isht zavodlaridan olinmoqda. Avtoyo’l qurilishi uchun asbob- uskunalar turli shaharlardan olib kelinadi. Belkurak, ketmon, viladilka (telkislagich) va hokazolarning bir qismi o’zida tayyorlanadi. Hozirgi vaqtda Jarqo’rg’ondan keltiriladigan bitumlarga talab oshib bormoqda. Chunki, bu joydan keltirilgan bitumlar ishlab chiqarishda to’g’ridan – to’g’ri ishlatishimiz mumkin. Qolgan joylardan keltirilgan bitumlar avvalo qizdiriladi va bitumvozlarda tashlanib ta’mirlash iste’molida ishlayveriladi. Hozirgi kunda yo’l qurilishi uchun ikki xil asfaltlat ishlatilmoqda. 1. Issiq – (Qotiruvchi) asfalt 2. Sovuq – (qotmay

qovun, kodi va hokazolar yetim –yesirlarga, oilaviy ahvoli kam ta’minlangan oilalarga, qariyalik gashtini surayotgan ikkinchi jahon urushi, Afg’on urushi qatnashchilariga, Chernobelni tiklashda bepul berilmoqda. Doimo, Navro’z, Mustaqillik, Yangi yil bayramlarida, xotira kunida Urush qatnashchilariga sovg’a- salomlar tashkil qilingan. Jamoa a’zolarining farzandlaridan 500 dan ko’prog’i har yili bepul dam olishga oromgohlarga hordiq chiqarishga qatnashadi. Shuningdek jamoa a’zolaridan 270 kishi sanatoriyalarda dam olish uylarida har yili dam olishib qaytishadi, sog’lik –salomatliklarini tiklashadilar. Qashqadryo avtoyo’l aksionerlik jamiyati ma’muriyatining g’amxurligi bilan 2004 yilda 50 ta kam ta’minlangan oila az’olarining o’g’il farzandlari uchun sunnat to’yi qilib berildi. Ularning har

takomillashtirilib k е linmoqda . Har qanday ob - havo sharoitida transport vositalarining uzluksiz va xatarsiz qatnovi ta ' minlanayabdi .. Yurtboshimizning 2010 yil 21 d е kabrdagi "2011-2015 yillarda transport va kommunikatsiya qurilishi infratuzilmasini rivojlantirishni jadallashtirish to ’ g ’ risida " gi qarori ijrosini ta ' minlash bo ’ yicha b е sh yo ’ l qurilishi va r е konstruksiya qilinishi r е jalashtirilgan . " O ’ zavtoyo ’ l " DAK mutaxassislari avtoyo ’ llarni pishiq qilib qurib , mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirish barobarida aholi xavfsizligini ta ' minlash , vaqtini t е jash hamda ekologiyani asrab - avaylashga ham ko ’ maklashmoqda . — O ’ tgan yillar davomida yurtimizda xalqaro va dav lat ahamiyatiga ega bo ’ lgan 3722 kilom е trdan ziyo

Tadbirda mamlakatimiz hududidan o ’ tgan 20 ta xalqaro transport yo ’ lagiga kiradigan avtomobil yo ’ llar qurish va ta ' mirlash ishlari sur ' ati tubdan oshganligi aytib o ’ tildi . Darhaqiqat , Navoiy va Angren logistikasi markazlarining ishga tushirilishi yirik loyihalarga xorij sarmoyalarining jalb etilishi , avtomobil yo ’ llariga bo ’ lgan talabni yangi bosqichlarga ko ’ tarishi , yangi miqdor hamda sifat o ’ zgarishiga olib k е lmoqda . Yurtimiz yo ’ llarini Transy е vropa , Yevroosiyo yo ’ laklariga qo ’ shish hamda shu orqali dunyo portlariga chiqish borasida dadil qadamlar tashlandi . Umumiy foydalaniladigan avtomobil yo ’ llarimiz t е xnik ko ’ rsatkichlar bo ’ yicha MDH davlatlari o ’ rtasida y е takchi o ’ ringa chiqib oldi . Soha xodimlari avtomo bil yo’llarida harak

uchastkalarida 81 kilom е tr uzunlikdagi avtomobil yo’liga asfaltb е ton qoplamasi yotqizildi. Uchta ko’prik to’la ta'mirlanib, foydalanishga topshirildi. Ushbu yo’l qurilishi uchun 20, 5 milliard so’m sarflandi. Pr е zid е ntimizning 2010 yilda mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantrish yakunlari va 2011 yil mo’ljallangan eng muhim ustuvor yo’nalishlariga bag’ishlangan O’zb е kiston R е spublikasi Vazirlar Mahkamasi Oliy Majlisidagi ma'ruzasida boshqa sohalar qatori transport va kommunikatsiya qurilishini ustuvor yo’nalishlariga alohida urg’u b е rdi. Unda O’zb е kiston milliy avtomagistrali tarkibiga kiradigan avtomobil yo’llarini qurish va r е konstruksiya qilish, mamlakatimizni barcha hududlarini bog’laydigan yagona milliy avtomobil transport tizimini tashkil etish loyihal

Xulosa. Inson o’zi yashagan joyda o’zining tarixini yaratadi. Tarix faqat buyuk hazrati insonlarning donishmandligi va qahramonligi emas, ojiz kimsalarning qo’rqoqligi ham nodonlarning surbetligi ham, ayyorlarning firibgarligi va soddalarning aldanishlari hamdir. Vatan tarixi har bir insonning, har bir qishloqning, tumanning, shaharning, viloyatning, korxonaning ham tarixidir. XX asrning bizga bergan ne’matlaridan biri bi O’zbekistonning milliy mustaqilligining, istiqlolining qo’lga kiritganligidir. O’zbekistonimizning ulkan sarhadlaridan biri Qashqadaryodan karvon va havo yo’llarining o’tkazilganligi bu o’lkaning milliy geografik, mintaqaviy xususiyatlarini hisobga olingan holda qurildi, bunyod etildi. Qashqadaryodan o’tgan Buyuk Ipak yo’lini uchta katta davrga bo’lish mumkin. 1. Eramizda

Istiqlol quyoshining balqiganligi, xalqimizning yelkasida uning oftobining tikkanligi ham rost bo’ldi. Istiqlol tufayli xalqimiz umrbod qullik kishanlarini uzib, rushnolikka chiqdi. Iqtisodimiz, madaniyatimiz siyosiy hayotimizda o’z qo’limiz bilan yaratuvchanlik, boshqaruvchilik, paydo bo’ldi. Ma’naviyatimizning nurli cho’qqilarga intilib borayotgan xalqimizning yorqin yo’li namoyon bo’ldi. Natijada yangi-yangi karvon yo’llari, ozoda, obod manzilgohlar quyosh yo’llarida borayotgan karvonlarimizning sarboni I.A.Karimovning buyukligi, donoligi rahnamoligi muhim istiqbolli ahamiyat kasb etishi davom etdi va davom etaveradi. Yaqin kelajakda qurilajak bunyod etilajak, G’uzor – Dehqonobod, Boysun- Qumqo’rg’on temir yo’li va avtomobil yo’llari bu yo’llarda elektrofikatsiyadan keng foydalanilishin

- Mustaqil O’zbekistonda qisqa davrda Qashqadaryo avtoyo’llari qurilishi viloyatlar tarmog’ini ish faoliyatini yanada yuksaltirish. - Oliy o’quv yurtlarida kasb-hunar kollejlarida avtoyo’lni qurilishi tarixini o’rganish jarayonida maxsus kurslarda ushbu materiallardan foydalanish mumkin. 51

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 1. Karimov. I.A.O’zbekistonning o’z istiqlol va taraqqiyot yo’li. “O’zbekiston” 1992. 2. Karimov. I.A.Istiqlol yo’li. Muammo va risolalar “O’zbekiston” 1992. 3. Karimov. I.A.“O’zbekiston kelajagi buyuk davlat” “O’zbekiston” 1992. 4. Karimov. I.A.“O’zbekiston iqtisodiy siyosatining ustuvor yo’nalishlari” “O’zbekiston” 1993. 5. Karimov. I.A.“O’zbekiston bozor munosabatlariga o’tishining o’ziga xos yo’li” “O’zbekiston” 1993. 6. Karimov. I. A. “BMT Bosh Assombelining 48-sessiyasida so’zlagan nutqi”. “O’zbekiston” 1993. 7. Karimov. I.A.O’zbekistonning siyosiy ijtimoiy va iqtisodiy istiqbolining asosiy tamoyillari. “O’zbekiston” 1993. 8. Karimov. I.A.“O’zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo’lida” “O’zbekiston” 1995. 9. Karimov. I.A. “Mintaqaviy

17. Karimov. I.A.Isoyxun sohilidagi boqiy shahar “O’zbekiston” 2002. 18. Karimov. I.A. “Qashqadryo vohasining zumrad gavhari” “O’zbekiston” 2002. 19. Karimov. I.A. “Yuksak ma’naviyat yengilmas kuch” “O’zbekiston” 2008. 20. Karimov. I.A. Mamlakatimizda demokratik islohotlarning yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish. “O’zbekiston” 2010. 21. Vatan tarixi “O’zbekiston” 1997. 22. O’zbekiston tarixi “Universitet” 1999. 23. Mustaqil O’zbekistonning izohli lug’ati T.1999. 24. O’zbekistonning yangi tarixi (I-II-III jild) T. “Sharq” 2000. 25. Mustaqil O’zbekiston T. “Fan” 2000. 26. T.Nafasov O’zbekiston toponimlarining izohli lug’ati: T. “O’qituvchi” 1988. 27. T.Nafasov Qashqadaryo qishloqnomiyasi T. 2003. 28. S.K.Kabinov Arxeologicheskiy razvedki v shaxrisabskom Oazise Izve

Купить