Rim va varvar qabilalari o‘rtasidagi munosabatlar - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	67.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Rim va varvar qabilalari o‘rtasidagi munosabatlar

Купить


MAVZU : RIM VA VARVAR
QABILALARI O RTASIDAGI ʻ
MUNOSABATLAR


1-asrga kelib, ko plab german qabilalari Markaziy va Sharqiy Yevropaning katta hududlarini ʻ
egallagan. Ammo 2-asrdan boshlab, Evropaning bu qismlarida bir qator german xalqlari
migratsiya jarayonlarini boshlaydilar, keyinchalik ular Evropa xaritasini qayta chizadilar.
Zamonaviy tarix fanida germanlarning bunday keng ko'lamli ko'chishi xalqlarning buyuk
ko'chishi davri deb nomlangan. Ushbu bahsli davrning boshlanishi bilan alohida german
xalqlari Rim imperiyasi o'z atrofida birlashgan qadimgi sivilizatsiyaga duch keladi.

1—3-asrlarda vandallarning Rim imperiyasi bilan diplomatik munosabatlariga bag ishlangan
ʻ
alohida yirik tadqiqotlar deyarli yo q. Biroq, Budanova V.P., Disner G.I., Kolosovskaya
ʻ
Yu.K., Shchukin M.B. bu davrda harbiy harakatlar va savdo aloqalari to'g'risidagi umumiy
ma’lmotlar doirasida Vandallar va imperiya o'rtasidagi diplomatik munosabatlarga oid
faqat individual eslatmalarni ko'rsatadi. Bu, ayniqsa, Rim imperiyasi va varvarlar
o'rtasidagi diplomatik munosabatlar, birinchi navbatda, ko'rib chiqilayotgan davrda hali o'z
davlatchiligiga ega bo'lmagan qadimgi davlat va german qabilalari o'rtasidagi aloqalarga
asoslanganligi bilan bog'liq.

Pliniy Elderning “Tabiiy
tarix”, Dioning “Rim
tarixi” Iordanning “Getika”,
Zosimning “Yangi
tarixi” 1-3-asrlarda vandallar
va Rim hokimiyatlari
o rtasida munosabatlar ʻ
antik va o rta asr
ʻ
mualliflari

Taxminan 77-yillarda yozilgan "Tabiiy tarixi" asariga,
Vandiliyaliklar Oder va Visla daryolari oralig'ida
yashagan. Pliniy o'z asarida Vandiliylarni burgundiyaliklar
(burgundionlar), varinlar, gariylar va gutonlardan tashkil
topgan qabilalar ittifoqi sifatida qayd etadi. Vandallar
haqida so'z yuritgan navbatdagi odam rimlik tarixchi
Publiy Korneliy Tatsit o'zining "Germaniya" asarida yozadi
va u 98-yillarga to‘g‘ri keladi.Rivoyatomuz manbalarida Vandallar haqida birinchi qaydlarga duch kelish mumkin va u
milodiy 1-asrga to g ri keladi.ʻ ʻ

Rim davlati 1-asrning
ikkinchi yarmida
vandallar bilan yaqin
aloqada bo lgan ʻ
degan xulosaga
kelish mumkin. Rim savdogarlari tomonidan
Markaziy va Sharqiy Yevropaga
savdo ekspansiyasining
boshlanishi bilan bog‘liq
bo‘lishi mumkin. Bunday
aloqalarning dalili Pliniyning
54-68- yillarda Rimda Neron
hukmronligi davrida
qahraborni qidirish haqida
eslatmasi hisoblanadi

Dunay chegarasida, qat'iy belgilangan kunlarda savdo uchun maxsus joylar ajratilgan, buning uchun varvarlarga
chegaradan o'tishga ruxsat berilgan. 3-asrdan boshlab, got urushlari voqealari munosabati bilan Rim hududida
germanlar bilan savdo qilish taqiqlangan, ammo Rim savdogarlarining chegaradan o'tishiga to'sqinlik qilinmagan.
Ammo ular uchun germanlarga sotilishi taqiqlangan tovarlar (temir, qurol, don va tuz) belgilab berilgan 1-2 asrlarda joylashgan hududi
orqali. zamonaviy Markaziy va Quyi
(Janubiy) Polshada, Oder va Visla
daryolari o'rtasida, qahrabo (yantar)
deb ataladigan yo'l o'tgan Rim imperiyasi germanlarga turli
bronza, sopol va shisha buyumlar, oltin
va kumush taqinchoqlarni eksport
qilgan. Dion Kassiy va Flaviy
Vopiskning xabar berishicha, german
qabilalari rim savdogarlariga don,
otlar, yirik va mayda chorva mollarini
sotishgan

Vandallar 2-asrning 70-yillaridan boshlab
ularga nisbatan ancha salbiy xarakterga ega
bo'lgan Rim siyosatining markazida
bo'lganligini aytishga imkon beradi.
Markoman urushlaridan keyin imperiya va
vandallar o'rtasida juda keskin munosabatlar
saqlanib qolgan bo'lishi mumkin. 3-asrdagi
got urushlarida vandallar boshqa german
varvarlari bilan birga Rim imperiyasi
hududidagi harbiy yurishlarda qatnashdilar,
Rim 30-70-yillarda inqiroz davriga kirib,
zaiflashgan edi. Shunday qilib, Iordanning
ma'lumotlariga ko'ra, 248 yilda asdinglar-
vandallar gotlar, tayfallar va karplar bilan
birgalikda yurish qildilar, buning natijasida
Rimning Muziya viloyati vayron bo'ldi"Rim tarixi" epizodida Astinglar va Lakringlar
161 yildan 180 yilgacha hukmronlik qilgan
imperator Mark Antoniyga oldinroq isyon
ko'targan varvarlarning qo'zg'olonlarini
bostirishda yordamga kelgan. Markomanlar
urushida demak vandallar imperiya tarafida
turib jangga kirgan degan xulosa beradi. Biroq,
Astinglarning lakringlar tomonidan mag'lubiyati
Rim imperiyasi tomonidan qo'zg'atilganmi yoki
bu ittifoqdosh yoki qarindosh german qabilalari
o'rtasidagi kurashmi degan savolga javob berish
juda qiyin. Biroq, Dion Kassiyning astinglar
Kostoboklar qabilasini mag'lubiyatga
uchratgandan so'ng, Dakiyani vayron qilgani
haqida eslatib o'tganligi bizga ushbu holat
haqida taxmin qilish imkonini beradi.

III asrning 70-yillarida vandallar sarmatlar bilan
birgalikda Pannoniyani vayron qilgan. Biroq, imperator
Aureliy ular ustidan g'alaba qozonganidan so'ng,
germanlar Rim hukumati bilan tinchlik muzokaralarini
olib borishga majbur bo'ldilar. Mag'lubiyatga uchraganlar,
ya’ni vandallar va sarmatlar Lutsiy Aureliyni yordamchi
qo'shinlar va qabila zodagonlarining bolalarini garov
tarzida yuborishi kerak edi.
3-asrda Vandallar va Rim imperiyasi
o rtasidagi qarama-qarshiliklarni yozma ʻ
manbalardan tasvirlashdan ko rinib turibdiki,
ʻ
ikkinchisining imperiya hududiga nafaqat
varvarlarni joylashtirish, balki germanlardan
harbiy kuch sifatida foydalanishga intilgan.


2-asrning 1- yarmidan boshlab Vandallar va Rim imperiyasi birinchi navbatda savdo munosabatlari
olib borgan degan xulosaga keldik, ammo Markoman urushlari boshlanishi bilan ikkala tomon
o'rtasidagi munosabatlar harbiy xususiyatga ega bo'lib, 3-asrning 70-yillari oxirigacha davom etdi.

IV asrlar 30-yillarda Gotlar tomonidan mag'lub bo'lgan Vandal qabilasining qoldiqlari imperator
Konstantinning ruxsati bilan Pannoniyaga joylashgan edi.

Varvarlarni harbyi xizmatga jalb qilishga katta ahamiyat qaratilgan. Varvar jangchilarning kuchlari,
avvalgi davrlarda bo'lgani kabi, birinchi navbatda, davlat manfaatlari uchun ishlatilgan. Bu, birinchi
navbatda, chegaralarni tashqi dushmanlardan himoya qilish edi. 3-asrda allaqachon Imperator Probu
turli german qabilalarining boshliqlaridan “o‘n olti ming yosh jangchini talab qildi va ularning
barchasini turli viloyatlarga taqsimlab, harbiy qismlarga yoki chegara jangchilariga ellik va oltmish
kishidan qo‘shib qo‘ydi. Varvarlar Rim imperiyasi manfaatlarni turli sharoitlarda turli kontingentlar
tarkibida ixtiyoriy yoki majburan himoya qilganlar

382 yilda Tervinglar
bilan tuzilgan
shartnoma
shartlaridan biri
Shimoliy Bolqonda
qolib, Rim armiyasida
xizmat qilish
majburiyati edi. Biroz
vaqt o'tgach,
federatlar Dunay
chegarasini himoya
qilishni ta'minladilar. 409 yilda Vandallar,
Svev va Alanlar
Pireney yarim oroliga
ko chirilgandan so ng, ʻ ʻ
“hamma […]
varvarlarning o zidan
ʻ
yollanma askar,
yordamchi va
himoyachi sifatida
foydalana boshladi.
Ular buni o'z
ixtiyorlari bilan taklif
qilishdi ». Milodiy 4-asr
boshidan boshlab
endi Rim
imperatorlari
varvarlarni ichki
siyosiy kurashlarga
ham jalb qila
boshladi. Bu o‘sha
davr uchun yangi
xodisa bo‘lib,
varvarlarning
Rimning ichki
ishlariga, birinchi
navbatda hokimiyat
uchun kurashga
aralasha boshladi. Shaxsiy maqsadlarni ko'zlagan Rim siyosatchilari bosqinchilar
bilan fitna uyushtirishdan tortinmadilar va bundan tashqari,
chegaradosh qabilalarni butunlay vayronagarchilikka uchragan
Rim viloyatlariga hujum qilishga undadilar. Varvar yollanma
askarlarning hukmronligi natijasida ularning talablari va ta’siri
shu darajada oshib bordiki, ular o‘z qo‘g‘irchoqlarini
hokimiyat tepasiga olib kelishni ilhomlantira boshladilar


E
’
T
B
O
R
I N
G
I Z
U
C
H
U
N

R
A
X
M
A
T

Rim va varvar qabilalari o‘rtasidagi munosabatlar

Купить

Похожие документы
Arxeologiyaniig tarix fani darajasiga ko‘tarilishi
Ashtarxoniylar davri tarixshunosligi
Avesto-ajdodlarimiz yaratgan ilk tarixiy manba
yangi zamon davrida skandinaviya davlatlari
Qadimgi Xitoy adabiyoti