Rossiya imperiyasining Turkistonni bosib olishi, uning istibdodiga qarshi milliy ozodlik kurashi. Jadidchilik - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	История

Rossiya imperiyasining Turkistonni bosib olishi, uning istibdodiga qarshi milliy ozodlik kurashi. Jadidchilik

Купить

REJA: 1.Turkistonni chor Rossiyasi tomonidan bosib olinishi. 2.Mustamlakachilik idora usulining joriy etilishi. 3.Mustamlakachilarning iqtisodiy, madaniy sohadagi siyosati va amaliyoti. 4.Mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakati. 5. Jadidchilik harakati.

Adabiy o tlar: Karimov I.A “O’zbekiston XX I asr bo’sag’asida… -T.: O’zbekiston, 1997, 49-69 betlar. Usmonov Q., Sodiqov M ., Burxonova S. O’zbekiston tarixi. Darslik.. –T.: I qtisod - moliya , 2006. Ziyoev H. Turkistonda Rossiya tajovuzi va hukmronligiga qarshi kurash. -T.: Sharq, 1998. 79-340 betlar . O’zbekistonning yangi tarixi. Birinchi kitob. Turkiston chor Rossiyasi mustamlakachiligi davrida. -T.: Sharq, 2000, 62-138 betlar. Murtazaeva R.X. Istoriya Uzbekistana. Uchebnik. -T.: 2005. Tayanch so’z va iboralar: «Sharqni egalla» siyosati. Rossiya harbiy ekspeditsiyalari. Angliya Rossiya raqobati. Harbiy istehkomlar. Oqmasjid qal’asi. Toshkentga hujum. Mulla Alimqul. Turkiston General gubernatorligi. Fon Kaufman. Zirabuloq jangi. Samarqand qo’zg’oloni. Vassal. Xivaga yurish. Gandimiyon s

1.Turkistonni chor Rossiyasi tomonidan bosib olinishi . «Sharqni egalla» siyosati. Bu siyosatning tarkibiy qismlaridan biri Turkistonni egallash edi. Turkistonni bosib olish rejasi tuzildi. 1715 - yilda sharqiy chegaralarda Buxgolts rahbarligida, 1716- 1717 - yillarda Xiva xonligida Bekovich-Cherkasskiy rahbarligida harbiy ekspeditsiyalar tajovuzkorona harakat qildilar. 1721-1724 - yillarda Florio Beneveni boshliq elchilar Buxoroda josuslik faoliyatini yuritdi. XVIII asr davomida Rus davlati qozoq va qirg’izlarning hududlarida 46 ta katta va 96 ta kichikroq harbiy qal’a va istehkomlar qurdi

1864 - yil 14 - sentyabrda Chimkentga yangidan yurish uyushtirdi va shaharni bosib oldi. 1873 yil may oyida Xiva xonligi egallandi 1866 yil oktabrda Jizzax shahri egallandi.1864 - yil may oyida Qo’qon xonligi ga bostirib kirdi. 1868 yil 8- iyunda Samarqand shahri egallandi. 1865 yil 15 - iyun kuni Chernyaev Toshkentni zabt etdi. Orenburg general-gubernatorligi tarkibida Turkiston viloyati tuzildi, uning harbiy gubernatori etib M.Chernyaev tayinlanadi. • jhj Rossiya imperiyasining Turkistonga bosqini.

1558-1559 - yillarda Antoni Jenkinson boshliq elchilai Buxoroga yuborib josuslik ma’lumotlari to’pladi Ivan Grozniy Qozon (1552), Ashtarxon (1556), Sibir (1581-1590) xonliklarini bosib oladi va endi Turkiston to’g’risida ma’lumotlar to’plashga kirishadi. Rusiya hukumati XVII asr davomida 9 marta elchi yuborib, Buxoro va Xiva xonliklarining iqtisodiy va harbiy ahvolini o’rganadi. Rassiya imperiyasining Turkistonni bosip olishga qaratilgan harakatlari .

inglizlar maxsus «afg’on siyosati»ni ishlab chiqib, Afg’oniston amirini bo’ysundirish, Hirot va Qandahorni inglizlar mulkiga aylantirish, ularda harbiy kuchlarni joylashtirishni rejalashtiradi. Angliya hukumati Buxoro, Xiva va Qo’qon xonliklarini Rossiyaga qarshi ittifoqqa uyushtirishga harakat qildi. Ost-Indiya kompaniyasi tomonidan josuslik ma’lumotlari to’plash maqsadida E.K.Mendorf 1824 - yildayoq Buxoroga yuborilgan 1841-1842 - yillarda Angliya hukumati mayor Konollini Xivaga, polkovnik Stoddartni Buxoroga maxsus missiya bilan yubordi. 1838-1842 va 1878-1880 - yillarda Afg’onistonga ikki marta bosqinchilik urushlari uyushtirdi. Biroq Afg’onistonni bo’ysundira olmadi.1831-1833-yillarda mazkur kompaniya leytenanti Aleksandr Berns Hindistondan Afg’onistonga, undan Buxoroga go’yo sayyoh s

Qoqon xonligi 1868-yil 23-iyunda Kaufman bilan Amir Muzaffar o`rtasida Zirabuloq shartnomasi tuzildi. Buxoro amirligi Rossiyaning vassaliga, ya’ni xorijiy mamlakatlar bilan mustaqil aloqalar qilaolmaydigan davlatga aylantirildi. Sulhga binoan Xo’jand, O’ratepa, Jizzax, Samarqand, Kattaqo’rg’on Rossiya imperiyasi tarkibiga kiritildi, amir oltin hisobida 125 ming tilla (500 ming rubl) tovon to’lash, rus savdogarlari uchun amirlikda qulay sharoit yaratish majburiyatini oldi. 1868-yil 13-fevralda Kaufman bilan Xudayorxon o`rtasida shartnoma tuzildi. xonlikning istilochilar bosib olgan hududlari Rossiya tasarrufiga o’tganligi e’tirof etilgan edi. Rossiya savdogarlariga Qo’qon xonligining barcha hududlarida hechqanday moneliksiz faoliyat yuritish, karvonsaroylarga ega bo’lish huquqi berilgan edi

Mustamlakachilarining iqtisodiy siyosati va amaliyoti . Turkistonni paxta xomashyosi etishtiradigan bazaga aylantirish Rossiya agrar siyosatining bosh maqsadi, deb belgilandi. 1885-1916 - yillarda paxta ekiladigan yer maydoni 40 ming tanobdan 550 ming tanobga ko’paydi. Turkiston xomashyo bazasida savdo- sanoat yuritish, zavod-fabrikalar qurishga intiluvchilarga Rus-Osiyo banki, Moskva savdogarlar banki, Rossiya davlat banki pul qarz berib turdi. . 1908 - yilda o’lkada 378 ta sanoat korxonalari faoliyat yuritgan bo’lsa, 1917 - yilda ularning soni Buxoro amirligi va Xiva xonligida qurilgan korxonalarni ham qo’shib hisoblaganda 1200 taga etgan Etishtirilayot gan xom- ashyoni tashib ketish maqsadida Temir yo’l qurilishini boshlab yubordi 1880-1889 – yillarda O’rta Osiyo temir yo’li, 1890-1905

Mustamlakachilar- ning ma`naviy-madaniy siyosati va amaliyoti Turkiston general-gubernatorligining Farg’ona viloyati harbiy-gubernatori Skobelev shunday deb yozgan edi: «Millatni yo’q qilish uchun uni qirish shart emas, uning madaniyatini, san’atini, tilini yo’q qilsang bas, tez orada o’zi tanazzulga uchraydi». Turkistonda ana shunday yovuz qarashlarga mos siyosat va amaliyot yuritildi . Turkistonning noyob tarixiy, ma’naviy, madaniy boyliklari talon-taroj qilindi. 1870 - yilda Toshkentda kutubxona va 1876 – yilda muzey tashkil etilgan Islom diniga e’tiqod, ruhoniylar, masjid va madrasalar oyoq osti qilina bordi. Rossiya ma’murlari musulmon muassasalari, madrasa ishlariga aralashib, ularning faoliyatini tobora cheklab bordi. Maorif va madaniyat sohasida ruslashtirish siyosati yuritildi. 18

1880-1883 - yillarda Xo’jand, O’ratepa, Namangan, O’sh va Chustda ko’tarilgan qo’zg’olonlar Chorizm mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakatlari 1916-yil Xalq qog`aloni1898-yil Andijon qozg`aloni 1892-yil Toshkent qozg`aloni

Turkiston jadidlarining faoliyati «Usuli jadid» maktablarini tashkil etdilar. 1903 - yilda Turkistonda 102 ta boshlang’ich va 2 ta o’rta jadid maktablari faoliyat ko’rsatdi. Milliy darsliklar yozdilar Munavvar qorining «Adibi avval», «Adibi soniy», M.Behbudiyning «Kitobatul atfol», «Bolalar maktubi», «Muxtasari tarixi islom», «Jug’rofiya», A.Avloniyning «Adabiyot», «Birinchi muallim», «Turkiy guliston», «Maktab gulistoni» Milliy teatrga asos soldilar 1913 - yilda «Turon» truppasi tuzildi. «Padarkush», «To’y», «Zaharli hayot», «Juvanmarg», «Baxtsiz kuyov» pessalari qo`yildi.Milliy matbuotga asos soldilar. «Xurshid», («Quyosh»), va «Oyina» jurnallari “ Sadoi Turkiston», «Sadoi Farg’ona» «Samarqand» gazetalari chop etildiTalabalarni chet ellarga o`qishga yuborish tashabusi bilan chiqdilar. Yo

Turkiston jadidlari “ Yosh Buxoroliklar” Mahmudxo’ja Behbudiy, Abduqodir Shakuriy, Munavvar qori Abdurashidxonov, Abdulla Avloniy va boshqalar Polvonniyoz xoji Yusupov, Bobooxun SalimovSadriddin Ayniy, Abdurauf Fitrat, Fayzulla Xo`jaev “ Yosh Xivaliklar”

General-gubernator Kengashi Turkiston general-gubernatorligi boshqaruvi General gubernator Buxoro amirligi Xiva xonligi Ma’muriy va nazorat bo’limi Viloyat harbiy gubernatorligi Turkiston rayon muhofaza bo’limi General-gubernator mahkamasi Turkiston harbiy okrugi Soliq va shahar mablag’lari bo’limi Moliyaviy- xo’jalik bo’limi Maxsus bo’lim

 Turkiston general -gubernatorligi Buxoro amirligi Xiva xonligi E t t i s u v S i r d a r yo S a m a r q a n d F a r g’ o n a K a s p i y o r t i Toshkent Chimkent Avliyoota Qozoli Perov Qo’qon Andijon Namangan Marg’ilon O’sh Verniy, Kopol, Lepsin, Jarkent, Pishpek, Prjevalsk Samarqand , Jizzax , Kattaqo’rg’on , Xo’jand Asxabod, Krasnovodsk, Marv, Tajan, Mang’ishloq Har bir uezd bo’lis (volost) va ovullarga bo’linganO’lkaning ma’muriy - hududiy tuzilishi. Vassallar V i l o ya t l a r U e z d l a r

Turkiston general – gubernatorlari K.P. fon Kaufman - 1867-1881 G.A. Kolpakovskiy - 1881-1882 M.G.Chernyaev - 1882-1884 N.O.Rozenbax - 1884-1888 A.V.Vrevskiy - 1889-1898 S.M.Duxovskiy - 1898-1901 N.A.Ivanov - 1901-1904 P.N.Tevyashov - 1904-1905 D.I.Subbotich - 1905-1906 I.I.Grodekov - 1906-1908 P.I.Mishchenko - 1908-1909 A.V.Samsonov - 1909-1913 Flug, Martson - 1913-1916 A.N.Kuropatkin - 1916-1917

Sinov savollari 1. O’zbek xonliklarida josuslik ishlari bilan shug’ullangan chor Rossiyasi elchilari, ekspeditsiyasi haqida nimalarni bilasiz? 1. Chor Rossiyasi nima uchun xonlik chegaralarida harbiy istehkomlar qurdi? 2. Shunday istehkomlar qayerlarda barpo etilgan? 3. O’rta Osiyo masalasida ingliz-rus raqobati qanday bordi? 4. Chor Rossiyasi bosqini qanday boshlandi? 5. Chimkentdagi janglar qanday bordi? 6. Toshkent mudofaasi haqida nimalarni bilasiz? 7. Amir lashkar Alimqul jasorati haqida so’zlang? 8. Jizzax mudofaasi, jang natijalarini bilasizmi? 9. Turkiston general-gubernatorligi qachon tuzildi, uning hududlarini bilasizmi? 10. Zirabuloq jangi haqida nimalarni bilasiz? 11. Samarqand qo’zg’oloni haqida so’zlang. 12. Kaufman bilan amir Muzaffar o’rtasida qachon shartnoma tuzildi, unin

18 Mustamlakachilarning iqtisodiy siyosati va amaliyoti haqida nimalarni bilasiz? 19.Mustamlakachilar ma’naviy-madaniy sohada qanday siyosat yuritdilar? 20.Mustamlaka so’zining ma’nosi nima? 21.Jahonda qaysi davlatlar mustamlakachi davlat deb hisoblanadi va nima uchun? 22.Turkistonda chor Rossiyasining mustamlakachiligi davri qaysi yillarni qamrab oladi? 23.Milliy ozodlik harakati deganda nimani tushunasiz, uning sabablari nimada? 24.Toshkent qo’zg’olonining sabablari, natijalarini bilasizmi? 25.Andijon qo’zg’oloni haqida nimalarni bilasiz? 26.Qanday voqea 1916 - yilda Turkistonda qo’zg’olon ko’tarilishiga turtki bo’ldi, uning asosiy sababi nimada edi? 27.Jizzax qo’zg’oloni haqida nimalarni bilasiz? 28.1916 - yilgi qo’zg’olonning ahamiyati nimada? 29.Jadidlar harakati nima va u Turkistonda

Купить