Sivilzatsiya tushunchasining vujudga kelishi va Yevropaga kirib borishi - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Март 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Sivilzatsiya tushunchasining vujudga kelishi va Yevropaga kirib borishi

Купить

Sivilzatsiya tushunchasining vujudga kelishi va Yevropaga kirib borishi

Yangi tarixiy sharoitda insoniyat tarixini bilish muammolariga eskicha – formatsion yondashuv nazariya va amaliyotda oʼzini oqlamoqda. Kishilik jamiyati tarixini oʼrganishda ancha qiyinchiliklarning kelib chiqishiga sabab boʼldi. Shoʼrolar hokimiyati yillarida jamiyat rivojlanishining qoida va qonuniyatlarining mohiyati buzib talqin qilindi. Bugungi kunda jahon tarixini bilish, tushunish masalasiga sivilizatsiyaviy yondashuv maqsadga muvofiqdir. Kishilik jamiyati taraqqiyotini beshta formatsiyaga boʼlib oʼrganish ilmiy-nazariy, mantiqiy tarixiy va metodologik jihatdan ham toʼgʼri emas. Tarixiy jarayonning obʼektiv manzarasini ishlab chiqish (yaratish) uchun tarix fani muayyan metodologiyaga, umumiy tamoyillarga asoslanishi kerak. Uzoq vaqtga qadar tarix fanida subʼektivistik yohud obʼektiv

Musulmon tarixnavisligida tarix “Qurʼon”dan boshlanadi. “Аlbatta, osmonlaru yerning mulki Ollohnikidir. U oʼzi tiriltiradi, oʼzi oʼldiradi”. (“Tavba” surasi, 116-bet). Qurʼon va hadislarda islom dini yoyilishining asosiy bosqichlari, islom tarixiy tafakkuri oʼz aksini topgan. Islom yoyilishi davrida arablar tarixi “johiliyat” va islom davrlariga boʼlinadi. Musulmon tarixchilari, keyinchalik – Muhammad S.А.V., Аbu Bakr, Umar, Usmon va Аli chohoryorlar davri tarixi, Ummaviylar va Аbbosiylar davrini alohida ajratganlar. Аrab va fors tilidagi tarixiy asarlarda esa Paygʼambarlar hayoti va faoliyati, Аvliyolar tarjimai hollari (“Manoqib”), sulolalar hukmronligi davridagi tarixni koʼramiz. Tarix sulolaviy usulda davrlashtirilgan. Musulmon tarixnavisligi tarixning ikki shaklida –umumjahon tarixi v

Beruniy u yoki bu tarixiy voqealarni yozishda keng qamrovli kuzatish, dalillarni sinchkovlik bilan aniqlash, bir voqea haqidagi turli fikrlarni chuqur oʼrganish va uning “rosti”ni topib yozishga harakat qiladi. Olim asarni oʼquvchi uchun tushunarli boʼlishini taʼkidlab, u mushtariyni mushohada qilishga, oʼylashga majbur etish lozimligini uqtiradi. U birinchi boʼlib, inson hayotining turli sohalaridagi faoliyatlarini birlikda, umumiylikda koʼrib talqin qiladi. Qadimiy soʼgʼdiylar va xorazmliklar tarixini, afsonalarini bayon qilar ekan, voqeliklarni haqqoniy, qanday boʼlsa shundayligicha tasvirlashga harakat qiladi. Tarixni xalqlar millat yoki din manfaatlaridan kelib chiqib yozmaydi. Tarixiy voqealarni izohlayotgan paytda, u hech qanday dinga, millat vakiliga, davlat yoki davlat arbobiga bo

Ularning tarixi doirasidagina moddiy jarayonlar oʼtmishining mazmuni, mohiyati ifodalanadi. Uchinchidan, formatsiyaviy yondashuv tarixiy jarayonda ziddiyatli munosabatlar, jumladan zoʼrlikning rolini mutlaqlashtirgan edi. Bunday metodologiya tarixiy jarayonni sinfiy kurash koʼzgusidagina talqin etishga mahkum etgan edi. Lekin taraqqiyotni bunday tushunishda inson hamda maʼnaviy omillarning oʼrni tarixda lozim darajada aks etmaydi. Holbuki, tarix, dastavval inson tarixi – kishilar tarixidir. Ularning tarixi doirasidagina moddiy jarayonlar oʼtmishining mazmuni, mohiyati ifodalanadi. Uchinchidan, formatsiyaviy yondashuv tarixiy jarayonda ziddiyatli munosabatlar, jumladan zoʼrlikning rolini mutlaqlashtirgan edi. Bunday metodologiya tarixiy jarayonni sinfiy kurash koʼzgusidagina talqin etishga

Sivilizatsiyaviy yondashuvga qator kuchli tomonlar xos: 1) Uning tamoyillari alohida olingan mamlakat yoki mamlakatlar guruhiga qoʼllanishi mumkin. Bunday yondashuv faoliyat tarixini mamlakat va mintaqalarning oʼziga xos xususiyatlarini eʼtiborga olgan holda bilishni taqozo etadi. Bundan mazkur metodologiyaning har tomonlamaligi (universalьnostь) kelib chiqadi; 2) Xususiyatlarni hisobga olgan yoʼnalishi, oʼz navbatida, tarixning koʼp chiziqli, koʼp variantli jarayon ekanligi haqida tushunchani koʼzda tutadi; 3) Sivilizatsiyaviy yondashuv kishilik tarixining (umumiyligi) birligini, yaxlitligini inkor etmaydi, balki aynan nazarda tutadi. Sivilizatsiyalar yaxlit tizimlar sifatida bir-birlari bilan taqqoslanishi mumkin. Bu qiyosiy-tarixiy metodini keng ishlatishga imkon beradi. Shunday yondash

Купить