Sunna. Hadis turlari. Muhaddislar. Al jome as-sahih

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.6MB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Основы культурологии

Sunna. Hadis turlari. Muhaddislar. Al jome as-sahih

Купить

Hadis turlari Hadis (arab. — xabar, gap, yangilik) — Muhammad sollallohu alayhi vasallam aytgan so zlari, qilgan ishlari, ʻ iqrorlari to g risidagi rivoyat. Islom dinida Qur on ʻ ʻ ʻ karimdandan keyin ikkinchi manba hisoblanadi. Hadis 2 qismdan iborat bo ladi: matn va sanad. Hadis 2 turga — ʻ Hadisi qudsiy (ma nosi Alloh taoloniki, aytilishi Rasululloh ʼ tomonidan bo lgan hadislar) va Hadisi nabaviyga bo linadi. ʻ ʻ Hadislar e tiborga olinishi jihatidan 3 qismga bo linadi: 1) ʼ ʻ sahih (ishonchli); 2) hasan (yaxshi); 3) zaif.

$Sunnalar Sunna (arabcha ةن\u0003\u0003س — odat, an ana, xatti-harakat tarzi) — ʼ islomda musulmonlar uchun ibrat hisoblangan Muhammad (sav)ning so zi, qilgan ishi, xatti-harakatlari. Sunnaga ʻ tegishli har bir ma lumot hadislarda berilgan va to plam ʼ ʻ qilingan. Sunna islomda Qur ondan keyingi, uni ʼ to ldiruvchi manba, islom ilohiyoti va shariatning ikkinchi ʻ asosi sifatida e tirof etilgan. Sunna VII asr o rtalaridan ʼ ʻ yig ila boshlangan. Bir yarim—ikki asr davomida hadislar ʻ juda ko payib ketgan. Hadisshunoslik eng taraqqiy qilgan ʻ IX asrga kelib, ular tartibga solingan, din, axloq va fiqhning manbaiga aylangan.$

Buxoriy va Muslim ibn Hajjojning hadis to plamlari eng ʻ obro li hisoblanadi. Sunnada arab xalifaligining dastlabki ikki ʻ asrida islom dinining taraqqiyoti va turli ijtimoiy qatlamlarning ahvolini ko rsatadigan tarixiy ma lumotlar o z ʻ ʼ ʻ ifodasini topgan. Sunnaning ziddi bid at (Sunnada uchramagan yangilik) ʼ bo lib, u ikki xildir. Birinchisi — "bid ati hasana", ya ni ʻ ʼ ʼ Sunnada uchramagan bo lsada, islom dini ta limotiga zid ʻ ʼ bo lmagan odatlar. Masalan, Muhammad (sav)ning tavallud ʻ kunini bayramona kutib olish; unga atalgan mavlud kitoblarini yozish; ramazon oyida jamoat bilan tunda tarovih namozi o qish; rasmiy hujjatlarga muhr bosish; arab tilini ʻ o rgatadigan qoida kitoblarini ta lif etish va h.k. ʻ ʼ

Ikkinchisi — "bid ati sayyia", ya ni Sunnada uchramagan ʼ ʼ va islom ta limotiga zid odatlar. Masalan, xatna ʼ munosabati bilan to y qilish; dunyodan o tganlarga ʻ ʻ bag ishlab 7, 20, 40, yil, hayit kabi nomlar bilan xudoyi ʻ marosimlarini o tkazish; nikoh to yida qalin to lash va ʻ ʻ ʻ h.k. Muhammad (sav) ning hadislarida "Kimki biror yaxshi sunnatni joriy etsa, unga amal qiluvchilarning savoblaridan o z ulushini olib turadi, kimki yomon sunnatni joriy etsa, ʻ unga amal qiluvchilarning gunohlaridan o z ulushini olib ʻ turadi", deyiladi.

O zbek tilida sunna bilan sunnat so zlarining ʻ ʻ o rtasida farq bor. Hadisning barcha turlari ham ʻ sunnadir. Sunnat — hadislarda targ ib etilgan, ʻ ibodatda ham, muomalada ham qo llaniladigan amal. ʻ Masalan, tahoratda yuz, qo loyoklarni 3 martadan ʻ yuvish sunnatdir. O g il bolani xatna qilish, uylanib ʻ ʻ oila qurish, farzandlarga yaxshi ism qo yish sunnat ʻ amallardan sanaladi

Muhaddis Muhaddis (arab. - hadis rivoyat qiluvchi) - hadislarni to plash, saralash va sharhlash bilan shug ullangan ʻ ʻ ilohiyotchi. Muhammad (S.A.V) vafotidan keyin hadislarni to plash keng a nanaga aylana boshlanishi ʻ ʼ natijasida ilohiyotchilarning bir qismi bu sohada uxtisoslashgan va ular muhaddislar deb nom olgan. Hadis to plamlari islom an anasida e tibor qozonib, ʻ ʼ ʼ muhaddislar (mas., Imom al-Buxoriy, Muslim ibn alhajjoj, Ibn Moja va boshq.) islom tarixida mashhur bo lib ketgan ʻ

Al jome as-sahih Buxoriy, Imom al-Buxoriy (asl ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil ibn Ibrohim al Buxoriy) (810.21.7, Buxoro — 870.31.8, Samarqand yaqinidagi Hartang qishlog i) — islom olamining ʻ yirik mutafakkiri. Muhaddislar imomi, hadis ilmining sultoni deb ham yuritiladi

Otasi Ismoil o z davrining yetuk muhaddislaridan, Malik ibn Alasning shogirdi ʻ va yaqinlaridan biri bo lib, tijorat ishlari bilan shug ullangan. Onasi taqvodor, ʻ ʻ diyonatli, oqila ayol edi. Otasi vafot etgach, uning tarbiyasi volidasi zimmasiga tushgan. U 5-6 yoshidan islomiy ilmlarni, Muhammadning hadislarini o rganishga va yodlashga kirishadi. Taniqli muhaddislar — Doxiliy, Muhammad ʻ ibn Salom Poykandiy, Muhammad ibn Yusuf Poykandiy, Abdulloh ibn Muhammad Masnadiy va boshqalardan saboq olgan. Azaldan muhaddislar safarga chiqishdan oldin o z yurtidagi roviylardan birorta ham hadis qoldirmasdan yozib ʻ olgan bo lishi va shundan keyingina boshqa shahar yoki mamlakatga safarga ʻ otlanishi mumkin edi. Buxoriy 16 yoshga yetguncha, o z yurtidagi mashoyixlardan hadis eshitib, yozib ʻ olib, x

827-yil Madinaga boradi. Madinadagi mashhur ulamolardan Ibrohim ibn Munzir, Mutrif ibn Abdulloh, Ibrohim ibn Hamza va boshqalar bilan muloqotda bo lib, ulardan hadislar bo yicha saboq oladi. Bu ʻ ʻ vaqtda Rasulullohning sahobalari, sahobalarning izdoshlari turli mamlakatga tarqab ketgan edilar. Shunday sharoitda Muhammadning hadislarini to plash turli shahar va mamlakatlarga ʻ borishni taqozo qilar edi. Bir necha tarixchilarning ta kidlashicha, Imom Buxoriy Hijoz, ʼ Makka, Madina, Toif, Jiddaga qilgan safarlari 6 yil davom etgan. So ng Basra, Kufa va Bag dodga safar qiladi. Shom va Misrga ʻ ʻ o tadi. Bundan tashqari Xuroson, Marv, Balx, Hirot, Nishopur, Ray, ʻ Jibol kabi shaharlarda bo lib, bu shaharlardagi olimlardan saboq ʻ oldi va hadislar to pladi ʻ

Buxoriyning asarlari orasida eng mashhur bo lgani "Al-jome ʻ ʼ as-Sahih"dir. Undan tashqari tarixiy voqealar va shaxslarni chuqur tahlil qiladigan, hadis ilmining asoslaridan bo lgan ʻ ilmlarga oid bir qator o ta ahamiyatli kitoblar yozdi. Imom ʻ Buxoriyning ilmiy ahamiyati yuksak bo lgan bir nechta asarlar ʻ tasnif qildi: „Al-jome as-sahih“, „Al-adab al-mufrad“, „At-tarix ʼ al-kabir“, „At-tarix as-sag ir“, „At-tarix al-avsat“, „At-tafsir al- ʻ kabir“ „Birrul volidayn“, „Asmo as-sahoba“, „Kunyalar“ va boshqalar. Ular orasidagi „Al-jome as-sahih“ asari islom ʼ olamida Qur’ondan keyingi eng muhim manba sifatida e zozlanuvchi manba hisoblanadi. ʼ

Imom Buxoriyning hadislar to plash borasidagi qo ygan shartlari ʻ ʻ boshqa muhaddislarning shartlaridan ko ra aniqroq bo lgani sababli ʻ ʻ „Al-jome as-sahih“ asari „Eng ishonchli hadislar to plagan“ nomiga ʼ ʻ sazovor bo lgan. Muhaddislar hadislarning roviylarini o zaro ʻ ʻ uchrashganlari ehtimoli mavjud bo lsa shunga kifoyalanishgan, ammo ʻ Imom Buxoriy eshitgan hadislarining roviylari o zaro uchrashganini ʻ alohida ko rgan guvohning e tirofini ham shart qilib qo ygan. Bunday ʻ ʼ ʻ shart boshqa muhaddislarda uchramaydi. Hofiz ibn Xajar al- Asqaloniyning hisobiga ko ra „Al-jome as-sahih“dagi hadislarning ʻ ʼ soni 7397 tani tashkil etadi. Bular orasida takrorsizlari 2602 tani tashkil qiladi. Izohlar, roviylarning ixtilofi va ilovalarni qo shilsa, ʻ kitobda keltirilgan hadislar soni 9082 tag

NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSTETI PROFESSIONAL TA’LIM FAKULTETI TEXNALOGIK TA’LIM YO’NALISHI TALABASI BARATOVA FAZILATANING DINSHUNOSLIK FANIDAN TAYYORLAGAN MUSTAQIL ISHI

Купить

Похожие документы
Ma’naviy hayotdagi o‘zgarishlar, madaniy taraqqiyot muammolari
Zardushtiylik dini ta’limoti
Islom dini qadriyatlari
Islom dini paydo bo'lgan ijtimoiy-iqtisodiy shart-sharoitlar. Muhammad payg'ambar hayotlari
Diniy ekstrimizm mazmuni va paydo bo’lish omillari

Информация о документе

Продавец

Sunna. Hadis turlari. Muhaddislar. Al jome as-sahih

Похожие документы