Suyuqliklarda elektr toki 8 - sinf - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	1.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	06 Сентябрь 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Suyuqliklarda elektr toki 8 - sinf

Купить

8-sinf fizika darsligi asosida 41-mavzu:Suyuqliklarda elektr toki

Oldingi paragrafdan siz metallarda elektr tokini erkin elektronlar hosil qilishini bilib oldingiz. Endi suyuqliklarda elektr tokini qanday zarralar hosil qilishi bilan tanishamiz,

Ionli bog'lanish Kimyo darslarida ba'zi moddalarning atom va molekulalari orasidagi ion bog'lanish bilan tanishgansiz. Masalan, ion bog'lanishga misol qilib osh tuzi natriy xlorid (NaCl)ni keltirish mumkin. Natriy atomida 11 ta elektron bo'lib, ulardan 1 tasi tashqi elektron qobiqda bo'ladi. Xlor atomida esa 17 ta elektron bo'lib, ulardan 7 tasi tashqi elektron qobiqda bo'ladi (106-rasm).

Kimyoviy elementlar davriy sistemasidagi bar-cha elementlarning alohida olingan atomi elektr jihatdan neytraldir. Chunki, atom yadrosidagi musbat zaryadli protonlar soni qancha bo'lsa, yadro atrofida aylanib yurgan manfiy zaryadli elektronlar soni ham shuncha bo'ladi. Shuaga ko'ra Na va CI atomlari alohida olinganda elektr neytraldir.

Xlor atomining tashqi elektron qobig'i to'lishi uchun 1 ta elektron yetishmaydi. Shu sababli xlor va natriy atomlari bir- biriga yaqinlashganda elektronlar almashishi yuz beradi. Xlor atomi natriy atomining tashqi elektron qobig'idan 1 ta elektronni tortib oladi. Natijada xlor atomi manfiy zaryadli xlor ioniga (CI), natriy atomi esa 1 ta elektronini yo'qotib musbat zaryadli natriy ioniga (Na + ) aylanib qoladi:

Iurli ishoraga ega bo'lgan natriy va xlor ionlari bir-biri bilan tortishib, NaCl kristall panjarasini hosil qiladi (107-rasm).

Ionlar orasida Kulon kuchi tufayli vujudga keladigan kimyoviy bog'lanish ionli bog'lanish deb ataladi. Elektrolitlar Ba'zi suyuqliklar elektr tokini o'tkazishi, boshqalari esa o'tkazmasligi mumkin. Suyuqliklaming elektr tokini o'tkazishi yoki o'tkazmasligini 108-rasmda tasvirlangan oddiy tajriba yordamida aniqlash mumkin.

Bu tajriba qurilmasi tok manbai , elektr lampochka , shisha idish va unga tushirilgan ikkita ko ' mir sterjen - elektrodlar va kalitdan iborat . Elektr manbaining musbat qutbiga ulangan elektrod anod, manfiy qutbiga ulangan clcktrod esa katod deb ataladi. Elektrodli shisha idishga distillangan suv sola-miz va kalitni ulaymiz. Bunda lampochka yon-maydi. Demak, distillangan suv elektr tokini o'tkazmaydi (108-rasm).

Kalitni uzamiz va idishdagi suvga osh tuzi ( NaCl ) ni solib , natriy xlorid eritmasiai hosil qilamiz . So ' ngra kalitni ulasak , lampochka yonganini ko ' ramiz , Demak , natriy xlorid eritmasi elektr tokini o ' tkazar ekan . Bunga sabab nima ? Osh tuzi suvga solinganda , qutblangan suv molekulalari natriy xloridning kristall panjara tugunlarida joylashgan Na + va Cl ~ ionlarini o ' ziga tortadi .

Nati jada NaCl kristall panjarasi yemirilib , suvda tar - tibsiz erkin harakat qiluvchi Na + va CI ionlari hosil bo ' ladi . Kalit ulanganda Na + ionlari katod tomon, CI ionlari esa anod tomon harakatlanadi (109-rasm). Natijada zanjirdan tok o'ta boshlaydi. Demak, suyuq eritmalarda elektr tokini musbat va manfiy zaryadlangan ionlar hosil qiladi.

Eritmalarda moddalarning musbat va manfiy ionlarga ajralish jarayoni elektrolitik dissotsiatsiya deyiladi. Shunday moddalar ham borki, qattiq holatda elektr tokini o'tkazmaydi, lekin ularni suyuqlikda eritganda yoki issiqlik ta'sirida suyuqlantirilganda elektr tokini o'tkazadi.

Suyuqliklarda ionlarga ajraladigan va shu sababli elektr tokini o'tkazadigan eritmalarga elektrolitlar deyiladi. Elektrolitda ionlar qancha ko'p bo'lsa, u elektr tokini shuncha yaxshi o'tka zadi. NaCl suvda eriganida u Na + va CI ionlariga ajraladi. Natriy xloridning suvdagj eritmasi tokni yaxshi o'tkazuvchi elektrolit hisoblanadi. Shuningdek, boshqa tuzlar, ishqorlar va kislotalarning suvdagi eritmasi ham elektrolitlardir.

1. Ion nima? Uning atomdan farqi nimadan iborat? 2. Ion bog'lanish deb nimaga aytiladi? Uni natriy xlorid misolida tushun- tiring. 3. Elektrolit nima? Qanday qilib elektrolit hosil qilinadi? 4. Elektrolitlarda elektr tokini qanday zarralar hosil qiladi? 5. Elektrolit orqali tok o'tganda ko'chishi mumkin bo'lgan eng kichik zaryad qiymati nimaga teng?

Elektrolitni hosil qilish va undan elcktr tokining o'tishini kuzatish, Kerakli asboblar: galvanik element, stakan, 2 ta metall mix, lampochka, osh tuzi, shakar, limon va ulovchi simlar. Stakanga ikkita mix elektrodni tushiramiz. Rasmda keltirilgandek elektr zanjirini yig'amiz. Stakanga toza suv solib, lampochka yonmaganligini ko'ramiz. Agar suvga ozgina tuz solinsa, zanjirda elektr toki yuzaga kelib, lampochka yonadi. Toza suvga shakar solib tajribani qayta takrorlang. Shuningdek, toza suvga limon suvini solib tajribani kuzating. Kuzatilgan jarayon asosida xulosa yozing.

Купить