Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.8MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет История

Продавец

Bohodir Jalolov

Temur tuzuklari

Купить
Темур тузуклари • Буюк аллома, мутафаккирларимизнинг илмий- ижодий меросини урганиш хакида уларнинг маънавий хамда моддий маданиятимизга кушган салмокли хиссалари хакида хам батафсил фикр юритдик. Ал-Фаргоний, Ал-Форобий, Ал-Беруний, Ибн-Сино, Ал-Хоразимий ва бошка унлаб олиму фузалоларимизнинг илмий меъросига бир назар ташлаб уларнинг сиёсий ижтимоий, иктисодий, маънавий, гоявий тамойилларидаги асосий карашларини аниклашга харакат килдик. www.arxiv.uz www.arxiv.uz • Марказий Осиё Уйгониш даврининг энг етуклик боскичи деб таърифланган иккинчи давр тарихий вокеаликнинг асл куринишида намоён булган. Бу даврда илмий манбааларда кайд этилишича "Темур ва темуризодалар даври маданияти" деб эътироф этилади. Бу давр илмий нуктаи назардан жуда кенг маънони англатиб унинг тафсилотида, авваламбор буюм аллома, саркарда, давлат ва жамоат арбоби Сохибкирон Амир Темур хамда шу давр маданиятининг ривожига салмокли мазмун ва ахамият касб этган темурийзодалар: Мирзо Улугбек, Хусайин Бойкаро, Захриддин Бобур шу билан бирга уша даврда яшаб ижод этган буюк алломалар Жомий, Навоий, Бехзод, тарихнавис, меъмор, хамда мусика ижодиётининг етук санъаткорлари, халк хунармандчилигининг мохир усталари яшаб ижод этиб келдилар. Уз салтанатини миллий маънавият асос • у бир катор юртлар ва мамлакатларга мустамлакачилик зулимида озод булишда ёрдам берди. Уша даврнинг подшохларидан хисобланган Боязид Илдиримни (1389 - 1402) тор - мор келтириб, усмонли туркларнинг зулмига тушиб колган Болкон ярим оролидаги халклар ва мамлакатларга озодлик багишлади. Олтин Урда хони Тухтамишни икки марта тор - мор (1391 - 1395) келтириб, Урусиянинг мугиллар хукмронлигидан кутилишларини уч юз йилга тезлаштирди. Учинчидан, Туркистон замини хунармандчилик, илм - фан ва маданияти ривожланган илгор мамлакатга айланди. Сохибкироннинг саъй - харакати билан обод этилган шахарлар, касабалар, кишлоклар шу билан бирга Шахрисабз, Бухоро, Ясси (Туркистон) шахарларда кад кутарган иморатлар, "Темур ва темурийлар давлати", "Темурий маданияти", "Улугбек ва Самарканд& • Биз бугун халкимизнинг ардокли фарзанди, йирик саркарда ва давлат арбоби сохибкирон Амир Темурнинг номини ёдга олиб, унга нисбатан узимизнинг чексиз хурмат ва эхтиромимизни яна бир карра изхор этмокдамиз. Дархакикат, "Миллат дардига дармон булмок"ни, эл корига ярамокни хаётининг асосий мазмуни деб билган бу зотни хар канча улугласак арзийди. Истиклол шарофати билан Амир Темурнинг табаррук номи кайта тикланди, унинг сиймоси тарих дарсликларидан узининг муносиб урнини www.arxiv.uz • Сохибкироннинг хаёти ва фаолиятини тахлил этишдан келиб чикадиган биринчи хулоса шундан иборатки, уша тарихий шароитда Амир Темурдек буюк зотнинг майдонга чикиши мутлако тасодифий хол эмас эди. Биз биламиз унинг болалик ва усмирлик йиллари Турон улкаси мугул боскинчилари томонидан топталган, халк эса истилочилар зулми остида хурланган бир даврга тугри келди. Ана шундай огир шароитда халкнинг дардига малхам була оладиган, юртни тараккиёт ва равнак сари бошлайдиган арбобнинг сиёсий сахнага чикиши тарихий зарурат эди. Бу машаккатли юкни уз елкасига олган шахс Амир Темур булди. www.arxiv.uz • Сохибкирон уз олдига куйган биринчи вазифани, яъни Мовароуннахрда марказлашган давлат тузиш вазифасини шараф билан уддалади. Ажнабий боскинчиланинг зулмидан, узаро феодал урушлардан, тартибсизлик ва бошбошокликдан жони халкумига келган халк оммаси Амир Темурни куллаб-куватлади. Дархакикат, купчилик уни куллаб-куватламаганда, халк чеккада томошабин булиб турганда Сохибкирон бу тарихий миссияни уддалаши амри махол эди. www.arxiv.uz • Ажнабий боскинчиларни Мовароуннахрдан кувиб, ягона давлат барпо этгандан сунг Амир Темур учун навбатдаги асосий максад мамлакат хавфсизлигини таъминлаш булиб колди. Сохибкирон Мугулистон, Олтин Урда, Элхонийлар давлатининг Мовароуннахрга хужумининг олдини олиши, эл-юрт осойишталигини таъминлаши зарур эди. Бу максадни руёбга чикариш учун у дастлаб тинч, дипломатик воситаларни ишга солди. www.arxiv.uz • "Темур тузуклари"да куйидаги ёзувларга уз эътиборимизни каратамиз: "Давлат ишларининг туккиз улушини кенгаш, тадбир ва машварат билан, бир улушини килич кучи билан амалга оширдим". Дархакикат, Амир Темур Олтин урда хукмдори Тухтамишни куллаб-куватлаб, унга хар томонлама ёрдам берганлиги тарихдан бизга яхши маълумдир. Шу аснода Сохибкирон Олтин Урда билан яхши муносабатлар урнатиб, тинч-тотув яшаш истаги борлигини намоён килган эканлар. Лекин Тухтамишхон курнамаклик килиб, Мовароуннахрга харбий юришлар килганидан сунг Амир Темур у билан урушишга мажбур булди ва Олтин Урдага кахшаткич зарба берди. Сохибкиронинг кушни давлатларга килган бошка юришлари хам биринчи навбатда уларнинг кучайиб кетишига йул куймаслик ва Урта Осиёга булажак хужумларни олдини олиш билан боглик эди • Амир Темур хаёти ва фаолиятини эътиборли жихатларидан бири унинг илм-фан ва маданиятни севиши, унга хомийлик килиб, ривож топишига катта хисса кушганлигидир. Амир Темур ва темурийлар даври узбек халки хамда Якин ва Урта Шаркнинг бошка халклари мусика санъатининг ривожланиши тарихида айникса мухим даврдир. "Темур тузиклари"ни урганиб чикиш борасида шу маълумотларга эга буламизки Амир Темур ва темурийлар даври - узбек халки хамда Якин ва Урта Шаркнинг бошка халклари мусика санъатининг ривожланиши тарихида айникса мухим давр эканлигига ижобат киламиз. Уша даврларда халк мусикаси ва харбий маросимлар мусикаси, мумтоз маком санъати, мусикий фольклор кетма – кет ривожланиб борган. Мусикий атрибутлар шон – шавкат ва мардлик тимсоли булиб колган эди. "Мен шундай буй • Амир Темур яна шундай дейди: "Мен ун икки амирдан хар бирига биттадан байрок ва биттадан ногора, кичик туг ва чотуг, мингбошига бир туг ва ногора, юзбоши ва унбошига биттадан катта ногора, аймокларнинг амирларига биттадан бургу (сурнай) турт бегларбегининг хар бирига биттадан байрок, ногора, чортуг ва бургу беришларини буюрдим". Шундай килиб, халкнинг мусика асбоблари конуний равишда хукмдорларнинг ижтимоий мавкейи тимсоли сифатида тан олинган эди. Амир Темур давридаги бой маънавий мухит мусика санъатининг асосий йуналишлари: чолгучилик ва ижрочилик, бастакорлар ижоди, шунингдек, мусика хакидаги фаннинг ривожланишига кенг имкон берди. Мусикачиларни касбга ургатиш буйича санъатнинг бошка турларида хам кабул килинган "устоз–шогирд" тизими мукаммал ишлаб турард • Урта аср шахарлари санъатига кура, кишилар уз хунарига кура турли дахаларда истикомат килардилар. Бу мусика санъати арбобларига хам тегишли булиб, улар "кушикчилар кучаси" "мусикачилар дахаси", "бастакорлар махалласи" кабиларда яшаганлар. Уз ишининг йирик усталари узларининг ижодий мактабларини барпо этишган. Темурийлар даврида яшаб утган мусика билимдонларидан бири Абдурахмон Жомий эди. У "Рисола- и-мусикий" ва бошка катор машхур асарлар муаллифидир. Жомийнинг рисоласи мухим назарий ахамиятга эгадир. У икки кисмдан: "Илми-таълиф" (Композиция фани) ва "Илми ико" (Маком фани)дан иборат. Жомий, шунингдек, мусиканинг келиб чикиши тугрисида, "мусика" сузининг келиб чикиши тугрисида, шу санъат турининг вазифалари тугр • Катор холларда Жомий утмишдаги мусикий таржибага, Абу Наср Фаробий номига таянади. У 20 дан ортик усулларни таърифлайди ва уларни яратишда чегара йуклигини, истаган киши уз усулини яратиши мумкинлигини таъкидлайди. "Рисолаи-мусикий" бошка асарлардан шуниси билан ажралиб турадики, унда ижрочилар ва бастакорларнинг узига хослиги юкори бахоланади. Тез ривожланиб бораётган мусикий амалиёт, ижодий жараён буюк мусика арбобларининг пайдо булишига олиб келади. Уларнинг ичида энг нуфузлиси - Хужа Абдулкодир Марогий булган (1340-1435). Амир Темур бу мусикачининг гайриоддий мусикий кобилиятлари хакида эшитиб колиб, уни Богдоддан Самаркандга кучириб олиб келди. Бу ерда Марогий ижрочилик ва бастакорлик фаолияти билан шугулланган www.arxiv.uz • Марогий бастакор сифатида 200дан ортик асарлар, шу жумладан, куп кисмли асарлар ва усуллар: "Зарб-ал- фатх","Чахор зарб"ни яратади, шунингдек, "Таснифи-Хужа Абдулкодир", "Амали-тарона", "Амали-бустон", "Амали- гулистон", "Амали-харистон", каби макомларга янги булимлар киритди. Афсуски, бизгача бу асарларнинг факат номларигина етиб келган, холос. Абдулкодир Марогийнинг "Гина ва алхон", "Макосид-ал- алхон", "Жавоме ал-алхон", "Канз ал-алхон" ва "Шарх-ал- адвор" каби мусикий назарий асарлари яхши маълум. Бу асарлар XIII-XV асрлар мусикий санъатини урганишда, шунингдек, Марказий Осиё халклари мусика атамаларини аниклашда катта ахамиятга эгадир. Узидан олдин утган мусикашунослардан фаркли ра www.arxiv.uz • Мусика Алишер Навоийнинг хаёти, фаолияти ва ижодида алохида урин тутади. Унинг тахаллуси хам "наво" мусикий атамасига якин. Навоий "Мажолисун-нафоис" асарида узининг мусика ургатувчиси - машхур бастакор Хужа Юсуф Бурхонни эхтиром билан тилга олади: У барча суфийларнинг боши эди.. у мусика санъатини яхши билар эди, мен бу борада унинг шогирдиман. Купинча у уз шеърларига куй басталар эди. Навоий Хужа Юсуф Бурхоннинг маком санъатига хам алокадор эканлигини маълум килган. Ажойиб мусикий таълим олган ва уз вактида мусикий асарлар яратган Алишер Навоий узининг "Сабъаи сайёр" достонида у мусика санъати буйича мураббийсини устозлар устози мартабасига кутаради: • Санъатим анда соз чолмок иши, Билмайин мен киби ишимни киши. Илми адвору фанни мусикий, Мендин ул илм • Навоий бутун умри давомида мусика санъати вакиллари орасида яшаган. Уларнинг орасида амакиси Мухаммад, кушикчилардан Мавлоно Айний, Хофиз Козок, чолгучилардан Хужа Камолиддин Удий, Али Кармал, Хужа Абдулло Садр, мусика ва маком тугрисидаги асарлар муалифларидан Жомий, Биноий, Мавлоно Салимий ва Мавлоно Риёзилар бор эди. "Мажолис-ун-нафоис"да Алишер Навоий уларнинг хар бирини, шунингдек, Амир Темур ва Темурийлар даври мусика санъати бошка купгина арбобларини кенг тавсифлайди, алохида мусика асарларининг таърифини келтиради. Амир Темур, Шохрух ва яна йигирмата темурийларнинг образларини яратар экан, Навоий уларнинг хар бирининг албатта саънатга ва фанга берилганлигини тахкидлайди. Масалан, Бойсунгур Мирзони (Шохрухнинг учунчи углини) таърифлашда у шундай ёзади: "Унинг ис • "Бобурнома" асарида Навоийнинг мусикий ижодга булган бевосита муносабати хакида маълумотлар берилган. У "накши"лар (вокал-чолгу асарлари) ва "пешрав"лар (чолгу композициялари) яратган. Бундай ижодий фаолият - мураккаб мусикий асрларига мурожаат килинганда кам учрайдиган хол. Давриш Али Чангий шуни маълум киладимки, уша даврда унга маълум булган усуллардан баъзилари Улугбекка, 12 таси Хусаин Бойкарога, 7 таси Алишер Навоийга тегишли булган экан. Шунинг учун, XV асрнинг охири ва XVI асрнинг бошларига мансуб булган, "Хамса" сахналари акс эттирилган китоб миниатюраларида энг куп мусика чолгу асбоблари: сато, гижжак, чанг, уд, най, доира, танбур акс эттирилган. www.arxiv.uz • Навоий шеърлари мусикий атамалар билан (туз, кургуз, тут, эт, кил каби), Амир Темур ва темурийлар давридаги мусикий жанрлар номлари билан (пешрав, савт, нагма, накш, кушик, суруд, чангу каби) ва мусикий ясама сузлар билан (наво, навосоз, навобахш, навогар, достоннавоз каби) сугорилган. Амир Темур ва Темурийлар даври чолгу асбобларнинг турли - туманлиги билан ажралиб туради. Масалан, торли чолгу асбобларидан булган уд (узи ясалган дарахт номидан олинган, Европада шундай асбоб "льюто", "лютня" деб аталган) мусикий назарияда интерваллар, тетра, пентахорлар ва товуш каторларини аниклаш учунгина эмас, балки яккахон ва гурух ижрожилиги амалиётида хам кулланилган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz • Бу даврда танбур бутун маком тизими ва маком ижрожилиги тизими - макомлар чолгу кисмининг яккахонлик интерпретацияси ва уларнинг вокал кисмига доира билан биргаликка жур булиш тизимининг таянчига айланди. Харбий маросимлар ва сарой маросимлари учун, оммавий - маиший маросимлар учун хизмат киладиган, амалий йуналишдаги чолгу ва вокал - чолгу гурухлари шакллана бошлади. Амир Темур мусикдан таралувчи хиссиётли кувватдан уринли фойдаланган. Замондошларининг айтишларича, Амир Темур тез - тез утказилиб турадиган тантаналарда кушикчи ва чолгучиларни диккат билан тинглар, янги мусикий асарга тегишлича бахо берар экан. Унга факат меросхурлари эмас, балки аъёнлар хам таклид килган эканлар. Амир Темурнинг баъзи кичик ахоли пунктларини ярим кечада, хамма ухлаган вактда би • Нограра, Карнай - Сурнай садолари. Амир Темурнинг мусикага булган иштиёки миниатюрада акс эттирилган, уларда харбий юришлардан лавхалар билан бир каторда турли чолгу асбоблари кузга ташланади. Амир Темур ва темурийлар саройларига кираверишда дарвозалар тепасида мухсус ногарахоналар курилиб, уларда сарой чолгучилари гурухи мусика чалар эди. Бу гурух рахбарини хукмдорнинг узи тайинлаб куяр, у асосан ногорачи ёки сурнайчи булар эди. Бундай гурухлар турли халк байрамлари ва тантаналарида иштирок этар эдилар. Али Яздийнинг "Зафарнома" асари кулёзмасида Жомий, Навоий, Бобур асарларига атаб чизилган миниатюраларда катта ва кичик чолгу гурухлари акс эттирилган. XIV - XV асрларнинг мусика маданияти хакида аник маълумотлар битилган турли манбаларда курсатилишича, у • Албатта, асрлар буйи мавжуд булиб келган бир ижодий туркумнинг бошкасига айланиши - мубораккаб жараён. XII - XIII асрларда шаклланган "Дувоздахмаком" айнан Амир Темур ва темурийлар даврида айникса бир текис амал килган. Бу хакда, кисман, Абдулкодир Марогий, Абдурахмон Жомий ва Зайналобиддин Хусайний каламига мансуб мусикий рисолалар гувохлик беради. XIV асрдан бошлаб "Шашмаком" туркуми кизгин шаклланиб боради. У "Дувоздахмаком"ни инкор килмайди, балки, аксинча, унинг баъзи макомларини уз таркибига олади. "Дувоздахмаком" аввало Якин Шарк ва Урта Шарк маданиятига хос булган. Амир Темур ва Темурийлар даврида миллий хусусиятларига эга булган алохида туркум асарлар ундан ажралиб чикди. Дастлабки туркумга нисбатан улар конструктив - композицион ва • Уз навбатида бу туркумларнинг хар бири уз ичида дастлабки манбанинг миллий талкиларини келтириб чикаради. Масалан, узбек макомлари ичида Хоразм макомлари, Фаргона - Тошкент макомлари туркуми ва бир катор чолгу куйлари шаклланган. Мусикий ижодиёт ва ижрочилик санъати барк уриб ривожланган Амир Темур ва Темурийлар даври авлодларга мусика хакида катор ноёб рисолларни колдирди. Масалан, Зайналобиддин Хусайнийнинг форс тилида Навоийга атаб ёзилган "Конун - и - илмий ва амал - и - мусикий" асарини олайлик. Бу асар шуниси билан эътиборга лойикки, муаллиф узбек айёллари орасида айникса урф булган чолгу асбоби - дуторнинг тулик илмий таърифини келтиради. www.arxiv.uz • Уша даврининг йирик олими ва чолгучиси Нажмиддин Кавкабий (1480 - 1535) узидан иккита йирик асар колдирган. Бу - "Рисола - и - мусикий" ва "Рисола - и дал баёни Дувоздахмаком" асарларидир. Кавкабий оханглар классификацияси сохасида, шунингдек, мусика хакидаги фаннинг мураккаб масалаларини шеър шаклда бериш сохасида биринчи булган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz • XVI асрнинг охири - XVII асрнинг бошларида яшаб ижод килган машхур муаллиф Давриш Али Чайгийнинг купинча "Рисола - и мусикий" деб аталадиган "Тухфат - ус - сурур" асари Темурийлар даврининг нуфузли манбалари сирасига мансубдир. Бу рисола ун икки асрдан ортикрок даврни уз ичига олади ва купгина бастакорлар, кушикчилар, чолгучи - мусикачилар ва уларнинг хомийлари хакида, жумладан, Амир Темур ва Абдулкодир Марогий уртасидаги муносабатлар хакидаги хикоя жуда кизикарли: Марогий Куръонни яхши кироат билан укий олгани учун катл килинишдан кутулиб колган экан. Ёки Амир Темурнинг икки набираси - Бойсунгур Мирзо ва Иброхим Мирзо уртасида уша замоннинг машхур чолгучиси ва бастакори Хужа Юсуф Андижоний туфайли келиб чиккан нифок тафсилотлари хам жуда кизик. www.arxiv.uz • Шундай килиб, Амир Темур ва темурийлар даврида барча ижтимоий катламларда маънавиятнинг гуллаб - яшнаши маком санъати ва бастакорлар ижодининг ривожланиши, ижрочиларни тайёрлаш тизимининг мустахкамланиши, мусика фани сохасида йирик рисолалар яратилиши учун асос булди. Амир Темур давлат рахбари сифатида уз салтанатида конун устиворлигини таъминлашни асосий вазифа деб билган. Унинг "Рости-русти", яни "Куч-адолатдадир" деган шиори хеч качон уз ахамиятининг йукотмайди, деб уйлаймиз. Амир Темур амалдорлардан мехнаткаш халкка жабр-зулм килмасликни, солик йигувчилардан уз лавозимини суистеъмол килмасликни катъий талаб килган. Сохибкирон бу талабларни бажармаган шахсларни каттик жазолаган Шунинг учун уз васиятномасида "Подшохлик даврида кучлиларнинг ожизларг • Хозирги кунимизда сохибкирон Амур Темурнинг хаёти хамда унинг одоб - ахлок, эътикод, таълим - тарбиядаги сифатлари хакида тарихчиларимиздан ёзиб колдирилган манбааларни намуна сифатида мисол келтиришимиз мумкин. Бу тарихий асарлар ичида энг кузга курингани "Темур тузуклари" хамда Шарофиддин Али Яздийнинг "Зафарнома" сидир. Мустакиллик даври ёшларининг бобокалонимиз Амир Темур хаёти ва давлат бошкарувидаги угитлари хамда тажрибаларини чукур урганиш узлигимизни англашга булган сафарбарликни бахш этади. Шу боисдан хам биз сохибкироннинг умуминсоний сифат ва фазилатларини профессор Ашраф Ахмад томонидан Темурнинг узи амал килган ун бир юксак сифати таърифига каратамиз. www.arxiv.uz • 1-сифат: "Мен сифатларимнинг энг аввалги деб бегаразликни тушундим. Хаммага хам бир хил жиддий ва одил карадим, бойни камбагалдан устун куймадим". 2-сифат: "Исломга каъий риоя килдим ва Оллох Таолонинг амри билан улугланган шахсларга хурмат билан карадим". 3-сифат:"Мен камбагалларга куп хайри-эхсон килдим. Хар можаро ва муаммони диккат билан текширдим ва уни мумкин кадар тугри хал килишга бутун жахдимни сарф килдим". 4-сифат: "Халойикка рахм килдим, барчага наф еткурдим. Бундда бировга нохак озор етказмадим ва мендан ёрдам сураб келганларни кукрагидан итармадим. Куръондаги парвардигорнинг Оллохнинг амрига буйсуниш ва халкига шафкат килиш даркор, деган оятини узимга фарз килиб, укиб олдим ва умр буйи барча юмушларимда унга амал • 6-сифат:"Барча сузларимда доимо хакикатгуйликка амал килдим. Бу дунё ва у дунё хакидаги эшитганларимдаги хакикатни ёлгондан ажрата билдим." 7-сифат: "Мен хар кимгаки ваъда берсам, унга вафо килдим. Харгиз ваъдага хилоф иш килмадим. Мен доимо ваъдаларимни аник бажарсам, шундагина одил булишимни ва кимсага жабр етказмаслигимни англадим". 8-сифат: "Доимо узимни Оллохнинг ердаги мулкининг посбони деб билдим ва парвардигорнинг ёки унинг ноибларининг изнисиз уни сарф этмадим. Тангрининг иродасисиз унинг бандаларининг хеч бирига зарар етказмадим. Олий мартабадагиларга хам, фукарога хам бирдек хайрия килишга интилдим. Мен хеч качон бировнинг мулкига эга булишга интилмадим ва шунингдек хеч качон купрок бойлик орттиришга харакат килмадим. Бу борада Амир • Куриб турибсизки хурматли талаба, бобокалонимизнинг хар бир харакати бизлар учун одоб-ахлокка доир булган дастурамалдир. Унинг хар бир угитларининг туб негизида умуминсоний кадриятлар, хаётий панду насихатлар ётади. Албатта сохибкироннинг фаолиятида унинг маънавий-ахлокий фазилатлари шаклланиши маълум тадрижий жараёнларни уз бошидан кечирганлигини эътироф этишга тугри келади. У "етти ёшигача ва умр буйи ёру дустларининг хаммасини катта мансабларга кутарди… бутун дунёдаги разил жинояткорларнинг ёстигини куритишни узига ният килиб куйди" (М. Абдуллаев - Маънавият ва маданият тарихи. Фаргона, 1998 йил, 85 бет). www.arxiv.uz • Шавкатли Темурнинг бу фазилатлари уз-узидан вужудга келгани йук албатта. Унинг пиру устозлари Хожа Шамсиддин Кулол, Сайид Амир Кулол, Мавлоно Абу Бакр Таёбодий, Мир Сайид Борака кабилар инсоний фазилатларни таркиб топтиришда Темурнинг бутун хаётий фаолиятида фавкулодда ахамият касб этиб келдилар. Шунга кура сохибкирон уз устозларига, муршидларига хамиша садокатли булган, уларнинг маслахатлари ва курсатмалари асосида маънавий комилликка эриша борган, уларнинг хикматларини илохий эътикод даражасига кутарган. Тарихчиларнинг бахолашларига кура " Унинг шухрат козониши ва (Оллохдан) нажот топишининг сабаби шундадир". Давлатни тараккий эттиришда илм - фаннинг урни бекиёслигини Амир Темур тугри тушунган. Шарафуддин Али Яздийнинг "Зафарнома"сида кайд этилишича, олиму фузалол • Темур томонидан яратилган жаннатмакон богларнинг 12 тасини шахсий узининг назоратида барпо эттирган. Меъморчилик сохасидаги хашаматли бинолар, масжиду жомийлар, мадрасаю саройлар, хаммом, макбаралар, халк хунармандлари учун махсус тайинланган махаллалар, кези келганда шуни хам билишимиз керакки, Темур чет эллардан Самаркандга 150000 дан зиёд кулоллар, заргарлар, тукувчилар, меъморлар, тош йунувчилар, ук-ёй усталари, куролсозлар, аргамчи эшувчилар ва бошка касб эгаларини олдириб келган, халол мехнат килган улугларини уз вактида рагбатлантириб борган экан. www.arxiv.uz www.arxiv.uz
Купить
  • Похожие документы

  • Xiva shahri tarixi manbalarda aks etishi
  • Xitoy Xalq Respublikasining 1980–2020-yillardagi iqtisodiy rivojlanishi. «Xitoy sotsializmi»
  • Rossiya imperiyasining o`lkamizdagi mustamlakachilik siyosati va o`lkani o`rganish masalasi
  • Qadimgi Ossuriya davlati
  • Misrda Muhammad Ali islohotlari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha