Tohiriylar davlati boshqaruv - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Ноябрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Tohiriylar davlati boshqaruv

Купить

TOHIRIYLAR DAVLATI BOSHQARUVI

 1)SULOLAGA ASOS SOLINISHI  2) TOHIR IBN HUSAYN ISLOHOTLARI  3) ABDULLOH ISLOHOTLARI REJA:

 1) A. Sagdullaev “O’zbekiston tarixi” I kitob, “Donishmand ziyosi”nashri, 2021-yil  2) Azamat Ziyo “O’zbek davlatchiligi tarixi” “Sharq” nashri, 2001-yil  3) Bahodir Eshov “o’zbek davlatchiligi va boshqaruvi tarixi” Toshkent, 2012-yil  4) B. Eshov, A.Odilov ”O’zbekiston tarixi” I jild, toshkent, 2014-yil FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

• Tohiriylarning ajdodlari Hirot viloyatidagi Busheng shahriga egalik qilganlar. Bu sulolaning asoschisi Busheng hukmdori Tohir ibn Husayn edi. Keyinchalik xalifa boʻlgan Maʼmun Xuroson hokimi boʻlganida Tohir oʻz saroyida katta obroʻ-eʼtibor qozonadi. • 811 yilda ikki aka-uka Xorun ar-Rashidning merosxo'rlari - Amin va Ma'munning xalifalik hokimiyati uchun bo'lgan urushida Tohir Ma'mun qo'shinlariga boshchilik qildi. 813-yilda u Bag‘dodni egallab, Ma’munning xalifa taxtiga ko‘tarilishiga faol hissa qo‘shdi.. • Keyin bir muddat xalifaning barcha harbiy kuchlariga boshliq bo‘lib, 821 yilda Xurosonga hokim etib tayinlanadiSULOLANING KELIB CHIQISHI

 Sharqiy Eronda hukmronlik qilgan sulolasi. Tohiriylarning ajdodi Rustam qahramon avlodi hisoblangan Roziq oʻsha yili islomni qabul qilgan. 7- asr oxirida arab qabilasi Xuzaa tarkibiga qoʻshildi. Roziqning oʻgʻli Musab va Musabning oʻgʻli Husayn (vaf. 814) Hirot viloyatidagi Busheng shahriga egalik qilgan. Xorun ar-Rashid Al-Ma’mun va Amin o‘g‘illari o‘rtasidagi hokimiyat uchun kurashda Husaynning o‘g‘li Tohir Ma’munga yordam berdi. Maʼmun (811- 833) xalifa boʻlgach, Tohirni Xurosonga hokim etib tayinlaydi. Sulolaning boshqa vakillari xalifaga xizmat qila boshladilar va yuqori lavozimlarga tayinlandilar. DAVLATNING TASHKIL TOPISHI

Tohir Ibn Husayn-sulola asoschisi Tohir mustaqil hukmdor sifatida Xuroson va Markaziy Osiyo mintaqalarini boshqargan. 822 yilda u hatto juma xutbasida xalifaning nomini tilga olmaslikni buyurgan, bu Bag'dod bilan uzilishga teng edi. Oradan ko‘p o‘tmay, Tohir vafot etdi. U xalifaning malaylari tomonidan zaharlangan deb taxmin qilinadi. Tohirning yaqqol ayirmachilik moyilli giga qaramay, xalifa Ma’mun o‘z o‘g‘li Talhani (822-828) Xuroson hokimi etib tasdiqladi Tohirning yana bir oʻgʻli Abdulloh (830-844) oʻzini xalifalikka tobe hisoblamay, Xuro sonni butunlay musta qilbosh qargan. Uning davrida Nishopur Tohi riylar qarorgohiga aylandi .Xalifa Mutasim (833-842) Abdullohni yomon ko‘rardi, lekin uni bo‘ysundira olmadi. Abdullohni zaharlashga urinishlar ham muvaffa qiyatsizlikka uchradi.02 1

TOHIR IBN HUSAYN (821-822) KUMUSH DIRHAMI (2,9 gramm)

 Tohiriylar qattiq hukumat tashkil etish, qishloq xoʻjaligini tartibga solish uchun qatʼiy choralar koʻrdilar. Ular suvdan foydalanishni yaxshilash bo‘yicha tadbirlar olib bordilar, yangi kanallar qurdilar. Abdullohning ko'rsatmasi bilan mamlakatning yirik huquqshunoslari sug'orish uchun suvdan foydalanish normalarini ishlab chiqdilar. Ularning mavzu bo‘yicha yozgan va taqdim etgan insholari ikki asr davomida suvdan foydalanish sohasidagi nizolarni hal etishda qo‘llanma bo‘lib xizmat qildi. TOHIRIYLAR BOSHQARUV SIYOSATI

 Tohir ibn Husaynning Abdullohga yozgan maktubi saqlanib qolgan. Bu yerda davlat boshqaruvi masalalari, sub'ektlar bilan munosabatlar, soliqqa tortish tamoyillari va hokazolar takomillashtiruvchi shaklda izohlanadi. Tohir o'g'liga o'z fuqarolarini na boylarni, na o'ziga yaqinlarni ulardan ozod qilmasdan, adolatli soliq solishni maslahat beradi. Bu “tashvish”ning asl zamini maktubda yaqqol ifodalangan: “Yodda tutingki, boylik ko‘payib, xazinada to‘planganda foyda keltirmaydi, aksincha, o‘sib boradi, ehtiyojlarga sarflanganda qo‘shiladi. sub'ektlarga, ularning to'lovlarini to'lash va ularni tashvishlardan ozod qilish; ko‘pchilikning farovonligiga shunday erishiladi, bu hukmdorlarga ziynat bo‘lib xizmat qiladi, davr farovonligiga shunday erishiladi… TOHIR IBN

 Tohir bu yerda o‘z tabaqasining manfaatlarini himoya qiluvchi vakil sifatida ish tutadi, biroq xalqni cheksiz ekspluatatsiya qilish foyda keltirmasligini, bu xalqni halokatga uchratishini va uning to‘lov qobiliyatiga putur yetkazishini tushunadi. U o'z sinfining manfaatlari nuqtai nazaridan "oqilona" ekspluatatsiyaga chaqiradi. Abdullaxon esa otasining o‘gitlarini ma’lum darajada amalga oshirdi.TOHIR IBN HUSAYN MAKTUBI

Tohiriylar islom dinini jadallik bilan oʻtqazdilar, markazlashtirish siyosati uchun musulmon ruhoniylaridan yordam topishga harakat qildilar. Talha Tohirid davrida zardushtiylik eng uzoq davom etgan Ustrushonda ham islom dini kirib keldi. 840-yilda Abdulloh sobiq Ustrushona afshini Haydar ustidan sud jarayonini tashkil etishga hissa qoʻshdi, u islom qabul qilingandan soʻng xalifa Mutasimning eng koʻzga koʻringan harbiy rahbarlaridan biriga aylandi .Sud jarayonida ma'lum bo'ldiki, Ustrushoniylar Islomni faqat rasmiy ravishda qabul qilgan, lekin aslida mahalliy dinga e'tiqod qilishda davom etgan. AHOLINI ISLOMLASHTRISH02 19 07 2209 05 24 12 05 1503 17 1D 0D

 Talha ibn Tohir davrida zardushtiylik eng uzoq davom etgan Ustrushonda ham islom dini kirib keldi. 840-yilda Abdullaxon sobiq Afshin Ustrushona Haydar ustidan sud jarayonini tashkil etishga hissa qoʻshdi, u islom qabul qilingandan soʻng xalifa Mutasimning eng koʻzga koʻringan harbiy rahbarlaridan biriga aylandi. Sud jarayonida ma'lum bo'ldiki, Ustrushoniylar Islomni faqat rasmiy ravishda qabul qilgan, lekin aslida mahalliy dinga e'tiqod qilishda davom etgan. AHOLINI ISLOMLASHTIRISH

Abdulloh imkon qadar yirik yer egalari va davlat amaldorlarining dehqonlarga nisbatan mahalliy joylarda hukm surayotgan o‘zboshimchalikni cheklashga harakat qildi. U maxsus buyruq chiqardi, bu dehqonlarning mavqeini biroz soddalashtirdi. "Xudo bizni ularning qo'llari bilan ovqatlantiradi, deydi Abdulloh ning buyrug'i, "bizni lablari bilan kutib oladi va bizni ularni xafa qilishdan qaytaradi". Albatta, Abdulloh dehqonlar manfaatini himoya qiladigan shaxs emas edi; u faqat yirik yer egalari va savdogarlarning manfaatlarini hisobga olgan. U dehqonlarni "ranjitmaslikni" talab qildi, chunki busiz davlat xazinasiga soliqlarning normal tushishi mumkin emas edi.ABDULLOHNING ICHKI SIYOSATI28 0714 09 0D14 19 13 03 18 36 0D 13 12 03 0A 1A 12 16 28 19 1605 1D09 13 19 03 36

TOHIR II ABDULLOH (844-863) FALS TANGASI

 Shuning uchun ham Tohiriylar shoirlarga, ayniqsa, shuubiylarga xayrixoh shoirlarga ularni ulug‘lash, ularni musulmonlardan oldingi Eron podshohlari va qahramonlari bilan solishtirishga ruxsat berganlar. Tohiriylar saroyida arab tili bilan bir qatorda fors tili ham keng tarqalgan. Marvda oʻrta fors tilidagi kitoblar saqlanadigan kutubxona boʻlgan.  Shuni tan olish kerakki, mahalliy madaniyatning yuksalishida Tohiriylar emas, balki ularning o‘rnini egallagan safforiylar katta rol o‘ynagan. MADANIYATGA E’TIBOR

MUHAMAD IBN TOHIR (862-873) FALS TANGASI

 Tohiriylar davrida aholining, ayniqsa, dehqonlarning ahvoli juda og‘ir bo‘lib qoldi. Dehqonlar yirik yer egalari tomonidan kuchaygan ekspluatatsiyaga uchragan va shu bilan birga davlatga katta soliqlar toʻlashga majbur boʻlgan. Buni hech bo'lmaganda 844 yilda yig'ilgan soliqlar miqdori nihoyatda katta - 48 million dirham bo'lganligi bilan hukm qilish mumkin. Seistondagi dehqonlar qoʻzgʻolonlari deyarli toʻxtamadi, DEHQONLAR AHVOLI

Купить