Tokli o‘tkazgichlarning o‘zaro ta’sir kuchi 11-sinf - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	734.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Февраль 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Tokli o‘tkazgichlarning o‘zaro ta’sir kuchi 11-sinf

Купить

11-sinf fizika darsligi asosida 5-mavzu:

Xuddi elektr zaryadlari kabi tokli o‘tkazgichlar orasida ham o‘zaro ta’sir kuchlari mavjud bo‘ladi.

Buni amalda kuzatish uchun ikki elastik o‘tkazgich olib, ularni vertikal holatda tayanchga mahkamlaymiz.

Agar o‘tkazgichlarning yuqori qismini sim orqali ulasak, o‘tkazgichlardan qarama-qarshi yo‘nalishda tok oqadi (1.13-a rasm).

Natijada o‘tkazgichlar bir- biridan itarilib, orasidagi masofa uzoqlashadi.

Agar o‘tkazgichlardan bir xil yo‘nalishda tok oqishini ta’minlasak, o‘tkazgichlar bir-biriga tortiladi (1.13-b rasm).

Amper qonunidan foydalanib, vakuumdagi cheksiz uzun parallel tokli o‘tkazgichlar orasida hosil bo‘ladigan o‘zaro ta’sir kuchining yo‘nalishi va son qiymatining kattaligini aniqlaylik.1D 12 13 17

Bir-biridan d masofada joylashgan, ikkita parallel o‘tkazgichlardan bir xil yo‘nalishda I 1 va I 2 tok o‘tayotgan bo‘lsin (1.14-rasm).

O‘tkazgichlardan o‘tayotgan I 1 va I 2 toklarning magnit maydon induksiya vektorining chiziqlari konsentrik aylanadan iborat bo‘ladi.

Agar I 1 tok pastdan yuqoriga oqayotgan bo‘lsa, ikkinchi o‘tkazgichda yotgan nuqtalarda B 1 vektor (parma qoidasiga binoan) bizdan kitob tekisligi tomon yo‘nalgan bo‘ladi va ular o‘zaro tik joylashgan.

Birinchi tokning magnit maydoni tomonidan ikkinchi tokka ko‘rsatiladigan F 2 ta’sir kuchi kattalik jihatdan, Amper qonuniga muvofiq quyidagiga teng bo‘ladi:

bunda: ∆l – ikkinchi o‘tkazgichning magnit maydonda joylashgan qismining uzunligi. Bu formulaga to‘g‘ri tokning magnit induksiyasi ifodasini qo‘ysak,

Demak, cheksiz uzun parallel tokli o‘tkazgichlarning birlik uzunligiga ta’sir qilayotgan o‘zaro ta’sir kuchi ulardan o‘tayotgan tok kuchlarining ko‘paytmasiga to‘g‘ri, orasidagi masofaga esa teskari proporsional ekan. Mazkur hodisa asosida tok kuchining Xalqaro birliklar sistemasidagi birligi – amper (A) qabul qilingan.

Amper – vakuumda bir-biridan 1 m masofada parallel joylashgan, ko‘ndalang kesim yuzi hisobga olmas darajada kichik bo‘lgan cheksiz uzun to‘g‘ri o‘tkazgichlardan tok o‘tganda, o‘tkazgichlarning har bir metr uzunligida 2·10– 7 N o‘zaro ta’sir kuchi hosil qiladigan o‘zgarmas tok kuchidir.

Купить