Товушнинг объектив ва субъектив характеристикалари - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	274.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Товушнинг объектив ва субъектив характеристикалари

Купить

11 РежаРежа .. 1. Товушнинг характеристикалари. Товуш босими.1. Товушнинг характеристикалари. Товуш босими. 2. Вебер - Фехнер 2. Вебер - Фехнер ққ онуни. Товуш интенсивлиги.онуни. Товуш интенсивлиги. 3. Идеал сую3. Идеал сую ққ лик олик о ққ ими. Бернулли тенгламаси.ими. Бернулли тенгламаси. 4. 4. ҚҚ овушоовушо ққ (ёпиш (ёпиш ққ оо ққ ) сую) сую ққ лик олик о ққ ими. Ньютон формуласи.ими. Ньютон формуласи. 5. 5. Ички ишИчки иш ққ аланиш коэффициенти.аланиш коэффициенти.Товушнинг объектив ва субъективТовушнинг объектив ва субъектив характеристикалари.характеристикалари. И И деал суюдеал сую ққ лик олик о ққ ими. ими. Бернулли тенгламаси. Бернулли тенгламаси. ҚҚ овушоовушо қ қ (ёпиш(ёпиш ққ оо ққ ) ) суюсую ққ лик олик о ққ ими. ими. WWW.ARXIV.UZWWW.ARXIV.UZ

22Акустика – энг паст частотали тебранишлардан бошлаб, Акустика – энг паст частотали тебранишлардан бошлаб, ўў та юта ю ққ ори (10ори (10 12 12 - 10- 10 1313 Гц) частотали эластик тебранишлар ва Гц) частотали эластик тебранишлар ва тт ўў лл ққ инларни инларни ўў рганувчи физиканинг бир брганувчи физиканинг бир б ўў лимидир.лимидир. Товуш – эластик муТовуш – эластик му ҳҳ ит зарралари тебранишларининг ит зарралари тебранишларининг муму ҳҳ ит бит б ўў йлаб тйлаб т ўў лл ққ ин сифатида тарин сифатида тар ққ алиш жараёнидир.алиш жараёнидир. Частотаси 16 Гц дан 20000 Гц гача оралиЧастотаси 16 Гц дан 20000 Гц гача орали ққ да ётган инсон да ётган инсон эшитиш органи - эшитиш органи - ққ улоуло ққ сезадиган тебранишлар товуш сезадиган тебранишлар товуш тебранишлари дейилади. Частотаси 20·10тебран

33 Эластик мущит быйлаб товуш тар=алганда товуш тар=алмаган пайтдагига нисбатан орти=ча босим щосил былиб, уни товуш босими деб аталади. Товуш босимининг амплитудаси р о билан товуш интенсивлиги J орасида қ уйидагича муносабат мавжуд: J  Товуш тар қ алиш йыналишига тик б ў лган бирлик юзадан ва қ т бирлигида ў таётган энергия о қ ими ми қ дори билан характерланадиган катталик товуш интенсивлиги дейилади.V р о    2 2 WWW.ARXIV.UZWWW.ARXIV.UZ

44Товуш икки хил турдаги: унинг киши томонидан Товуш икки хил турдаги: унинг киши томонидан ҳҳ ис ис ққ илиниши хусусиятларига боилиниши хусусиятларига бо ғғ лили ққ б б ўў лмаган (объектив) лмаган (объектив) ҳҳ амда киши томонидан амда киши томонидан ҳҳ ис ис ққ илинишига асосланган илинишига асосланган (субъектив) катталиклар билан характерланади. (субъектив) катталиклар билан характерланади. ҲҲ ар ар иккала катталиклар иккала катталиклар ўў заро муайян тарзда бозаро муайян тарзда бо ғғ ланган ланган бб ўў лади.лади. Товушнинг Товушнинг vv частотаси, спектрал таркиби частотаси, спектрал таркиби ҳҳ амда амда JJ интенсивлиги унинг объектив характеристикалари интенсивлиги унинг объектив характеристикалари ҳҳ исобланади.исобланади. Товушнинг субъектив характеристикаларига товуш Товушнинг суб

55 WWW.ARXIV.UZWWW.ARXIV.UZ

66.. Товуш Товуш ққ аттиатти ққ лигини унинг интенсивлигига болигини унинг интенсивлигига бо ғғ лили ққ лигини лигини Вебер-Фехнер Вебер-Фехнер ўў рганиб, товуш интенсивлиги ортиши рганиб, товуш интенсивлиги ортиши билан билан ққ аттиатти ққ лик тахминан логарифмлик лик тахминан логарифмлик ққ онуният онуният бб ўў йича йича ўў сишини ксишини к ўў рсатди. Товушрсатди. Товуш қ қ аттиатти ққ лигини товуш лигини товуш интенсивлигининг мазкур частотадаги эшитиш интенсивлигининг мазкур частотадаги эшитиш бб ўў саса ғғ асига мос басига мос б ўў лган лган JJ о интенсивликка нисбатини о интенсивликка нисбатини ўў нли нли логарифм орлогарифм ор ққ али али ққ уйидагича ифодаланади:уйидагича ифодаланади: LL  lglg (( )) (8) (8) товуш босими учун эса товуш босими учун эса LL  2 2 lglg ( ( )) (9) (9

77Вебер-Фехнер Вебер-Фехнер ққ онуни бонуни б ўў йича йича ҳҳ иссиётнинг ортиш иссиётнинг ортиш (кучайиши), иккита (кучайиши), иккита ўў заро солиштирилаётган заро солиштирилаётган қўқў зз ғғ атувчилар атувчилар энергиялари нисбатлари логарифмига тэнергиялари нисбатлари логарифмига т ўғўғ ри ри пропорционалдир.пропорционалдир. Товушнинг объектив характеристикаси Товушнинг объектив характеристикаси бб ўў лган частотага товуш баландлиги (юксаклиги) деб лган частотага товуш баландлиги (юксаклиги) деб аталадиган субъектив характеристикаси мос келади. аталадиган субъектив характеристикаси мос келади. Частота Частота ққ анча катта банча катта б ўў лса, товуш шунча юксак блса, товуш шунча юксак б ўў лади. лади. НиНи ҳҳ оят товуш спектрал таркибига субъектив оят товуш спектрал таркибига субъектив

88Гидродинамика. ЁпишГидродинамика. Ёпиш ққ оо ққ лиги умуман блиги умуман б ўў лмаган мавлмаган мав ҳҳ ум ум суюсую ққ лик лик идеал суюидеал сую ққ ликлик дейилади. Агар сую дейилади. Агар сую ққ лик тезлиги лик тезлиги вава ққ т т ўў тиши билан тиши билан ўў згармаса, бу суюзгармаса, бу сую ққ лик лик ҳҳ аракати бараракати бар ққ арор арор (стационар) (стационар) ҳҳ аракат дейилади. Бараракат дейилади. Бар ққ арорарор ҳ ҳ аракатда суюаракатда сую ққ лик лик зарраларининг траекторияси озарраларининг траекторияси о ққ им чизиим чизи ққ лари билан мос лари билан мос келади. Окелади. О ққ им чизиим чизи ққ лари билан чегараланган суюлари билан чегараланган сую ққ лик лик щажми щажми оо ққ им найиим найи дейилади. дейилади. ОО ққ им найида суюим найида сую ққ ликнинг оликнинг о ққ иш тезлиги

99ЎЎ згарувчан кесимли згарувчан кесимли ққ ия най бия най б ўў йлаб суюйлаб сую ққ лик чапдан лик чапдан ўў нгга нгга ҳҳ аракатланяпти деб олайлик. Ажратиб олинган аракатланяпти деб олайлик. Ажратиб олинган SS 1 1 ва ва SS 2 2 сосо ҳҳ аларидаги кесимларда оаларидаги кесимларда о ққ им тезлиги им тезлиги VV 11 ва ва VV 22 б б ўў лсин. лсин. СоСо ҳҳ ада кичик ваада кичик ва ққ т оралит орали ғғ ида тида т ўў лили ққ энергиянинг энергиянинг ўў згаришини анизгаришини ани ққ лаймиз.лаймиз.   g h g h  p = const (13) p = const (13) Бу муносабат Бернулли тенгламасининг математик Бу муносабат Бернулли тенгламасининг математик ифодаси. Сиифодаси. Си ққ илмайдиган идеал суюилмайдиган идеал сую ққ ликнинг барликнинг бар ққ арор арор ҳҳ аракатида босим солиштирма энергияси, кинетик ва аракатида

1010Реал суюРеал сую ққ ликнинг ёпишликнинг ёпиш ққ оо ққ лиги блиги б ўў либ, у либ, у мм олекулаларнинг олекулаларнинг ўў заро тутинишидан заро тутинишидан ҳҳ осил босил б ўў лади. лади. Шунинг учун суюШунинг учун сую ққ лик лик ҳҳ аракати ламинар характерга эга.аракати ламинар характерга эга. СуюСую ққ ликнинг ички ишликнинг ички иш ққ аланиш кучи Ньютон аланиш кучи Ньютон ққ онуни онуни билан ифодаланади:билан ифодаланади: F = -  x V    S Ёпиш қ о қ лик туфайли сую қ ликнинг трубадан о қ иши қ ийинлашади. Француз физиги ва физиологи Пуазейль 1841 йили қ уйидагини ани қ лади: сую қ ликнинг труба б ў йлаб ламинар о қ имининг ў ртача тезлиги  сую қ ликнинг босими градиенти га, трубанинг радиуси r га т ўғ ри пропорционал, сую қ ликнинг ёпиш қ о қ лик коэффициенти  га тескари пропорци

1111  - - х р    8 2 r Бу ифодадаги минус ишораси о қ им тезлигининг босим градиентига нисбатан тескари й ў налганлигини англатади. Инглиз математиги ва физиги Стокснинг ани қ лашича, унча катта б ў лмаган тезлик билан ҳ аракатланаётган шар шаклидаги жисмлар учун сую қ ликнинг F қ аршилик кучи ҳ аракатнинг тезлигига, шар радиуси r га ва сую қ ликнинг ёпиш қ о қ лик коэффициенти  га пропорционал б ў лади, яъни : F  6   r  . Бирор идишга солинган сую қ ликка туширилган шарча пастга томон х аракатланади. Унинг тушиш тезлиги қ уйидаги формуладан ани қ ланади :         9 ) ( 2 2 1 2 g r   WWW.ARXIV.UZWWW.ARXIV.UZ

Купить