Urushning ayolga yot qiyofasi - История - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	22.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	История

Urushning ayolga yot qiyofasi

Купить

Urushning ayolga yot qiyofasi
Reja:
1. Asarning yaratilish tarixi
2. Asardagi voqealar rivoji
3. Asarda keltirilgan iqtiboslar

Urushning ayoldan yiroq qiyofasi (ruscha: У войны не женское лицо) —
belarus yozuvchisi, 2015-yilda Nobel mukofoti sovrindori bo lgan Svetlanaʻ
Aleksiyevichning hujjatli-ocherk janridagi kitobi. Bu kitobda 2-jahon
urushida qatnashgan ayollarning hikoyalari jamlangan. Kitob nomi belarus
yozuvchisi Ales Adamovichning „Tom ostidagi urush“ („Voyna pod
krishami“ 1960) asarining 1-qatoridan olingan. „Utopiya ovozlari“ („Golosa
utopii“) badiiy-hujjatli siklning birinchi qismini tashkil qiladi."Urushda
yarim inson, yarim yirtqich bo‘lishing kerak. Bu haqiqatdan ham
shunday...Boshqa yo‘l bilan tirik qolish imkoni yo‘q. Faqat inson bo‘lsang
tirik qolmaysan." "Ayollarga xos ish bilan shug‘ullangimiz kelardi. Mana
shu yetishmas edi bizga..." "Tasavvur qiling-a homilador ayol mina olib
yursa...Axir u farzand kutardi...U ham sevardi, yashashni istardi. Albatta u
ham qo‘rqardi."
Belarus yozuvchisi Nobel mukofoti sovrindori Svetlana Аleksievich
qalamiga mansub ushbu kitob hujjatli-ocherk janrida yozilgan bo lib, unda
ʼ
Ikkinchi jahon urushida qatnashgan ayollarning erkaklar bilan yonma-yon
turib ko rsatgan jasoratlari, urushning dahshatli oqibatlari hikoya
ʼ
qilinadi.Asar 1983-yil yozilgan, birinchi marta 1984-yil boshida „Oktabr“
jurnalida, bir necha boblari „Nyoman“ („Nyoman“) jurnallarida nashr
etilgan. Senzura sababli bir necha hikoyalar senzorlar tomonidan muallifni
sovet ayolining qahramonona qiyofasini bulg ash, pasifizm, naturalizmda
ʻ
ayblab kesib tashlangan. Keyingi nashrlarda bu kesilgan qismlar tiklangan.
2.Urushning ayoldan yiroq qiyofasi“ asari uchun muallif bir necha
mukofotlarga sazovor bo lgan:
ʻ
SSSR yozuvchilar uyushmasining Nikolay Ostrovskoy nomidagi adabiy

mukofoti (1984)
„Oktabr“ jurnali mukofoti (1984)
SSSR yozuvchilar uyushmasining Konstantin Fedim nomidagi adabiy
mukofoti (1985)
Lenin komsomol mukofoti (1986)
Angelus O rta Yevropa adabiy mukofoti (2011)[3]ʻ
Rishard Kapushinskiy nomidagi mukofot (2011)[4]
"Sovet armiyasida qariyb bir millionga yaqin ayol jang qilgan. Ular barcha,
jumladan, "sof erkakcha" hisoblangan harbiy kasblarni ham egalladilar.
Hatto lisoniy muammolar ham tug'ila boshladi: shu paytgacha "tankchi",
"piyoda askar", "avtomatchi" kabi so'zlarning ayol jinsini ifodalovchi
variantlari bo'lmagan, chunki ularni hech qachon ayol kishi bajarmagan.
Muannad jinsdagi so'zlar aynan o'sha yerda, urushda paydo bo'lgan..."
"Urushning ayoldan yiroq qiyofasi"... Svetlana Aleksievich qalamiga
mansub.
Kitobni sotib olganimga qariyb 1 yildan oshib ketdi hamki, o'qishga jazm
etolmayman. Daxshat. Urush haqidagi kitoblar, kinolarga yuragim bardosh
bera olmaydi. Ishonasizmi yo'qmi, 1 va 2-jahon urushlarini va qator boshqa
urush haqidagi ma'lumotlarga ko'zim tushsa o'qimaslikka uringanman.
Maktabda ham o'sha mavzuda "kasal" bo'lib qolardim. Chiday olmasdim.
O'zi sal baland ovoz va janjalga yo'qman. Bu esa URUSH...

Hullas, asarni qo'limga oldim. 2 kun oldin...
Birinchi betidan etim seskandi. O'qimasman balkim, deb o'yladim. Yo'q
davom etaman.
O'qiyapman, ko'zimdan yoshim tinmaydi. Nima bu, biz urush deb ko'rgan
kinolarimiz soxtamidi? O'qiyotganim daxshatku axir!
O'sha vaqtlarda shu darajada barcha urushga jalb etilgan, o'zlari vatanni
himoya qilish uchun jangga shaylanishgan paytlar (Kimsanni eslang). Butun
oila jangga ketgan. Har tarafga... Butun oila qirg'in bo'lgan
janglar.Qarindoshlaridan hech kim qolmagan edi, qoraxatni kimga
yuborishni bilmadik..."
Daxshatli satrlar shunday emasmi? Qoraxatni jo'natishga odam bo'lmasa.
Tobut jo'natilishiga manzil bo'lmasa. Nima ekan bu. Daraxtlar tagiga mayit
sig'gulik qilib "qabr" qazilsa. Kafansiz, hech narsasiz shundoqqina ko'mib
qo'yishsa. Yana bu ishlarni murg'ak ojizalar bajarishsa... Qanday
bedodlikkkkk...
"Bitta hamshiramiz asirga tushdi... Bir kundan keyin, o'sha qishloqdan
nemislarni quvib chiqarganimizda, hamma yoqda o'lik otlar, mototsikllar,
bronetransportyorlar yotardi. Biz hamshiramizni topdik: ko'zlari o'yib
olingan, ko'kraklari kesib tashlangan... Uni nayzaga o'tqizib qo'yishgandi...
Eting jimirlaydigan sovuq, u oppoq bo'lib ketgan, sochlari ham oppoq"
Qanday Kuch bilan asarni o'qiyapman. Qiziqaman, daxshatga tushaman.
Yig'layman. Qiz bolaman o'zim ham. O'g'il bola bo'lganimda balki

shunchalar ta'sir qilmasdimi? Oddiy urushda shunga shuncha vahima qilib
yozyapsanmi, deyapsiz bilib turibman. Remarkni o'qib katta bo'ldik. O'tkir
Hoshimov, Shuhratni urush haqidagi kitoblarini o'qidik. Hemingway, Tim
O'Brien va boshqa ko'plab yozuvchilarning ijodlaridan larzaga keldik. Biroq,
ular ayollar haqida edimi? Ularda urushdagi asl hislar shu qadar mavj
urardimi? Ha, Remarkda shunday deb javob beryapsiz! Remarkda ham
erkaklar hislari va urushi haqida edi, eslanglar... Ayollar, eh ayollar...Qizlar
qalbi boshqa. Ular uchun har bir narsa daxshat. Baland poshna tuflida yura
olmaslik, atir sepa olmaslik, soch o'stira olmaslik, cho'mila olmaslik,
nimadirga jimjima bermasdan oddiylikda yashash jahannam. 4 yil shim va
etikda yurish. 48 kilo bo'lib 80 kg o'lgan, yarador askarlarni tashish nima
ekan. Urush... Urush... Urush...
O'zimni ular o'rniga qo'yib ko'raman. Sochlarimni kal bo'lishini tasavvur
qilib ko'raman. Sochlarim, uzun sochlarim. Yo'q, yo'q. Istamayman. Aslo,
yo'l qo'ymayman. Ayollikni his qilmay, qiz bolalik jimjimalarini bilmasdan
dushman bilan to'g'rima to'g'ri yurish qo'rqinchili...
"Endi dunyoda doim tinchlik bo'ladi, hech kim urushni istamaydi, hamma
snaryadlar yo'q qilinishu kerak deb o'ylardik. Endi ularning nima keragi bor?
Biz nafratlanishdan charchadik. Otishdan charchadik."
Bizlar uchun, tinchlik uchun, vatan uchun jang qilishdi. Bu kabi gaplarni
ko'p eshitganmiz, shunday emasmi? Maddohlikni yaxshigina eplaymiz!
Biroq, shu gaplarni yurakda his etganmizmi? O'zimizni ular o'rniga
qo'yganmizmi? Biz hozir nimalar bilan bandmiz o'zi? Shu savolga javob
bera oladigan mard bormikin? Biz hozir kichkina yoki katta bir mavzuga

yopishamiz, chaynaymiz, tanqid, tahlil, "har taraflama" analiz qilamiz. Heh,
bachkakanalik. Shu ishlarni qilmasdan turib, o'rnimizdan qimirlab amalda
bajarmaymiz. Urushda jang qilgan 16 yashar qizchalik ham bo'lolmaymiz!
Aslida juda ko'p yozmoqchi edim. Aytadiganlarim juda ko'p. Biroq, davom
ettira olmayman.
3.Iqtiboslar:
1. Millionlab qurbonlar zulmatda so'qmoqqa yo'l ochishdi tekinga...
2. Bolalikdanoq urushsiz olamni bilmasdik, urush olami bizga tanish yagona
olam, urush odamlari esa bizga tanish bo'lgan yagona odamlar edi. Men
hozir ham boshqacha dunyo va boshqacha odamlarni bilmayman. Ular o'zi
qachondir bo'lganmi?
3. Xotiralar - bu yo'q bo'lib ketgan voqelikning jo'shqin yoki hissiz qayta
eslanishi emas, bu - vaqt orqaga chekinib, moziyning qayta tug'ilishidir.
Avvalambor bu - ijod.

4. Bizda hammasi tinchlik bilan - baxt ham, ko'zyosh ham. Dard chekishni
bilamiz, dard haqida gapirishni bilamiz. Dard og'ir va o'nqir-cho'nqir
hayotimizni oqlaydi. Biz uchun dard, bu - san'at. Tan olishimiz kerak,
ayollar bu yo'lga mardonavor otlanishadi...
5. Urush o'ta shaxsiy kechinma. U inson hayoti singari cheksiz ...
6. Inson urushdan qudratli.
7. Hujjatlar - tirik jonzotlar, ular biz bilan birga o'zgaradi va turlanadi,
ulardan uzluksiz nimalarnidir topish mumkin.
8. O'lim daxshati, o'lishni istamaslik xayoli ularni tark etmaydi. O'ldirish esa
undan-da dahshatliroq, zero ayol hayot beradi. Uni in'om etadi. Uni o'zida
uzoq vaqt saqlab yuradi, parvarishlaydi. Ayollar uchun o'ldirish qiyinroq
ekanligini angladim.
9. ...yana ular o'zlari bilan sodir bo'lgan narsalarga ko'ngil bog'laganlar, zero
bu - nafaqat urush, bu - ularning yoshligi ham. Birinchi muhabbati.
10. Nafratlanish va o'ldirish ayollarning ishi emas.
11. So'zlar ortida yana nimadir saqlanib qolsa, mana shu taqdir degani
bo'ladi
12. Mendan baxt nima deb so'rang. Men o'liklar orasida nogoh tirik odamni
topish deb javob beraman.

13. Bu yerda, erkaklar orasida nima qilyapman o'zi? Axir qiz bolaman-ku.
14. Hissiyotlar doim dalillardan kuchliroq .
15. Endi dunyoda doim tinchlik bo'ladi, hech kim urushni istamaydi, hamma
snaryadlar yo'q qilinishu kerak deb o'ylardik. Endi ularning nima keragi bor?
Biz nafratlanishdan charchadik. Otishdan charchadik.

Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Tahrirlash
arxiv nusxasi (PDF), 2015-10-15da asl nusxadan (PDF) arxivlandi, qaraldi:
2021-01-26
2. arxiv nusxasi, 2015-12-22da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2021-01-26
3.http://www.polskieradio.pl/75/921/Artykul/492445,Bialoruska-pisarka-
zdobyla-nagrode-Angelusa
4.http://www.press.pl/imprezy/pokaz/2036,Nagroda-im_-Ryszarda-
Kapuscinskiego

Urushning ayolga yot qiyofasi

Купить