Yer magnit maydoni protanli va kvantli o’lchash usullari - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	18 Февраль 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Yer magnit maydoni protanli va kvantli o’lchash usullari

Купить

MAVZU: Yer magnit maydoni protanli va kvantli o’lchash usullari.

• Yerning magnit maydoni Yer yadrosidagi harakatlanayotgan temir sababli hosil bo ladi. ʻ Yerning magnit qutblari uning geografik qutblari bilan mos tushmaydi. Hozirgi vaqtda ularning farqi 10 va bu ko rsatkich vaqt o tishi ʻ ʻ bilan o zgarishi mumkin. Ayni damda ʻ Yerning janubiy magnit qutbi uning shimoliy geografik qutbiga yaqin joylashgan. Shuning uchun kompasning shimoliy qutbi shimol tomonni ko rsatadi (qarama-qarshi qutbli ʻ magnitlar tortishadi).

• Y er magnit maydonining fazoda taqsimlanishini va vaqt davomida uzgarishini, shuningdek, u bilan bog liq ravishda ʻ Yerda va atmosferada sodir bo ladigan fizik jarayonlarni ʻ o rganadi. Magnit maydonining kuchlanishi T vektor bilan ʻ belgilanadi. Gvektorning miqdori Ye. m. elementlari, ya ni ʼ magnit maydonining og ish burchagi D, gorizontal tashkil ʻ etuvchisi Ya, egilish burchagi va vertikal tashkil etuvchisi Z bilan ifodalanadi.

• Ye. m. elementlari to g ri burchakli koordinatalar sistemasida ʻ ʻ quyidagicha joylashgan: X — geografik meridian, Y — geografik kenglik va Z — vertikal chiziq bo ylab yo nalgan ʻ ʻ koordinata o kdari. T vektorning X, Y, Z o klariga bo lgan ʻ ʻ ʻ proyeksiyalari magnit maydonining shim., sharqiy va vertikal tashkil etuvchilari deb ataladi. T ning gorizontal tekislikdagi proyeksiyasi magnit maydonining gorizontal tashkil etuvchisi N ni hosil qiladi. T vektor joylashgan HOZ tekislik magnit meridiani tekisligi deyiladi. HOZ tekisligi bilan XOZtekisligi orasidagi burchak magnit maydonining og ish burchagi D ni ʻ va kuchlanishi (T vektor) bilan gorizontal tashkil etuvchisi N orasidagi burchak magnit maydonining egilish burchagi / ni tashkil etadi.

• E. m. elementlari kompas, magnit teodoliti, turli magnitometrlar, magnit tarozisi, magnit variometri va b. yordamida o lchanadi. ʻ Bundan tashqari, dengizda, havoda o lchash uchun kema, ʻ samolyot va vertolyotlarga maxsus asboblar o rnatiladi. ʻ • Yerning magnit maydoni doimiy va o zgaruvchan bo ladi. ʻ ʻ Doimiy magnit maydoni yer yuzining hamma joyida bo lib, juda ʻ sekin, "asriy" o zgaradi. U Yer magnit maydonining 99% ini ʻ tashkil qiladi. Doimiy magnit maydonining mavjud bo lishiga ʻ Yer ichki qatlamlarida bo ladigan turli jarayonlar sabab bo ladi. ʻ ʻ O zgaruvchan magnit maydoni Yer magnit maydonining 1% ini ʻ tashkil etadi va yer atmosferasining yuqori qatlamlarida oqadigan elektr toklaridan vujudga keladi. Shu bilan birga, Yer magnit maydonining tasodifiy o zgarishlari mav

• Kosmosda o tkazilgan ilmiy tadqiqotlar Yer magnit maydoni ko p ʻ ʻ miqdorda katta energiyali elektron va protonlarni qamrab olganligini ko rsatadi hamda ularning energiyasi va konsentratsiyasi Yerdan ʻ uzoqdagi geomagnit kenglikka qarab o zgaradi. Yer go yo magnit ʻ ʻ maydoni bilan qamrab olingan ulkan radiatsion mintaqa bilan o ralganday ko rinadi. Ichki mintaqa 45° kenglik bilan chegaralanib, ʻ ʻ Yer sathidan 500—5000 km uzoqlikda joylashgan. Tashqi mintaqa 12000—32000 km balandlikda. Geomagnit maydonining variatsiyalari davriy va davriy bo lmagan xillarga bo linadi. Davriy ʻ ʻ variatsiyalarga yillik, sutkalik variatsiyalar kiradi. Davriy bo lmagan ʻ variatsiyalarga qisqa vaqtli kuchli magnit bo ronlari, to lqinlari ʻ ʻ kiradi. Bu variatsiyalar, asosan, to satdan, tartibsiz ravishda ro

• Yer magnit maydoni Yerning har bir nuqtasiga qo yilgan magnit miliga bir ʻ xil ta sir etadi. Ye. m.ni ʼ o rganish natijasida olingan ʻ ma lumotlar har 5 yilda ʼ tuziladigan magnit haritalarida tasvirlanadi. Izogon chiziqlarning bir xil qiymatga ega bo lgan ʻ nuqtalarini birlashtiradi. Bu chiziklarning shimol va janubdagi tugun bo lib ʻ yig ilgan joylari shim. va ʻ jan. magnit qutblari deyiladi. • Shim. vajan. qutblarni birlashtiruvchi izogon chiziklar magnit meridiani deyiladi. Shuningdek, magnit maydonining egilish burchagini tasvirlovchi izoklin chizik,lar magnit kenglik chiziklaridir.

Nol miqdorga ega bo lgan izoklin chiziq magnit ekvatori deb ataladi. Yer magnitini ʻ o rganish Yerning chuqur qatlamlarida bo layotgan tektonik jarayonlarni o rganish, kon ʻ ʻ ʻ qidirish, fazoda radio-to lqinlarning tarqalishini kuzatish kabi muhim masalalarni hal ʻ etishda ahamiyatli. O zbekiston FA Seysmologiya institutida zilzilalar o chog ini aniqlash ʻ ʻ ʻ va yer qimirlashini oldindan bilish masalalarini hal etishda geomagnit variatsiyalardan keng foydalaniladi.

E’TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT!

Купить