Yosh davrlarini tabaqalash - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	491.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Yosh davrlarini tabaqalash

Купить

YOSH DAVRLARINI TABAQALASH
NAZARIYASI

Psixikaning irratsion (aqliy bilish jarayonaridan boshqa) tarkibiy
qismlari: emotsiya, mayl yordamida shaxsning xulqini tahlil qiluvchi
nazariya psixodinamika deyiladi. Bu nazariyaning yirik
namoyandalarida biri amerikalik psixolog E.Eriksondir. U insoning
umrini o’ ziga xos betakror xususiyatlarga molik 8 ta davrga ajratadi.

Birinchi davr - go ’daklikda tashqi
dunyoga ongsiz ishonch tuyg’ usi

vujudga keladi. Buning bosh sababi ota-
onaning mehr-muhabbati, g ’amxo’ rligi

va jonkuyarligidir. Agar go ’dakda

ishonchning negizi paydo bo’ lmay,

borliqqa ishonchsizlik hissi tuyg’ usi,

voyaga etgan odamlarda mahluqlik hissi
tug’ ilsa, voyaga etgan odamlarda

mahluqlik, umidsizlik vujudga kelishi
shubxasizdir.

Ikkinchi davr ilk bolalik yarim
mustaqillik va shaxsiy qadr-qimmat
tuyg’ usi shakllanadi yoki, aksincha,

ularning teskarisi uyat va shubxa xissi

xosil bo’ ladi. Bolada mustaqillikning

o’ sishi unga o ’z tanasini boshqarish

uchun keng imkoniyat yaratib,
bo’ lg’ usi shaxs xususiyatldaridan

tartib-intizom, ma suliyat, javobgarlik,

hurmat tuyg’ ulari tarkib topishiga

zamin hozirlaydi.

Uchinchi davr - o ’yin Yoshi deb ataladi va unga 5-7
Yoshli bolalar kiradi. Bu davrda tashabbus tuyg’ usi,

qandaydir ishlarni amalga oshirish, bajarish mayli tarkib
topadi. Ma’bodo boladagi hoxish-istakni ro’ yobga

chiqarish yo’ li to’ sib qo’ yilsa, buning uchun u o’ zini

aybdor deb hisoblaydi. Mazkur davrda davra, ya’ ni guruh

o yinlarga, tengqurlari bilan muloqotga kirishish muhim

ahamiyat kasb etadi: bola turli rollar bajarib ko’ rishiga,

uning hayoloti o’ sishiga imkon yaratadi. Xuddi shu davrda

bolada adolat tuyg’ usi, uni tushunish mayli tug’ ila

boshlaydi.

To ’rtinchi davr maktab Yoshi boladagi asosiy o’ zgarishlar:
ko ’zlagan maqsadiga erishish uchun intilish, uddaburonlik va

tirishqoqlik bilan ajralib turadi. Uning eng muhim qadriyati
omilkorlik va mahsuldorlikdan iboratdir. Bu Yosh davrning salbiy
jihatlari (illatlari) ham bo lib, ular ijobiy hislatlari etarli

bo lmasligi, ong hayotning barcha qirralarini qamrab ololmasligi,

muammolarni hal qilshda aql-zakovat darajasining pastligi,
bilimlarni o zlashtirishdagi qoloqlik va hokazolardir. Xuddi shu

davrdagi shaxsning mehnatga munosabati shakllana boshlaydi.

Beshinchi davr - o ’spirinlik betakror xislati, o’ ziga
xosligi, boshqa odamlardan keskin farqlanishi bilan
xarakterlanadi. SHuningdek, o’ spirinlik davrida shaxs

sifatida noaniqligi muayyan rolni uddalamaslik, qat iyatsizlik

singari salbiy sifatlarga ham egadir. Mazkur davrning eng
muhim xususiyati rolini kechiktirish ning o’ zgarishi

hisoblanadi. U ijtimoiy hayotda bajarayotgan rollarning
ko ’lami kengayadi, lekin ularning barchasini jiddiy egallash

imkoniyatiga ega bo’ lmaydi, shuningdek, rollarda o’ zini

sinab ko ’rish bilan cheklanadi, xolos. Erikson o’ spirinlarda

o’ zini o’ zi anglashning psixologik mexanizmlarini batafsil

tahlil qiladi, unda vaqtni yangicha his qilish, psixoseksual
qiziqish, patogen (kasallik qo ’zg atuvchi) jarayonlarni va

ularning turli ko’ rinishlari namoyon bo’ lishi bayon qiladi.

Oltinchi davr - Yoshlik boshqa jinsga psixologik intim
yaqinlashuv qobiliyati va ehtiyoji vujudga kelishi bilan
ajralib turadi. Bunda ayniqsa, jinsiy mayl alohida o’ rin

tutadi. Bundan tashqari, Yoshlik tanxolikni yoqtirish va
odamovilik kabi yoqimsiz xususiyat bilan ham farqlanadi.

Ettinchi davr yetuklik davrida hayotiy faoliyatning
barcha sohalarida (mehnatda, ijodiyotda, g ’amxo ’rlikda,

pusht qoldirishda, tajriba u zatish va boshqalarda)

mahsuldorlik tuyg ’usi u zluksiz hamroh bo’ ladi va

ezgu niyatlarning amalga oshishida turtki vazifani bajaradi.
SHuningdek, mazkur davrda ayrim jihatlarda tu rg ’unlik

tuyg’ usi salbiy xususiyat sifatida hukm surishi ham

mumkin..

Sakkizinchi davr , ya ni qarilik inson sifatida o’ z
burchini uddalay olganligidan, turmushning keng
qa mrovliligidan qanoatlanish tuyg’ ulari bilan

xarakterlanadi. Salbiy xususiyat sifatida esa hayot
faoliyatidan noumidliylik, ko’ ngil sovush tuyg ’ularini

aytish mumkin. Donolik, soflik, gunohlardan forig’

bo ’lish har bir holatga shaxsiy va umumiy nuqtai nazardan

qarash bu Yoshdagi odamlarga xos eng muhim jihatlardir.

E.SHpranger o ’spirinlik davri psixolgiyasi nomli
asarida bu davrga 13-19
Yoshli qizlarni , 14-22 Yoshdagi
yigitlarni kiritishni tavsiya qiladi. Uningcha, bu Yosh
davrida yu z beradigan asosiy o’ zgarishlar:

a) shaxsiy Men ni kashf qilish;

b) refleksiyaning o sishi;

c) o’ zining individualligini anglash va shaxsiy

xususiyatlarini e tirof qilish;

d) hayotiy ezgu rejalarining paydo bo lishi;

e) o’ z shaxsiy turmishini ongli holda qurishga intilish va

xokazolar.

14-17 Yoshlarda vujudga keladigan inqiroz
o ’smirlarda o’ zlariga kattalarning bolalarcha
munosabati doirasidan qutilish tuyg’ usi paydo

bo’ lishidan iboratdir. 17-21 Yoshlilarning yana

bir xususiyati ularda tengqurlaridan ajralish

inqirozi va tanholik istagining paydo bo’ lishidir.

Bu holat tarixiy shart-sharoitlardan kelib chiqadi.

E’tiboringiz uchun
rahmat

Yosh davrlarini tabaqalash

Купить

Похожие документы
Uyg‘onish-Renasans davri adabiyoti
Uyg‘ur xoqonligi davri manbalari. Syuan-szan kechmishi
Varaxsha o‘rta asrlarning yirik shaharlaridan
Xi-xv asrlarda amerika xalqlari
XI – XV asrlarda Amerik xalqlari