Юнонистонда қулдорлик тузумининг тараққий этиши - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Юнонистонда қулдорлик тузумининг тараққий этиши

Купить

Юнонистонда қулдорлик тузумининг тараққий этиши Режа: 1. Юнонистонда қулдорлик тузуми 2. Қадими Юнонистонда қуллар синфи кураши шакллари. 3. Юнонистон хўжалигининг ривожланишига қулдорлик тузумининг таъсири.

Юнон- форс урушларидан кейин асосан IV асрда майда хунармандчилик устахоналари билан бир каторда йирик кулдорлик корхоналари пайдо бўла бошлади. Йирик қулдорлик корхоналари - "эрагестерий"ларнинг пайдо бўлиши Марказий Юнонистондан чекка худудларга махсулот чиқаришнинг ортиши билан ифодаланади. Бунда эркин пул маблағлари мавжудлиги, уларни савдогарлар томонидан тўпланиши, шунингдек қулларнинг кўплиги ва эркин хизматчиларнинг етишмаслигида кўринади. Бу устахоналар хунармандларникида катта эди. лекин уларни йири к ишлаб чиқариш дея олмаймиз. Демосфен- унинг меросини ишлатиб (тугатиб) юборган, у хомийлик васийлигини олган кишига қарши нуткида қуйидагиларни айтиб ўтади: Унга отаси 32 қуролсиз - қул ишлайдиган устахонани мерос қолдирган. Унинг отасига гаровга берилган кароватсозлик уста

Қадимги юнонларда шундай фикр кенг таркалган эди -варвар бу туғма қул, Аристоель фикрича: "У табиатан қул ва у учун қул бўлиш фойдалидир". Фақатгина варварлар эмас, юнонлар хам қулга айланиши мумкин эди. Афиналиклар 413 йил Сиракузада тор- мор этилганларида қўпгина яшириниб олган афиналиклар қул сифатида сотиб юборилган. Уларни қул деб сотиб, пешоналарига от расмини тамға қилиб қўйганлар. Бироқ юнонларнинг юнонлар томонидан қулликка махкум этилиши қоида бўлмаган. Асирдаги юнонлар давлат ёки юртдошлари томонидан сотиб олинган ёки алмаштирилганлар. Айрим юнон саркардалари асирдаги юнонларни қул сифатида сотилишини тақиқлаганлар.

Шунингдек суд хукми билан жазо сифатида қулга айлантирилган. Маслан : Ликияда (Кичик осиё) - ўғирлик учун, Афинада - фукароликни ноконуний олганлар учун қўлланган. Қуллар бозорда барча махсулотлар каби сотилган. Сотиладгина эркак ва аёл қуллар баланд кўприк ёки думалоқ тош қояга қўйганлар. Уларни шундай жойлаштирар эдиларки, қулнинг ажралиб турадиган хусусиятлари кўриниб турар эди. Хаммаси яланғоч холда бўйинларига тахтача илиниб, қулнинг ватани , ёши, ўзига хос фазилатлари баъзан камчиликлари хам ёзиб қўйилган. Харидорлар қулларни хайвон олаётгандай кўриб. Керак бўлса югуриш, сакраш, кучларини синаб кўришга мажбур этар эдилар.

Қулларни ижарага олиб ишлатиш оркали Лаврион конларида фойдаланилган. Худди шу йўллар билан актёр, мусикачи, ашулачи, раққос, най чалувчи қуллардан хам фойда олганлар. Баъзи тадбиркорлар ошпаз, официант қуллар партиясини сотиб олиб, катта тантана, маросимлар учун ижарага беришган. Кўплаб қуллар савдо сохасида вакил қилинган. Махкама ходими, воситачи, хисобчи, эшкакчи ва денгизчи сифатида фаолият юртиганлар. Қишлоқ хўжалигида хам қуллар мехнатидан фойдаланиш одатий хол хисобланган. Фақат йирик ер эгаларигина эмас, балки оддий дехконлар хам ерларига ишлаб бериш учун қуллар мехнатидан фойдаланганлар. Қуллардан уй хизматчиси сифатида фойдаланиш кенг таркалган. Оддий оилада 5-6 нафар қул бўлган. Бой хонадонлар хўжалиги ўзига хос, ўзга дунё кўринишида бўлиб, уларнинг ўз тегирмони, ўз нонвойхонас

Табиийки, қулларга бўлган муносабат кескин синфий курашга олиб келди. Қулдорларга нисбатан қулларнинг яширин кураши - қулларнинг қочиши эди. Бу шунчалик табиий эдики, қочоқ қулни мукофот эвазига излайдиган мутахассислар бор эди. Қулларнинг қочишлари учун тўсқинлиқ қиладиган тамға ва бўйинбоғ хам шулар жумласидан. Қочоқ қулларни излаш ва қайтариб олиб келиш маъмурият мажбурияти хисобланган. Яширинган қочоқ қулни топиб, олиб келишга мукофотлар ваъда қилишган ва беришган. Қуллар якка ва гурух бўлиб қочганлар. Қадими Юнонистонда қуллар синфи кураши шакллари.

Қулларнинг золимларга қарши курашининг олий шакли -исён (қўзғолон ) эди. V-IV асрларда Юноснитондаги қуллар қўзғолони стихияли характерда эди. Қулларнинг асосий максади : - шахсий эркинлик (зод) эди. Бу исёнларда қулдорлик тузилиши йўқотиш ва уни бошқа тузум билан алмаштириш максади бўлмаган. Шу даврадаги энг эрта бўлган қуллар исёни- бу 494 йил Аргосадаги исён эди. Бу хакдаги маълумотни Геродот келтиради. Спраталиклар аргивликларга хужум қилиб, уларнинг хаммасини йўқ қиладилар. Аргос шу даражада кимсасиз бўлиб қолдики, хамма ишлар қуллар қўлига ўтди. Қувғинликдан сўнг қуллар Тиринфни эгалладилар. Аввалига хўжайинлар билан дўстона алоқада эдилар. Кейинчалик Фигалиялик Клеандр келгач, қулларни хўжайинларга хужум қилишга кўндирди. Шундан қуллар ва қулдорлар орасида узоқ давом этган уруш бошл

Юнонистон хўжалигининг ривожланишига қулдорлик тузумининг таъсири Эрамизнинг бошлари V -IV асрларда айрим Юнон давлатларида қулдорлик тузуми юқор и даражага чикди. Бу ўзига хос прогрессив ходиса эди. Ф. Энгельс айтишича : - Қанчалик қарама - қарши ва ғайрича кўринмасин, айтишимиз керакки, ўша давр шароитида қулликнинг жорий этилиши, олдинга қаратилган катта қадам эди.

И. В. Сталин хам таъкидлаб ўтади : "Замонавий шароитда қулдорлик тузуми бу бемаънилик, ғайритабиий ахмоқлик. Ибтидоий жамоа тузумидан бўлинган қулдорлик тузуми бу тушунарли ва қонуний хол. Қайсики, ибтидоий жамоа тузумига қиёсланганда олдинга қадам ташланганлигини билдиради “ Аммо кейинги юнон хўжалиги ривожига қулдорлик тузуми тўсқинлик қилади. Эрксиз мехнатга асосланган антик қулдорлик тузуми техник қулдорликка махкум эди.

Адабиётлар: 1. Античная Греция. Под. ред. Е.С. Голубцовой. М., 1983. 2. История Древней Греции. Под. ред. В.И. Кузиҳина. М., 1986. 3. қадимги дунё тарихи. Ю.С. Крушкол таҳрири остида. II қисм. Тошкент, 1975. 4. Словарь античности. М. , 1989. 5. Байназаров Ф. Антик дунё. Тошкент, 1989.

Купить