Dokument ma'lumotlari

Narxi 30000UZS
Hajmi 66.1KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 01 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Testlar
Fan Adabiyot

Sotuvchi

DocX Seller

Ro'yxatga olish sanasi 31 Oktyabr 2026

1 Sotish

10-sinf adabiyot. BSB va CHSB ga tayyorgarlik to‘plami: 1–4-choraklar bo‘yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o‘quv yili)

Sotib olish
10-SINF ADABIYOT BSB va CHSB ga tayyorgarlik to'plami: 1–4-choraklar bo'yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o'quv yili) 20 ta variant • 500 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Ushbu tayyorgarlik to'plami 10-sinf o'quvchilari, ota-onalar, fan o'qituvchilari va repetitorlar uchun mo'ljallangan: Adabiyot fanidan BSB (bo'lim bo'yicha summativ baholash) va CHSB (choraklik summativ baholash) ga tayyorlanish uchun mashq testlari. • Savollar 4 ta chorak bo'yicha guruhlangan; har bir chorakda 5 ta mashq varianti bor. Har bir variant ichida savollar bo'limlar (mavzular) bo'yicha ajratilgan — BSB ga tayyorlanishda kerakli bo'limni, CHSB ga tayyorlanishda esa to'liq variantni ishlang. • To'plam: 20 ta variant, jami 500 ta mashq testi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa variantlar bo'yicha javoblar kaliti berilgan. • Tavsiya: avval javoblarni yopib, variantni vaqt belgilab ishlang (odatda 40–45 daqiqa), so'ng kalit bilan tekshirib, xato qilgan mavzularni darslikdan qayta o'qing. • Mavzular amaldagi o'quv dasturi va darsliklar asosida tuzilgan; choraklar bo'yicha taqsimot maktabingizdagi taqvim-mavzu rejasidan biroz farq qilishi mumkin. • Muhim: bu mashq testlari — rasmiy BSB/CHSB topshiriqlari yoki ularning javoblari emas. Rasmiy nazorat ishlari maktabda o'tkaziladi; ushbu to'plam faqat mustaqil tayyorgarlik uchun. Choraklar va bo'limlar Chorak Variantlar Bo'limlar (BSB mavzulari) 1-chorak 5 ta variant × 25 ta savol Muqimiy hayoti va ijodi; XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti; Furqat hayoti va ijodi; Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti; Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 2-chorak 5 ta variant × 25 ta savol Mahmudxo'ja Behbudiy; Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik; Hamza Hakimzoda Niyoziy; Abdulla Avloniy; Abdurauf Fitrat 3-chorak 5 ta variant × 25 ta savol Iogann Volfgang Gyote; Aleksandr Pushkin; Cho'lponning ilk ijodi; Uilyam Shekspir 4-chorak 5 ta variant × 25 ta savol Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari; Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar; Jahon adabiyotidan namunalar; Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi; Lev Tolstoy 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 2 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1–25 2 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 26–50 3 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 51–75 4 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 76–100 5 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 101–125 6 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 126–150 7 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 151–175 8 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 176–200 9 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 201–225 10 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 226–250 11 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 251–275 12 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 276–300 13 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 301–325 14 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 326–350 15 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 351–375 16 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 376–400 17 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 401–425 18 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 426–450 19 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 451–475 20 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 476–500 Jami topshiriqlar 500 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 3 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiy Qo'qondagi madrasadan so'ng tahsilni qayerda davom ettirgan? A) Qozonda B) Xivada C) Istanbulda D) Buxoroda To'g'ri javob: D) Buxoroda✔ 2. Muqimiyning hayoti haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Moddiy qiyinchilik va muhtojlikda yashagan B) Uzoq yillar chet elda yashagan C) Umrbod xon saroyida vazir bo'lgan D) Rossiyada amaldor bo'lib ishlagan To'g'ri javob: A) Moddiy qiyinchilik va muhtojlikda yashagan ✔ 3. Muqimiy qaysi shaharda tug'ilgan? A) Qo'qonda B) Andijonda C) Toshkentda D) Xivada To'g'ri javob: A) Qo'qonda ✔ 4. Muqimiy qaysi davrda ijod qilgan? A) XIX asrning ikkinchi yarmida B) XX asrning o'rtalarida C) XVIII asrning boshida D) XV asrning oxirida To'g'ri javob: A) XIX asrning ikkinchi yarmida ✔ 5. Muqimiy qaysi yillarda yashagan? A) 1859–1909 B) 1853–1921 C) 1884–1919 D) 1850–1903 To'g'ri javob: D) 1850–1903 ✔ 6. «Muqimiy» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Ayriliq, judolikda yuruvchi B) Zavq-shavqqa to'la C) Tong yulduzi kabi porloq D) Bir joyda muqim yashovchi, o'troq To'g'ri javob: D) Bir joyda muqim yashovchi, o'troq ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 4 Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 7. Toshbosma (litografiya) usulining keng tarqalishi adabiyotga qanday ta'sir ko'rsatdi? A) Kitoblar ko'paytirilib, kitobxonlar doirasi kengaydi B) Aruz vazni butunlay iste'moldan chiqdi C) She'riyat o'rnini faqat drama egalladi D) Qo'lyozma kitoblar qat'iyan taqiqlandi To'g'ri javob: A) Kitoblar ko'paytirilib, kitobxonlar doirasi kengaydi✔ 8. Turkistonda o'zbek tilida chiqa boshlagan ilk gazeta qaysi? A) «Turkiston viloyatining gazeti» B) «Oyna» C) «Taraqqiy» D) «Sadoi Turkiston» To'g'ri javob: A) «Turkiston viloyatining gazeti» ✔ 9. Shoirlarning yig'inda o'z she'rlarini o'qib, bir-biri bilan ijodiy bellashuvi qanday ataladi? A) Munozara B) Masnaviy C) Muammo D) Mushoira To'g'ri javob: D) Mushoira ✔ 10. XIX asr oxiri o'zbek adabiyotida qaysi yo'nalish kuchaydi? A) Faqat afsonaviy qahramonlar sarguzashtlarini kuylash B) Hayotni haqqoniy tasvirlash va ijtimoiy illatlarni tanqid qilish C) Faqat saroy hayotini va xonlarni madh etish D) Faqat diniy-tasavvufiy mavzularda yozish To'g'ri javob: B) Hayotni haqqoniy tasvirlash va ijtimoiy illatlarni tanqid qilish ✔ 11. Bu davrda o'zbek kitobxonlarining rus va Yevropa adabiyoti bilan tanishuvi asosan qanday yo'l bilan kengaydi? A) Faqat madrasa darsliklari orqali B) Tarjimalar va matbuot orqali C) Faqat og'zaki rivoyatlar orqali D) Faqat saroy kutubxonalari orqali To'g'ri javob: B) Tarjimalar va matbuot orqali ✔ 12. Chor Rossiyasi qo'shinlari Toshkentni qaysi yili egallagan? A) 1876-yilda B) 1865-yilda C) 1873-yilda D) 1868-yilda To'g'ri javob: B) 1865-yilda ✔ 13. Jamiyat taraqqiyotini ilm-fan va ta'limni yoyish orqali ta'minlashga intilgan g'oyaviy yo'nalish qanday ataladi? A) Tasavvuf B) Sentimentalizm C) Klassitsizm D) Ma'rifatparvarlik To'g'ri javob: D) Ma'rifatparvarlik ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 5 Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 14. Furqatning «Shoir ahvoli va she'r mazmuni xususida» asarida nima haqida mulohaza yuritiladi? A) She'r va shoirning jamiyatdagi o'rni haqida B) Paxta yetishtirish usullari haqida C) Savdo yo'llarining xavfsizligi haqida D) Shaharning ma'muriy tuzilishi haqida To'g'ri javob: A) She'r va shoirning jamiyatdagi o'rni haqida✔ 15. Furqatning «Ilm xosiyati» she'rining asosiy g'oyasi qaysi? A) Muhabbat azoblari abadiydir B) Boylik ilmdan ustun turadi C) Safar qilish insonga foyda bermaydi D) Ilm – inson va jamiyat taraqqiyotining asosi To'g'ri javob: D) Ilm – inson va jamiyat taraqqiyotining asosi ✔ 16. Furqat qaysi shaharda vafot etgan? A) Makkada B) Yorkentda C) Toshkentda D) Qo'qonda To'g'ri javob: B) Yorkentda ✔ 17. Furqatning «Nag'ma va surud majlisi xususida» she'rida nima tasvirlangan? A) Jang maydonidagi voqealar B) Qishloqdagi to'y marosimi C) Yevropa musiqasi kechasidan olgan taassurotlari D) Bozordagi savdo-sotiq To'g'ri javob: C) Yevropa musiqasi kechasidan olgan taassurotlari ✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 18. Zavqiyning Muqimiy bilan munosabati qanday bo'lgan? A) Muqimiyning ustozi bo'lgan B) Muqimiyga qarshi hajviyalar yozgan C) Muqimiy bilan umuman tanish bo'lmagan D) Yaqin do'st bo'lib, uning hajviy an'analarini davom ettirgan To'g'ri javob: D) Yaqin do'st bo'lib, uning hajviy an'analarini davom ettirgan ✔ 19. Zavqiyning asl ismi qanday? A) Avaz O'tar o'g'li B) Muhammad Aminxo'ja C) Ubaydulla Solih o'g'li D) Zokirjon Xolmuhammad o'g'li To'g'ri javob: C) Ubaydulla Solih o'g'li ✔ 20. Zavqiy ijodi qaysi davrni qamrab oladi? A) XX asrning ikkinchi yarmi B) XIX asr oxiri va XX asr boshi C) XV asr oxiri va XVI asr boshi D) XVII asr o'rtalari To'g'ri javob: B) XIX asr oxiri va XX asr boshi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 6 Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 21. Avaz O'tar (1884–1919) necha yil umr ko'rgan? A) 33 yil B) 45 yil C) 35 yil D) 37 yil To'g'ri javob: C) 35 yil✔ 22. Avaz O'tar ijodidagi ijtimoiy tanqid nimada namoyon bo'ladi? A) Mehnatkash xalqni masxara qilishda B) Zolim amaldorlar va jaholatni qoralashda C) Faqat tabiat hodisalarini tanqid qilishda D) Ilm ahlini kamsitishda To'g'ri javob: B) Zolim amaldorlar va jaholatni qoralashda ✔ 23. Avaz O'tar ona tilidan tashqari qaysi tillarni yaxshi bilgan? A) Xitoy va yapon tillarini B) Nemis va lotin tillarini C) Ingliz va fransuz tillarini D) Arab va fors tillarini To'g'ri javob: D) Arab va fors tillarini ✔ 24. Avaz O'tar ijodining asosiy yo'nalishi qaysi? A) Futurizm B) Ma'rifatparvarlik C) Tasavvuf D) Romantizm To'g'ri javob: B) Ma'rifatparvarlik ✔ 25. Avaz O'tar she'rlarida xalqni nimaga chaqiradi? A) Hunar o'rganishdan voz kechishga B) Yangi maktablarni yopishga C) Faqat o'tmishni ulug'lashga D) Jaholatdan qutulib, ilm olishga To'g'ri javob: D) Jaholatdan qutulib, ilm olishga ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 7 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiy g'azallarining ko'pchiligi xalq orasida qanday tarqalgan? A) Faqat madrasa darsliklariga kiritilgan B) Ashula va qo'shiq sifatida kuylangan C) Faqat saroy majlislarida o'qilgan D) Faqat rus tilida nashr etilgan To'g'ri javob: B) Ashula va qo'shiq sifatida kuylangan✔ 2. Muqimiy o'zbek adabiyotida qaysi yo'nalishning yirik vakili hisoblanadi? A) Yevropa romantizmi B) Jadid dramaturgiyasi C) Demokratik-realistik adabiyot D) Saroy klassitsizmi To'g'ri javob: C) Demokratik-realistik adabiyot ✔ 3. Muqimiy lirikasining asosiy janri qaysi? A) Tragediya B) Doston C) G'azal D) Roman To'g'ri javob: C) G'azal ✔ 4. Muqimiy hajviyalarining qahramonlari ko'pincha qanday kishilar bo'lgan? A) Afsonaviy devlar va parilar B) Qadimgi Yunon xudolari C) Faqat hayvon va qushlar D) Zamondoshlarga tanish bo'lgan real shaxslar To'g'ri javob: D) Zamondoshlarga tanish bo'lgan real shaxslar ✔ 5. Muqimiy (1850-yilda tug'ilgan) Furqatdan (1859-yilda tug'ilgan) necha yosh katta bo'lgan? A) 6 yosh B) 3 yosh C) 12 yosh D) 9 yosh To'g'ri javob: D) 9 yosh ✔ Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 6. XIX asr oxiri o'zbek shoirlari uchun qaysi mumtoz shoir ijodi asosiy ibrat namunasi bo'lib qoldi? A) Uilyam Shekspir B) Iogann Volfgang Gyote C) Alisher Navoiy D) Aleksandr Pushkin To'g'ri javob: C) Alisher Navoiy ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 8 7. Gazeta va jurnallarning paydo bo'lishi bilan qaysi adabiy soha jadal rivojlandi? A) Publitsistika B) Ruboiy C) Qasida D) Doston To'g'ri javob: A) Publitsistika✔ 8. Boshqa shoir g'azalining har bir baytiga uch misradan qo'shib yozilgan muxammas qanday ataladi? A) Taxmis B) Qit'a C) Fard D) Tarje'band To'g'ri javob: A) Taxmis ✔ 9. Ijtimoiy illatlar va kishilardagi nuqsonlarni kulgi orqali keskin fosh etuvchi asar qanday ataladi? A) Marsiya B) Hajv (satira) C) Madhiya D) Na't To'g'ri javob: B) Hajv (satira) ✔ 10. Ijodkorning safar taassurotlari asosida yozilgan asar janri qanday ataladi? A) Tazkira B) Sayohatnoma C) Bayoz D) Munozara To'g'ri javob: B) Sayohatnoma ✔ Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 11. Furqatning Toshkent davri she'rlarida qaysi mavzu yetakchi? A) Diniy rivoyatlarni nazmga solish B) Faqat ishqiy kechinmalar C) Harbiy g'alabalarni madh etish D) Ilm-ma'rifat va yangiliklarni targ'ib qilish To'g'ri javob: D) Ilm-ma'rifat va yangiliklarni targ'ib qilish ✔ 12. Furqat «Gimnaziya» she'rida nimani targ'ib qiladi? A) Harbiy yurishlarga qatnashishni B) Faqat dehqonchilik qilishni C) Ilm o'rganish, zamonaviy ta'lim olishni D) Savdo-sotiq bilan boyishni To'g'ri javob: C) Ilm o'rganish, zamonaviy ta'lim olishni ✔ 13. Furqatning Toshkentdagi ko'rgazma taassurotlari asosida yozilgan she'ri qaysi? A) «Til» B) «Vistavka xususida» C) «Tanobchilar» D) «Saylov» To'g'ri javob: B) «Vistavka xususida» ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 9 14. Furqat lirik merosining asosiy qismini qaysi janrdagi asarlar tashkil etadi? A) Dramalar B) Ertaklar C) G'azallar D) Romanlar To'g'ri javob: C) G'azallar✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 15. Zavqiy hajviyalarida asosan kimlar tanqid qilinadi? A) Ochko'z boylar, poraxo'r amaldorlar, firibgarlar B) Yetim va bechora bolalar C) Mehnatkash dehqon va hunarmandlar D) Ilm tarqatuvchi ma'rifatparvarlar To'g'ri javob: A) Ochko'z boylar, poraxo'r amaldorlar, firibgarlar ✔ 16. Muqimiy, Zavqiy va Furqatning tug'ilgan yillari bo'yicha to'g'ri tartibni toping. A) Furqat – Muqimiy – Zavqiy B) Muqimiy – Zavqiy – Furqat C) Zavqiy – Furqat – Muqimiy D) Muqimiy – Furqat – Zavqiy To'g'ri javob: B) Muqimiy – Zavqiy – Furqat ✔ 17. Ikki tilda (masalan, o'zbek va fors-tojik tillarida) ijod qiluvchi shoir qanday ataladi? A) Masnaviynavis B) Tazkiranavis C) Muxammasnavis D) Zullisonayn To'g'ri javob: D) Zullisonayn ✔ 18. Zavqiy she'rlarida xalq hayoti qanday tasvirlanadi? A) Xalq hayoti afsonaviy tarzda bezab ko'rsatiladi B) Mehnatkash xalqning og'ir turmushi haqqoniy ko'rsatiladi C) Xalq hayoti umuman tilga olinmaydi D) Xalq faqat bayram va to'ylarda tasvirlanadi To'g'ri javob: B) Mehnatkash xalqning og'ir turmushi haqqoniy ko'rsatiladi ✔ 19. Zavqiy she'rlari qaysi vaznda yozilgan? A) Barmoq vaznida B) Sarbast shaklida C) Aruz vaznida D) Sonet shaklida To'g'ri javob: C) Aruz vaznida ✔ 20. Zavqiy tirikchilik uchun qaysi hunar bilan shug'ullangan? A) Zargarlik B) Kulolchilik C) Temirchilik D) Mahsido'zlik To'g'ri javob: D) Mahsido'zlik ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 10 21. Zavqiy hajviyalaridagi kulgi yumordan nimasi bilan farq qiladi? A) Faqat xayrixoh, yengil hazilligi bilan B) Keskin, fosh etuvchi, ayovsiz tanqidga asoslangani bilan C) Faqat bolalarga mo'ljallangani bilan D) Qofiya va vaznsiz yozilgani bilan To'g'ri javob: B) Keskin, fosh etuvchi, ayovsiz tanqidga asoslangani bilan✔ Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 22. Avaz O'tar she'rlarida ko'p uchraydigan «jaholat» so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) Tinchlik, osoyishtalik B) Boylik, mol-dunyo C) Mardlik, jasorat D) Nodonlik, bilimsizlik To'g'ri javob: D) Nodonlik, bilimsizlik ✔ 23. Feruz davrida Xivada qaysi muhim madaniy yangilik joriy etildi? A) Rus tilidagi gazeta chiqarildi B) Birinchi universitet ochildi C) Temir yo'l vokzali qurildi D) Toshbosmaxona ochilib, kitoblar chop etildi To'g'ri javob: D) Toshbosmaxona ochilib, kitoblar chop etildi ✔ 24. Munis boshlab, Ogahiy davom ettirgan «Firdavs ul-iqbol» asari qaysi sohaga oid? A) Musiqaga B) Tarixga C) Matematikaga D) Tibbiyotga To'g'ri javob: B) Tarixga ✔ 25. Avaz O'tarning so'nggi yillari haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Ta'qib va mashaqqatlar ichida o'tgan B) Chet elda boy-badavlat yashagan C) Moskvada universitetda dars bergan D) Qo'qonda mudarrislik qilgan To'g'ri javob: A) Ta'qib va mashaqqatlar ichida o'tgan ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 11 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiyning asl ismi qanday? A) Abdulhamid B) Ubaydulla C) Zokirjon D) Muhammad Aminxo'ja To'g'ri javob: D) Muhammad Aminxo'ja✔ 2. Ma'lum shaxslarning nomini tilga olib, ularning kirdikorlarini kulgi bilan fosh etish qaysi janrning belgisi? A) Madhiya B) Munojot C) Marsiya D) Hajviya To'g'ri javob: D) Hajviya ✔ 3. Quyidagilardan qaysi biri Muqimiy qalamiga mansub? A) «Ilm xosiyati» B) «Ikki emas, to'rt til lozim» C) «Adabiyot nadur?» D) «Dar mazammati zamona» To'g'ri javob: D) «Dar mazammati zamona» ✔ 4. Muqimiy hajviyalarida kulgi qanday maqsadda qo'llanadi? A) Diniy marosimlarni tasvirlash uchun B) Ijtimoiy adolatsizlikni fosh etish uchun C) Faqat ko'ngil ochish uchun D) Saroy amaldorlarini maqtash uchun To'g'ri javob: B) Ijtimoiy adolatsizlikni fosh etish uchun ✔ Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 5. Qo'qon xonligi qaysi yili tugatilib, Rossiya imperiyasi tarkibiga qo'shib olingan? A) 1876-yilda B) 1865-yilda C) 1868-yilda D) 1920-yilda To'g'ri javob: A) 1876-yilda ✔ 6. XIX asr oxiri o'zbek she'riyatida qaysi vazn hukmron edi? A) Barmoq B) Sillabo-tonik C) Aruz D) Sarbast To'g'ri javob: C) Aruz ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 12 7. Shoirlar haqida qisqa ma'lumot va ularning she'rlaridan namunalar jamlangan asar qanday nomlanadi? A) Tazkira B) Qasida C) Kulliyot D) Devon To'g'ri javob: A) Tazkira✔ 8. XIX asr oxiri – XX asr boshida xonliklar poytaxtlarida shakllangan uch yirik adabiy muhit qaysi shaharlarda edi? A) Xiva, Urganch va Navoiy B) Andijon, Jizzax va Qarshi C) Qo'qon, Xiva va Buxoro D) Qo'qon, Termiz va Nukus To'g'ri javob: C) Qo'qon, Xiva va Buxoro ✔ 9. Turli shoirlarning tanlangan she'rlari bir to'plamga yig'ilgan qo'lyozma qanday ataladi? A) Devon B) Masnaviy C) Xamsa D) Bayoz To'g'ri javob: D) Bayoz ✔ Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 10. Furqat she'rlari nomidagi «xususida» so'zi qanday ma'noni anglatadi? A) Qarshi, zid B) Haqida, to'g'risida C) Uchun, sababli D) Bilan birga To'g'ri javob: B) Haqida, to'g'risida ✔ 11. Furqatning o'z hayot yo'lini hikoya qilgan nasriy asari qaysi? A) «Sarguzashtnoma» B) «Munozara» C) «Turkiy guliston» D) «Sayohatnoma» To'g'ri javob: A) «Sarguzashtnoma» ✔ 12. Ilm-fan va ta'limni targ'ib qilgani uchun Furqatni qaysi oqim vakillariga yaqinlashtirish mumkin? A) Futuristlarga B) Klassitsistlarga C) Ma'rifatparvarlarga D) Simvolistlarga To'g'ri javob: C) Ma'rifatparvarlarga ✔ 13. «Furqat» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Ayriliq, judolik B) Tong yulduzi C) Shodlik, zavq D) Bir joyda muqimlik To'g'ri javob: A) Ayriliq, judolik ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 13 14. Furqat Toshkentda qaysi gazeta tahririyatida ishlagan? A) «Oyna» B) «Samarqand» C) «Sadoi Turkiston» D) «Turkiston viloyatining gazeti» To'g'ri javob: D) «Turkiston viloyatining gazeti»✔ 15. Furqat she'riyatida yangi mavzular paydo bo'lishiga asosan nima sabab bo'lgan? A) Toshkentdagi yangi madaniy hayot, ta'lim va matbuot bilan tanishuvi B) Faqat qadimgi kitoblarni o'qigani C) Umrbod qishloqda yashagani D) Xiva saroyidagi xonga xizmat qilgani To'g'ri javob: A) Toshkentdagi yangi madaniy hayot, ta'lim va matbuot bilan tanishuvi ✔ 16. «Sayding qo'yaber, sayyod» g'azalidagi ovchi va o'lja timsoli orqali shoir nimani ifodalaydi? A) Bahor tabiatining go'zalligini B) Do'stlar bilan uchrashuv quvonchini C) Ov qilishdagi o'z mahoratini D) Erksizlik, g'urbat dardini va ozodlikka intilishni To'g'ri javob: D) Erksizlik, g'urbat dardini va ozodlikka intilishni ✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 17. Zavqiy qaysi shaharda tug'ilgan va ijod qilgan? A) Buxoroda B) Samarqandda C) Qo'qonda D) Xivada To'g'ri javob: C) Qo'qonda ✔ 18. Zavqiy ijodida qaysi yo'nalish yetakchi? A) Tarixiy romanlar B) Ilmiy risolalar C) Sahna asarlari D) Hajviy va ijtimoiy she'rlar To'g'ri javob: D) Hajviy va ijtimoiy she'rlar ✔ 19. Zavqiy hajviyalarida kulgi obyekti bo'lgan «sudxo'r» so'zi kimni bildiradi? A) Suv taqsimlovchi mirobni B) Sudda hukm chiqaruvchi qozini C) Yer o'lchovchi tanobchini D) Foiz evaziga qarz beruvchi kishini To'g'ri javob: D) Foiz evaziga qarz beruvchi kishini ✔ 20. Zavqiyning hayot yo'li haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Umrini Qo'qonda hunarmandlik bilan, xalq orasida o'tkazgan B) Istanbulda tahsil olib qaytgan C) Xiva saroyida mirzo bo'lib ishlagan D) Yorkentda musofirlikda vafot etgan To'g'ri javob: A) Umrini Qo'qonda hunarmandlik bilan, xalq orasida o'tkazgan ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 14 21. «Zavqiy» taxallusi qaysi so'zdan olingan? A) «Zavq» – huzur, shavq B) «Furqat» – ayriliq C) «Muqim» – o'troq D) «Fitrat» – tabiat To'g'ri javob: A) «Zavq» – huzur, shavq✔ Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 22. Avaz O'tar va Furqat ijodidagi umumiy jihat qaysi? A) Ikkalasi ham Yorkentda yashagani B) Ikkalasi ham faqat rus tilida yozgani C) Ikkalasi ham faqat drama yozgani D) Ilm-ma'rifatni targ'ib qilish To'g'ri javob: D) Ilm-ma'rifatni targ'ib qilish ✔ 23. Avaz O'tar ijodini Xiva adabiy muhitidagi oldingi shoirlardan ajratib turuvchi jihat qaysi? A) Faqat tasavvufiy g'azallar yozgani B) Yangi maktab va ilm-ma'rifat g'oyalarini ochiq targ'ib qilgani C) Faqat saroy tarixini yozgani D) Faqat musiqa notasi bilan shug'ullangani To'g'ri javob: B) Yangi maktab va ilm-ma'rifat g'oyalarini ochiq targ'ib qilgani ✔ 24. Avaz O'tar qaysi xon saroyida shoir sifatida xizmat qilgan? A) Xudoyorxon B) Muhammad Rahimxon II Feruz C) Amir Muzaffar D) Umarxon To'g'ri javob: B) Muhammad Rahimxon II Feruz ✔ 25. Avaz O'tarning «Til» she'rida nimaga da'vat qilinadi? A) Turli tillarni o'rganib, bilim olishga B) Faqat arab tilida she'r yozishga C) Tilni tiyib, umuman gapirmaslikka D) Faqat ona tilida so'zlashib, boshqasini rad etishga To'g'ri javob: A) Turli tillarni o'rganib, bilim olishga ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 15 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiyning «Veksel» hajviyasi nomidagi so'z nimani bildiradi? A) Qarz majburiyatini tasdiqlovchi hujjat B) Bozordagi tarozi o'lchovi C) Yer o'lchovchi amaldor D) Saylovdagi ovoz varaqasi To'g'ri javob: A) Qarz majburiyatini tasdiqlovchi hujjat✔ 2. Muqimiyning «Saylov» hajviyasida nima tanqid qilinadi? A) Saylovdagi poraxo'rlik va firibgarlik B) Paxta hosilining kamligi C) Maktablardagi tartibsizlik D) Savdogarlarning uzoq safari To'g'ri javob: A) Saylovdagi poraxo'rlik va firibgarlik ✔ 3. «Tanobchilar» hajviyasida nomlari tilga olinadigan tanobchilar kimlar? A) Sultonalixo'ja va Hakimjon B) Solihboy va G'ofir C) Toshmurod va Tangriqul D) Hakimbiy va Rahimbiy To'g'ri javob: A) Sultonalixo'ja va Hakimjon ✔ 4. Muqimiy umrining ko'p qismini qanday sharoitda o'tkazgan? A) Qo'qondagi madrasa hujrasida, kamtarona hayotda B) Xiva xoni saroyida, to'kin-sochinlikda C) Istanbulda, savdogar sifatida D) Yorkentda, musofirlikda To'g'ri javob: A) Qo'qondagi madrasa hujrasida, kamtarona hayotda ✔ 5. «Tanob» so'zi nimani bildiradi? A) Savdo karvoni turi B) Yer maydonini o'lchash birligi C) Sud hukmi turi D) Qarz majburiyati hujjati To'g'ri javob: B) Yer maydonini o'lchash birligi ✔ 6. Muqimiyning «Sayohatnoma»siga xos xususiyat qaysi? A) Makka safarining batafsil kundaligini beradi B) Dengiz sayohatidagi sarguzashtlarni hikoya qiladi C) Yo'lda ko'rgan qishloqlar va odamlar hayotini yumor bilan tasvirlaydi D) Hindiston va Arabistondagi taassurotlarni bayon etadi To'g'ri javob: C) Yo'lda ko'rgan qishloqlar va odamlar hayotini yumor bilan tasvirlaydi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 16 7. Muqimiyning «Tanobchilar» hajviyasida kimlar fosh etiladi? A) Yurtga kelgan chet ellik sayyohlar B) Darsga kech qoluvchi madrasa talabalari C) Yerni o'lchab, dehqonlardan pora undiruvchi amaldorlar D) Bozorda narxni oshiruvchi savdogarlar To'g'ri javob: C) Yerni o'lchab, dehqonlardan pora undiruvchi amaldorlar✔ 8. Muqimiyning yaqin do'stlari va maslakdoshlari kimlar edi? A) Hamza va Cho'lpon B) Furqat va Zavqiy C) Ogahiy va Munis D) Behbudiy va Fitrat To'g'ri javob: B) Furqat va Zavqiy ✔ Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 9. Ma'lum hudud va davrda o'zaro ijodiy aloqada bo'lgan, umumiy an'analarga ega shoir va adiblar doirasi nima deyiladi? A) Adabiy muhit B) Adabiy janr C) Adabiy til D) Adabiy tur To'g'ri javob: A) Adabiy muhit ✔ 10. Muqimiy, Furqat va Zavqiy qaysi adabiy muhitning vakillari? A) Qo'qon adabiy muhiti B) Buxoro adabiy muhiti C) Samarqand adabiy muhiti D) Xiva adabiy muhiti To'g'ri javob: A) Qo'qon adabiy muhiti ✔ 11. Turkiston general-gubernatorligi qaysi yili tashkil etilgan? A) 1853-yilda B) 1876-yilda C) 1867-yilda D) 1881-yilda To'g'ri javob: C) 1867-yilda ✔ 12. Ogahiy, Komil Xorazmiy va Avaz O'tar qaysi adabiy muhit bilan bog'liq? A) Xiva adabiy muhiti B) Toshkent adabiy muhiti C) Qo'qon adabiy muhiti D) Buxoro adabiy muhiti To'g'ri javob: A) Xiva adabiy muhiti ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 17 Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 13. «Sayding qo'yaber, sayyod» g'azalidagi «sayyod» so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) Ovchi B) Sozanda C) Bog'bon D) Sayyoh To'g'ri javob: A) Ovchi✔ 14. Furqat qaysi yillarda yashagan? A) 1850–1903 B) 1878–1934 C) 1875–1919 D) 1859–1909 To'g'ri javob: D) 1859–1909 ✔ 15. Furqat safari davomida qaysi mamlakatlarda bo'lgan? A) Turkiya, Arabiston, Hindiston B) Yaponiya, Koreya, Indoneziya C) Angliya, Ispaniya, Portugaliya D) Fransiya, Germaniya, Italiya To'g'ri javob: A) Turkiya, Arabiston, Hindiston ✔ 16. Furqat safari chog'ida qaysi muqaddas shaharni ziyorat qilib, haj amalini bajargan? A) Parijni B) Pekinni C) Londonni D) Makkani To'g'ri javob: D) Makkani ✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 17. Qo'qon xonligi tugatilgach, bu muhit shoirlari ijodida qanday o'zgarish kuzatiladi? A) She'riyat butunlay to'xtab qoldi B) Saroy homiyligi yo'qolib, xalq hayoti va ijtimoiy tanqid kuchaydi C) Shoirlar faqat rus tilida yoza boshladi D) Shoirlar faqat xonni madh etishga o'tdi To'g'ri javob: B) Saroy homiyligi yo'qolib, xalq hayoti va ijtimoiy tanqid kuchaydi ✔ 18. Zavqiyni Muqimiyga yaqinlashtiruvchi asosiy jihat qaysi? A) Drama janrida yozgani B) Uzoq yillar chet elda yashagani C) Hajviy yo'nalish va xalqchillik D) Rus tilida ijod qilgani To'g'ri javob: C) Hajviy yo'nalish va xalqchillik ✔ 19. Zavqiy qaysi yillarda yashagan? A) 1853–1921 B) 1859–1909 C) 1850–1903 D) 1889–1929 To'g'ri javob: A) 1853–1921 ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 18 Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 20. «Shajarayi Xorazmshohiy» tarixiy asarining muallifi kim? A) Bayoniy B) Furqat C) Ogahiy D) Avaz O'tar To'g'ri javob: A) Bayoniy✔ 21. Muhammad Rahimxon II Feruzning madaniyat oldidagi xizmati qaysi? A) Madrasalarni yopib qo'ygan B) She'r yozishni taqiqlagan C) Shoir, xattot va musiqachilarni to'plab, ularga homiylik qilgan D) Faqat harbiy yurishlar bilan band bo'lgan To'g'ri javob: C) Shoir, xattot va musiqachilarni to'plab, ularga homiylik qilgan ✔ 22. Xiva adabiy muhitining XIX asr boshidagi yirik vakili, shoir va tarixchi kim? A) Hamza B) Munis C) Furqat D) Muqimiy To'g'ri javob: B) Munis ✔ 23. Avazning «Til» she'ridagi g'oya nima sababdan bugun ham dolzarb? A) Til o'rganishni zararli deb hisoblagani uchun B) Faqat qadimgi tillarni ulug'lagani uchun C) Ko'p til bilish insonni ilm va taraqqiyotga yaqinlashtirishini ta'kidlagani uchun D) Faqat bitta til yetarli ekanini isbotlagani uchun To'g'ri javob: C) Ko'p til bilish insonni ilm va taraqqiyotga yaqinlashtirishini ta'kidlagani uchun ✔ 24. Xiva xoni Muhammad Rahimxon II qaysi taxallus bilan she'rlar yozgan? A) Amiriy B) Bayoniy C) Feruz D) Munis To'g'ri javob: C) Feruz ✔ 25. Avaz O'tar Isfandiyorxon davrida qanday holatga tushgan? A) Bosh vazir etib tayinlangan B) Saroy kutubxonasiga mudir bo'lgan C) Ta'qib va jazoga uchragan D) Xon nomidan elchi bo'lib ketgan To'g'ri javob: C) Ta'qib va jazoga uchragan ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 19 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Muqimiy hayoti va ijodi 1. Muqimiyning Farg'ona vodiysi bo'ylab qilgan safarlari taassurotlari asosida yozilgan asari qaysi? A) «Sarguzashtnoma» B) «Sayohatnoma» C) «Bayonoti sayyohi hindi» D) «Munozara» To'g'ri javob: B) «Sayohatnoma»✔ 2. Muqimiy ijodida qaysi ikki yo'nalish yetakchi o'rin tutadi? A) Drama va roman B) Doston va ertak C) Tarixnavislik va tazkira D) Lirika va hajviyot To'g'ri javob: D) Lirika va hajviyot ✔ Bo'lim (BSB): XIX asr oxiri – XX asr boshi adabiy muhiti 3. XIX asr oxiri hajviy she'riyatining asosiy tanqid obyekti kimlar edi? A) Poraxo'r amaldorlar va ochko'z boylar B) Ma'rifatli muallimlar C) Qadimgi afsonaviy shohlar D) Mehnatkash hunarmandlar To'g'ri javob: A) Poraxo'r amaldorlar va ochko'z boylar ✔ 4. Muqimiy va Furqat she'rlari tilining asosiy xususiyati qaysi? A) Faqat arabcha atamalarga to'la B) Xalq so'zlashuv tiliga yaqin, sodda va ravon C) Murakkab fors izofalari bilan juda og'ir D) Faqat rus tilidagi so'zlardan iborat To'g'ri javob: B) Xalq so'zlashuv tiliga yaqin, sodda va ravon ✔ 5. Bir shoirning she'rlari ma'lum tartibda jamlangan to'plami qanday ataladi? A) Bayoz B) Tazkira C) Majmua D) Devon To'g'ri javob: D) Devon ✔ 6. Shoirning she'rlarida qo'llaydigan adabiy nomi qanday ataladi? A) Matla' B) Taxallus C) Radif D) Nasab To'g'ri javob: B) Taxallus ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 20 Bo'lim (BSB): Furqat hayoti va ijodi 7. Furqat va Muqimiy o'rtasida qanday munosabat bo'lgan? A) Bir-biriga ashaddiy raqib bo'lgan B) Bir-biriga qarshi hajviyalar yozgan C) Hech qachon bir-birini tanimagan D) Ijodiy do'st va maslakdosh bo'lgan To'g'ri javob: D) Ijodiy do'st va maslakdosh bo'lgan✔ 8. Furqat chet el safariga qaysi yili otlangan? A) 1905-yilda B) 1891-yilda C) 1917-yilda D) 1865-yilda To'g'ri javob: B) 1891-yilda ✔ 9. Furqat qaysi shaharda tug'ilgan? A) Samarqandda B) Xivada C) Buxoroda D) Qo'qonda To'g'ri javob: D) Qo'qonda ✔ 10. Furqat ijodining Yorkent davridagi she'rlarida qaysi kayfiyat kuchli? A) Harbiy g'alaba shodligi B) Vatan sog'inchi va g'urbat dardi C) Quvnoq hajviy kulgi D) Saroy hayotini madh etish To'g'ri javob: B) Vatan sog'inchi va g'urbat dardi ✔ 11. Furqatning asl ismi qanday? A) Zokirjon Xolmuhammad o'g'li B) Muhammad Aminxo'ja Mirzaxo'ja o'g'li C) Abdulhamid Sulaymon o'g'li D) Ubaydulla Solih o'g'li To'g'ri javob: A) Zokirjon Xolmuhammad o'g'li ✔ 12. Furqat Toshkentga qaysi yili kelib, u yerda yashay boshlagan? A) 1889-yilda B) 1876-yilda C) 1903-yilda D) 1914-yilda To'g'ri javob: A) 1889-yilda ✔ Bo'lim (BSB): Zavqiy va Qo'qon adabiy muhiti 13. XIX asr oxirida Qo'qon adabiy muhitining markaziy siymosi kim edi? A) Fitrat B) Muqimiy C) Ogahiy D) Behbudiy To'g'ri javob: B) Muqimiy ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 21 14. Muqimiy, Furqat, Zavqiy va Avaz O'tardan qaysi biri eng keyin vafot etgan? A) Avaz O'tar B) Muqimiy C) Furqat D) Zavqiy To'g'ri javob: D) Zavqiy✔ 15. Zavqiy Muqimiydan (vafoti 1903-yil) qancha yil keyin vafot etgan (vafoti 1921-yil)? A) 21 yil B) 15 yil C) 12 yil D) 18 yil To'g'ri javob: D) 18 yil ✔ 16. Qo'qon adabiy muhitining XIX asr birinchi yarmidagi mashhur shoiralari kimlar? A) Nodira va Uvaysiy B) Ogahiy va Munis C) Lutfiy va Atoiy D) Bobur va Hofiz To'g'ri javob: A) Nodira va Uvaysiy ✔ 17. Boshqa shoir she'riga uning vazni va qofiyasida javob tarzida yozilgan she'r qanday ataladi? A) Nazira B) Taxmis C) Fard D) Qit'a To'g'ri javob: A) Nazira ✔ 18. Hajviy asarda biror shaxsning kamchiligini haddan ziyod bo'rttirib ko'rsatish qaysi badiiy vositaga asoslanadi? A) Talmeh B) Tashxis C) Tazod D) Mubolag'a To'g'ri javob: D) Mubolag'a ✔ 19. Quyidagi shoirlardan qaysi biri Qo'qon adabiy muhitiga mansub emas? A) Zavqiy B) Muqimiy C) Ogahiy D) Furqat To'g'ri javob: C) Ogahiy ✔ Bo'lim (BSB): Avaz O'tar va Xorazm adabiy muhiti 20. Avaz O'tarning «Maktab» she'rining asosiy g'oyasi qaysi? A) Yangi maktab va ilm-ma'rifatni targ'ib qilish B) Bahor tabiatini tasvirlash C) Harbiy yurishlarni madh etish D) Saroy hayotini ulug'lash To'g'ri javob: A) Yangi maktab va ilm-ma'rifatni targ'ib qilish ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 22 21. Xiva adabiy muhitida «Xorazm tanbur chizig'i» deb ataluvchi nota yozuvini yaratgan shoir va musiqashunos kim? A) Muqimiy B) Avaz O'tar C) Furqat D) Komil Xorazmiy To'g'ri javob: D) Komil Xorazmiy✔ 22. Avaz O'tar qaysi shaharda tug'ilgan? A) Xivada B) Buxoroda C) Qo'qonda D) Toshkentda To'g'ri javob: A) Xivada ✔ 23. Avaz O'tar g'oyalari qaysi harakat qarashlariga hamohang edi? A) Qadimchilik (eski usulni saqlash) B) Saroy klassitsizmi C) Yevropa futurizmi D) Jadidchilik (yangi maktab, ilm-ma'rifat) To'g'ri javob: D) Jadidchilik (yangi maktab, ilm-ma'rifat) ✔ 24. Avaz O'tar qaysi yillarda yashagan? A) 1859–1909 B) 1884–1919 C) 1853–1921 D) 1850–1903 To'g'ri javob: B) 1884–1919 ✔ 25. Ogahiy qaysi asarni o'zbek tiliga tarjima qilgan? A) Shekspirning «Hamlet» asarini B) Sa'diyning «Guliston» asarini C) Pushkinning «Yevgeniy Onegin» asarini D) Gyotening «Faust» asarini To'g'ri javob: B) Sa'diyning «Guliston» asarini ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 23 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. Behbudiy asariga nima uchun «Padarkush» nomini bergan? A) Qahramon o'z otasini qutqargani uchun B) Asar tarixiy jang haqida bo'lgani uchun C) O'qimagan, tarbiyasiz bola otasining halokatiga sabab bo'lishini ta'kidlash uchun D) Asar qadimgi afsonaga asoslangani uchun To'g'ri javob: C) O'qimagan, tarbiyasiz bola otasining halokatiga sabab bo'lishini ta'kidlash uchun✔ 2. Toshmurod fojiasining asosiy sababi nima? A) O'qimagani, tarbiyasizligi va yomon do'stlarga qo'shilgani B) Haddan tashqari ko'p kitob o'qigani C) Otasi uni juda erta o'qishga bergani D) Chet elga ketib qolgani To'g'ri javob: A) O'qimagani, tarbiyasizligi va yomon do'stlarga qo'shilgani ✔ 3. Behbudiyning «Ikki emas, to'rt til lozim» maqolasida qaysi tillarni o'rganish zarurligi aytiladi? A) Lotin, yunon, ibroniy va arman tillari B) Ingliz, fransuz, nemis va ispan tillari C) Xitoy, yapon, hind va arab tillari D) Turkiy, fors, arab va rus tillari To'g'ri javob: D) Turkiy, fors, arab va rus tillari ✔ 4. «Padarkush» dramasining asosiy g'oyasi qaysi? A) Boylik insonni baxtli qiladi B) Savdo-sotiq eng yaxshi kasb C) Do'stlik har qanday ilmdan ustun D) Ilmsizlik va tarbiyasizlik fojiaga olib keladi To'g'ri javob: D) Ilmsizlik va tarbiyasizlik fojiaga olib keladi ✔ 5. «Padarkush» dramasining ikkinchi nomi qanday? A) «O'qimagan bolaning holi» B) «Ishq qurbonlari» C) «Yoxud axloq» D) «Hind sayyohining bayoni» To'g'ri javob: A) «O'qimagan bolaning holi» ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 6. Quyidagi qatorlardan qaysi birida faqat jadid adabiyoti vakillari berilgan? A) Munis, Ogahiy, Bayoniy B) Behbudiy, Avloniy, Fitrat C) Uvaysiy, Nodira, Mahzuna D) Lutfiy, Atoiy, Sakkokiy To'g'ri javob: B) Behbudiy, Avloniy, Fitrat ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 24 7. Jadid adabiyotining asosiy g'oyasi qaysi? A) Eski tartiblarni o'zgarishsiz saqlab qolish B) Millatni ma'rifat orqali uyg'otib, taraqqiyotga erishish C) Faqat saroy hayotini kuylash D) Yangi usul maktablarini yopish To'g'ri javob: B) Millatni ma'rifat orqali uyg'otib, taraqqiyotga erishish✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 8. «Maysaraning ishi» komediyasidagi Maysara qanday obraz? A) Poraxo'r qozi B) Ochko'z savdogar C) Zukko, tadbirkor keksa ayol D) Yosh va sodda kelin To'g'ri javob: C) Zukko, tadbirkor keksa ayol ✔ 9. «Boy ila xizmatchi» dramasining bosh qahramoni bo'lgan xizmatchi yigit kim? A) Pechorin B) Olimjon C) G'ofir D) Toshmurod To'g'ri javob: C) G'ofir ✔ 10. «Yangi saodat» romanining asosiy g'oyasi qaysi? A) Savdo karvonining sarguzashtlari B) Ilm olish orqali oila va jamiyat baxtiga erishish C) Boylik orqali hokimiyatga erishish D) Urushda shon-shuhrat qozonish To'g'ri javob: B) Ilm olish orqali oila va jamiyat baxtiga erishish ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 11. «Turkiy guliston yoxud axloq» qaysi yili nashr etilgan? A) 1901-yilda B) 1913-yilda C) 1920-yilda D) 1934-yilda To'g'ri javob: B) 1913-yilda ✔ 12. «Turkiy guliston»da yaxshi xulqlar qatorida keltirilgan fazilatni toping. A) G'azab B) Hasad C) Sabr D) Jaholat To'g'ri javob: C) Sabr ✔ 13. Avloniy «Turkiy guliston»da tarbiyaning qaysi turlarini ajratib ko'rsatadi? A) Harbiy, savdo va saroy tarbiyasi B) Ov, chavandozlik va kurash tarbiyasi C) Musiqa, raqs va rasm tarbiyasi D) Badan, fikr va axloq tarbiyasi To'g'ri javob: D) Badan, fikr va axloq tarbiyasi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 25 14. Avloniyning yangi usul maktablari uchun yozgan alifbe kitobi qaysi? A) «Sayha» B) «Adibi avval» C) «Birinchi muallim» D) «Muntaxabi jug'rofiyai umumiy» To'g'ri javob: C) «Birinchi muallim»✔ 15. «Turkiy guliston yoxud axloq» qanday asar? A) Maktab uchun yozilgan axloqiy-ta'limiy darslik B) Tarixiy roman C) Sahna uchun komediya D) Hajviy doston To'g'ri javob: A) Maktab uchun yozilgan axloqiy-ta'limiy darslik ✔ 16. Avloniyning she'rlar to'plami qanday nomlangan? A) «Oq gul» B) «Sayha» C) «Adabiyot yoxud milliy she'rlar» D) «Uyg'onish» To'g'ri javob: C) «Adabiyot yoxud milliy she'rlar» ✔ 17. Avloniy faoliyatining qirralarini to'g'ri ko'rsatgan qatorni toping. A) Sarkarda, xon, tarixchi, me'mor B) Tabib, munajjim, savdogar, xattot C) Shoir, dramaturg, pedagog, jurnalist D) Bastakor, rassom, haykaltarosh, me'mor To'g'ri javob: C) Shoir, dramaturg, pedagog, jurnalist ✔ 18. Avloniy 1907-yilda chiqargan gazeta qaysi? A) «Samarqand» B) «Shuhrat» C) «Tarjimon» D) «Oyna» To'g'ri javob: B) «Shuhrat» ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 19. Abdurauf Fitrat qaysi yillarda yashagan? A) 1875–1919 B) 1889–1929 C) 1886–1938 D) 1878–1934 To'g'ri javob: C) 1886–1938 ✔ 20. Fitratning qahramoni Pochamir bo'lgan satirik asari qaysi? A) «Sayha» B) «Munozara» C) «Qiyomat» D) «Abulfayzxon» To'g'ri javob: C) «Qiyomat» ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 26 21. Fitratning «Hind ixtilolchilari» dramasi qaysi mavzuda? A) Arabistonga haj safari B) Rus dehqonlarining turmushi C) Buxoro amirining saroy hayoti D) Hind xalqining mustamlakachilikka qarshi kurashi To'g'ri javob: D) Hind xalqining mustamlakachilikka qarshi kurashi✔ 22. Abulfayzxon qaysi xonlik hukmdori bo'lgan? A) Qo'qon xonligi B) Qrim xonligi C) Buxoro xonligi D) Xiva xonligi To'g'ri javob: C) Buxoro xonligi ✔ 23. «Abulfayzxon» fojiasining asosiy g'oyasi qaysi? A) Savdo davlatni boyitadi B) Xonning adolati xalqni baxtli qiladi C) Ilm-fan urushdan ustun turadi D) Taxt uchun kurash, zulm va xiyonat davlatni halokatga olib keladi To'g'ri javob: D) Taxt uchun kurash, zulm va xiyonat davlatni halokatga olib keladi ✔ 24. Fitratning «Adabiyot qoidalari» asari qanday asar? A) Tarixiy roman B) Adabiyot nazariyasi bo'yicha darslik C) She'riy to'plam D) Hajviy drama To'g'ri javob: B) Adabiyot nazariyasi bo'yicha darslik ✔ 25. Fitrat qaysi yili qatag'on qurboni bo'lgan? A) 1919-yilda B) 1929-yilda C) 1934-yilda D) 1938-yilda To'g'ri javob: D) 1938-yilda ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 27 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. Behbudiy matbuotda ko'proq qaysi janrda qalam tebratgan? A) Qasida B) Publitsistik maqola C) Doston D) Tuyuq To'g'ri javob: B) Publitsistik maqola✔ 2. Behbudiy qaysi shahar yaqinida tug'ilgan? A) Buxoro B) Samarqand C) Xiva D) Qo'qon To'g'ri javob: B) Samarqand ✔ 3. Behbudiy 1913-yilda Samarqandda tashkil etgan jurnal qaysi? A) «Shuhrat» B) «Xurshid» C) «Oyna» D) «Tarjimon» To'g'ri javob: C) «Oyna» ✔ 4. «Padarkush»dagi Boy o'g'lini o'qitish masalasida qanday fikrda? A) O'g'lini chet elga o'qishga yuboradi B) O'qishni keraksiz deb, boylik yetarli deb hisoblaydi C) O'g'lini o'zi kitob o'qishga o'rgatadi D) O'g'li uchun yangi maktab quradi To'g'ri javob: B) O'qishni keraksiz deb, boylik yetarli deb hisoblaydi ✔ 5. Mahmudxo'ja Behbudiy qaysi yillarda yashagan? A) 1875–1919 B) 1886–1938 C) 1878–1934 D) 1889–1929 To'g'ri javob: A) 1875–1919 ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 6. Usuli jadid maktablarining asosiy yangiligi nimada edi? A) Darslarni faqat arab tilida olib borishda B) Tovush usulida tez savod chiqarish va dunyoviy fanlarni o'qitishda C) Faqat qizlarni o'qitishda D) Faqat yod oldirish usulida o'qitishda To'g'ri javob: B) Tovush usulida tez savod chiqarish va dunyoviy fanlarni o'qitishda ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 28 7. Jadid adabiyoti bilan o'zbek adabiyotiga kirib kelgan yangi janrlar qaysi? A) Qasida, ruboiy, tuyuq B) G'azal, muxammas, musaddas C) Doston, ertak, maqol D) Drama, hikoya, roman To'g'ri javob: D) Drama, hikoya, roman✔ 8. Jadidlarning yangi darsliklar yaratishdan maqsadi nima edi? A) Eski usuldagi ta'limni mustahkamlash B) Faqat diniy bilimlarni o'rgatish C) Bolalarni tez va oson savodli qilish, zamonaviy bilim berish D) Maktablarni ziyoratgohga aylantirish To'g'ri javob: C) Bolalarni tez va oson savodli qilish, zamonaviy bilim berish ✔ 9. Jadidlarga qarshi chiqqan eski usul tarafdorlari qanday atalgan? A) Qadimchilar B) Muxtoriyatchilar C) Ma'rifatparvarlar D) Tarjimonlar To'g'ri javob: A) Qadimchilar ✔ 10. Buxoro jadidlari yoshlarni Turkiyaga o'qishga yuborishdan qanday maqsad ko'zlagan? A) Faqat savdo-sotiqni o'rgatishni B) Ularni butunlay chet elda qoldirishni C) Harbiy xizmatga tayyorlashni D) Zamonaviy bilimlarni egallab, yurtga xizmat qilishni To'g'ri javob: D) Zamonaviy bilimlarni egallab, yurtga xizmat qilishni ✔ 11. Jadid teatrining ilk spektakllari 1914-yilda qaysi shaharlarda sahnaga qo'yilgan? A) Nukus va Navoiyda B) Samarqand va Toshkentda C) Termiz va Qarshida D) Xiva va Urganchda To'g'ri javob: B) Samarqand va Toshkentda ✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 12. «Yangi saodat» romanining kichik sarlavhasi qanday? A) «Tarixiy qissa» B) «Milliy roman» C) «She'riy doston» D) «Ilmiy hikoya» To'g'ri javob: B) «Milliy roman» ✔ 13. «Boy ila xizmatchi» dramasida G'ofirning sevgan qizi kim? A) Ofeliya B) Zebi C) Lotta D) Jamila To'g'ri javob: D) Jamila ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 29 14. Hamza lirik g'azallarida qaysi taxallusni qo'llagan? A) Hijroniy B) Feruz C) Muqimiy D) Nihoniy To'g'ri javob: D) Nihoniy✔ 15. «Boy ila xizmatchi» dramasidagi boy kim? A) Toshmurodboy B) Davronboy C) Solihboy D) Hakimboy To'g'ri javob: C) Solihboy ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 16. «Turkiy guliston»da xulqlar qanday ikki guruhga bo'linadi? A) Yaxshi xulqlar va yomon xulqlar B) Erkak va ayol xulqlari C) Qadimgi va yangi xulqlar D) Shahar va qishloq xulqlari To'g'ri javob: A) Yaxshi xulqlar va yomon xulqlar ✔ 17. Avloniy 1913-yilda Toshkentda tashkil etgan teatr truppasi qanday nomlangan? A) «Globus» B) «Oyna» C) «Taraqqiy» D) «Turon» To'g'ri javob: D) «Turon» ✔ 18. Avloniy fikricha, har bir millatning dunyoda borligini ko'rsatuvchi «oyinai hayot» nima? A) Til va adabiyot B) Saroy va qasrlar C) Boylik va savdo D) Qo'shin va qurol To'g'ri javob: A) Til va adabiyot ✔ 19. «Turkiy guliston» nomi qaysi mumtoz asarga ishora qiladi? A) Boburning «Boburnoma»siga B) Navoiyning «Xamsa»siga C) Firdavsiyning «Shohnoma»siga D) Sa'diyning «Guliston» asariga To'g'ri javob: D) Sa'diyning «Guliston» asariga ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 20. «Abulfayzxon» dramasida xonni o'ldirib, hokimiyatni egallagan kim? A) Toshmurod B) Klavdiy C) Solihboy D) Muhammad Rahimbiy To'g'ri javob: D) Muhammad Rahimbiy ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 30 21. Quyidagi asarlardan qaysi biri Fitratga tegishli? A) «Yangi saodat» B) «Padarkush» C) «Turkiy guliston» D) «Shaytonning tangriga isyoni» To'g'ri javob: D) «Shaytonning tangriga isyoni»✔ 22. Fitratning «Abulfayzxon» asari qaysi janrda yozilgan? A) Tarixiy drama (fojia) B) Lirik doston C) Sarguzasht roman D) Hajviy hikoya To'g'ri javob: A) Tarixiy drama (fojia) ✔ 23. Tarixiy shaxs Abulfayzxon qaysi sulolaga mansub bo'lgan? A) Temuriylar B) Ashtarxoniylar C) Shayboniylar D) Mang'itlar To'g'ri javob: B) Ashtarxoniylar ✔ 24. Fitratning qaysi asarida Buxoro hayoti chet ellik kishining ko'zi bilan tasvirlanadi? A) «Abulfayzxon» B) «Qiyomat» C) «Sayha» D) «Bayonoti sayyohi hindi» To'g'ri javob: D) «Bayonoti sayyohi hindi» ✔ 25. «Munozara» asarida kimlar o'rtasida bahs boradi? A) Buxorolik mudarris va yevropalik (farangi) B) Xon va uning vaziri C) Ikki savdogar D) Ota va o'g'il To'g'ri javob: A) Buxorolik mudarris va yevropalik (farangi) ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 31 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. «Padarkush» voqealari qanday yakunlanadi? A) Ziyoli Boyning merosxo'ri bo'ladi B) Boy o'g'lini kechirib, hamma yarashadi C) Boy o'ldirilib, qotillar qo'lga olinadi D) Toshmurod o'qib, olim bo'ladi To'g'ri javob: C) Boy o'ldirilib, qotillar qo'lga olinadi✔ 2. «Padarkush»ning o'zbek adabiyotidagi ahamiyati nimada? A) Birinchi o'zbek she'riy to'plami B) Ilk o'zbek tarixiy dostoni C) O'zbek dramaturgiyasining ilk namunalaridan biri D) O'zbek tilidagi birinchi roman To'g'ri javob: C) O'zbek dramaturgiyasining ilk namunalaridan biri ✔ 3. Dramada otasining o'limiga sababchi bo'lgan o'g'il kim? A) Pechorin B) Olimjon C) G'ofir D) Toshmurod To'g'ri javob: D) Toshmurod ✔ 4. «Padarkush»da Toshmurod qanday kishilar davrasiga tushib qoladi? A) Olim va ziyolilar davrasiga B) O'g'ri va bezorilar davrasiga C) Muallim va talabalar davrasiga D) Savdogar va sayyohlar davrasiga To'g'ri javob: B) O'g'ri va bezorilar davrasiga ✔ 5. «Padarkush» birinchi marta sahnada qaysi yili qo'yilgan? A) 1924-yilda B) 1917-yilda C) 1905-yilda D) 1914-yilda To'g'ri javob: D) 1914-yilda ✔ 6. «Padarkush» so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) Do'stiga xiyonat qiluvchi B) Otasini o'ldiruvchi C) O'qishdan qochuvchi D) Ona yurtini sotuvchi To'g'ri javob: B) Otasini o'ldiruvchi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 32 7. «Padarkush» qaysi adabiy turga mansub? A) Lirika B) Drama C) Lirik-epik tur D) Epos To'g'ri javob: B) Drama✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 8. Jadidlar orzu qilgan asosiy siyosiy maqsad qaysi? A) Rossiya imperiyasini kengaytirish B) Turkistonni ikkiga bo'lish C) Xonliklarni avvalgidek saqlash D) Millat ozodligi va mustaqilligi To'g'ri javob: D) Millat ozodligi va mustaqilligi ✔ 9. Jadidchilik g'oyalarining Turkistonga tarqalishida katta rol o'ynagan qrimlik ma'rifatparvar kim? A) Mahmudxo'ja Behbudiy B) Ismoilbek Gasprinskiy C) Abdurauf Fitrat D) Abdulla Avloniy To'g'ri javob: B) Ismoilbek Gasprinskiy ✔ 10. Jadidlarning maktab, matbuot va teatrga birdek e'tibor berishi nimani ko'rsatadi? A) Faqat pul topishni maqsad qilganini B) Xalq ongini uyg'otish uchun turli vositalardan foydalanganini C) Ta'limni keraksiz deb bilganini D) San'atni ilmdan ustun qo'yganini To'g'ri javob: B) Xalq ongini uyg'otish uchun turli vositalardan foydalanganini ✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 11. «Yangi saodat» romani qaysi yili yozilgan? A) 1926-yilda B) 1915-yilda C) 1905-yilda D) 1929-yilda To'g'ri javob: B) 1915-yilda ✔ 12. Hamza Qo'qonda qanday maktab ochgan? A) Musiqa konservatoriyasi B) Tibbiyot instituti C) Yangi usul maktabi D) Harbiy maktab To'g'ri javob: C) Yangi usul maktabi ✔ 13. Hamza 1929-yilda qayerda halok bo'lgan? A) Qarshida B) Hirotda C) Shohimardonda D) Yorkentda To'g'ri javob: C) Shohimardonda ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 33 14. Hamzaning «Zaharli hayot yoxud ishq qurbonlari» asari qaysi janrga mansub? A) Qissa B) Drama C) Ruboiy D) Roman To'g'ri javob: B) Drama✔ 15. Hamza qaysi shaharda tug'ilgan? A) Toshkentda B) Qo'qonda C) Samarqandda D) Xivada To'g'ri javob: B) Qo'qonda ✔ 16. Hamzaning «Milliy ashulalar uchun milliy she'rlar» turkumidagi she'rlar qanday maqsadda yozilgan? A) Faqat bolalar o'yinlari uchun B) Xalq kuylariga moslab, ashula qilib aytish uchun C) Faqat diniy marosimlar uchun D) Faqat saroy majlislarida o'qish uchun To'g'ri javob: B) Xalq kuylariga moslab, ashula qilib aytish uchun ✔ 17. «Boy ila xizmatchi» dramasidagi asosiy konflikt nimada? A) Boy va xizmatchi o'rtasidagi ijtimoiy tengsizlikda B) Ikki shahzodaning taxt talashida C) Ikki olimning ilmiy bahsida D) Ikki qo'shni davlat urushida To'g'ri javob: A) Boy va xizmatchi o'rtasidagi ijtimoiy tengsizlikda ✔ 18. «Maysaraning ishi» komediyasida kimlar fosh etiladi? A) Mehnatkash dehqonlar B) Yangi maktab muallimlari C) Poraxo'r qozi va uning atrofidagilar D) Ziyoli yoshlar To'g'ri javob: C) Poraxo'r qozi va uning atrofidagilar ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 19. «Turkiy guliston» asari asosan kimlar uchun yozilgan? A) Maktab o'quvchilari uchun B) Savdogarlar uchun C) Saroy amaldorlari uchun D) Harbiylar uchun To'g'ri javob: A) Maktab o'quvchilari uchun ✔ 20. Avloniy (1878–1934) necha yil umr ko'rgan? A) 58 yil B) 46 yil C) 54 yil D) 56 yil To'g'ri javob: D) 56 yil ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 34 21. Avloniyning «Tarbiya bizlar uchun yo hayot – yo mamot...» degan fikrining mohiyati nimada? A) Tarbiya ilmdan ahamiyatsizroq ekanida B) Tarbiya faqat maktabda beriladigan ekanida C) Tarbiya faqat oilaning ichki ishi ekanida D) Tarbiya millat taqdirini hal qiluvchi masala ekanida To'g'ri javob: D) Tarbiya millat taqdirini hal qiluvchi masala ekanida✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 22. «Munozara»da farangi (yevropalik) nimani isbotlashga harakat qiladi? A) Buxorodagi ta'lim eskirgani va yangi usul maktablari zarurligini B) Eski madrasalar mukammal ekanini C) Yevropa Buxorodan orqada qolganini D) Savdo ilmdan muhimroq ekanini To'g'ri javob: A) Buxorodagi ta'lim eskirgani va yangi usul maktablari zarurligini ✔ 23. Fitrat 1909–1913-yillarda qaysi mamlakatda tahsil olgan? A) Germaniyada B) Rossiyada C) Turkiyada D) Hindistonda To'g'ri javob: C) Turkiyada ✔ 24. «Fitrat» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Tug'ma iste'dod, tabiat B) Ayriliq, judolik C) Tong yulduzi D) Bir joyda muqimlik To'g'ri javob: A) Tug'ma iste'dod, tabiat ✔ 25. Fitratning «Munozara» asari qaysi tilda yozilgan? A) Fors tilida B) Turk tilida C) Arab tilida D) Rus tilida To'g'ri javob: A) Fors tilida ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 35 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. Behbudiy Samarqandda chiqargan gazeta qaysi? A) «Sadoi Farg'ona» B) «Samarqand» C) «Taraqqiy» D) «Turon» To'g'ri javob: B) «Samarqand»✔ 2. «Padarkush»dagi asosiy konflikt qaysi kuchlar o'rtasida? A) Ikki xon qo'shinlari o'rtasida B) Ikki savdogar oilasi o'rtasida C) Ma'rifat va jaholat o'rtasida D) Shahar va qishloq o'rtasida To'g'ri javob: C) Ma'rifat va jaholat o'rtasida ✔ 3. Behbudiy teatrni qanday ta'riflagan? A) «Kitobxona» B) «Ibratxona» C) «Musiqaxona» D) «Ko'ngilocharxona» To'g'ri javob: B) «Ibratxona» ✔ 4. Behbudiy yangi usul maktablari uchun yozgan geografiya darsligi qaysi? A) «Adibi avval» B) «Muntaxabi jug'rofiyai umumiy» C) «Birinchi muallim» D) «Turkiy guliston» To'g'ri javob: B) «Muntaxabi jug'rofiyai umumiy» ✔ 5. Dramada ilm-ma'rifatning foydasini targ'ib qiluvchi obraz kim? A) Ziyoli B) Boy C) Toshmurod D) Tangriqul To'g'ri javob: A) Ziyoli ✔ 6. Behbudiy (1875–1919) necha yil umr ko'rgan? A) 46 yil B) 54 yil C) 42 yil D) 44 yil To'g'ri javob: D) 44 yil ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 36 Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 7. 1906-yilda Toshkentda Ismoil Obidov tomonidan chiqarilgan ilk xususiy o'zbek gazetalaridan biri qaysi? A) «Hurriyat» B) «Sadoi Farg'ona» C) «Taraqqiy» D) «Oyna» To'g'ri javob: C) «Taraqqiy»✔ 8. 1906-yilda Toshkentda Munavvarqori muharrirligida chiqqan jadid gazetasi qaysi? A) «Samarqand» B) «Sadoi Farg'ona» C) «Xurshid» D) «Oyna» To'g'ri javob: C) «Xurshid» ✔ 9. Turkistonda jadidchilik harakati qaysi davrda faol bo'lgan? A) XIX asr oxiri – XX asrning 20-yillari B) XXI asrning boshi C) XV asrning ikkinchi yarmi D) XVII asrning boshi To'g'ri javob: A) XIX asr oxiri – XX asrning 20-yillari ✔ 10. Jadid matbuotining adabiyot rivojidagi o'rni qanday edi? A) Adabiy asarlarni chop etishni taqiqlagan B) Faqat rus yozuvchilarini targ'ib qilgan C) Yangi janrlar va publitsistika shakllanishi uchun minbar bo'lgan D) Faqat savdo e'lonlarini bosgan To'g'ri javob: C) Yangi janrlar va publitsistika shakllanishi uchun minbar bo'lgan ✔ 11. Jadid ziyolilarining ko'pchiligi 1930-yillarda qanday taqdirga duchor bo'lgan? A) Davlat mukofotiga sazovor bo'lgan B) Qatag'on qilingan C) Akademiya a'zosi etib saylangan D) Chet elga elchi qilib yuborilgan To'g'ri javob: B) Qatag'on qilingan ✔ 12. Abdulla Qodiriyning 1915-yilda yozilgan hikoyasi qaysi? A) «Yangi saodat» B) «Juvonboz» C) «Mehrobdan chayon» D) «Kecha va kunduz» To'g'ri javob: B) «Juvonboz» ✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 13. Hamza ijodiy faoliyatining qirralarini to'g'ri ko'rsatgan qatorni toping. A) Sarkarda, diplomat, savdogar, tabib B) Haykaltarosh, rassom, kulol, zargar C) Tarixchi, munajjim, me'mor, xattot D) Shoir, dramaturg, bastakor, pedagog To'g'ri javob: D) Shoir, dramaturg, bastakor, pedagog ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 37 14. Hamzaning «Maysaraning ishi» asari qaysi janrda yozilgan? A) Tragediya B) Roman C) Komediya D) Doston To'g'ri javob: C) Komediya✔ 15. Hamzaning «Paranji sirlari» asarida qaysi mavzu ko'tarilgan? A) Dengiz sayohati B) Qadimgi shohlar urushi C) Ayollar ozodligi va huquqi D) Paxta zavodi qurilishi To'g'ri javob: C) Ayollar ozodligi va huquqi ✔ 16. Quyidagi she'riy to'plamlardan qaysi biri Hamzaga tegishli? A) «Buloqlar» B) «Sayha» C) «Oq gul» D) «Uyg'onish» To'g'ri javob: C) «Oq gul» ✔ 17. Hamza (1889–1929) necha yil umr ko'rgan? A) 40 yil B) 50 yil C) 38 yil D) 42 yil To'g'ri javob: A) 40 yil ✔ 18. Hamzaning ilk ijodi qaysi adabiy harakat bilan bog'liq? A) Yevropa romantizmi B) Tasavvuf adabiyoti C) Jadid adabiyoti D) Saroy adabiyoti To'g'ri javob: C) Jadid adabiyoti ✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 19. Quyidagi dramalardan qaysi biri Avloniy qalamiga mansub? A) «Advokatlik osonmi?» B) «Padarkush» C) «Abulfayzxon» D) «Boy ila xizmatchi» To'g'ri javob: A) «Advokatlik osonmi?» ✔ 20. Avloniy 1919–1920-yillarda qaysi mamlakatda diplomatik vazifada ishlagan? A) Afg'onistonda B) Eronda C) Hindistonda D) Turkiyada To'g'ri javob: A) Afg'onistonda ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 38 21. Abdulla Avloniy qaysi yillarda yashagan? A) 1886–1938 B) 1897–1938 C) 1875–1919 D) 1878–1934 To'g'ri javob: D) 1878–1934✔ 22. «Turkiy guliston»da yomon xulqlar qatorida keltirilgan illatni toping. A) Hasad B) Sabr C) Shijoat D) Vijdon To'g'ri javob: A) Hasad ✔ 23. Avloniy she'rlarining asosiy mavzulari qaysilar? A) Faqat ov va sayohat B) Faqat afsonaviy qahramonlar C) Faqat saroy bazmlari D) Millat, vatan, ilm-ma'rifat To'g'ri javob: D) Millat, vatan, ilm-ma'rifat ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 24. Fitrat Istanbulda qanday g'oyalar ta'sirida shakllangan? A) Qadimgi Yunon falsafasi B) Turk ma'rifatparvarlari va islohotchilarining g'oyalari C) Xitoy saroy adabiyoti D) Fransuz klassitsizmi g'oyalari To'g'ri javob: B) Turk ma'rifatparvarlari va islohotchilarining g'oyalari ✔ 25. Fitrat boshchiligida tuzilgan «Chig'atoy gurungi» to'garagining maqsadi nima edi? A) Teatrlarni yopish B) Harbiy qism tuzish C) Savdo karvonlarini tashkil etish D) O'zbek tili va adabiyotini rivojlantirish, imloni isloh qilish To'g'ri javob: D) O'zbek tili va adabiyotini rivojlantirish, imloni isloh qilish ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 39 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Mahmudxo'ja Behbudiy 1. Behbudiy jadidlar orasida qanday nom bilan e'zozlangan? A) Turkiston jadidlarining otasi (rahnamosi) B) Sharq dramaturgiyasining ustozi C) Xorazm tarixchilarining boshlig'i D) Turkiston shoirlarining sultoni To'g'ri javob: A) Turkiston jadidlarining otasi (rahnamosi)✔ 2. Behbudiy 1919-yilda qayerda qatl etilgan? A) Toshkentda B) Qo'qonda C) Qarshida D) Samarqandda To'g'ri javob: C) Qarshida ✔ Bo'lim (BSB): Jadid adabiyoti va ma'rifatparvarlik 3. Ismoilbek Gasprinskiy chiqargan mashhur gazeta qaysi? A) «Shuhrat» B) «Taraqqiy» C) «Tarjimon» D) «Oyna» To'g'ri javob: C) «Tarjimon» ✔ 4. Abdulla Qodiriyning «Baxtsiz kuyov» asari qaysi janrda yozilgan? A) Roman B) Doston C) Drama D) G'azal To'g'ri javob: C) Drama ✔ 5. 1914-yildan Toshkentda chiqa boshlagan jadid gazetasi qaysi? A) «Sadoi Turkiston» B) «Xurshid» C) «Turkiston viloyatining gazeti» D) «Tarjimon» To'g'ri javob: A) «Sadoi Turkiston» ✔ 6. «Jadid» so'zi qanday ma'noni bildiradi? A) Yangi B) Qadimgi C) Milliy D) Ilmiy To'g'ri javob: A) Yangi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 40 7. Munavvarqori Abdurashidxonov yangi usul maktablari uchun yozgan darslik qaysi? A) «Sayha» B) «Adibi avval» C) «Padarkush» D) «Turkiy guliston» To'g'ri javob: B) «Adibi avval»✔ 8. Jadid she'riyatining asosiy mavzulari qaysilar? A) Millat qayg'usi, ilm-ma'rifat, vatan ozodligi B) Faqat tabiat manzaralari C) Faqat ishqiy kechinmalar D) Faqat saroy bazmlari To'g'ri javob: A) Millat qayg'usi, ilm-ma'rifat, vatan ozodligi ✔ 9. 1917-yil noyabrda Qo'qonda e'lon qilingan, jadidlar faol qatnashgan davlat tuzilmasi qaysi? A) Buxoro amirligi B) Xiva xonligi C) Turkiston general-gubernatorligi D) Turkiston Muxtoriyati To'g'ri javob: D) Turkiston Muxtoriyati ✔ 10. Quyidagi shoirlardan qaysi biri jadid adabiyoti vakili? A) Tavallo B) Bobur C) Uvaysiy D) Lutfiy To'g'ri javob: A) Tavallo ✔ Bo'lim (BSB): Hamza Hakimzoda Niyoziy 11. Hamzaning «Yangi saodat» asari qaysi janrda yozilgan? A) Doston B) Roman C) Drama D) G'azal To'g'ri javob: B) Roman ✔ 12. «Hakimzoda» nomi qanday ma'noni bildiradi? A) Hakamning shogirdi B) Xonning kuyovi C) Hokimning noibi D) Hakim (tabib)ning o'g'li To'g'ri javob: D) Hakim (tabib)ning o'g'li ✔ 13. Hamza Hakimzoda Niyoziy qaysi yillarda yashagan? A) 1897–1938 B) 1878–1934 C) 1875–1919 D) 1889–1929 To'g'ri javob: D) 1889–1929 ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 41 14. «Zaharli hayot yoxud ishq qurbonlari» dramasida nima qoralanadi? A) Yoshlarning ilm olishga intilishi B) Kitob nashr etish ishi C) Yangi usul maktablarining ochilishi D) Yoshlarni eski urf-odatlar qurboni qiluvchi majburiy nikoh To'g'ri javob: D) Yoshlarni eski urf-odatlar qurboni qiluvchi majburiy nikoh✔ Bo'lim (BSB): Abdulla Avloniy 15. Avloniy fikricha, bola tarbiyasi qayerdan boshlanadi? A) Oiladan, ota-onadan, ayniqsa onadan B) Faqat harbiy xizmatdan C) Faqat bozor va ko'chadan D) Faqat madrasadan To'g'ri javob: A) Oiladan, ota-onadan, ayniqsa onadan ✔ 16. Avloniyning pedagogik faoliyati haqida qaysi fikr to'g'ri? A) Ta'lim bilan umuman shug'ullanmagan B) Yangi usul maktabi ochib, o'zi dars bergan C) Faqat eski usul maktablarida o'qitgan D) Faqat chet elda dars bergan To'g'ri javob: B) Yangi usul maktabi ochib, o'zi dars bergan ✔ 17. Avloniyning «Ikkinchi muallim» kitobi qanday kitob? A) «Birinchi muallim»dan keyin o'qitiladigan o'qish kitobi B) Ikki pardali tarixiy drama C) Ikkinchi she'riy devoni D) Ikki tilli lug'at To'g'ri javob: A) «Birinchi muallim»dan keyin o'qitiladigan o'qish kitobi ✔ 18. Avloniy tuzgan «Turon» truppasi faoliyatining ahamiyati nimada? A) Teatrni butunlay taqiqlashga sabab bo'lgan B) Faqat saroy uchun tomosha ko'rsatgan C) Milliy teatrning shakllanishiga asos bo'lgan D) Faqat chet el pyesalarini qo'ygan To'g'ri javob: C) Milliy teatrning shakllanishiga asos bo'lgan ✔ 19. Abdulla Avloniy qaysi shaharda tug'ilgan? A) Andijonda B) Toshkentda C) Samarqandda D) Buxoroda To'g'ri javob: B) Toshkentda ✔ Bo'lim (BSB): Abdurauf Fitrat 20. Fitrat qaysi shaharda tug'ilgan? A) Buxoroda B) Samarqandda C) Toshkentda D) Qo'qonda To'g'ri javob: A) Buxoroda ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 42 21. Fitrat dramaturgiyasining asosiy xususiyati qaysi? A) Tarixiy va ijtimoiy mavzularda keskin konflikt, ozodlik g'oyasi B) Faqat bolalar uchun ertak-pyesalar C) Faqat musiqali bazm sahnalari D) Faqat oilaviy hazil-mutoyiba To'g'ri javob: A) Tarixiy va ijtimoiy mavzularda keskin konflikt, ozodlik g'oyasi✔ 22. Fitrat Buxoro Xalq Respublikasida qanday lavozimlarda ishlagan? A) Nozir (vazir) B) Qo'mondon C) Qozikalon D) Amir To'g'ri javob: A) Nozir (vazir) ✔ 23. Fitratning «Sayha» to'plami nomi qanday ma'noni bildiradi? A) Sayohat, safar B) Tong, sahar C) Shivirlash, pichirlash D) Hayqiriq, qichqiriq To'g'ri javob: D) Hayqiriq, qichqiriq ✔ 24. Fitrat adabiyotdan tashqari qaysi sohalarda ilmiy asarlar yaratgan? A) Tilshunoslik va musiqashunoslik B) Me'morchilik va qurilish C) Tibbiyot va farmatsevtika D) Astronomiya va fizika To'g'ri javob: A) Tilshunoslik va musiqashunoslik ✔ 25. «Bayonoti sayyohi hindi» nomining ma'nosi qanday? A) Hind sayyohining bayonoti B) Hind ertaklari C) Sayyohning kundaligi D) Hindistonga sayohat To'g'ri javob: A) Hind sayyohining bayonoti ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 43 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. «Faust» asari qanday janrda yozilgan? A) Lirik g'azal B) Hajviy hikoya C) Tarixiy roman D) Fojia (dramatik poema) To'g'ri javob: D) Fojia (dramatik poema)✔ 2. Gyote umrining katta qismini qaysi shaharda o'tkazgan? A) Londonda B) Moskvada C) Parijda D) Veymarda To'g'ri javob: D) Veymarda ✔ 3. «Yosh Verterning iztiroblari» qahramoni Verterning sevgilisi kim? A) Lotta B) Natasha C) Tatyana D) Margarita To'g'ri javob: A) Lotta ✔ 4. Asar so'ngida Faust hayotning mazmunini nimada topadi? A) Xalq farovonligi uchun bunyodkorlik mehnatida B) Saroyda hukmronlik qilishda C) Sehrgarlikni o'rganishda D) Cheksiz boylik to'plashda To'g'ri javob: A) Xalq farovonligi uchun bunyodkorlik mehnatida ✔ 5. Gyote qaysi shaharda tug'ilgan? A) Frankfurt-Maynda B) Berlinda C) Venada D) Veymarda To'g'ri javob: A) Frankfurt-Maynda ✔ 6. «Faust» syujeti qanday manbaga asoslangan? A) Doktor Faust haqidagi nemis xalq rivoyatiga B) Rus yilnomalariga C) Qadimgi Yunon dostonlariga D) Hind ertaklariga To'g'ri javob: A) Doktor Faust haqidagi nemis xalq rivoyatiga ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 44 7. Faust Margarita qalbini zabt etish uchun Mefistofel yordamida unga nima sovg'a qiladi? A) Qadimiy qo'lyozma kitobni B) Saroyni C) Oq otni D) Qimmatbaho taqinchoqlar qutisini To'g'ri javob: D) Qimmatbaho taqinchoqlar qutisini✔ 8. «Faust»ni o'zbek tiliga kim tarjima qilgan? A) Erkin Vohidov B) Cho'lpon C) Oybek D) G'afur G'ulom To'g'ri javob: A) Erkin Vohidov ✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 9. Tatyananing sevgi izhor qilgan xatiga Onegin qanday javob beradi? A) Darhol unga uylanadi B) Xatni Lenskiyga ko'rsatadi C) Javobsiz qochib ketadi va qaytmaydi D) Uni rad etib, nasihat qiladi To'g'ri javob: D) Uni rad etib, nasihat qiladi ✔ 10. «Belkin qissalari» tarkibidagi «Stansiya nazoratchisi» qissasining qahramoni kim? A) Samson Virin B) Pyotr Grinyov C) Yevgeniy Onegin D) Vladimir Lenskiy To'g'ri javob: A) Samson Virin ✔ 11. «Kapitan qizi»da tasvirlangan dehqonlar qo'zg'olonining rahbari kim? A) Pyotr I B) Boris Godunov C) Kutuzov D) Yemelyan Pugachyov To'g'ri javob: D) Yemelyan Pugachyov ✔ 12. «Kapitan qizi»da qasamyodiga xiyonat qilib, Pugachyov tomoniga o'tgan zobit kim? A) Mironov B) Savelich C) Shvabrin D) Grinyov To'g'ri javob: C) Shvabrin ✔ 13. Grinyov bo'ronda yo'l ko'rsatgan notanish kishiga (Pugachyovga) nima sovg'a qiladi? A) Qilichini B) Kumush soatini C) Quyon terisidan tikilgan po'stinini D) Otini To'g'ri javob: C) Quyon terisidan tikilgan po'stinini ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 45 14. Grinyovning sodiq qari xizmatkori kim? A) Shvabrin B) Samson Virin C) Savelich D) Lenskiy To'g'ri javob: C) Savelich✔ 15. «Yevgeniy Onegin»da qo'llangan maxsus «Onegin bandi» necha misradan iborat? A) 14 misradan B) 8 misradan C) 12 misradan D) 4 misradan To'g'ri javob: A) 14 misradan ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 16. Cho'lponning «Yorqinoy» asari qaysi janrda? A) Doston B) Ocherk C) Drama D) Roman To'g'ri javob: C) Drama ✔ 17. Cho'lponning ilk ijodi qaysi adabiy harakat ta'sirida shakllangan? A) Fransuz klassitsizmi B) Tasavvuf adabiyoti C) Saroy adabiyoti D) Jadid adabiyoti To'g'ri javob: D) Jadid adabiyoti ✔ 18. Cho'lpon she'riyatida qaysi vazn yetakchi o'rin tutadi? A) Barmoq B) Sonet C) Gekzametr D) Aruz To'g'ri javob: A) Barmoq ✔ 19. Cho'lpon qaysi yillarda yashagan? A) 1886–1938 B) 1897–1938 C) 1889–1929 D) 1878–1934 To'g'ri javob: B) 1897–1938 ✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 20. «Otello» tragediyasida fitna uyushtirib, Otelloni rashk o'tiga solgan kim? A) Tibalt B) Yago C) Kassio D) Klavdiy To'g'ri javob: B) Yago ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 46 21. Otello kim? A) Daniya shahzodasi B) Venetsiya xizmatidagi mavr sarkarda C) Verona zodagoni D) Shotlandiya qiroli To'g'ri javob: B) Venetsiya xizmatidagi mavr sarkarda✔ 22. «Romeo va Juletta» tragediyasi voqealari qaysi shaharda kechadi? A) Londonda B) Veronada C) Elsinorda D) Venetsiyada To'g'ri javob: B) Veronada ✔ 23. «Hamlet» tragediyasi finalida Daniya taxtiga kim egalik qiladi? A) Goratsio B) Poloniy C) Laert D) Norvegiya shahzodasi Fortinbras To'g'ri javob: D) Norvegiya shahzodasi Fortinbras ✔ 24. Makbetni hokimiyat uchun jinoyat yo'liga undagan bashorat kimlardan chiqadi? A) Qirol Lirdan B) Arvohdan C) Uch jodugardan D) Laertdan To'g'ri javob: C) Uch jodugardan ✔ 25. «Otello» tragediyasida Dezdemonaning «xiyonati»ga soxta dalil bo'lgan narsa nima? A) Maktub B) Qilich C) Uzuk D) Ro'molcha To'g'ri javob: D) Ro'molcha ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 47 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. «Osmondagi muqaddima»da Faust taqdiri yuzasidan kimlar o'rtasida bahs (garov) boradi? A) Faust va uning otasi B) Faust va Vagner C) Margarita va Valentin D) Tangri va Mefistofel To'g'ri javob: D) Tangri va Mefistofel✔ 2. Asar finalida Faustning ruhi qanday taqdirga erishadi? A) Farishtalar tomonidan qutqarilib, osmonga olib ketiladi B) Abadiy Mefistofel ixtiyorida qoladi C) Yana yosh yigitga aylanib, yerda qoladi D) Margarita bilan birga zindonga tushadi To'g'ri javob: A) Farishtalar tomonidan qutqarilib, osmonga olib ketiladi ✔ 3. Gyote ijodi nemis adabiyotining qaysi davri cho'qqisi hisoblanadi? A) Antik davr B) XX asr modernizmi C) O'rta asr ritsarlik davri D) Nemis mumtoz adabiyoti davri To'g'ri javob: D) Nemis mumtoz adabiyoti davri ✔ 4. «Faust» asarining bosh g'oyasi qaysi? A) Taqdirga so'zsiz bo'ysunish B) Insonning bilim va haqiqatga to'xtovsiz intilishi C) Ilmning befoydaligi D) Boylikning hamma narsadan ustunligi To'g'ri javob: B) Insonning bilim va haqiqatga to'xtovsiz intilishi ✔ 5. Gyote «Faust» ustida qariyb qancha vaqt ishlagan? A) Besh yil B) O'n yil C) Qariyb 60 yil D) Bir yil To'g'ri javob: C) Qariyb 60 yil ✔ 6. Mefistofel kim? A) Faustning shogirdi B) Margaritaning akasi C) Iblis, yovuzlik ruhi D) Faustning otasi To'g'ri javob: C) Iblis, yovuzlik ruhi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 48 7. Mefistofel Faust oldida dastlab qanday qiyofada paydo bo'ladi? A) Ilon qiyofasida B) Qarg'a qiyofasida C) Qora it (pudel) qiyofasida D) Qora mushuk qiyofasida To'g'ri javob: C) Qora it (pudel) qiyofasida✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 8. Onegin duelda kimni o'ldiradi? A) Grinyovni B) Dantesni C) Shvabrinni D) Lenskiyni To'g'ri javob: D) Lenskiyni ✔ 9. Quyidagi ertaklardan qaysi biri Pushkin qalamiga mansub? A) «Bremen mushukchilari» B) «Baliqchi va baliq haqida ertak» C) «Qizil qalpoqcha» D) «Zumrad va Qimmat» To'g'ri javob: B) «Baliqchi va baliq haqida ertak» ✔ 10. Roman finalida Tatyana Oneginga qanday javob beradi? A) Oneginni duelga chaqiradi B) Erini tashlab, Onegin bilan ketadi C) Uni sevsa-da, eriga sodiq qolishini aytadi D) Oneginni tanimaydi To'g'ri javob: C) Uni sevsa-da, eriga sodiq qolishini aytadi ✔ 11. Pushkin «Sibir konlari qa'rida» deb boshlanuvchi she'rini kimlarga bag'ishlagan? A) Chet ellik sayyohlarga B) Podshoh saroyi a'yonlariga C) Surgun qilingan dekabristlarga D) Litsey o'qituvchilariga To'g'ri javob: C) Surgun qilingan dekabristlarga ✔ 12. «Yevgeniy Onegin» qanday janrda yozilgan? A) Hajviy fel'eton B) Tarixiy drama C) Nasriy qissa D) She'riy roman To'g'ri javob: D) She'riy roman ✔ 13. «Kapitan qizi» qissasining epigrafi qaysi? A) «To'xta, lahza, sen go'zalsan» B) «Bo'lish yoki bo'lmaslik» C) «Adabiyot yashasa – millat yashar» D) «Nomusni yoshlikdan asra» To'g'ri javob: D) «Nomusni yoshlikdan asra» ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 49 14. «Kapitan qizi» qissasi kimning tilidan hikoya qilinadi? A) Savelich B) Shvabrin C) Pugachyov D) Pyotr Grinyov To'g'ri javob: D) Pyotr Grinyov✔ 15. Pushkin rus adabiyotida qanday nom bilan e'zozlanadi? A) Rus adabiy tilining asoschisi B) Rus baletining yaratuvchisi C) Rus futurizmining otasi D) Rus tarixnavisligining asoschisi To'g'ri javob: A) Rus adabiy tilining asoschisi ✔ 16. Tanqidchi Belinskiy «Yevgeniy Onegin»ni qanday baholagan? A) «Rus saroyining madhiyasi» B) «Rus urushlarining solnomasi» C) «Rus hayotining qomusi» D) «Rus ertaklarining xazinasi» To'g'ri javob: C) «Rus hayotining qomusi» ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 17. Cho'lponning badiiy mahorati shakllanishida nima muhim rol o'ynagan? A) Rus va jahon adabiyotini o'rganishi va tarjimalari B) Umuman kitob o'qimagani C) Faqat saroy kutubxonasida ishlagani D) Faqat savdo bilan shug'ullangani To'g'ri javob: A) Rus va jahon adabiyotini o'rganishi va tarjimalari ✔ 18. Cho'lponning 1914-yilda e'lon qilingan adabiy-tanqidiy maqolasi qaysi? A) «Ikki emas, to'rt til lozim» B) «Ilm xosiyati» C) «Adabiyot nadur?» D) «Teatr nadur?» To'g'ri javob: C) «Adabiyot nadur?» ✔ 19. «Adabiyot nadur?» maqolasidagi mashhur xulosa qaysi? A) «Savdo yashasa – millat yashar» B) «Adabiyot yashasa – millat yashar» C) «Qo'shin yashasa – millat yashar» D) «Boylik yashasa – millat yashar» To'g'ri javob: B) «Adabiyot yashasa – millat yashar» ✔ 20. Cho'lpon she'riyatining asosiy mavzusi qaysi? A) Savdo-sotiq foydalari B) Saroy bazmlari va xon madhi C) Ov va sayohat sarguzashtlari D) Erk, ozodlik va millat dardi To'g'ri javob: D) Erk, ozodlik va millat dardi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 50 21. Cho'lponning 1923-yilda chiqqan she'riy to'plami qaysi? A) «Buloqlar» B) «Sayha» C) «Uyg'onish» D) «Oq gul» To'g'ri javob: A) «Buloqlar»✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 22. Hamlet qaysi mamlakat shahzodasi? A) Daniya B) Angliya C) Shotlandiya D) Norvegiya To'g'ri javob: A) Daniya ✔ 23. Ofeliyaning akasi kim? A) Laert B) Yago C) Goratsio D) Kassio To'g'ri javob: A) Laert ✔ 24. Hamlet qasos olishni nima sababdan kechiktiradi? A) Ikkilanib, arvoh so'zlarining rostligiga ishonch hosil qilmoqchi bo'ladi B) Mamlakatdan uzoqda bo'ladi C) Qasos haqida hech narsa bilmaydi D) Klavdiyni chin dildan yaxshi ko'radi To'g'ri javob: A) Ikkilanib, arvoh so'zlarining rostligiga ishonch hosil qilmoqchi bo'ladi ✔ 25. Shekspir qaysi shaharda tug'ilgan? A) Stratford-on-Evonda B) Londonda C) Veymarda D) Parijda To'g'ri javob: A) Stratford-on-Evonda ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 51 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. Faust sevib qolgan qiz kim? A) Margarita (Gretxen) B) Ofeliya C) Lotta D) Tatyana To'g'ri javob: A) Margarita (Gretxen)✔ 2. Faust kim? A) Kambag'al dehqon B) Venetsiya sarkardasi C) Daniya shahzodasi D) Bilimga chanqoq olim, doktor To'g'ri javob: D) Bilimga chanqoq olim, doktor ✔ 3. Gyotening «Yosh Verterning iztiroblari» asari qaysi janrda yozilgan? A) Hajviy doston B) Sonetlar turkumi C) Tarixiy drama D) Maktublar shaklidagi roman To'g'ri javob: D) Maktublar shaklidagi roman ✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 4. Pushkinning «Ruslan va Lyudmila» asari qaysi janrda? A) Ertak-poema B) Ocherk C) Komediya D) Tarixiy roman To'g'ri javob: A) Ertak-poema ✔ 5. «Kapitan qizi»da kapitan Mironovning qizi kim? A) Olga B) Masha C) Dunya D) Tatyana To'g'ri javob: B) Masha ✔ 6. Lenskiyning sevgilisi kim? A) Olga B) Tatyana C) Dunya D) Masha To'g'ri javob: A) Olga ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 52 7. Pushkinning «Haykal» («O'zimga haykal qo'ydim...») she'rida qaysi g'oya ilgari surilgan? A) Podshoh haykalini ulug'lash B) Shoirning boylikka intilishi C) Shoir ijodining abadiyligi va xalq xotirasida yashashi D) Toshdan haykal yasash san'ati To'g'ri javob: C) Shoir ijodining abadiyligi va xalq xotirasida yashashi✔ 8. Aleksandr Pushkin qaysi yillarda yashagan? A) 1749–1832 B) 1799–1837 C) 1828–1910 D) 1814–1841 To'g'ri javob: B) 1799–1837 ✔ 9. «Kapitan qizi» voqealarining asosiy qismi qaysi qal'ada kechadi? A) Belogorsk qal'asida B) Elsinor qal'asida C) Verona qal'asida D) Pyotr-Pavel qal'asida To'g'ri javob: A) Belogorsk qal'asida ✔ 10. Pushkin qaysi shaharda tug'ilgan? A) Kiyevda B) Moskvada C) Odessada D) Sankt-Peterburgda To'g'ri javob: B) Moskvada ✔ 11. Pushkin qaysi o'quv yurtida tahsil olgan? A) Sarskoye Selo litseyida B) Buxoro madrasasida C) Veymar gimnaziyasida D) Oksford universitetida To'g'ri javob: A) Sarskoye Selo litseyida ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 12. Cho'lponning 1914-yilda e'lon qilingan ilk hikoyasi qaysi? A) «Qiyomat» B) «Yangi saodat» C) «Doktor Muhammadyor» D) «Juvonboz» To'g'ri javob: C) «Doktor Muhammadyor» ✔ 13. Cho'lponning 1922-yilda chiqqan birinchi she'riy to'plami qaysi? A) «Tong sirlari» B) «Soz» C) «Uyg'onish» D) «Buloqlar» To'g'ri javob: C) «Uyg'onish» ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 53 14. Cho'lpon she'rlaridagi tabiat tasviri qanday vazifa bajaradi? A) Faqat geografik joylarni sanab o'tadi B) Lirik qahramonning ruhiy holatini ifodalaydi C) She'rning hajmini oshirish uchun xizmat qiladi D) Faqat ob-havo haqida ma'lumot beradi To'g'ri javob: B) Lirik qahramonning ruhiy holatini ifodalaydi✔ 15. Cho'lpon she'rlarida ko'p uchraydigan «tong», «bahor», «quyosh» timsollari nimani anglatadi? A) Urush va vayronalikni B) Ozodlik, yangilanish va umidni C) Boylik va hokimiyatni D) Qayg'u, o'lim va tushkunlikni To'g'ri javob: B) Ozodlik, yangilanish va umidni ✔ 16. Cho'lponning «Buzilgan o'lkaga» she'rida qaysi tuyg'u yetakchi? A) Mustamlaka zulmi ostidagi vatan uchun qayg'u B) Bahor kelishidan quvonch C) Ota-onaga muhabbat D) Do'stlikni ulug'lash To'g'ri javob: A) Mustamlaka zulmi ostidagi vatan uchun qayg'u ✔ 17. Cho'lponning romani qaysi? A) «Kecha va kunduz» B) «Yangi saodat» C) «O'tkan kunlar» D) «Sarguzashtnoma» To'g'ri javob: A) «Kecha va kunduz» ✔ 18. Cho'lpon qaysi shaharda tug'ilgan? A) Andijonda B) Buxoroda C) Toshkentda D) Qo'qonda To'g'ri javob: A) Andijonda ✔ 19. Cho'lponning «Go'zal» she'ridagi go'zal timsoli ko'pincha qanday talqin qilinadi? A) Erk va ozodlik ramzi sifatida B) Afsonaviy pari sifatida C) Faqat tabiat manzarasi sifatida D) Saroy malikasi sifatida To'g'ri javob: A) Erk va ozodlik ramzi sifatida ✔ 20. Cho'lponning «Xalq» she'rida xalq nimaga qiyoslanadi? A) Daraxtga B) Cho'lga C) Tog'ga D) Dengizga To'g'ri javob: D) Dengizga ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 54 21. Cho'lpon Shekspirning qaysi asarini o'zbek tiliga tarjima qilgan? A) «Qirol Lir» B) «Hamlet» C) «Otello» D) «Makbet» To'g'ri javob: B) «Hamlet»✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 22. Qirol Lirni chin dildan sevgan, ammo yolg'on xushomad qilmagan kenja qizi kim? A) Regana B) Ofeliya C) Kordeliya D) Goneril To'g'ri javob: C) Kordeliya ✔ 23. Shekspir pyesalari qo'yilgan mashhur London teatri qanday nomlangan? A) «Globus» B) «Bolshoy» C) «Turon» D) «Kolizey» To'g'ri javob: A) «Globus» ✔ 24. Uilyam Shekspir qaysi yillarda yashagan? A) 1749–1832 B) 1265–1321 C) 1564–1616 D) 1799–1837 To'g'ri javob: C) 1564–1616 ✔ 25. Otelloning rafiqasi kim? A) Juletta B) Ofeliya C) Dezdemona D) Kordeliya To'g'ri javob: C) Dezdemona ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 55 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. Iogann Volfgang Gyote qaysi yillarda yashagan? A) 1749–1832 B) 1564–1616 C) 1828–1910 D) 1799–1837 To'g'ri javob: A) 1749–1832✔ 2. Gyotening «G'arb-Sharq devoni» yaratilishiga qaysi Sharq shoirining ijodi turtki bo'lgan? A) Furqat B) Zahiriddin Bobur C) Hofiz Sheroziy D) Alisher Navoiy To'g'ri javob: C) Hofiz Sheroziy ✔ 3. Gyote she'riyatdan tashqari qaysi sohada tadqiqotlar olib borgan? A) Kosmonavtikada B) Kompyuter texnikasida C) Neft kimyosida D) Tabiatshunoslikda (botanika, ranglar nazariyasi) To'g'ri javob: D) Tabiatshunoslikda (botanika, ranglar nazariyasi) ✔ 4. Faustning shogirdi kim? A) Goratsio B) Valentin C) Vagner D) Mefistofel To'g'ri javob: C) Vagner ✔ 5. Gyote qaysi mamlakat shoiri? A) Italiya B) Angliya C) Fransiya D) Germaniya To'g'ri javob: D) Germaniya ✔ 6. Verterning taqdiri qanday yakunlanadi? A) Lottaga uylanib, baxtli yashaydi B) Uzoq safarga chiqib ketadi C) Baxtsiz muhabbat tufayli o'z joniga qasd qiladi D) Mashhur shoir bo'lib tanildi To'g'ri javob: C) Baxtsiz muhabbat tufayli o'z joniga qasd qiladi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 56 7. «Faust» necha qismdan iborat? A) Bir qismdan B) To'rt qismdan C) Uch qismdan D) Ikki qismdan To'g'ri javob: D) Ikki qismdan✔ 8. Gyote yoshligida qaysi nemis adabiy harakatining vakili bo'lgan? A) Simvolizm B) «Chig'atoy gurungi» C) Futurizm D) «Bo'ron va hujum» To'g'ri javob: D) «Bo'ron va hujum» ✔ 9. Asar boshida Faust nima sababdan iztirobga tushadi? A) Boyligini yo'qotib qo'yganidan B) Umr bo'yi ilm o'rganib ham haqiqatni to'liq bila olmaganidan C) Urushda yengilganidan D) Do'stlari uni tashlab ketganidan To'g'ri javob: B) Umr bo'yi ilm o'rganib ham haqiqatni to'liq bila olmaganidan ✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 10. Pushkinning «Payg'ambar» she'rida qaysi mavzu ko'tarilgan? A) Do'stlar bilan bazm B) Qishloq hayotining osoyishtaligi C) Shoirning yuksak vazifasi – so'z bilan qalblarni yondirish D) Dengiz sayohati quvonchi To'g'ri javob: C) Shoirning yuksak vazifasi – so'z bilan qalblarni yondirish ✔ 11. Onegin obrazi rus adabiyotida qaysi tipning boshlanishi hisoblanadi? A) «Yangi odam» B) «Kichik odam» C) «Ortiqcha odam» D) «Temir odam» To'g'ri javob: C) «Ortiqcha odam» ✔ 12. Pushkinning onalik tomondan katta bobosi Abram Gannibal kim bo'lgan? A) Pyotr I ning afrikalik tarbiyalanuvchisi, keyinchalik general B) Nemis olimi C) Fransuz shoiri D) Ingliz savdogari To'g'ri javob: A) Pyotr I ning afrikalik tarbiyalanuvchisi, keyinchalik general ✔ 13. Pushkin qanday halok bo'lgan? A) Urush maydonida B) Surgunda kasallikdan C) Dengizda cho'kib D) Dantes bilan duelda og'ir yaralanib To'g'ri javob: D) Dantes bilan duelda og'ir yaralanib ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 57 Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 14. Cho'lpon ijodining qirralarini to'g'ri ko'rsatgan qatorni toping. A) Tarixchi, munajjim, tabib, xattot B) Sarkarda, diplomat, savdogar, qozi C) Shoir, nosir, dramaturg, tarjimon D) Bastakor, rassom, me'mor, haykaltarosh To'g'ri javob: C) Shoir, nosir, dramaturg, tarjimon✔ 15. Cho'lponning «Doktor Muhammadyor» hikoyasi qaysi gazetada bosilgan? A) «Shuhrat» B) «Sadoi Turkiston» C) «Turkiston viloyatining gazeti» D) «Tarjimon» To'g'ri javob: B) «Sadoi Turkiston» ✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 16. Hamletning onasi kim? A) Juletta B) Gertruda C) Ofeliya D) Dezdemona To'g'ri javob: B) Gertruda ✔ 17. Shekspir qalamiga mansub sonetlar soni nechta? A) 100 ta B) 154 ta C) 365 ta D) 14 ta To'g'ri javob: B) 154 ta ✔ 18. «Hamlet» tragediyasi voqealari qaysi qal'ada kechadi? A) Venetsiya qal'asida B) Verona qal'asida C) Belogorsk qal'asida D) Elsinor qal'asida To'g'ri javob: D) Elsinor qal'asida ✔ 19. Ofeliyaning taqdiri qanday yakunlanadi? A) Daniya malikasi bo'ladi B) Fransiyaga ketib qoladi C) Hamletga turmushga chiqadi D) Aqldan ozib, suvga cho'kib halok bo'ladi To'g'ri javob: D) Aqldan ozib, suvga cho'kib halok bo'ladi ✔ 20. Shekspirning «Otello» tragediyasini o'zbek tiliga kim tarjima qilgan? A) Abdulla Avloniy B) Muqimiy C) Mahmudxo'ja Behbudiy D) G'afur G'ulom To'g'ri javob: D) G'afur G'ulom ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 58 21. Arvoh Hamletga qanday sirni ochadi? A) Otasi Klavdiy tomonidan zaharlab o'ldirilganini B) Norvegiya urush boshlamoqchi ekanini C) Ofeliya uni sevmasligini D) Onasi uni boshqa mamlakatga yubormoqchi ekanini To'g'ri javob: A) Otasi Klavdiy tomonidan zaharlab o'ldirilganini✔ 22. Shekspir qaysi mamlakat yozuvchisi? A) Angliya B) Germaniya C) Ispaniya D) Italiya To'g'ri javob: A) Angliya ✔ 23. Gertruda qanday halok bo'ladi? A) Qal'a devoridan yiqilib B) Laertning qilichidan yaralanib C) Arvohdan qo'rqib D) Klavdiy Hamlet uchun tayyorlagan zaharli sharobni ichib To'g'ri javob: D) Klavdiy Hamlet uchun tayyorlagan zaharli sharobni ichib ✔ 24. «Bo'lish yoki bo'lmaslik» monologi kimning tilidan aytiladi? A) Hamlet B) Klavdiy C) Poloniy D) Laert To'g'ri javob: A) Hamlet ✔ 25. Hamletning sodiq do'sti kim? A) Goratsio B) Poloniy C) Laert D) Klavdiy To'g'ri javob: A) Goratsio ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 59 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Iogann Volfgang Gyote 1. Margaritaning akasi Valentin kimning qo'lida halok bo'ladi? A) Margaritaning o'zining B) Vagnerning C) Faustning (Mefistofel yordamida) D) Shahar soqchilarining To'g'ri javob: C) Faustning (Mefistofel yordamida)✔ 2. Faust va Mefistofel o'rtasidagi shartnoma shartiga ko'ra Faust qachon yutqazadi? A) Margaritaga uylansa B) Bir yil ichida boyib ketsa C) Kitob o'qishni tashlasa D) Biror lahzaga «To'xta, lahza, sen go'zalsan!» desa To'g'ri javob: D) Biror lahzaga «To'xta, lahza, sen go'zalsan!» desa ✔ 3. Mefistofel o'zini qanday ta'riflaydi? A) Oddiy sayyoh savdogar B) Faustning eng yaqin qarindoshi C) Faqat ezgulik istaydigan farishta D) Doim yovuzlik istab, doim ezgulik qiluvchi kuchning bir qismi To'g'ri javob: D) Doim yovuzlik istab, doim ezgulik qiluvchi kuchning bir qismi ✔ 4. Gyote qaysi buyuk nemis shoiri bilan yaqin do'st va hamkor bo'lgan? A) Uilyam Shekspir B) Dante Aligyeri C) Lev Tolstoy D) Fridrix Shiller To'g'ri javob: D) Fridrix Shiller ✔ Bo'lim (BSB): Aleksandr Pushkin 5. Pushkinning «Mis chavandoz» poemasi nomi nimaga ishora qiladi? A) Qadimgi yunon xudosiga B) Moskvadagi Kreml minorasiga C) Napoleon qo'shiniga D) Peterburgdagi Pyotr I haykaliga To'g'ri javob: D) Peterburgdagi Pyotr I haykaliga ✔ 6. «Yevgeniy Onegin»dagi Oneginni sevib qolgan, unga xat yozgan qiz kim? A) Tatyana Larina B) Natasha Rostova C) Masha Mironova D) Olga Larina To'g'ri javob: A) Tatyana Larina ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 60 7. «Yevgeniy Onegin»ni o'zbek tiliga kim tarjima qilgan? A) Fitrat B) Oybek C) Erkin Vohidov D) Cho'lpon To'g'ri javob: B) Oybek✔ 8. Pushkinning «Boris Godunov» asari qaysi janrda yozilgan? A) Nasriy qissa B) Tarixiy drama (fojia) C) Lirik she'r D) She'riy ertak To'g'ri javob: B) Tarixiy drama (fojia) ✔ Bo'lim (BSB): Cho'lponning ilk ijodi 9. «Doktor Muhammadyor» hikoyasida qaysi g'oya ilgari suriladi? A) Ilm olib, xalqqa foyda keltirish zarurligi B) Sayohatning befoydaligi C) Boylik eng oliy baxt ekanligi D) Eski usul maktabining afzalligi To'g'ri javob: A) Ilm olib, xalqqa foyda keltirish zarurligi ✔ 10. Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanining bosh qahramoni kim? A) Jamila B) Kumush C) Maysara D) Zebi To'g'ri javob: D) Zebi ✔ 11. Cho'lponning 1926-yilda nashr etilgan she'riy to'plami qaysi? A) «Adabiyot yoxud milliy she'rlar» B) «Tong sirlari» C) «Pushti gul» D) «Uyg'onish» To'g'ri javob: B) «Tong sirlari» ✔ 12. Cho'lpon ilk ijodida qaysi janrlarda asar yaratgan? A) Faqat roman-epopeya B) Faqat qasida va marsiya C) Faqat tarixiy solnoma D) She'r, hikoya va publitsistik maqola To'g'ri javob: D) She'r, hikoya va publitsistik maqola ✔ 13. «Uyg'onish» to'plamining nomi qaysi g'oyaga ishora qiladi? A) Ertalab erta turish foydasiga B) Bahorda tabiatning uyg'onishigagina C) Uyqusizlik kasalligiga D) Millatning g'aflatdan uyg'onishiga To'g'ri javob: D) Millatning g'aflatdan uyg'onishiga ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 61 14. Cho'lponning barmoq vaznidagi she'rlarida misralar nima asosida tartibga solinadi? A) Urg'uli bo'g'inlarning qat'iy o'rni asosida B) Qofiyasiz erkin misralar asosida C) Cho'ziq va qisqa hijolar almashinuvi asosida D) Bo'g'inlar soni va turoqlanish asosida To'g'ri javob: D) Bo'g'inlar soni va turoqlanish asosida✔ 15. Cho'lponning asl ismi qanday? A) Zokirjon Xolmuhammad o'g'li B) Abdurauf Abdurahim o'g'li C) Abdulhamid Sulaymon o'g'li D) Ubaydulla Solih o'g'li To'g'ri javob: C) Abdulhamid Sulaymon o'g'li ✔ 16. «Cho'lpon» taxallusi qanday ma'noni bildiradi? A) Tong yulduzi B) Hayqiriq C) Ayriliq D) Tug'ma iste'dod To'g'ri javob: A) Tong yulduzi ✔ 17. Cho'lpon lirik qahramonining kayfiyatiga xos xususiyat qaysi? A) Faqat jangovar g'urur B) Faqat bepisand kulgi C) Erk sog'inchi, iztirob va umid uyg'unligi D) Faqat mol-dunyo orzusi To'g'ri javob: C) Erk sog'inchi, iztirob va umid uyg'unligi ✔ Bo'lim (BSB): Uilyam Shekspir 18. «Romeo va Juletta»dagi o'zaro adovatli ikki oila qaysilar? A) Larin va Lenskiy B) Bolkonskiy va Rostov C) Grinyov va Mironov D) Montekki va Kapuletti To'g'ri javob: D) Montekki va Kapuletti ✔ 19. Hamlet saroyda aktyorlarga qotillik sahnasini o'ynatishdan qanday maqsad ko'zlaydi? A) Onasini xursand qilishni B) Klavdiyning aybini uning o'z munosabati orqali fosh etishni C) Ofeliyaga sovg'a qilishni D) Saroy ahlining ko'nglini ochishni To'g'ri javob: B) Klavdiyning aybini uning o'z munosabati orqali fosh etishni ✔ 20. Hamlet obrazi jahon adabiyotida nimaning timsoli bo'lib qolgan? A) Ochko'z va shafqatsiz hukmdorning B) Chuqur fikrlovchi, ikkilanuvchi, adolat izlovchi insonning C) Ayyor va xoin saroy a'yonining D) Quvnoq va beg'am sarguzashtchining To'g'ri javob: B) Chuqur fikrlovchi, ikkilanuvchi, adolat izlovchi insonning ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 62 21. Hamletning otasini o'ldirib, taxtni egallagan amakisi kim? A) Poloniy B) Goratsio C) Laert D) Klavdiy To'g'ri javob: D) Klavdiy✔ 22. Ofeliyaning otasi kim? A) Poloniy B) Klavdiy C) Fortinbras D) Goratsio To'g'ri javob: A) Poloniy ✔ 23. Romeoning do'sti Merkutsioni duelda kim o'ldiradi? A) Tibalt B) Poloniy C) Yago D) Laert To'g'ri javob: A) Tibalt ✔ 24. Hamlet Poloniyni qanday holatda o'ldiradi? A) Parda ortida yashiringanini sezib, qilich sanchib B) Duelda ochiq jangda C) Qamoqxonada D) Zaharli sharob ichirib To'g'ri javob: A) Parda ortida yashiringanini sezib, qilich sanchib ✔ 25. Shekspir ijodi qaysi davr madaniyatiga mansub? A) Ma'rifatchilik davri B) Uyg'onish (Renessans) davri C) Antik davr D) Romantizm davri To'g'ri javob: B) Uyg'onish (Renessans) davri ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 63 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Biror narsani haddan ziyod kichraytirib tasvirlash qaysi san'at? A) Tanosub B) Litota C) Mubolag'a D) Tashbeh To'g'ri javob: B) Litota✔ 2. Bir narsani boshqasiga «-dek», «kabi», «singari» vositasida qiyoslash qaysi san'at? A) Tazod B) O'xshatish (tashbeh) C) Mubolag'a D) Jonlantirish (tashxis) To'g'ri javob: B) O'xshatish (tashbeh) ✔ 3. Shakli bir xil, ma'nosi har xil so'zlarni qo'llash qaysi san'at? A) Talmeh B) Tazod C) Tajnis D) Tanosub To'g'ri javob: C) Tajnis ✔ 4. O'zakdosh so'zlarni bir baytda qo'llash qaysi san'at? A) Talmeh B) Ishtiqoq C) Tazod D) Tajnis To'g'ri javob: B) Ishtiqoq ✔ 5. Badiiy asardagi tabiat manzarasi tasviri qanday ataladi? A) Interyer B) Epigraf C) Portret D) Peyzaj To'g'ri javob: D) Peyzaj ✔ 6. Mavhum tushuncha yoki g'oyani muayyan narsa orqali ifodalovchi obraz qanday ataladi? A) Portret B) Ramz (timsol) C) Remarka D) Peyzaj To'g'ri javob: B) Ramz (timsol) ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 64 Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 7. Biror shaxs yoki voqeani tantanali ruhda ulug'lovchi lirik she'r qanday ataladi? A) Ballada B) Oda C) Elegiya D) Masal To'g'ri javob: B) Oda✔ 8. G'amgin, mungli kayfiyatdagi lirik she'r qanday ataladi? A) Elegiya B) Oda C) Madhiya D) Fel'eton To'g'ri javob: A) Elegiya ✔ 9. Gazeta yoki jurnalda chop etiladigan, dolzarb illatlarni kulgi bilan fosh etuvchi kichik asar qaysi? A) Elegiya B) Sonet C) Fel'eton D) Oda To'g'ri javob: C) Fel'eton ✔ 10. Hayotdagi bir yoki bir necha voqeani ixcham tasvirlovchi kichik epik janr qaysi? A) Hikoya B) Epopeya C) Roman D) Doston To'g'ri javob: A) Hikoya ✔ 11. Asar yoki uning bobi oldidan keltiriladigan, g'oyaga ishora qiluvchi ko'chirma qanday ataladi? A) Remarka B) Epigraf C) Kompozitsiya D) Epilog To'g'ri javob: B) Epigraf ✔ 12. Hayotiy faktlar va real shaxslar asosida yozilgan hujjatli-badiiy janr qaysi? A) Masal B) Ertak C) Ballada D) Ocherk To'g'ri javob: D) Ocherk ✔ 13. Qahramonning yolg'iz o'zi aytadigan uzun nutqi qanday ataladi? A) Remarka B) Dialog C) Monolog D) Epilog To'g'ri javob: C) Monolog ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 65 Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 14. Dantening «Ilohiy komediya»da jannatga yo'lboshchilik qilgan sevgilisi kim? A) Dulsineya B) Beatriche C) Esmeralda D) Lotta To'g'ri javob: B) Beatriche✔ 15. Viktor Gyugoning «Parij Bibi Maryam ibodatxonasi» romanidagi qo'ng'iroqchi kim? A) Gobsek B) Kvazimodo C) Jan Valjan D) Chichikov To'g'ri javob: B) Kvazimodo ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 16. Har bir bandi to'rt misradan iborat she'r qanday ataladi? A) Murabba' B) Muxammas C) Musaddas D) Masnaviy To'g'ri javob: A) Murabba' ✔ 17. Qofiyadosh so'zlardagi takrorlanuvchi asosiy tovush qanday ataladi? A) Radif B) Turoq C) Raviy D) Rukn To'g'ri javob: C) Raviy ✔ 18. Matla'si bo'lmagan, faqat juft misralari qofiyalanadigan she'r shakli qaysi? A) Qit'a B) G'azal C) Masnaviy D) Tuyuq To'g'ri javob: A) Qit'a ✔ 19. Misralar oxirida ohangdosh so'zlarning kelishi qanday ataladi? A) Matla' B) Turoq C) Radif D) Qofiya To'g'ri javob: D) Qofiya ✔ 20. Aruzda cho'ziq va qisqa hijolarning muayyan birikmasidan iborat o'lchov birligi qanday ataladi? A) Turoq B) Rukn C) Band D) Bahr To'g'ri javob: B) Rukn ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 66 Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 21. Pyer Bezuxov frantsuzlar asirligida kim bilan uchrashib, hayotning oddiy haqiqatlarini anglaydi? A) Andrey Bolkonskiy B) Kutuzov C) Platon Karatayev D) Napoleon To'g'ri javob: C) Platon Karatayev✔ 22. «Urush va tinchlik» asari qanday janrda yozilgan? A) She'riy roman B) Hajviy qissa C) Roman-epopeya D) Tarixiy drama To'g'ri javob: C) Roman-epopeya ✔ 23. Tolstoyning «Kavkaz asiri» hikoyasidagi ikki zobit kimlar? A) Onegin va Lenskiy B) Grinyov va Shvabrin C) Pyer va Andrey D) Jilin va Kostilin To'g'ri javob: D) Jilin va Kostilin ✔ 24. Tanqidchilar Tolstoyning qahramonlar ichki dunyosini tasvirlash mahoratini qanday atashgan? A) «Inson komediyasi» B) «Ortiqcha odam» C) «Ruh dialektikasi» D) «Kichik odam» To'g'ri javob: C) «Ruh dialektikasi» ✔ 25. «Anna Karenina» romanida muallifning o'z qarashlariga eng yaqin qahramon kim? A) Stiva Oblonskiy B) Aleksey Karenin C) Aleksey Vronskiy D) Konstantin Levin To'g'ri javob: D) Konstantin Levin ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 67 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Javob kutilmaydigan, fikrni ta'kidlash uchun berilgan so'roq qanday ataladi? A) Ritorik so'roq B) Remarka C) Dialog D) Tajohuli orifona To'g'ri javob: A) Ritorik so'roq✔ 2. Mashhur tarixiy voqea, rivoyat yoki afsonaga ishora qilish qaysi san'at? A) Talmeh B) Intoq C) Tadrij D) Tajnis To'g'ri javob: A) Talmeh ✔ 3. «Oltin kuz», «zangori osmon» birikmalarida qaysi badiiy vosita qo'llangan? A) Talmeh B) Jonlantirish (tashxis) C) Sifatlash (epitet) D) Tazod (antiteza) To'g'ri javob: C) Sifatlash (epitet) ✔ 4. Bilib turib, o'zini bilmaslikka olib, savol bilan murojaat qilish qaysi san'at? A) Husni ta'lil B) Tajohuli orifona C) Laffu nashr D) Tadrij To'g'ri javob: B) Tajohuli orifona ✔ 5. Ikki ma'noli so'z qo'llab, o'quvchini ikkala ma'noni ham his qilishga undash qaysi san'at? A) Tanosub B) Iyhom C) Tadrij D) Takrir To'g'ri javob: B) Iyhom ✔ 6. Butun asar davomida bir tasvir orqali boshqa ma'noni ifodalash, masalan, hayvonlar timsolida odamlar kirdikorini ko'rsatish qanday ataladi? A) Tajnis B) Allegoriya C) Tadrij D) Mubolag'a To'g'ri javob: B) Allegoriya ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 68 Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 7. Xalq taqdirini keng tarixiy davr fonida tasvirlovchi ulkan hajmli roman qanday ataladi? A) Novella B) Ocherk C) Hikoya D) Roman-epopeya To'g'ri javob: D) Roman-epopeya✔ 8. Syujetda konfliktning boshlanishi, voqealarga turtki bo'lgan hodisa qanday ataladi? A) Kulminatsiya B) Epilog C) Tugun D) Yechim To'g'ri javob: C) Tugun ✔ 9. Lirik asarning asosiy belgisi qaysi? A) Shoirning his-tuyg'u va kechinmalarini bevosita ifodalashi B) Asarning faqat sahnada ijro etilishi C) Ko'p qahramonli keng syujet D) Voqealarning muallif tomonidan batafsil hikoya qilinishi To'g'ri javob: A) Shoirning his-tuyg'u va kechinmalarini bevosita ifodalashi ✔ 10. Hayotdagi kulgili, nuqsonli jihatlarni fosh etuvchi dramatik janr qaysi? A) Komediya B) Elegiya C) Tragediya D) Oda To'g'ri javob: A) Komediya ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 11. Anton Chexovning «G'ilofdagi odam» hikoyasi qahramoni kim? A) Pechorin B) Belikov C) Chichikov D) Ochumelov To'g'ri javob: B) Belikov ✔ 12. Nikolay Gogolning «Revizor» komediyasida revizor deb o'ylangan yigit kim? A) Belikov B) Xlestakov C) Chichikov D) Pechorin To'g'ri javob: B) Xlestakov ✔ 13. «Ilohiy komediya» asarining muallifi kim? A) Migel de Servantes B) Jorj Bayron C) Dante Aligyeri D) Viktor Gyugo To'g'ri javob: C) Dante Aligyeri ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 69 Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 14. Barmoq vaznida misra ichidagi bo'g'inlar guruhi qanday ataladi? A) Turoq B) Rukn C) Raviy D) Bahr To'g'ri javob: A) Turoq✔ 15. «Ona yurtim, go'zal o'lkam» misrasi necha bo'g'indan iborat? A) 8 bo'g'in B) 7 bo'g'in C) 10 bo'g'in D) 9 bo'g'in To'g'ri javob: A) 8 bo'g'in ✔ 16. Qofiyadan keyin aynan takrorlanib keladigan so'z yoki so'zlar qanday ataladi? A) Radif B) Maqta' C) Rukn D) Raviy To'g'ri javob: A) Radif ✔ 17. Ikki misradan iborat, nisbatan tugal fikr ifodalovchi she'r birligi qanday ataladi? A) Turoq B) Bayt C) Rukn D) Band To'g'ri javob: B) Bayt ✔ 18. Hazaj bahrining asosiy rukni qaysi? A) Foilotun B) Fa'ulun C) Mafo'iylun D) Mustaf'ilun To'g'ri javob: C) Mafo'iylun ✔ 19. G'azalning qofiyalanish tartibi qaysi? A) aaba B) aa, ba, ca, da... C) aa, bb, cc, dd... D) ab, ab, ab... To'g'ri javob: B) aa, ba, ca, da... ✔ Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 20. «Urush va tinchlik» romani voqealari qaysi davrni qamrab oladi? A) 1914–1918-yillar B) 1773–1775-yillar C) 1853–1856-yillar D) 1805–1812-yillar (epilogi 1820-yil) To'g'ri javob: D) 1805–1812-yillar (epilogi 1820-yil) ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 70 21. Lev Tolstoy qaysi yillarda yashagan? A) 1860–1904 B) 1749–1832 C) 1799–1837 D) 1828–1910 To'g'ri javob: D) 1828–1910✔ 22. «Urush va tinchlik» romanida qaysi tarixiy urush tasvirlangan? A) Birinchi jahon urushi B) Yuz yillik urush C) 1812-yilgi Vatan urushi D) Qrim urushi To'g'ri javob: C) 1812-yilgi Vatan urushi ✔ 23. «Urush va tinchlik»dagi katta meros egasi bo'lib qolgan, hayot mazmunini izlovchi qahramon kim? A) Nikolay Rostov B) Andrey Bolkonskiy C) Vronskiy D) Pyer Bezuxov To'g'ri javob: D) Pyer Bezuxov ✔ 24. Tolstoy Yasnaya Polyanada kimlar uchun maktab ochgan? A) Dehqon bolalari uchun B) Zodagon zobitlar uchun C) Saroy xizmatchilari uchun D) Chet ellik talabalar uchun To'g'ri javob: A) Dehqon bolalari uchun ✔ 25. Tolstoyning «Hojimurod» qissasi qaysi o'lka voqealari haqida? A) Sibir B) Kavkaz C) Turkiston D) Qrim To'g'ri javob: B) Kavkaz ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 71 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Biror narsa yoki hodisaning belgisini haddan ortiq bo'rttirib tasvirlash qaysi san'at? A) Iyhom B) Litota C) Mubolag'a D) Tazod To'g'ri javob: C) Mubolag'a✔ 2. Ta'sirchanlikni oshirish uchun bir so'z yoki iborani qayta-qayta qo'llash qaysi san'at? A) Iyhom B) Litota C) Intoq D) Takrir (takror) To'g'ri javob: D) Takrir (takror) ✔ 3. «Bir sakrab, ming chaqirim yo'l bosdi» jumlasida qaysi badiiy vosita qo'llangan? A) Tanosub B) Tazod C) Mubolag'a D) Litota To'g'ri javob: C) Mubolag'a ✔ 4. «Shamol uvvos tortib yig'laydi» jumlasida qaysi badiiy vosita qo'llangan? A) Litota B) Sifatlash (epitet) C) O'xshatish (tashbeh) D) Jonlantirish (tashxis) To'g'ri javob: D) Jonlantirish (tashxis) ✔ 5. O'xshatish asosida so'zni ko'chma ma'noda qo'llash (o'xshatish vositasisiz) qaysi san'at? A) Tazod B) Metafora (istiora) C) Talmeh D) Tanosub To'g'ri javob: B) Metafora (istiora) ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 6. Dramatik asarning asosiy belgisi qaysi? A) Faqat she'riy shaklda yozilgani B) Sahnada ijro etishga mo'ljallangani va dialog asosida qurilgani C) Faqat lirik qahramon kechinmalari ifodalangani D) Muallif hikoyasi orqali voqealar bayon etilgani To'g'ri javob: B) Sahnada ijro etishga mo'ljallangani va dialog asosida qurilgani ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 72 7. Syujetda voqealar va ziddiyatning eng keskin nuqtasi qanday ataladi? A) Ekspozitsiya B) Tugun C) Kulminatsiya D) Prolog To'g'ri javob: C) Kulminatsiya✔ 8. Hayotni keng ko'lamda, ko'p qahramon va murakkab syujet orqali tasvirlovchi yirik epik janr qaysi? A) Novella B) Hikoya C) Roman D) Masal To'g'ri javob: C) Roman ✔ 9. Adabiyot an'anaviy ravishda qaysi uch turga bo'linadi? A) G'azal, ruboiy, tuyuq B) Tragediya, komediya, drama C) Epos, lirika, drama D) Roman, qissa, hikoya To'g'ri javob: C) Epos, lirika, drama ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 10. Stendalning «Qizil va qora» romani bosh qahramoni kim? A) Jan Valjan B) Jyulen Sorel C) Kvazimodo D) Verter To'g'ri javob: B) Jyulen Sorel ✔ 11. «Iliada» va «Odisseya» dostonlarining muallifi deb kim e'tirof etiladi? A) Vergiliy B) Gomer C) Servantes D) Dante To'g'ri javob: B) Gomer ✔ 12. Fyodor Dostoyevskiyning «Jinoyat va jazo» romani bosh qahramoni kim? A) Pyer Bezuxov B) Yevgeniy Onegin C) Rodion Raskolnikov D) Jan Valjan To'g'ri javob: C) Rodion Raskolnikov ✔ 13. «Ilohiy komediya»da Dantega do'zax va a'rofda yo'l ko'rsatgan qadimgi Rim shoiri kim? A) Horatsiy B) Vergiliy C) Ovidiy D) Gomer To'g'ri javob: B) Vergiliy ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 73 14. Viktor Gyugoning «Bechoralar» romani bosh qahramoni kim? A) Kvazimodo B) Raskolnikov C) Jyulen Sorel D) Jan Valjan To'g'ri javob: D) Jan Valjan✔ 15. «Don Kixot» romanining muallifi kim? A) Onore de Balzak B) Uilyam Shekspir C) Migel de Servantes D) Dante Aligyeri To'g'ri javob: C) Migel de Servantes ✔ 16. «Ilohiy komediya» qaysi uch qismdan iborat? A) Kecha, Kunduz, Tong B) Urush, Tinchlik, Epilog C) Bolalik, O'smirlik, Yoshlik D) Do'zax, A'rof (Poklanish), Jannat To'g'ri javob: D) Do'zax, A'rof (Poklanish), Jannat ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 17. Aruzda rukinlarning muayyan tartibda takrorlanishidan hosil bo'lgan vazn guruhi qanday ataladi? A) Raviy B) Rukn C) Bayt D) Bahr To'g'ri javob: D) Bahr ✔ 18. Qofiyasi shakldosh so'zlar (tajnis) asosida tuzilgan to'rt misrali she'r qaysi? A) Fard B) Tuyuq C) Ruboiy D) Qit'a To'g'ri javob: B) Tuyuq ✔ 19. Ruboiyning qofiyalanish tartibi qaysi? A) aaba B) aabb C) abba D) abab To'g'ri javob: A) aaba ✔ 20. Bir baytdan iborat mustaqil she'r qanday ataladi? A) Tuyuq B) Ruboiy C) Fard D) Qit'a To'g'ri javob: C) Fard ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 74 21. She'r misralarini hijolarga bo'lib, vaznini aniqlash qanday ataladi? A) Tadrij B) Taqte' C) Taxmis D) Tajnis To'g'ri javob: B) Taqte'✔ Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 22. Tolstoy umrining ko'p qismini o'tkazgan mulk qanday nomlangan? A) Yasnaya Polyana B) Elsinor C) Sarskoye Selo D) Belogorsk To'g'ri javob: A) Yasnaya Polyana ✔ 23. «Urush va tinchlik»dagi hayotsevar, samimiy qiz obrazi kim? A) Katyusha Maslova B) Natasha Rostova C) Anna Karenina D) Tatyana Larina To'g'ri javob: B) Natasha Rostova ✔ 24. Andrey Bolkonskiy Austerlis jangida yaralanib yotganda nimani anglaydi? A) Harbiy xizmat eng oliy baxt ekanini B) Napoleon eng buyuk inson ekanini C) Urushda faqat kuch g'olib bo'lishini D) Abadiy osmon oldida shon-shuhrat orzularining arzimasligini To'g'ri javob: D) Abadiy osmon oldida shon-shuhrat orzularining arzimasligini ✔ 25. Romanda tasvirlangan, 1812-yil urushidagi hal qiluvchi jang qaysi? A) Vaterloo jangi B) Kulikovo jangi C) Borodino jangi D) Poltava jangi To'g'ri javob: C) Borodino jangi ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 75 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Badiiy asarda qahramonning tashqi qiyofasi tasviri qanday ataladi? A) Peyzaj B) Portret C) Monolog D) Interyer To'g'ri javob: B) Portret✔ 2. Jonsiz narsalarni gapirtirish, ularga nutq berish qaysi san'at? A) Ishtiqoq B) Talmeh C) Intoq D) Tazod To'g'ri javob: C) Intoq ✔ 3. Gapni zohiran maqtov tarzida aytib, aslida masxara qilish qaysi san'at? A) Kinoya B) Talmeh C) Tashbeh D) Tanosub To'g'ri javob: A) Kinoya ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 4. Hayvonlar va narsalar obrazi orqali allegorik tarzda ibratli xulosa beruvchi qisqa asar qaysi? A) Novella B) Ocherk C) Esse D) Masal To'g'ri javob: D) Masal ✔ 5. Badiiy obraz yaratishda yozuvchiga asos bo'lgan real hayotdagi shaxs qanday ataladi? A) Personaj B) Lirik qahramon C) Muallif D) Prototip To'g'ri javob: D) Prototip ✔ 6. Keskin burilish va kutilmagan yakunga ega qisqa nasriy asar qaysi? A) Novella B) Epopeya C) Ocherk D) Oda To'g'ri javob: A) Novella ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 76 7. Qahramonning murosasiz kurashi va ko'pincha halokati bilan tugaydigan dramatik janr qaysi? A) Komediya B) Tragediya C) Vodevil D) Interlyudiya To'g'ri javob: B) Tragediya✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 8. Gogolning «Shinel» qissasi qahramoni Akakiy Akakiyevich qaysi adabiy tipga mansub? A) «Temir odam» B) «Yangi odam» C) «Kichik odam» D) «Ortiqcha odam» To'g'ri javob: C) «Kichik odam» ✔ 9. Don Kixotning sodiq quroldoshi kim? A) Sancho Pansa B) Goratsio C) Rosinant D) Savelich To'g'ri javob: A) Sancho Pansa ✔ 10. Don Kixot devlar deb o'ylab, nimaga hujum qiladi? A) Shamol tegirmonlariga B) Dengiz kemalariga C) Qal'a minoralariga D) Qo'y suruviga To'g'ri javob: A) Shamol tegirmonlariga ✔ 11. Gogolning «O'lik jonlar» poemasi bosh qahramoni kim? A) Onegin B) Ochumelov C) Xlestakov D) Chichikov To'g'ri javob: D) Chichikov ✔ 12. Onore de Balzak o'z romanlari turkumiga qanday umumiy nom bergan? A) «Belkin qissalari» B) «Urush va tinchlik» C) «Inson komediyasi» D) «Ilohiy komediya» To'g'ri javob: C) «Inson komediyasi» ✔ 13. «Chayld Garoldning ziyorati» poemasining muallifi kim? A) Lev Tolstoy B) Jorj Bayron C) Aleksandr Pushkin D) Iogann Gyote To'g'ri javob: B) Jorj Bayron ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 77 14. Lermontovning monastirda asirlikda o'sgan, erkka intilgan yigit haqidagi poemasi qaysi? A) «Ruslan va Lyudmila» B) «Mtsiri» C) «Demon» D) «Mis chavandoz» To'g'ri javob: B) «Mtsiri»✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 15. Aruz vazni nimaga asoslanadi? A) Faqat qofiyaning bir xilligiga B) Cho'ziq va qisqa hijolarning muayyan tartibda almashinuviga C) Faqat misralardagi bo'g'inlar sonining tengligiga D) Faqat urg'uli bo'g'inlarning o'rniga To'g'ri javob: B) Cho'ziq va qisqa hijolarning muayyan tartibda almashinuviga ✔ 16. Har bir bandi olti misradan iborat she'r qanday ataladi? A) Murabba' B) Musaddas C) Mustazod D) Muxammas To'g'ri javob: B) Musaddas ✔ 17. Mutaqorib bahrining asosiy rukni qaysi? A) Foilotun B) Mustaf'ilun C) Mafo'iylun D) Fa'ulun To'g'ri javob: D) Fa'ulun ✔ 18. Har bir bandi besh misradan iborat she'r qanday ataladi? A) Musaddas B) Musabba' C) Muxammas D) Murabba' To'g'ri javob: C) Muxammas ✔ 19. G'azalning ikkala misrasi o'zaro qofiyalangan birinchi bayti qanday ataladi? A) Fard B) Qit'a C) Matla' D) Maqta' To'g'ri javob: C) Matla' ✔ 20. Ramal bahrining asosiy rukni qaysi? A) Mafo'iylun B) Foilotun C) Fa'ulun D) Mufoalatun To'g'ri javob: B) Foilotun ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 78 Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 21. Tolstoyning «Tirilish» romanining bosh qahramonlari kimlar? A) Grinyov va Masha B) Onegin va Tatyana C) Pyer va Natasha D) Nexlyudov va Katyusha Maslova To'g'ri javob: D) Nexlyudov va Katyusha Maslova✔ 22. Tolstoy «Urush va tinchlik»da qaysi sarkardani xalq ruhini his qiluvchi donishmand sifatida tasvirlagan? A) Napoleonni B) Kutuzovni C) Suvorovni D) Pugachyovni To'g'ri javob: B) Kutuzovni ✔ 23. «Anna Karenina» qaysi janrda yozilgan? A) Roman B) Qissa C) Poema D) Drama To'g'ri javob: A) Roman ✔ 24. «Tolstoychilik» ta'limotining asosiy g'oyasi qaysi? A) Davlatni harbiy kuch bilan kengaytirish B) Yovuzlikka zo'rlik bilan qarshilik ko'rsatmaslik C) Boylikni har narsadan ustun qo'yish D) Har qanday adolatsizlikka qurol bilan javob berish To'g'ri javob: B) Yovuzlikka zo'rlik bilan qarshilik ko'rsatmaslik ✔ 25. «Urush va tinchlik» romani so'ngida Natasha Rostova kimga turmushga chiqadi? A) Andrey Bolkonskiyga B) Anatol Kuraginga C) Vronskiyga D) Pyer Bezuxovga To'g'ri javob: D) Pyer Bezuxovga ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 79 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: badiiy tasvir vositalari 1. Hodisaning haqiqiy sababini emas, go'zal, xayoliy sababini ko'rsatish qaysi san'at? A) Husni ta'lil B) Laffu nashr C) Iyhom D) Tajohuli orifona To'g'ri javob: A) Husni ta'lil✔ 2. Bir-biriga qarama-qarshi tushunchalarni yonma-yon keltirish qaysi san'at? A) Takrir B) Tanosub C) Tazod (antiteza) D) Tashbeh To'g'ri javob: C) Tazod (antiteza) ✔ 3. Avval bir necha narsa sanalib, so'ng ularga tegishli belgilar tartib bilan keltirilishi qaysi san'at? A) Tanosub B) Takrir C) Tadrij D) Laffu nashr To'g'ri javob: D) Laffu nashr ✔ 4. Tushunchalarni kuchayib yoki pasayib boruvchi tartibda keltirish qaysi san'at? A) Tadrij (gradatsiya) B) Tajnis C) Iyhom D) Ishtiqoq To'g'ri javob: A) Tadrij (gradatsiya) ✔ 5. Ma'nosi bir-biriga yaqin, bir guruhga mansub so'zlarni bir baytda keltirish qaysi san'at? A) Tanosub B) Tazod C) Kinoya D) Iyhom To'g'ri javob: A) Tanosub ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: adabiy tur va janrlar 6. Dramatik asarda muallifning sahna, qahramon holati va harakatlari haqidagi izohi qanday ataladi? A) Remarka B) Monolog C) Prolog D) Epigraf To'g'ri javob: A) Remarka ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 80 7. Muallifning biror masala yuzasidan erkin, shaxsiy mulohazalarini ifodalovchi nasriy janr qaysi? A) Doston B) Roman C) Esse D) Tragediya To'g'ri javob: C) Esse✔ 8. Epik asarning asosiy belgisi qaysi? A) Voqealar va qahramonlar taqdirining hikoya qilinishi B) Faqat dialog va remarkalardan iboratlik C) Faqat qofiyali misralardan iboratlik D) Faqat bir lahzalik kechinmaning ifodasi To'g'ri javob: A) Voqealar va qahramonlar taqdirining hikoya qilinishi ✔ 9. Voqeaband syujet bilan lirik kechinmalar uyg'unlashgan she'riy asar qaysi turga mansub? A) Sof drama B) Publitsistika C) Sof lirika D) Lirik-epik tur To'g'ri javob: D) Lirik-epik tur ✔ 10. Asosiy voqealar tugaganidan keyin qahramonlarning keyingi taqdirini ko'rsatuvchi qism qanday ataladi? A) Ekspozitsiya B) Epilog C) Tugun D) Prolog To'g'ri javob: B) Epilog ✔ 11. Hajmi va qamrovi jihatidan roman bilan hikoya o'rtasida turuvchi epik janr qaysi? A) Fel'eton B) Ocherk C) Esse D) Qissa To'g'ri javob: D) Qissa ✔ Bo'lim (BSB): Jahon adabiyotidan namunalar 12. Dante qaysi mamlakat shoiri? A) Ispaniya B) Angliya C) Italiya D) Fransiya To'g'ri javob: C) Italiya ✔ 13. Chexovning «Bukalamun» hikoyasidagi fikrini vaziyatga qarab o'zgartiruvchi politsiya nazoratchisi kim? A) Ochumelov B) Belikov C) Xlestakov D) Savelich To'g'ri javob: A) Ochumelov ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 81 14. Mixail Lermontovning «Zamonamiz qahramoni» romani bosh qahramoni kim? A) Pechorin B) Onegin C) Xlestakov D) Bezuxov To'g'ri javob: A) Pechorin✔ 15. Don Kixot o'z xonimi deb e'zozlagan qishloq qizi qanday nomlanadi? A) Dezdemona B) Beatriche C) Esmeralda D) Dulsineya Tobosskaya To'g'ri javob: D) Dulsineya Tobosskaya ✔ 16. Mark Tvenning «Tom Soyerning sarguzashtlari» asari qaysi mamlakat hayotidan? A) Angliya B) AQSH C) Fransiya D) Rossiya To'g'ri javob: B) AQSH ✔ 17. Chexovning «Olchazor» asari qaysi adabiy turga mansub? A) Epos B) Lirika C) Lirik-epik tur D) Drama To'g'ri javob: D) Drama ✔ Bo'lim (BSB): Adabiyot nazariyasi: she'r tuzilishi 18. G'azalning odatda shoir taxallusi keltiriladigan so'nggi bayti qanday ataladi? A) Matla' B) Raviy C) Maqta' D) Radif To'g'ri javob: C) Maqta' ✔ 19. Har bir baytining misralari o'zaro qofiyalanadigan (aa, bb, cc...) she'r shakli qaysi? A) Ruboiy B) G'azal C) Masnaviy D) Qit'a To'g'ri javob: C) Masnaviy ✔ 20. Barmoq vazni nimaga asoslanadi? A) Cho'ziq va qisqa hijolar almashinuviga B) Faqat ichki qofiyaga C) Faqat radif takroriga D) Misralardagi bo'g'inlar sonining tengligi va turoqlanishga To'g'ri javob: D) Misralardagi bo'g'inlar sonining tengligi va turoqlanishga ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 82 Bo'lim (BSB): Lev Tolstoy 21. Tolstoyning avtobiografik trilogiyasi qaysi? A) «Bolalik», «Kavkaz asiri», «Tirilish» B) «O'smirlik», «Hojimurod», «Yoshlik» C) «Bolalik», «O'smirlik», «Yoshlik» D) «Kreytser sonatasi», «Bolalik», «Tirilish» To'g'ri javob: C) «Bolalik», «O'smirlik», «Yoshlik»✔ 22. «Anna Karenina» romanida Anna sevib qolgan zobit kim? A) Levin B) Vronskiy C) Karenin D) Bolkonskiy To'g'ri javob: B) Vronskiy ✔ 23. «Hojimurod» qissasi muqaddimasida qahramonning yengilmas tabiati nimaga qiyoslanadi? A) Bahorda ochilgan lolaga B) Shamolda egilgan majnuntolga C) Oyoq osti qilinsa ham bosh ko'targan tikanli qushqo'nmasga D) Qadimiy chinorga To'g'ri javob: C) Oyoq osti qilinsa ham bosh ko'targan tikanli qushqo'nmasga ✔ 24. Tolstoyning «Sevastopol hikoyalari» qaysi urush taassurotlari asosida yozilgan? A) Kavkaz urushi B) Birinchi jahon urushi C) Qrim urushi D) 1812-yilgi Vatan urushi To'g'ri javob: C) Qrim urushi ✔ 25. Tolstoy 1910-yilda qayerda vafot etgan? A) Astapovo temir yo'l stansiyasida B) Moskvadagi uyida C) Parijda D) Kavkazda To'g'ri javob: A) Astapovo temir yo'l stansiyasida ✔ 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 83 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- A 4- A 5- D 6- D 7- A 8- A 9- D 10- B 11- B 12- B 13- D 14- A 15- D 16- B 17- C 18- D 19- C 20- B 21- C 22- B 23- D 24- B 25- D 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- C 4- D 5- D 6- C 7- A 8- A 9- B 10- B 11- D 12- C 13- B 14- C 15- A 16- B 17- D 18- B 19- C 20- D 21- B 22- D 23- D 24- B 25- A 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- D 4- B 5- A 6- C 7- A 8- C 9- D 10- B 11- A 12- C 13- A 14- D 15- A 16- D 17- C 18- D 19- D 20- A 21- A 22- D 23- B 24- B 25- A 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- A 4- A 5- B 6- C 7- C 8- B 9- A 10- A 11- C 12- A 13- A 14- D 15- A 16- D 17- B 18- C 19- A 20- A 21- C 22- B 23- C 24- C 25- C 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- D 3- A 4- B 5- D 6- B 7- D 8- B 9- D 10- B 11- A 12- A 13- B 14- D 15- D 16- A 17- A 18- D 19- C 20- A 21- D 22- A 23- D 24- B 25- B 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- A 3- D 4- D 5- A 6- B 7- B 8- C 9- C 10- B 11- B 12- C 13- D 14- C 15- A 16- C 17- C 18- B 19- C 20- C 21- D 22- C 23- D 24- B 25- D 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- C 4- B 5- A 6- B 7- D 8- C 9- A 10- D 11- B 12- B 13- D 14- D 15- C 16- A 17- D 18- A 19- D 20- D 21- D 22- A 23- B 24- D 25- A 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- C 3- D 4- B 5- D 6- B 7- B 8- D 9- B 10- B 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 84 11- B 12- C 13- C 14- B 15- B 16- B 17- A 18- C 19- A 20- D 21- D 22- A 23- C 24- A 25- A 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- B 4- B 5- A 6- D 7- C 8- C 9- A 10- C 11- B 12- B 13- D 14- C 15- C 16- C 17- A 18- C 19- A 20- A 21- D 22- A 23- D 24- B 25- D 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- C 4- C 5- A 6- A 7- B 8- A 9- D 10- A 11- B 12- D 13- D 14- D 15- A 16- B 17- A 18- C 19- B 20- A 21- A 22- A 23- D 24- A 25- A 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- D 3- A 4- A 5- A 6- A 7- D 8- A 9- D 10- A 11- D 12- C 13- C 14- C 15- A 16- C 17- D 18- A 19- B 20- B 21- B 22- B 23- D 24- C 25- D 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- D 2- A 3- D 4- B 5- C 6- C 7- C 8- D 9- B 10- C 11- C 12- D 13- D 14- D 15- A 16- C 17- A 18- C 19- B 20- D 21- A 22- A 23- A 24- A 25- A 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- D 3- D 4- A 5- B 6- A 7- C 8- B 9- A 10- B 11- A 12- C 13- C 14- B 15- B 16- A 17- A 18- A 19- A 20- D 21- B 22- C 23- A 24- C 25- C 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- C 5- D 6- C 7- D 8- D 9- B 10- C 11- C 12- A 13- D 14- C 15- B 16- B 17- B 18- D 19- D 20- D 21- A 22- A 23- D 24- A 25- A 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- D 4- D 5- D 6- A 7- B 8- B 9- A 10- D 11- B 12- D 13- D 14- D 15- C 16- A 17- C 18- D 19- B 20- B 21- D 22- A 23- A 24- A 25- B 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- B 3- C 4- B 5- D 6- B 7- B 8- A 9- C 10- A 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 85 11- B 12- D 13- C 14- B 15- B 16- A 17- C 18- A 19- D 20- B 21- C 22- C 23- D 24- C 25- D 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- A 3- C 4- B 5- B 6- B 7- D 8- C 9- A 10- A 11- B 12- B 13- C 14- A 15- A 16- A 17- B 18- C 19- B 20- D 21- D 22- C 23- D 24- A 25- B 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 1- C 2- D 3- C 4- D 5- B 6- B 7- C 8- C 9- C 10- B 11- B 12- C 13- B 14- D 15- C 16- D 17- D 18- B 19- A 20- C 21- B 22- A 23- B 24- D 25- C 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 1- B 2- C 3- A 4- D 5- D 6- A 7- B 8- C 9- A 10- A 11- D 12- C 13- B 14- B 15- B 16- B 17- D 18- C 19- C 20- B 21- D 22- B 23- A 24- B 25- D 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 1- A 2- C 3- D 4- A 5- A 6- A 7- C 8- A 9- D 10- B 11- D 12- C 13- A 14- A 15- D 16- B 17- D 18- C 19- C 20- D 21- C 22- B 23- C 24- C 25- A 10-sinf Adabiyot — BSB/CHSB mashq testlari | 86

10-SINF ADABIYOT

BSB va CHSB ga tayyorgarlik to'plami: 1–4-choraklar bo'yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o'quv yili)

20 ta variant • 500 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• Ushbu tayyorgarlik to'plami 10-sinf o'quvchilari, ota-onalar, fan o'qituvchilari va repetitorlar uchun mo'ljallangan: Adabiyot fanidan BSB (bo'lim bo'yicha summativ baholash) va CHSB (choraklik summativ baholash) ga tayyorlanish uchun mashq testlari.

• Savollar 4 ta chorak bo'yicha guruhlangan; har bir chorakda 5 ta mashq varianti bor. Har bir variant ichida savollar bo'limlar (mavzular) bo'yicha ajratilgan — BSB ga tayyorlanishda kerakli bo'limni, CHSB ga tayyorlanishda esa to'liq variantni ishlang.

• To'plam: 20 ta variant, jami 500 ta mashq testi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa variantlar bo'yicha javoblar kaliti berilgan.

• Tavsiya: avval javoblarni yopib, variantni vaqt belgilab ishlang (odatda 40–45 daqiqa), so'ng kalit bilan tekshirib, xato qilgan mavzularni darslikdan qayta o'qing.

• Mavzular amaldagi o'quv dasturi va darsliklar asosida tuzilgan; choraklar bo'yicha taqsimot maktabingizdagi taqvim-mavzu rejasidan biroz farq qilishi mumkin.

• Muhim: bu mashq testlari — rasmiy BSB/CHSB topshiriqlari yoki ularning javoblari emas. Rasmiy nazorat ishlari maktabda o'tkaziladi; ushbu to'plam faqat mustaqil tayyorgarlik uchun.

Sotib olish